Adhyaya 95

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यापि च तत्रास्ति देशकामप्रदा नृणाम् । अजापालेन भूपेन स्थापिता पापनाशनी

Sinabi ni Sūta: Naroon din ang isa pang banal na kapangyarihan na nagkakaloob sa mga tao ng ninanais na biyaya ng lupain; itinatag ito ni Haring Ajāpāla, at ito’y pumupuksa sa mga kasalanan.

Verse 2

तां च शुक्लचतुर्दश्यामजापालेश्वरीं नरः । यो वै पूजयते भक्त्या धूपपुष्पानुलेपनैः । स प्राप्नोतीप्सितान्कामान्दुर्लभा सर्वमानवैः

At sinumang sumamba kay Ajāpāleśvarī nang may debosyon sa ika-labing-apat na araw ng maliwanag na kalahati ng buwan, na may handog na insenso, mga bulaklak, at pabango, ay magkakamit ng ninanais na biyaya na bihirang makuha ng mga tao.

Verse 3

तस्या देव्याः प्रसादेन सत्यमेतन्मयोदितम् । अजापालो महीपालः पुराऽसीत्संमतः सताम्

Sa biyaya ng Diyosa na iyon, ang aking sinabi ay tunay. Noong unang panahon, si Haring Ajāpāla ay isang pinunong kinikilala at pinararangalan ng mga banal at matutuwid.

Verse 4

हितकृत्सर्वलोकस्य यथा माता यथा पिता । तेन राज्यं समासाद्य पितृपैतामहं शुभम्

Siya’y kumilos para sa kapakanan ng lahat ng nilalang, gaya ng isang ina, gaya ng isang ama. Kaya’t nang makamtan niya ang mapalad na kahariang minana mula sa ama at mga ninuno,

Verse 5

चिंतितं मनसा पश्चात्स्वयमेव महात्मना । मया तत्कर्म कर्तव्यं यदन्यैरिह भूमिपैः । न कृतं न करिष्यंति ये भविष्यन्त्यतः परम्

Pagkaraan, ang haring may dakilang loob ay nagmuni-muni sa sarili: “Ang gawang iyon ay dapat kong gawin—isang gawaing hindi nagawa ng ibang mga hari rito, at hindi rin gagawin ng mga darating pa.”

Verse 6

एष एव परो धर्मो भूपतीनामुदाहृतः । यत्प्रजापालनं शश्वत्तासां च सुखसंस्थितिः

Ito nga ang ipinahahayag na pinakamataas na dharma ng mga hari: ang walang patid na pag-iingat sa mga nasasakupan at ang pagtitiyak ng kanilang kaginhawahan at kaligayahan.

Verse 7

यथायथा करं भूपास्ता मां गृह्णंति लोलुपाः । तथातथा मनःक्षोभो हृदये संप्रजायते

Sa tuwing sinasamsam ng mga haring sakim ang buwis mula sa akin, sa gayong sukat din isinisilang sa aking puso ang di-mapayapang pagkaligalig.

Verse 8

न करेण विना भूपा हस्त्यश्वादिबलं च यत् । शक्नुवंति परित्रातुं पादातं च विशेषतः

Kung walang kita (buwis), hindi kayang panatilihin at ipagtanggol ng mga hari ang lakas ng hukbong elepante, kabayo, at iba pa—lalo na ang mga kawal na lakad.

Verse 9

विना तेन स गम्यः स्यान्नीचानामपि सत्वरम् । एतस्मात्कारणाद्भूपाः करं गृह्णंति लोकतः

Kung wala ang lakas na iyon (na tinutustusan ng buwis), ang kaharian ay madaling mapasok kahit ng mga hamak. Kaya nga kumukuha ng buwis ang mga hari mula sa bayan.

Verse 10

तस्मान्मया विनाप्याशु नागैश्चैव नरैस्तथा । तपः शक्त्या प्रकर्तव्यं राज्यं निहतकण्टकम्

Kaya nga, kahit wala ako, nawa’y ang mga Nāga at ang mga tao ay agad, sa kapangyarihan ng tapas (pagpapakasakit/asceticism), magtatag ng isang kahariang walang tinik—malaya sa mga mapaniil at sa lahat ng kapighatian.

Verse 11

करानगृह्णता तेन लोकान्रंजयता सदा । अन्येषां भूमिपालानां विशेषेण महात्मनाम्

Dahil sa kanya—na hindi kumukuha ng buwis at laging nagpapaligaya sa bayan—ito’y naging natatanging huwaran para sa ibang mga pinunong tagapangalaga ng lupa, lalo na sa mga haring marangal ang loob.

Verse 12

एवं चित्ते समाधाय वसिष्ठं मुनिपुंगवम् । पुरोधसं समाहूय ततः प्रोवाच सादरम्

Nang mapagpasyahan niya ito sa isip, ipinatawag niya si Vasiṣṭha, ang toro sa mga pantas—ang kanyang purohita, ang saserdoteng panghari—at saka siya nagsalita nang may paggalang.

Verse 13

अत्र भूमितले विप्र सर्वेषां तीर्थमुत्तमम् । अल्पकालेन सन्तुष्टिं यत्र याति महेश्वरः । वासुदेवोऽथवा ब्रह्मा ह्येतच्छीघ्रं वदस्व मे

O Brāhmaṇa, sa ibabaw ng daigdig na ito, alin ang kataas-taasang tīrtha sa lahat ng tīrtha, na doon sa maikling panahon ay nalulugod si Maheśvara, o si Vāsudeva, o si Brahmā? Sabihin mo sa akin agad.

Verse 14

येनाहं सर्वलोकस्य हितार्थं तप आददे । न स्वार्थं ब्राह्मणश्रेष्ठ सत्येनात्मानमालभे

O pinakamahusay na Brāhmaṇa, tinatanggap ko ang tapas para sa kapakanan ng buong daigdig, hindi para sa sariling pakinabang; sa katotohanan, iniaalay ko ang aking sarili sa layuning ito.

Verse 15

वसिष्ठ उवाच । तिस्रः कोट्योर्धकोटी च तीर्थानामिह भूतले । संति पार्थिवशार्दूल प्रभावसहितानि च

Wika ni Vasiṣṭha: O hari sa mga hari, sa ibabaw ng daigdig na ito ay may tatlong krore at kalahating krore na mga tīrtha, at bawat isa’y may sariling banal na kapangyarihan at bisa.

Verse 16

अष्टषष्टिस्तथा राजन्क्षेत्राणामस्ति भूतले । येषां सांनिध्यमभ्येति सर्वदैव महेश्वरः

At, O Hari, may animnapu’t walong banal na kṣetra sa daigdig—mga pook na laging nilalapitan at pinananahanan ni Maheśvara sa lahat ng panahon.

Verse 17

तथा सर्वे सुरास्तुष्टा ब्रह्मविष्णु शिवादयः । परं सिद्धिप्रदं शीघ्रं मानुषाणां महीपते

Kaya’t ang lahat ng mga diyos—sina Brahmā, Viṣṇu, Śiva at iba pa—ay nalulugod. O hari ng lupa, ang pagsasagawa at banal na pook na ito’y mabilis na nagkakaloob ng pinakamataas na siddhi sa mga tao.

Verse 18

हाटकेश्वरदेवस्य क्षेत्रं पातकनाशनम् । देवानामपि सर्वेषां तुष्टिं गच्छति चंडिका

Ang banal na kṣetra ni Panginoong Hāṭakeśvara ay pumupuksa ng kasalanan. Doon, si Caṇḍikā man ay nagkakamit (at nagkakaloob) ng kasiyahan para sa lahat ng mga diyos.

Verse 19

शीघ्रमाराधिता सम्यक्छ्रद्धायुक्तैर्नरैर्भुवि । तस्मात्तत्क्षेत्रमासाद्य तां देवीं श्रद्धयान्वितः । आराधय महाभाग द्रुतं सिद्धिमवाप्स्यसि

Sa daigdig, siya’y agad na napalulugod kapag sinamba nang wasto ng mga taong may pananampalataya. Kaya’t pagdating mo sa banal na kṣetra na iyon, sambahin mo ang Diyosa nang may debosyon, O mapalad; mabilis mong makakamtan ang siddhi.

Verse 20

एवमुक्तः स तेनाथ गत्वा तत्क्षेत्रमुत्तमम् । प्रतिष्ठाप्य च देवीं तां पूजयामास भक्तितः

Nang siya’y maturuan nang gayon, siya’y nagtungo sa dakilang banal na pook; at matapos itatag ang Diyosa roon, sinamba niya Siya nang may taimtim na debosyon.

Verse 21

ब्रह्मचर्यपरो भूत्वा शुचिर्व्रतपरायणः । नियतो नियताहारस्त्रिकालं स्नानमाचरन्

Namuhay siyang nakatuon sa brahmacarya, malinis at tapat sa kanyang panata; may pagpipigil sa sarili at takdang pagkain, at naliligo siya nang tatlong ulit bawat araw.

Verse 22

एवमाराध्यतस्तत्र गन्धपुष्पानुलेपनैः । पूजापरस्य सा देवी तस्य तुष्टिं ततो गता

Sa gayon, doon niya sinamba Siya sa pamamagitan ng pabango, mga bulaklak, at mga pamahid; at ang Diyosa, nang makita ang kanyang lubos na pagtalima sa pagsamba, ay nalugod sa kanya.

Verse 23

देव्युवाच । परितुष्टास्मि ते वत्स व्रतेनानेन नित्यथः । बलिपूजाविधानेन विहितेनामुना स्वयम्

Wika ng Diyosa: “Mahal kong anak, lubos Akong nalulugod sa iyo dahil sa panatang ito na palagi mong tinutupad, at dahil sa ritwal ng handog (bali) at pagsamba na isinagawa mo ayon sa itinakda.”

Verse 24

तद्ब्रूहि येन ते सर्वं प्रकरोमि हृदि स्थितम् । सद्य एव महीपाल त्रिदशैरपि दुर्लभम्

“Kaya magsalita ka: sa anong paraan Ko maisasakatuparan para sa iyo ang lahat ng nasa puso mo—sa araw ding ito, O hari ng lupa—kahit yaong mahirap makamtan maging ng mga diyos?”

Verse 25

राजोवाच । लोकानां हितकामेन मयैतद्व्रतमाहृतम् । येन तेषां भवेत्सौख्यं मत्प्रसादादनुत्तमम्

Wika ng hari: “Sa paghahangad ng kapakanan ng mga tao, tinanggap ko ang panatang ito, upang sa aking biyaya ay makamtan nila ang walang kapantay na kaligayahan.”

Verse 26

तस्माद्देहि महाभागे ज्ञानयुक्तानि भूरिशः । ममास्त्राणि विचित्राणि स्वैरगाणि समन्ततः

“Kaya nga, O Devī na lubhang mapalad, ipagkaloob mo sa akin nang sagana ang mga kagila-gilalas na sandatang may wastong kaalaman—mga sandatang kumikilos ayon sa nais sa lahat ng dako.”

Verse 27

यानि जानंति भूपृष्ठे मम पार्श्वे स्थितान्यपि । अपराधं सदा लोके परदारादि यत्कृतम्

Kahit yaong mga nakatayo sa aking tabi dito sa lupa ay nalalaman ang mga pagkakasalang laging nagaganap sa daigdig—gaya ng paglabag sa asawa ng iba at iba pang katulad nito.

Verse 28

अनुरूपं ततस्तस्य पातकस्य विनिग्रहम् । प्रकुर्वंति मिथो येन न तेषां संकरो भवेत्

Kaya nararapat na magtakda ng pagpigil at pagwawasto na ayon sa bigat ng kasalanang iyon, upang sa pamamagitan ng pagdidisiplina sa isa’t isa ay hindi maganap ang pagkalito o paghahalo ng mga pamantayan sa lipunan sa kanila.

Verse 29

मंत्रग्रामं तथा देवि मम देहि पृथग्विधम् । निग्रहं व्याधिसत्त्वानां येन शीघ्रं करोम्यहम्

At muli, O Devī, ipagkaloob mo sa akin ang isang kalipunan ng mga mantra na sari-sari, upang sa pamamagitan nito ay mabilis kong mapigil ang mga nilalang na nagpapakita bilang mga karamdaman.

Verse 30

येन स्युर्मनुजाः सर्वे मम राज्ये सुखान्विताः । नीरोगाः पुष्टिसंपन्ना भयशोकविवर्जिताः

Sa pamamagitan niyon, nawa’y ang lahat ng tao sa aking kaharian ay mamuhay sa kaligayahan—malaya sa karamdaman, puspos ng lakas at sustansiya, at walang takot at dalamhati.

Verse 31

नाहं देवि करिष्यामि हस्त्यश्वरथसंग्रहम् । यतस्तेषां भवेत्पुष्टिर्वित्तैर्वित्तं करैर्भवेत् । गृहीतैः सर्वलोकानां तस्मात्तन्न ममेप्सितम्

O Devī, hindi ako mag-iipon ng mga elepante, kabayo, at mga karwaheng pandigma; sapagkat ang pagpapanatili at paglago ng mga iyon ay mangangailangan ng yaman, at ang yamang iyon ay magmumula sa buwis na kinokolekta sa lahat ng tao. Kaya hindi iyon ang ninanais ko.

Verse 32

श्रीदेव्युवाच । अत्यद्भुततरं कर्म त्वयैतत्पृथिवीपते । प्रारब्धं यन्न केनापि कृतं न च करिष्यति

Wika ni Śrī Devī: O panginoon ng lupa, ang gawang sinimulan mo ay lubhang kagila-gilalas—isang bagay na hindi nagawa ninuman, at hindi rin magagawa ninuman sa hinaharap.

Verse 33

तथाप्येवं करिष्यामि तव दास्यामि कृत्स्नशः । ज्ञानयुक्तानि शस्त्राणि मंत्रग्रामं च तादृशम्

Gayunman, ito ang gagawin ko: ipagkakaloob ko sa iyo nang buo ang mga sandatang pinatitingkad ng banal na kaalaman, at ang katugmang kalipunan ng mga mantra.

Verse 34

गृह्यन्ते येन ते सर्वे व्याधयोऽपि सुदारुणाः । परं सदैव ते रक्ष्या मन्मन्त्रैरपि संयुताः

Sa pamamagitan ng mga ito, kahit ang pinakakakila-kilabot na mga sakit ay maaaring masaklaw at mapigil. Gayunman, dapat kang laging mapangalagaan—pinatatatag din ng aking mga mantra.

Verse 35

यदि दृष्टिपथात्तुभ्यं क्वचिद्यास्यंति दूरतः । मानवान्पीडयिष्यंति चिरात्प्राप्याधिकं ततः

Kapag sila’y minsang makalampas sa abot ng iyong paningin at mapalayo, sa paglipas ng mahabang panahon ay lalo silang lalakas at magpapahirap sa mga tao.

Verse 36

यदा त्वं पृथिवीपाल स्वर्गं यास्यसि भूतलात् । तदात्र सलिले स्थाप्या मदग्रे यद्व्यवस्थितम्

O tagapangalaga ng daigdig, kapag ikaw ay lilisan mula sa lupaing ito patungong langit, kung gayon ang anumang naihanda rito sa harap ko ay ilagay sa tubig sa mismong pook na ito.

Verse 37

सर्वे मंत्रास्तथाऽस्त्राणि ममवाक्यादसंशयम् । येन स्यात्पूर्ववत्सर्वो व्यवहारो नृपोद्भवः

“Ang lahat ng mantra, gayundin ang mga sandatang dibino, ay tiyak na lilitaw sa bisa ng aking salita, upang ang bawat tungkuling panghari at ang buong kaayusan ng pamamahala ay muling umiral gaya ng dati.”

Verse 38

सूत उवाच । बाढमित्येव तेनोक्ते तत्क्षणाद्द्विजसत्तमाः । प्रादुर्भूतानि दिव्यानि तस्यास्त्राणि बहूनि च

Sinabi ni Sūta: “Nang masabi lamang niya, ‘Gayon na nga,’ O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, sa mismong sandaling iyon ay nagpakita ang marami niyang sandatang dibino.”

Verse 39

ज्ञानसंपत्प्रयुक्तानि यादृशानि महात्मना । तेन संयाचितान्येव व्याधिमंत्रास्तथैव च

“At kung paanong ginamit iyon ng dakilang kaluluwa na pinagkalooban ng yaman ng kaalaman, gayon din, sa kanyang paghingi, ipinagkaloob din ang mga mantrang pumipigil sa karamdaman.”

Verse 40

व्याधयो यैश्च गृह्यंते मुच्यंते स्वेच्छया सदा । सुखेन परिपाल्यंते दृष्टिगोचरसंस्थिताः

Sa pamamagitan ng mga mantrang iyon, ang mga karamdaman ay maaaring dakpin at pakawalan ayon sa kalooban, sa lahat ng panahon; at madali rin silang mapasunod, nananatili sa abot ng tanaw.

Verse 41

ततस्तं सकलं प्राप्य प्रसादं चंडिकोद्भवम् । तच्च हस्त्यादिकं सर्वं ब्राह्मणेभ्यो ददौ नृप

Pagkaraan, nang matamo niya ang ganap na biyayang nagmula kay Caṇḍikā, ibinigay ng hari sa mga Brahmin ang lahat ng mga elepante at iba pang ari-arian.

Verse 42

एकां मुक्त्वा निजां भार्यामेकं दशरथं सुतम् । तांश्चापि सकलान्व्याधीन्मंत्रैः संयम्य यत्नतः

Maliban sa sariling asawa at sa anak na si Daśaratha, maingat niyang pinigil ang lahat ng iba pang karamdaman sa pamamagitan ng mga mantra, nang buong pagsisikap.

Verse 43

अजारूपान्स्वयं पश्चाद्यष्टिमादाय रक्षति । एवं तस्य नरेन्द्रस्य वर्तमानस्य भूतले

Pagkaraan, tangan niya ang tungkod at siya mismo ang nagbantay sa kanila, na nagpapakita sa anyo ng isang kambing. Ganyan ang nangyari sa haring iyon habang nabubuhay siya sa ibabaw ng lupa.

Verse 44

गुप्तोऽपि नापराधः स्यात्कस्यचित्प्रकटः कुतः । प्रमादाद्यदि भूलोके कश्चित्पापं समाचरेत्

Kahit itago, ang kasalanan ay hindi nawawalang kasalanan—paano ito hindi mahahayag? Kung dahil sa kapabayaan ay may sinuman sa mundong ito na gumawa ng kasalanan…

Verse 45

तद्रूपो निग्रहस्तस्य तत्क्षणादेव जायते । वधं वा यदि वा बंधं क्लेशं चाऽरातिसंभवम्

Ang kaparusahang angkop sa gayong gawa ay agad na sumasapit sa kanya—maging kamatayan, pagkabilanggo, o pagdurusang dulot ng mga kaaway.

Verse 46

अदृष्टान्यपि शस्त्राणि तानि कुर्वंति तत्क्षणात् । अन्येषां च महीपानां राज्ये गुप्तान्यनेकशः । कुर्वन्ति मनुजास्तेषां चक्रे वैवस्वतो ग्रहम्

Kahit ang mga sandatang di nakikita ay agad na tumutupad sa kanilang gawain. At sa mga kaharian ng iba pang mga hari rin, ang mga lihim na puwersa sa maraming paraan ay nagpapasuko sa tao—dinadala sa pagkakahawak ni Vaivasvata (Yama) at sa gulong ng pagganti.

Verse 47

न तत्र भयसंत्रस्तस्ततः पापसमाचरेत् । प्रत्यक्षं वा विशेषेण ज्ञात्वा शस्त्रभयं च तत्

Doon, walang sinuman na yumanig sa takot ang napasunod sa kasalanan; sapagkat tuwiran at malinaw nilang natanto na maging ang pangamba sa sandata at karahasan ay wala roon.

Verse 48

ततस्ते पापनिर्मुक्ता लोकाः संशुद्धगात्रकाः । रोगेषु निगृहीतेषु प्राप्ताः सुखमनुत्तमम्

Pagkaraan, ang mga nilalang na iyon ay napalaya sa kasalanan at luminis ang katawan; nang mapigil nang lubos ang mga karamdaman at pighati, natamo nila ang walang kapantay na kaligayahan.

Verse 49

एवं स्थितेषु लोकेषु गतपापामयेषु च । प्रयाताः शून्यतां सर्वे नरका ये यमालये

Nang ang mga daigdig ay nanatiling gayon—malaya sa kasalanan at karamdaman—ang lahat ng impiyerno sa nasasakupan ni Yama ay nalugmok sa kawalan at pagkawalang-laman.

Verse 50

न कश्चिन्नरकं याति न च मृत्युपथं नरः । यथा कृतयुगं तादृक्त्रेतायामपि संस्थितम्

Walang sinumang napunta sa impiyerno, ni walang taong tumahak sa landas ng kamatayan; maging sa yugto ng Tretā, ang kalagayan ay gaya ng sa yugto ng Kṛta.

Verse 51

व्यवहारे ततो नष्टे यमलोकसमुद्भवे । स्वर्गेण तुल्यतां प्राप्ते प्राणिभिर्मृत्युवर्जितैः

Nang maglaho ang pamamahalang nagmula sa daigdig ni Yama—ang paghatol at parusa—ang sanlibutan ay naging kapantay ng langit; ang mga nilalang ay walang kamatayan.

Verse 52

ततो वैवस्वतो गत्वा ब्रह्मणः सदनं प्रति । प्रोवाच दुःखसंपन्नः प्रणिपत्य पितामहम्

Pagkaraan, si Vaivasvata (Yama) ay nagtungo sa tahanan ni Brahmā; nababalot ng dalamhati, siya’y nagpatirapa sa Pitāmaha at nagsalita.

Verse 54

अजापालेन भूपेन तत्सर्वं विफलीकृतम् । तपःशक्त्या सुरश्रेष्ठ देवीमाराध्य चंडिकाम्

O pinakamainam sa mga diyos, ang lahat ng iyon ay pinawalang-bisa ng haring Ajāpāla; sa lakas ng pag-aayuno at pagninilay, sinamba at pinalugod niya ang Diyosa Caṇḍikā.

Verse 55

नाधयो व्याधयस्तत्र न पापानि महीतले । कस्यचिद्देव जायंते यथा कृतयुगे तथा

Doon sa lupa, O diyos, walang dalamhating pang-isip, walang sakit sa katawan, at walang kasalanan na sumibol para kaninuman; gaya ng sa yugto ng Kṛta.

Verse 56

तस्मात्कुरु सुरश्रेष्ठ पुनरेव यथा पुरा । मदीयभवने कृत्स्नो व्यवहारः प्रजायते

Kaya nga, O pinakadakila sa mga diyos, gawin mo itong muli gaya ng dati, upang sa aking tahanan ang buong pamamahala at paghatol ay muling maitatag.

Verse 58

अथाब्रवीत्प्रहस्योच्चैस्त्रिनेत्रश्चतुराननम् । अत्यद्भुततमां श्रुत्वा तां वार्तां यमसंभवाम्

Pagkaraan, ang Panginoong Tatlong-Mata, na tumatawang malakas, ay nagsalita sa Apat-na-Mukhang Brahmā, matapos marinig ang lubhang kagila-gilalas na balitang nagmula kay Yama.

Verse 59

महेश्वर उवाच । धर्ममार्गप्रवृत्तस्य सदाचारस्य भूपतेः । कथं निवारणं तत्र क्रियते कश्च निग्रहः

Wika ni Maheśvara: “O hari, sa taong matatag sa landas ng dharma at nakaugat sa mabuting asal, paano magkakaroon doon ng hadlang, at sino ang makapipigil sa kanya?”

Verse 60

तस्मात्तेन महीपेन यस्मान्मार्गः प्रदर्शितः । अपूर्वो धर्मसंभूतः कृतः सम्यङ्महात्मना

“Kaya nga, sapagkat ipinakita ng haring iyon ang daan, ang dakilang kaluluwa ay wastong nagtatag ng isang pambihirang landas—isinilang mula sa dharma mismo.”

Verse 61

तन्मयापि यथा चास्य प्रसादः सुरसत्तम । अपूर्वः करणीयश्च यथा धर्मो न दुष्यति

“O pinakadakila sa mga diyos, ako man ay dapat kumilos nang gayon, upang ang biyaya niya ay maging pambihira, at upang ang dharma ay hindi madungisan.”

Verse 62

एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रं यमं प्राह ततः शिवः । वदायुषोऽस्य यच्छेषमजापालस्य भूपतेः । येन तत्समये प्राप्ते तं नयामि निजालयम्

Pagkasabi nito, kinausap ni Śiva si Yama na may apat na mukha: “Sabihin mo sa akin kung gaano pa ang nalalabing buhay ng haring Ajāpāla, upang pagdating ng sandaling iyon ay madala ko siya sa aking sariling tahanang banal.”

Verse 63

यम उवाच । पञ्चवर्षसहस्राणि तस्यातीतानि चायुषः । तिष्ठंति पञ्चपञ्चाशत्प्रतीक्ष्येऽहं ततः कथम्

Wika ni Yama: “Limang libong taon ng kanyang buhay ang lumipas na; limampu’t lima ang nalalabi. Paano pa ako maghihintay nang higit pa?”

Verse 64

यावत्कालं सुरश्रेष्ठ शून्ये जाते स्व आश्रये । तस्मात्कुरु द्रुतं कंचिदुपायं तद्विनाशने

“O pinakadakila sa mga diyos, habang nananatiling walang laman ang aking sariling dako, kaya magmadali kang magbalak ng isang paraan upang maganap ang wakas na iyon.”

Verse 65

एवमुक्ते यमेनाथ तं विसृज्य गृहं प्रति । व्याघ्ररूपं समास्थाय स्वयं तत्संनिधौ ययौ

Nang masabi ito ni Yama, pinauwi siya ni Śiva. Pagkaraan, nag-anyong tigre si Śiva at siya mismo ang lumapit sa kinaroroonan ng hari.

Verse 66

यत्र संस्थो महीपः स प्रजापालनतत्परः । मेघगम्भीरनिर्घोषं गर्जमानो मुहुर्मुहुः

Sa pook na kinatatayuan ng hari, na abala sa pag-iingat sa kanyang mga nasasakupan, ang (tigre) ay umungal nang paulit-ulit, malalim ang dagundong na tila kulog sa ulap.

Verse 67

अजास्तास्तं च संवीक्ष्य व्याघ्रं रौद्रवपुर्द्धरम् । अजापालं समुद्दिश्य संत्रस्ताः शरणं गताः

Nang makita ang tigre na may nakapanghihilakbot na anyo, ang mga kambing ay nanginig sa takot, lumingon kay Ajāpāla, at sumilong sa kanya.

Verse 68

तस्य यत्नपरस्यापि रक्षमाणस्य भूपतेः । अजास्ता व्याघ्ररूपेण शंकरेण प्रभक्षिताः

Kahit nagsikap ang hari na ipagtanggol sila, ang mga kambing ay nilamon ni Śaṅkara na nag-anyong tigre.

Verse 69

अजानां कदनं दृष्ट्वा ततः स पृथिवीपतिः । स्वहस्ताद्यष्टिमुत्सृज्य जग्राह निशितायुधम्

Nang makita ang pagpatay sa mga walang sala, itinapon ng hari ang tungkod mula sa kanyang kamay at sinunggaban ang matalim na sandata.

Verse 70

यत्तस्य तुष्टया दत्तं चंडं चंडार्चिषा समम् । तच्छस्त्रं च तथान्यानि देवीदत्तानि शंकरः । शनैःशनैः प्रजग्राह स्ववक्त्रेण महेश्वरः

Pagkaraan, si Maheśvara Śaṅkara, sa pamamagitan ng sarili niyang bibig, ay dahan-dahang kinuha ang kakila-kilabot na sandatang kasindak-sindak na tulad ng naglalagablab na apoy, pati ang iba pang sandatang ipinagkaloob ng Diyosa sa kanyang kagalakan.

Verse 71

अस्त्राभावात्ततस्तूर्णं ध्रियमाणेऽपि कांतया । द्वंद्वयुद्धेन तं व्याघ्रं योधयामास भूपतिः

Pagkaraan, dahil wala siyang mga sandatang pamuksa, bagaman pinipigil pa siya ng kanyang minamahal, mabilis na nakipaglaban ang hari sa tigre sa isang tunggaliang isa laban sa isa.

Verse 72

ततस्तस्यांगसंस्पर्शान्मुक्त्वा व्याघ्रतनुं च ताम् । दधार भस्मसंदिग्धां तनुं चन्द्रविभूषिताम्

Pagkaraan, sa pagdampi ng kanyang katawan, iniwan niya ang anyong tigre at tinanggap ang katawang pinahiran ng banal na abo at pinalamutian ng buwan.

Verse 73

रुंडमालावरां दिव्यां सखट्वांगां सपन्नगाम् । तां दृष्ट्वा स महीपालः सभार्यः प्रणतस्ततः

Nang makita ang banal na nilalang—may suot na dakilang kuwintas ng mga pinutol na ulo, may hawak na tungkod na khaṭvāṅga, at may kasamang mga ahas—agad yumukod ang hari, kasama ang kanyang asawa.

Verse 74

प्रोवाचाथ स्तुतिं कृत्वा विनयावनतः स्थितः । आनंदाश्रुपरिक्लिन्नो हर्षगद्गदया गिरा

Pagkatapos, matapos maghandog ng himno ng pagpupuri, tumindig siyang nakayuko sa kababaang-loob; basang-basa ang mga mata sa luha ng galak, at nanginginig ang tinig sa matinding tuwa habang nagsasalita.

Verse 75

राजोवाच । अज्ञानाद्यन्मया देव प्रहारास्तव निर्मिताः । तिरस्कारस्तथा दत्तस्तत्सर्वं क्षम्यतां विभो

Wika ng hari: O Panginoon, dahil sa kamangmangan ay nasaktan ko Kayo at nagpakita pa ng paghamak; nawa’y patawarin ang lahat ng iyon, O Makapangyarihan.

Verse 76

श्रीभगवानुवाच । क्षांत एष मया पुत्र तव सर्वः पराभवः । परितुष्टेन ते कर्म दृष्ट्वा चैवातिमानुषम्

Wika ng Mapalad na Panginoon: Anak, pinatawad Ko na ang lahat ng iyong pagkatalo; sapagkat Ako’y nalugod nang makita ang iyong mga gawa na tunay na lampas sa karaniwang sukat ng tao.

Verse 77

यथा कृतं त्वया राज्यं प्रजाः संरक्षिता नृप । तथान्यो भूपतिः कश्चिन्न कर्ता न करिष्यति

Gaya ng iyong paghahari at pag-iingat sa iyong mga nasasakupan, O hari—wala nang ibang pinuno ang nakagawa nito, ni may makagagawa pa sa hinaharap.

Verse 78

तस्माद्गच्छ मया सार्धं पाताले पार्थिवोत्तम । अनेनैव शरीरेण धर्मपत्न्यानया सह

Kaya’t sumama ka sa akin patungong Pātāla, O pinakadakila sa mga hari—kasama ang iyong asawang matuwid sa dharma, at sa mismong katawan ding ito.

Verse 79

नातः परं त्वया स्थेयं मर्त्यलोके कथंचन । विरुद्धं सर्वदेवानां यतः कर्म त्वदुद्भवम्

Mula rito, hindi ka na dapat manatili sa daigdig ng mga mortal sa anumang paraan; sapagkat ang gawaing nagmula sa iyo ay sumasalungat sa lahat ng mga diyos.

Verse 80

राजोवाच । एवं देव करिष्यामि गत्वाऽयोध्यां महापुरीम् । पुत्रं राज्ये प्रतिष्ठाप्य मंत्रिणां संनिवेद्य च

Wika ng hari: “Gayon nga, O Panginoon—gagawin ko iyon. Pupunta ako sa dakilang lungsod ng Ayodhyā, iluluklok ang aking anak sa trono, at ipaaalam nang nararapat sa mga ministro.”

Verse 81

तथाहं देव देव्या च प्रोक्तः संतुष्टया पुरा । मन्त्रग्रामो यया दत्तः शस्त्राणि विविधानि च

“Gayundin, O Panginoon, noong una, nang malugod ang Diyosa, ako’y kanyang kinausap; ipinagkaloob niya sa akin ang isang buong kalipunan ng mga mantra, at sari-saring sandata rin.”

Verse 82

यदा त्वं त्यजसि प्राज्ञ मर्त्यलोकं सुदुस्त्यजम् । तदात्र मामके कुण्डे प्रक्षेप्तव्यानि कृत्स्नशः

O marunong, kapag iniwan mo ang mundong mortal na ito—na napakahirap talikuran—kung magkagayon, dito sa aking sagradong lawa, ihulog ang lahat ng bagay na iyon nang buo at walang labis-kulang.

Verse 83

तानि चार्पय मे भूयो येनानृण्यं व्रजाम्यहम् । तस्या देव्याः सुराधीश त्वत्प्रसादेन सांप्रतम्

At ibalik mo sa akin muli ang mga bagay na iyon, upang ako’y makalaya sa pagkakautang. O Panginoon ng mga diyos, sa sandaling ito, sa iyong biyaya, ako’y nalilinis na sa pananagutan ko sa Diyosa na iyon.

Verse 84

एवमुक्तस्ततस्तेन भगवांस्त्रिपुरांतकः । आज्ञाप्य तानि सर्वाणि ददौ तत्र द्रुतं गतः

Nang masabihan siya nang gayon, ang Mapalad na Panginoong Tripurāntaka ay nag-utos na maibalik ang lahat ng bagay na iyon; at saka siya’y mabilis na nagtungo roon.

Verse 85

अब्रवीच्च सुतस्तत्र स्वयं राजा भविष्यति । वीर्यौदार्यसमोपेतो वंशस्योद्धरणक्षमः

At doon ay ipinahayag niya: “Ang iyong anak mismo ang magiging hari—taglay ang tapang at kagandahang-loob, may kakayahang itaguyod at ibalik ang angkan.”

Verse 86

त्वं चागच्छ मया सार्धमद्यैव मम मंदिरे । प्रविश्यात्र जले पुण्ये देवीकुण्डसमुद्भवे

“At ikaw, sumama ka sa akin ngayong araw din sa aking tahanan; at pumasok ka rito sa banal na tubig na ito, na sumibol mula sa Devīkuṇḍa.”

Verse 87

अद्य माघचतुर्दश्यां शुक्लायामपरोऽपि यः । देवीमिमां च संपूज्य जलेऽस्मिन्भक्तिसंयुतः

Ngayong araw, sa maliwanag na ika-labing-apat (Caturdaśī) ng Māgha, sinumang tao—kahit iba pa—na sumamba sa Diyosa na ito at, taglay ang debosyon, (pumasok) sa tubig na ito…

Verse 88

करिष्यति प्रवेशेन प्राणत्यागं नृपोत्तम । स च यास्यति यत्रास्ते पाताले हाटकेश्वरः

Sa pagpasok (sa mga tubig na ito) ay iiwan niya ang kanyang buhay, O pinakamainam sa mga hari; at siya’y tutungo sa kinaroroonan ni Hāṭakeśvara—sa Pātāla.

Verse 89

स्नानं वा पार्थिवश्रेष्ठ यः करिष्यति मानवः । अष्टोत्तरशतं तस्य व्याधीनां न भविष्यति

O pinakamainam sa mga hari, sinumang tao na magsagawa ng banal na paliligo (sa tīrtha na ito) ay hindi na magkakaroon ng isang daan at walong uri ng karamdaman.

Verse 90

एवमुक्त्वा तमादाय नृपं भार्यासमन्वितम् । अजाभिस्ताभिरस्त्रैश्च तैश्चापि परमेश्वरः । प्रविवेश जले तस्मिन्देवीकुण्डसमुद्भवे

Pagkasabi nito, kinuha ng Kataas-taasang Panginoon ang hari kasama ang kanyang asawa, pati ang mga kambing at ang mga sandata, at pumasok sa tubig na yaong sumibol mula sa Devīkuṇḍa.

Verse 91

ततश्च मंदिरं नीतः स्वकीयं द्विजसत्तमाः । तेनैव नरदेहेन स कलत्रसमन्वितः

Pagkaraan, O pinakamainam sa mga dalawang-beses-isinilang, siya’y inihatid sa sarili niyang palasyo—nasa gayon ding katawang-tao—at kasama ang kanyang asawa.

Verse 92

अद्यापि तिष्ठते तत्र जरामरणवर्जितः । पूजयानश्च तं देवं पाताले हाटकेश्वरम्

Hanggang ngayon, siya’y nananatili roon, malaya sa katandaan at kamatayan, at sumasamba sa Panginoong Hāṭakeśvara sa Pātāla, ang daigdig sa ilalim.

Verse 93

एवं तत्र समुद्भूता सा देवी परमेश्वरी । स्थापिता तेन भूपेन श्रद्धापूतेन चेतसा

Sa gayon, ang Kataas-taasang Diyosa, si Parameśvarī, ay nahayag doon; at ang haring yaon, na ang puso’y dalisay sa pananampalataya, ay nagtatag ng kanyang banal na pag-iral sa pook na iyon.

Verse 95

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽजापालेश्वरीमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चनवतितमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos ang ikasiyamnapu’t limang kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Ajāpāleśvarī,” sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, sa ikaanim na Nāgara Khaṇḍa, sa Māhātmya ng banal na pook ni Śrī Hāṭakeśvara.

Verse 97

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । समीप उपविष्टस्य शिवस्याऽस्यं व्यलोकयत्

Nang marinig ang mga salitang iyon, si Brahmā—ang lolo ng mga daigdig—ay tumingin sa mukha ni Śiva na nakaupo sa malapit.