Adhyaya 86
Inilalahad ng kabanatang ito ang pinagmulan ng isang tīrtha na nakasentro sa Diyosa Saptaviṃśatikā, na iniuugnay sa dalawampu’t pitong nakṣatra (mga tahanan ng buwan). Isinalaysay ni Sūta na ang mga anak na babae ni Dakṣa—na binibilang bilang mga nakṣatra at pinakasal kay Soma—ay nagdanas ng dalamhati sapagkat si Rohiṇī ang tumatanggap ng labis na pag-ibig. Ang iba pang mga anak na babae, na nakaramdam ng kamalasan at pagkapabayaan, ay nagsagawa ng matinding austeridad sa kṣetra, itinatag ang pagsamba kay Durgā, at naghandog nang tuluy-tuloy. Nalugod ang Diyosa at nagkaloob ng biyaya: pagbabalik ng saubhāgya (pagpapala at kagandahang-palad sa pag-aasawa) at pag-alis ng pagdurusang dulot ng pagtalikod ng asawa. Pagkaraan, pinalawak ang aral sa mga tuntunin ng vrata: pagsamba sa ika-14 na araw na may pag-aayuno at debosyon; isang taong disiplina na may iisang layon; at tiyak na pagpipigil sa pagkain, gaya ng pag-iwas sa maalat/alkalino, bilang tanda ng kaseryosohan sa panata. Itinakda rin ang panahon: sa buwang Aśvina, maliwanag na kalahati, ika-9 na araw, pagsamba sa hatinggabi ay nagdudulot ng matindi at pangmatagalang auspiciousness. Isinisingit din ang mitolohiya ng buwan: tinanong ni Śūlapāṇi si Dakṣa tungkol sa karamdaman ni Soma (rājayakṣmā); ipinaliwanag ni Dakṣa ang kanyang sumpa; at inayos ni Śiva ang balanse ng sansinukob sa pag-uutos na pantay na mahalin ni Soma ang lahat ng asawa, kaya lumitaw ang pagdami at pagliit ng buwan (waxing at waning). Nagtatapos ang kabanata sa pagpapatunay na nananatili ang Diyosa sa kṣetra bilang tagapagkaloob ng saubhāgya sa kababaihan, at sa pag-uutos na bigkasin nang may kalinisan sa ika-8 araw upang makamtan ang biyayang iyon.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । अथान्यापि च तत्रास्ति सप्तविंशतिका तथा । नक्षत्रैः स्थापिता देवी वांछितस्य प्रदायिनी
Sinabi ni Sūta: “Bukod pa rito, naroon din ang isa pang diyosa na tinatawag na Saptaviṃśatikā, na itinatag ng mga Nakṣatra, at nagbibigay ng anumang ninanais.”
Verse 2
दक्षस्य तनया पूर्वं सप्तविंशतिसंख्यया । उद्वाहिता हि सोमेन पूर्वं ब्राह्मणसत्तमाः
O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, noong una ang mga anak na babae ni Dakṣa—dalawampu’t pito ang bilang—ay ipinakasal kay Soma (ang Buwan).
Verse 3
तासां मध्ये ऽभवच्चैका रोहिणी तस्य वल्लभा । प्राणेभ्योऽपि सदासक्तस्तया सार्धं स तिष्ठति
Sa gitna nila, iisa—si Rohiṇī—ang naging minamahal niya. Higit pa sa sariling hininga ang pagkakapit ng kanyang puso sa kanya, kaya nanatili siyang kasama niya.
Verse 4
ततो दौर्भाग्यसंतप्ताः सर्वा स्ता दक्षकन्यकाः । वैराग्यं परमं गत्वा क्षेत्रेऽस्मिंस्तपसि स्थिताः
Pagkaraan, ang lahat ng anak na babae ni Dakṣa, na pinapaso ng kasawian, ay umabot sa sukdulang paglayo sa pagnanasa at sa banal na kṣetra na ito ay nanindigan sa pag-aayuno at pagninilay (tapas).
Verse 5
संस्थाप्य देवतां दुर्गां श्रद्धया परया युताः । बलिपूजोपहारैस्तां पूजयंत्यः सुरेश्वरीम्
Matapos itatag ang Diyosa Durgā sa pinakamataas na pananampalataya, sinamba nila ang Maharlikang Ginang ng mga diyos sa pamamagitan ng mga handog, ritwal ng pagsamba, at mga alay na sakripisyo.
Verse 6
ततः कालेन महता तासां सा तुष्टिमभ्यगात् । अब्रवीच्च प्रतुष्टोऽहं वरं दास्यामि पुत्रिकाः
Pagkaraan ng mahabang panahon, nalugod sa kanila ang Diyosa at nagsabi: “Lubos na akong nasiyahan. Mga anak na babae, ipagkakaloob ko sa inyo ang isang biyaya.”
Verse 7
तस्मात्तत्प्रार्थ्यतां चित्ते यद्युष्माकं व्यवस्थितम् । सर्वं दास्याम्यसंदिग्धं यद्युष्माकं हृदि स्थितम्
Kaya nga, hingin ninyo ang matibay na pasya ng inyong isipan. Anuman ang nananahan sa inyong puso, ipagkakaloob ko—walang alinlangan.
Verse 8
ततः प्रोचुश्च ताः सर्वाः प्रसादात्तव वांछितम् । अस्माकं विद्यते देवि यावत्त्रैलोक्यसंस्थितम्
Pagkatapos ay nagsalita silang lahat: “O Diyosa, sa iyong biyaya, ang aming minimithing hangarin ay mananatili hangga’t nananatili ang tatlong daigdig.”
Verse 9
एकं पत्युः सुखं मुक्त्वा यत्सौभाग्यसमुद्भवम् । तस्मात्तद्देहि चास्माकं यदि तुष्टासि चंडिके
Maliban sa iisang ligayang nagmumula sa mabuting kapalaran ng asawa, kami’y napagkaitan ng lahat. Kaya ipagkaloob mo iyon sa amin, kung nalulugod ka, O Caṇḍikā.
Verse 10
वयं दौर्भाग्यदोषेण सर्वाः क्लेशं परं गताः । न शक्नुमः प्रियान्प्राणान्देहे धर्तुं कथंचन
Dahil sa kasalanan ng kamalasan, kaming lahat ay nahulog sa sukdulang pagdurusa; hindi namin magawang panatilihin, sa anumang paraan, ang mahal na hininga ng buhay sa loob ng katawan.
Verse 11
श्रीदेव्युवाच । अद्यप्रभृति युष्माकं सौभाग्यं पतिसंभवम् । मत्प्रसादादसंदिग्धं भविष्यति सुखोदयम्
Wika ng Mapalad na Diyosa: “Mula sa araw na ito, ang inyong mapalad na kapalaran sa pag-aasawa—na nagmumula sa asawa—sa pamamagitan ng aking biyaya, walang alinlangan, ay magiging bukal ng ligaya.”
Verse 12
अन्यापि या पतित्यक्ता स्त्री मामत्र स्थितां सदा । पूजयिष्यति सद्भक्तया चतुर्दश्यामुपोषिता
Sinumang babae rin, kahit iniwan ng asawa, na—pagkatapos mag-ayuno sa ika-labing-apat na araw ng buwan—sumamba sa akin dito, na lagi kong kinaroroonan, nang may tapat na debosyon, ay tatanggap ng aking biyaya.
Verse 13
सा भविष्यति सौभाग्ययु्क्ता पुत्रवती सती । यावत्संवत्सरं तावदेकभक्तपरायणा
Siya ay magiging pinagkalooban ng mabuting kapalaran, isang banal na babae na may mga anak; at sa loob ng isang taon, mananatili siyang tapat sa panatang ekabhakta, na may iisang layon ng puso.
Verse 14
अक्षारलवणाशा या नारी मां पूजयिष्यति । न तस्याः पतिजं दुःखं दौर्भाग्यं वा भविष्यति
Ang babaeng umiwas sa pagkaing may alkalina at maalat at sumamba sa akin—hindi siya daranas ng dalamhating nagmumula sa asawa, ni darating sa kanya ang kamalasan.
Verse 15
आश्विनस्य सिते पक्षे संप्राप्ते नवमीदिने । उपवासपरा या मां निशीथे पूजयिष्यति । तस्याः सौभाग्यमत्युग्रं सर्वदा वै भविष्यति
Sa maliwanag na kalahati ng buwang Āśvina, pagdating ng ikasiyam na araw, ang babaeng tapat sa pag-aayuno at sumasamba sa akin sa hatinggabi—ang kanyang mabuting kapalaran ay magiging lubhang makapangyarihan, magpakailanman.
Verse 16
एवमुक्त्वा तु सा देवी विरराम द्विजोत्तमाः । ताश्च सर्वाः सुसंहृष्टा जग्मुर्दक्षस्य मंदिरम्
Pagkasabi ng gayon, tumahimik ang Diyosa, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-isinilang. At ang lahat ng mga babaeng iyon, lubhang nagalak, ay nagtungo sa palasyo ni Dakṣa.
Verse 17
एतस्मिन्नंतरे दक्ष आहूतः शूलपाणिना । प्रोक्तः कस्मात्त्वया चन्द्रो यक्ष्मणा संनियोजितः । तदयुक्तं कृतं दक्ष जामाताऽयं यतस्तव
Samantala, si Dakṣa ay ipinatawag ni Śūlapāṇi (Śiva) at sinabihan: “Bakit mo pinahirapan ang Buwan sa yakṣmā, ang sakit na pagkapudpod? Hindi iyan nararapat, O Dakṣa, sapagkat siya ay iyong manugang.”
Verse 18
दक्ष उवाच । अनेन तनया मह्यमष्टाविंशतिसंख्यया । ऊढा अखण्डचारित्रास्तास्त्यक्ता दोषवर्जिताः । मुक्त्वैकां रोहिणीं देव निषिद्धेन मयाऽसकृत्
Wika ni Dakṣa: “Sa kanya, ang aking mga anak na babae—dalawampu’t walo ang bilang—ay napangasawa; ngunit ang mga iyon na walang dungis at may buo at dalisay na asal ay iniwan. Maliban sa iisa, si Rohiṇī, O Deva—bagaman paulit-ulit ko siyang pinagbawalan.”
Verse 19
ततो मयाऽतिकोपेन नियुक्तो राजयक्ष्मणा । असत्यजल्पको मन्दः कामदेववशं गतः
Kaya dahil dito, sa tindi ng aking poot, siya ay tinamaan ng rājayakṣmā, ang maharlikang pagkapudpod. Ang hangal na iyon, nagsasalita ng kasinungalingan, ay napasailalim sa kapangyarihan ni Kāma, ang diyos ng pagnanasa.
Verse 20
श्रीभगवानुवाच । अद्यप्रभृति सर्वासां समं स प्रचरिष्यति । मद्वाक्यान्नात्र संदेहः सत्यमेतन्मयोदितम्
Wika ng Panginoong Mapalad: “Mula sa araw na ito, pakikitunguhan niya silang lahat nang pantay. Sa aking salita, walang pag-aalinlangan dito—ito ang katotohanang aking ipinahayag.”
Verse 21
त्वयापि यद्वचः प्रोक्तमसत्यं स्यान्न तत्क्वचित् । तस्मादेष क्षयं पक्षं वृद्धिं पक्षं प्रयास्यति
At ang mga salitang sinabi mo rin ay hindi kailanman magiging di-totoo. Kaya nga, daraan siya sa kalahating buwang pagliit at kalahating buwang paglaki (ng buwan).
Verse 22
दक्षोऽपि बाढमित्येव तत्प्रोक्त्वा च ययौ गृहम् । चंद्रस्तु दक्षकन्यास्ताः समं पश्यति सर्वदा
Si Dakṣa man ay nagsabi lamang ng “Gayon na nga,” at umuwi. At si Candra (ang Buwan) mula noon ay laging tumitingin sa mga anak na babae ni Dakṣa nang pantay-pantay.
Verse 23
गच्छमानः क्षयं पक्षं वृद्धिं पक्षं च सद्द्विजाः । सापि देवी ततः प्रोक्ता सप्तविंशतिका क्षितौ । सर्वसौभाग्यदा स्त्रीणां तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिता
O mararangal na mga dalawang-ulit na isinilang, habang siya’y dumaraan sa kalahating buwang pagliit at kalahating buwang paglaki, ang Diyosa ring yaon ay tinatawag sa daigdig na “Saptaviṃśatikā” (Dalawampu’t Pito). Nakatatag sa banal na pook na iyon, ipinagkakaloob niya sa mga babae ang lahat ng mapalad na kapalaran.
Verse 24
यश्चैतत्पुरतस्तस्याः संप्राप्ते चाष्टमीदिने । शुचिर्भूत्वा पठेद्भक्त्या स सौभाग्यमवाप्नुयात्
Sinumang, pagdating ng araw ng Aṣṭamī, ay magpapakalinis at babasahin ito nang may debosyon sa harap ng Diyosang yaon—siya’y magkakamit ng mapalad na kapalaran (saubhāgya).