Adhyaya 81

Verse 1

। श्रीगरुड उवाच । ममास्ति दयितं मित्रं ब्राह्मणो भृगुवंशजः । तस्यास्ति माधवीनाम कन्या कमललोचना

Wika ni Śrī Garuḍa: “Mayroon akong minamahal na kaibigan, isang Brāhmaṇa na isinilang sa angkan ni Bhṛgu. May anak siyang dalaga na ang pangalan ay Mādhavī, na ang mga mata’y tulad ng lotus.”

Verse 2

न तस्याः सदृशः कांतः प्राप्तस्तेन महात्मना । यतस्ततोऽहमादिष्टः कांतमस्यास्त्वमानय । अनुरूपं द्विजश्रेष्ठ यद्यहं संमतस्तव

Ang dakilang taong iyon ay hindi nakatagpo ng asawang lalaking kapantay at karapat-dapat sa kanya. Kaya ako’y inutusan: “Magdala ka ng asawa para sa dalagang ito—isang nararapat sa kanya, O pinakamainam sa mga Brahmana—kung pinahahalagahan mo ang aking pakiusap.”

Verse 3

ततो मयाऽखिला भूमिस्तद्वरार्थं विलोकिता । न तदर्थं वरो लब्धः सर्वैः समुचितो गुणैः

Pagkaraan, siniyasat ko ang buong daigdig upang hanapin ang gayong lalaking mapapangasawa. Ngunit para sa layuning iyon, wala akong natagpuang sinumang angkop—na taglay ang lahat ng kinakailangang kabutihang-asal.

Verse 4

ततस्त्वं पुण्डरीकाक्ष मम चित्ते व्यवस्थितः । अनुरूपः पतिस्तस्याः सर्वैरेव गुणैर्युतः

Kaya, O Panginoong may matang gaya ng lotus, ikaw ang matibay na nananahan sa aking puso bilang ganap na angkop na asawa para sa dalagang iyon—taglay ang lahat ng mararangal na katangian.

Verse 5

तस्मात्पाणिग्रहं तस्याः स्वीकुरुष्व सुरेश्वर । अत्यन्तरूपयुक्ताया मम वाक्यप्रणोदितः

Kaya, O Panginoon ng mga diyos, tanggapin mo ang kanyang kamay sa pag-aasawa—siya na may kagandahang di-mapapantayan—dahil sa aking taimtim na pakiusap.

Verse 6

भगवानुवाच । अत्रानय द्विजश्रेष्ठ तां कन्यां कमलेक्षणाम् । येन दृष्ट्वा स्वयं पश्चात्प्रकरोमि यथोदितम्

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Dalhin mo rito, O pinakamainam sa mga dalawang-beses-na-ipinanganak, ang dalagang may matang gaya ng lotus. Pagkatapos ko siyang makita mismo, saka ko gagawin ang hinihiling.”

Verse 7

गरुड उवाच । तव तेजोभयादेव सा कन्या जनकान्विता । मया दूरे विनिर्मुक्ता तत्कथं तामिहानये

Wika ni Garuḍa: “Dahil sa takot sa ningning ng iyong kaluwalhatian, ang dalagang iyon—kasama ang kanyang ama—ay pinalaya ko at pinalayo. Paano ko siya ngayon madadala rito?”

Verse 8

श्रीभगवानुवाच । अत्र तां मम तत्तेजो जनकेन समन्विताम् । न हि धक्ष्यति तस्मात्त्वं शीघ्रं द्विजवराऽनय

Sinabi ng Mapalad na Panginoon: “Dalhin mo siya rito agad, O pinakadakila sa mga dalawang-beses na isinilang, kasama ang kanyang ama. Hindi siya susunugin ng aking ningning; kaya huwag kang matakot.”

Verse 9

एवमुक्तस्ततस्तेन विष्णुना प्रभविष्णुना । तां कन्या मानयामास तं च विप्रभृगूद्वहम्

Nang siya’y masabihan nang gayon ni Viṣṇu, ang makapangyarihang Panginoon, pinarangalan niya kapwa ang dalaga at ang pinakadakilang Brāhmaṇa—ang pinakamahusay sa angkan ni Bhṛgu sa mga dalawang-beses na isinilang.

Verse 10

अथासौ प्रणिपत्योच्चैर्ब्राह्मणो मधुसूदनम् । लक्ष्मीवन्न्यविशत्पार्श्वे गरुडस्य समीपतः

Pagkaraan, ang Brāhmaṇa ay yumukod nang malalim kay Madhusūdana, at—gaya ni Lakṣmī—umupo sa tabi, malapit kay Garuḍa.

Verse 11

सापि कन्या वरारोहा बाल्यभावादनिन्दिता । शय्यैकांते समाविष्टा दक्षिणे मुरविद्विषः

Ang dalaga rin—may magandang pangangatawan at walang dungis dahil sa inosente ng kabataan—ay umupo sa gilid ng higaan, sa kanang panig ng Kaaway ni Mura (Viṣṇu).

Verse 12

अथ कोपपरीतांगी महिष्याधर्ममाश्रिता । लक्ष्मीः शशाप तां कन्यां सपत्नीति विचिन्त्य च

Pagkaraan, si Lakṣmī—na ang mga sangkap ay sinakmal ng poot, tinalikdan ang dharma na gaya ng reynaing nagseselos—ay nagsumpa sa dalagang iyon, sa pag-aakalang, “Siya’y karibal na asawa.”

Verse 13

यस्मान्मे पुरतः पापे कांतस्य मम हर्षिता । शय्यायां त्वं समाविष्टा लज्जां त्यक्त्वा सुदूरतः । तस्मादश्वमुखी नूनं विकृता त्वं भविष्यसि

“Sapagkat, O makasalanang dalaga, sa harap ko mismo ay nagalak ka sa aking minamahal at umupo sa kanyang higaan, itinapon ang hiya nang napakalayo; kaya’t tiyak na magiging anyong baluktot ka, na may mukha ng kabayo.”

Verse 14

एवं शापे श्रिया दत्ते हाहाकारो महानभूत् । सर्वेषां तत्र संस्थानां कोपश्चापि द्विजन्मनः

Nang gayon ang sumpang binigkas ni Śrī (Lakṣmī), sumiklab ang isang malaking sigaw ng dalamhati. Nanginig ang lahat ng nagkatipon doon, at ang dalawang-ulit-na-ipinanganak (brāhmaṇa) ay nag-alab din sa galit.

Verse 16

यावन्नाग्निद्विजातीनां प्रत्यक्षं गुरुसंनिधौ । ससंकल्पं स्वयं दत्ता गृह्योक्तविधिना जनैः

Hangga’t naroon bilang mga saksi ang banal na apoy at ang mga dvija (dalawang-ulit-na-ipinanganak), at sa mismong harap ng guro, ang mga tao’y kusang naghandog ng kaloob na may taimtim na panata (saṅkalpa), ayon sa paraang itinuro sa mga ritong Gṛhya.

Verse 18

एवमुक्त्वा स विप्रेंद्रस्ततः प्रोवाच केशवम् । आतिथ्यं विहितं ह्येतत्तव पत्न्या यथोचितम् । तस्मात्तत्र प्रयास्यामि यत्र स्यात्तादृशी सुता

Pagkasabi nito, ang pinakadakilang brāhmaṇa ay nagsalita kay Keśava: “Ang pag-aasikaso sa panauhin ay tunay na naihandog nang wasto ng iyong asawa, ayon sa nararapat. Kaya’t paroroon ako sa lugar na may masusumpungang isang anak na dalagang ganyan.”

Verse 19

ब्राह्मण उवाच । सहस्रं याच्यते कन्या करोत्येकः करग्रहम् । वाङ्मात्रेण न तस्याः स्यात्पत्नीभावः कथंचन

Wika ng brāhmaṇa: “Maaaring isang libo ang manligaw sa dalaga, ngunit iisa lamang ang nagsasagawa ng paghawak sa kamay (kasal). Sa salita lamang, hindi siya magiging asawa sa anumang paraan.”

Verse 20

तस्मान्नाश्वमुखी ह्येषा जन्मन्यस्मिन्भविष्यति । गृहीत्वेमां गृहं गच्छ प्रयच्छ स्वेप्सिताय च

“Kaya nga, sa buhay na ito hindi siya magiging may mukhang kabayo. Isama mo siya, umuwi ka, at ipakasal mo siya sa sinumang ninanais mo.”

Verse 22

सेयं तव सुता विप्र बंधुस्थानं समाश्रिता । भविष्यति ततो जामिः कनिष्ठा मेऽन्यजन्मनि

“Ang anak mong babae, O brāhmaṇa, ay sumilong sa kalagayan ng pagkakamag-anak. Kaya sa ibang kapanganakan, siya’y magiging bunso kong kapatid na babae—malapit na kadugo.”

Verse 23

अवतीर्णस्य भूपृष्ठे देवकार्येण केनचित् । वाजिवक्त्रधरा प्रोक्ता यद्येषा मम कांतया

“Kapag ako’y bumaba sa lupa dahil sa isang gawaing banal ng mga deva, at kung siya’y tawaging ‘may mukhang kabayo’ dahil sa aking minamahal…”

Verse 24

ततोऽहं सुमहत्कृत्वा तपश्चैवानया सह । करिष्यामि शुभास्यां च तथा लक्ष्मीमपि द्विज

“Kung gayon, magsasagawa ako ng napakadakilang tapasya kasama niya; at, O brāhmaṇa, aking ihahayag din ang may mapalad na mukha—pati si Lakṣmī rin.”

Verse 25

एवं स भगवान्विप्रं तं सन्तोष्य तदा गिरा । गरुडेन समं चक्रे कथाश्चित्रा मनोरमाः

Kaya nga, ang Mapalad na Panginoon, matapos pasiyahin ang brahmanang iyon sa Kanyang mga salita, ay nakipag-usap kay Garuḍa sa mga kuwentong kagila-gilalas at kaaya-ayang pakinggan.

Verse 26

अथ तस्मिन्कथांते स गरुडः पुरुषोत्तमम् । प्रोवाच तां स्त्रियं दृष्ट्वा वृद्धां तेजःसमन्विताम्

Pagkaraan, nang matapos ang pag-uusap na iyon, nagsalita si Garuḍa kay Puruṣottama. Nang makita niya ang babaeng iyon—matanda ngunit may ningning—ay kanyang binanggit ang tungkol sa kanya.

Verse 27

अपूर्वेयं सुरश्रेष्ठ स्त्री वृद्धा तव पार्श्वगा । किमर्थं केयमाख्याहि कुतः प्राप्ता जनार्दन

“O pinakamainam sa mga diyos, ang matandang babaeng nakatayo sa iyong tabi ay tunay na pambihira. Ano ang dahilan ng kanyang pagparito? Ipagpaalam mo—sino siya at saan siya nagmula, O Janārdana?”

Verse 28

श्रीभगवानुवाच । एषा ख्याता खगश्रेष्ठ लोकेऽस्मिन्वृद्धकन्यका । शांडिलीनाम सर्वज्ञा ब्रह्मचर्यपरायणा

Sinabi ng Mapalad na Panginoon: “O pinakamainam sa mga ibon, siya’y tanyag sa mundong ito bilang ‘Vṛddhakanyakā’, ang dalagang may katandaan. Ang kanyang pangalan ay Śāṇḍilī, marunong sa lahat ng bagay, at lubos na nakatalaga sa panatang brahmacarya.”

Verse 29

तपोवीर्यसमोपेता सर्वदेवाभिवंदिता । नास्ति वै चेदृशी नारी खगेन्द्रात्र जगत्त्रये

“Taglay niya ang lakas na isinilang mula sa pag-aayuno at pagninilay, at iginagalang ng lahat ng mga diyos. O panginoon ng mga ibon, tunay na walang babaeng katulad niya sa tatlong daigdig.”

Verse 30

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विहस्य विहगाधिपः । प्रोवाच वासुदेवं च तां विलोक्य चिरं द्विजाः

Sinabi ni Sūta: “Nang marinig ang mga salitang iyon, ngumiti ang panginoon ng mga ibon; at matapos siyang titigan nang matagal, nagsalita siya kay Vāsudeva—O kayong mga dwija, mga pantas.”

Verse 31

गरुड उवाच । नैतच्चित्रं तपो यच्च क्रियते सुमहत्तरम् । यथा च दीयते दानं यच्च तत्रास्ति चाद्भुतम् । तथा च क्रियते युद्धं संग्रामे युद्धशालिभिः

Sinabi ni Garuḍa: “Hindi kataka-taka na isagawa ang napakadakilang tapas; ni hindi rin kataka-taka ang pagbibigay ng dāna—kahit ito’y kahanga-hanga. Gayon din sa digmaan, ang bihasa sa pakikidigma ay nakikipaglaban.”

Verse 32

नाश्चर्यं चित्रमेतच्च ब्रह्मचर्यं तदद्भुतम् । विशेषाद्यौवनावस्थां संप्राप्य पुरुषोत्तम

“Hindi iyan ang tunay na kababalaghan. Ang brahmacarya—ang pagpipigil-sa-sarili sa kalinisan at pag-iwas sa pita—iyan ang himala, lalo na kapag narating ang kabataan, O Puruṣottama.”

Verse 33

विशेषेण च नारीभिरत्र न श्रद्दधाम्यहम् । अवश्यं यौवनस्थेन तिर्यग्योनिगतेन च

“At sa bagay na ito, lalo kong nahihirapang maniwala tungkol sa mga babae. Sapagkat ang nasa kabataan—kahit yaong isinilang sa kalagayang hayop—ay di maiiwasang itulak ng pagnanasa.”

Verse 34

विकारः खलु कर्तव्यो नाधि काराय यौवनम् । यदि न प्राप्नुवंत्येताः पुरुषं योषितः क्वचित्

“Tunay nga, ang kabataan ay may hilig sa pagbabago at pag-aalimpuyo; likas na hindi ito angkop sa pagpipigil. Kung ang mga babaeng ito’y hindi makatagpo ng isang lalaki saanman…”

Verse 35

अन्योन्यं मैथुनं चक्रुः कामबाणप्रपीडिताः । कुष्ठिनं व्याधितं वापि स्थविरं व्यंगमेव च । अप्येताः पुरुषाभावे मन्यंते पंचसायकम्

Pinahihirapan ng mga palaso ni Kāma, sila’y nakikipagtalik pa nga sa isa’t isa; o kaya’y sa may ketong, sa maysakit, sa matanda, maging sa pilay. Tunay, kapag wala ang nararapat na lalaki, itinuturing pa rin nilang di-mapipigil ang May-limang Palaso (Kāma).

Verse 36

नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः । नांतकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना

Ang apoy ay di kailanman nabubusog sa kahoy; ang dakilang karagatan ay di kailanman nabubusog sa mga ilog. Ang Kamatayan ay di kailanman nabubusog sa mga nilalang—gayon din ang babaeng may magandang mata ay di kailanman nabubusog sa mga lalaki.

Verse 37

न परत्र भयादेता मर्यादां विदधुः स्त्रियः । मुक्त्वा भूपभयं चैकमथवा गुरुजं भयम्

Hindi nagtatakda ang mga babae ng hangganan ng asal dahil sa takot sa kabilang daigdig. Kundi, maliban sa iisang takot—ang parusa ng hari—o marahil ang takot na nagmumula sa mga nakatatanda at mga guro, saka lamang sila naglalagay ng gayong mga hangganan.

Verse 38

सूत उवाच । एवं तस्य वचः श्रुत्वा शांडिली ब्रह्मचारिणी । मौनव्रतधराऽप्येवं हृदि कोपं दधार सा

Wika ni Sūta: Nang marinig ang mga salitang iyon, si Śāṇḍilī—ang babaeng asceta na nananatili sa brahmacarya—bagaman may panatang katahimikan, ay nagkimkim pa rin ng galit sa kanyang puso.

Verse 39

एतस्मिन्नंतरे तस्य पक्षिनाथस्य तत्क्षणात् । उभौ पक्षौ गतौ नाशं रुण्डाकारोऽत्र सोऽभवत्

Sa sandaling iyon, bigla, nawala sa panginoon ng mga ibon ang kapwa niyang pakpak; napuksa ang dalawang pakpak, at dito siya’y naging tila punòng walang ulo—walang pakpak at pilay.

Verse 40

मांसपिंडमयो रौद्रः सर्वरोगविवर्जितः । अशक्तश्च तथा गन्तुं पदमात्रमपि क्वचित्

Nagpakita siya nang mabagsik, tila isang bukol lamang ng laman, walang anumang karamdaman; subalit siya’y walang lakas, hindi makalakad kahit isang hakbang saanman.