Adhyaya 74
Isinalaysay ni Sūta ang isang pangyayaring nakapaloob sa māhātmya ng Hāṭakeśvara-kṣetra, na nakasentro sa pagtatalaga at paglalagak ng mga Liṅga. Si Dhṛtarāṣṭra, ang haring inilarawang may sandaang anak na lalaki, ay kinikilalang nagtatag ng 101 liṅga sa pook na iyon. Ang limang Pāṇḍava ay sama-samang nagtatag ng limang liṅga; at may mga karagdagang paglalagak na iniuugnay sa mahahalagang kababaihan—Draupadī, Kuntī, Gāndhārī, at Bhānumatī—na nagpapakita ng malawak na pakikibahagi ng debosyon sa mga sambahayang maharlika. Sumunod, ang mga pangunahing tauhan sa kapaligirang Kurukṣetra—Vidura, Śalya, Yuyutsu, Bāhlīka, Karṇa, Śakuni, Droṇa, Kṛpa, at Aśvatthāman—ay bawat isa’y naglagak ng kani-kaniyang liṅga nang may “paramā bhakti,” at kaugnay ng isang “vara-prāsāda” (dakilang dambana). Muling lumitaw ang larawan ng mataas na templo nang sabihin na si Viṣṇu man ay nagtatag ng liṅga sa isang prāsāda na matayog at may tuktok na wari’y taluktok ng bundok; pagkaraan, ang pangkat Sātvata/Yādava—Sāmba, Balabhadra, Pradyumna, Aniruddha at iba pa—ay nagtatag ng pangunahing hanay na sampung liṅga nang may pananampalataya. Sa wakas, nagalak ang lahat, nanatili nang matagal, at naghandog ng masaganang dāna (kayamanan, mga nayon, bukirin, mga baka, kasuotan, mga lingkod), saka nagpaalam nang may paggalang. Ayon sa pahayag ng phala, ang taimtim na pagsamba sa mga liṅgang ito ay nagdudulot ng ninanais na layon; at ang liṅga ni Dhṛtarāṣṭra ay tahasang itinuring na tagapuksa ng pāpa (kasalanan).
Shlokas
Verse 1
। सूत उवाच । धृतराष्ट्रेण भूपेन शतपुत्रान्वितेन च । लिंगानां स्थापितं तत्र शतमेकोत्तरं द्विजाः
Wika ni Sūta: “Doon, si Haring Dhṛtarāṣṭra—kasama ang kaniyang sandaang anak—ay nagtatag ng isandaan at isa (101) na Śiva-liṅga, O mga dalawang-ulit na isinilang.”
Verse 2
तथा च पांडवैः सर्वैः स्थापितं लिंगपंचकम् । द्रौपद्या चाऽथ कुन्त्याऽथ गांधार्याऽथ यदृच्छया
“Gayundin, ang lahat ng Pāṇḍava ay nagtatag ng limang liṅga; at si Draupadī, saka si Kuntī, saka si Gāndhārī ay nagtatag din, ayon sa sariling udyok at pagkakataon.”
Verse 3
भानुमत्या च गौरीणां स्थापितं च चतुष्टयम् । विदुरेणाथ शल्येन कलिं गेन युयुत्सुना
“Si Bhānumatī man ay nagtatag din ng apat na (liṅga) para sa mga Gaurī; at si Vidura, saka si Śalya, si Kaliṅga, at si Yuyutsu ay nagtatag din ng kani-kaniyang (liṅga).”
Verse 4
बाह्लीकेन सपुत्रेण कर्णेनाथ ससूनुना । तथा शकुनिना तत्र द्रोणेन च कृपेण च
“Doon, si Bāhlīka kasama ang kaniyang anak, at si Karṇa kasama ang sarili niyang anak; gayundin si Śakuni, at sina Droṇa at Kṛpa ay nagtatag din (ng mga liṅga).”
Verse 5
अश्वत्थाम्ना पृथक्त्वेन लिङ्गमेकैकमुत्तमम् । स्थापितं परया भक्त्या वरप्रासादमाश्रितम्
Si Aśvatthāman, nang magkakahiwalay, ay nagtatag ng bawat isang dakilang liṅga—isa-isa—sa sukdulang debosyon, at iniluklok sa maringal na templo.
Verse 6
तथा संस्थापितं तत्र विष्णुना प्रभविष्णुना । लिंगं प्रासादमाधाय प्रोत्तुंगशिखरान्वितम्
Gayundin doon, si Viṣṇu—makapangyarihan at lubos na makapangyarihan—ay nagtatag ng isang liṅga, inilagay sa templong may napakataas na tuktok na tore.
Verse 7
सात्वतेनापि सांबेन बलभद्रेण धीमता । प्रद्युमेनानिरुद्धेन तथान्यैर्मुख्ययादवैः
Maging sina Sātvata, Sāmba, ang marunong na Balabhadra, Pradyumna, Aniruddha, at iba pang pangunahing Yādava ay nakibahagi rin, nakikiisa sa banal na gawain na kaugnay ng kadakilaan ng sagradong pook.
Verse 8
चारुदेष्णादिभिः पुत्रै रुक्मिण्या दशभिः सुतैः । लिंगानां दशकं मुख्यं स्थापितं श्रद्धयान्वितैः
Kasama ang mga anak na sina Cārudeṣṇa at iba pa—ang sampung anak na isinilang kay Rukmiṇī—na puspos ng pananampalataya, itinatag nila ang pangunahing pangkat ng sampung Śiva-liṅga.
Verse 9
एवं संस्थाप्य लिङ्गानि ते सर्वे कुरुपांडवाः । यादवाश्च सुसंहृष्टा कृतकृत्यास्तदा ।ऽभवन्
Kaya nito, matapos maayos na mailuklok ang mga liṅga, ang lahat ng Kaurava at Pāṇḍava—pati ang mga Yādava—ay labis na nagalak, sapagkat nadama nilang natupad na ang kanilang tungkulin.
Verse 10
तत्र स्थित्वा चिरं कालं दत्त्वा दानान्यनेकशः । धनाढ्यान्ब्राह्मणान्कृत्वा चमत्कारपुरोद्भवान्
Nanatili sila roon nang mahabang panahon at nagkaloob ng maraming uri ng handog; at pinayaman nila ang mga brāhmaṇa, na nagbunga ng kagila-gilalas na kasaganaan sa banal na pamayanan.
Verse 11
दत्त्वा तेभ्यो वरान्नागान्ह याञ्जात्याननेकशः । सद्ग्रामाणि विचित्राणि क्षेत्राणि च सुधेनवः
Ipinagkaloob nila sa kanila ang mahuhusay na elepante at maraming kabayong may mabuting lahi; gayundin ang mabubuting nayon, sari-saring lupain at bukirin, at mga piling bakang nagbibigay-gatas.
Verse 12
महोक्षांश्च सुवस्त्राणि भूस्थानान्याश्रयांस्तथा । दासीदासांस्तथा भृत्यान्दानानि विविधानि च
Nagkaloob din sila ng malalaking toro, mararangyang kasuotan, mga lupain at tahanan; gayundin ng mga aliping babae, aliping lalaki, mga tagapaglingkod at mga kasama—iba’t ibang uri ng handog.
Verse 13
तत आमन्त्र्य तान्सर्वान्प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः । स्वस्थानं प्रति संहृष्टाः प्रजग्मुः सर्व एव ते
Pagkaraan, nagpaalam sila sa lahat nang may paggalang at yumukod nang paulit-ulit; at silang lahat ay umalis na may galak patungo sa kani-kanilang tahanan.
Verse 14
सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं स्थापितं तेन भूभुजा । तथा तद्धृतराष्ट्रेण लिंगं पातकनाशनम्
Sinabi ni Sūta: Naipahayag ko na sa inyo ang lahat ng ito—kung paano ito itinatag ng haring iyon; at gayundin ang liṅga na itinindig ni Dhṛtarāṣṭra, na pumupuksa sa mga kasalanan.
Verse 16
यस्तानि पुरुषः सम्यक्पूजयेद्भक्तिभावितः । स लभेच्चाखिलान्कामान्वांछितान्स्वेन चेतसा
Sinumang puspos ng debosyon at wasto ang pagsamba sa mga liṅga na yaon, siya’y magkakamit ng lahat ng ninanais, ayon sa minimithi ng sariling puso.
Verse 74
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठेनागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कौरवपाण्डवयादवकृतलिंग प्रतिष्ठावृत्तांतवर्णनंनाम चतुःसप्ततितमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-74 na kabanata, na pinamagatang “Salaysay ng pagtatalaga ng liṅga na isinagawa ng mga Kaurava, Pāṇḍava, at Yādava,” sa Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, sa Ikaanim na Nāgara-khaṇḍa ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa kalipunang may walumpu’t isang libong taludtod.