Adhyaya 60
Ang Kabanata 60 ay nasa anyong tanong-at-sagot: nagtatanong ang mga pantas tungkol sa pinagmulan at pagtatatag ng “Mahitthā/Mahittha.” Isinalaysay ni Sūta ang isang tradisyong tumatawag sa “śoṣaṇī vidyā,” kapangyarihang nagpapalanta/nagpapatuyo, na iniuugnay kay Agastya at sa awtoridad ng mga mantra ng Atharvaṇa; dito inilalarawan ang paglitaw ni Mahitthā bilang devatā na nagbibigay-biyaya sa kṣetra na tinatawag na “Camatkārapura.” Pagkaraan, inilalatag ang isang praktikal na mapa ng tīrtha: binibilang ang mga diyos na naitatag at ang kanilang mga bunga—si Sūrya bilang Narāditya (pag-alis ng karamdaman at pag-iingat), si Janārdana bilang Govardhanadhara (kasaganaan at kagalingan ng mga baka), si Narasiṃha, si Vināyaka (tagapag-alis ng balakid), at ang Nara–Nārāyaṇa. Binibigyang-diin ang takdang panahon: ang pagtanaw o pagsamba sa mga tithi, lalo na Dvādaśī at Caturthī, at sa Kārtika śukla, ay itinuturing na lubhang mabisa. Isang mahalagang halimbawa ang paglalakbay-tīrtha ni Arjuna sa isang bukiring kaugnay ni Hāṭakeśvara: itinayo niya si Sūrya at iba pang devatā sa isang kaaya-ayang templo, nagkaloob ng yaman sa mga brāhmaṇa roon, at ipinagkatiwala sa kanila ang patuloy na pag-alaala at pagsamba. Sa wakas, sinasabi na ang pakikinig sa māhātmya ay nakapagpapabawas ng kasalanan; at ang mga handog na itinakda—gaya ng modaka sa Caturthī—ay nagdudulot ng ninanais at kalayaan mula sa mga hadlang.
Shlokas
Verse 1
। ऋषय ऊचुः । माहित्थेयं त्वयाख्याता या पुरा सूतनन्दन । केन संस्थापिता तत्र वद सर्वमशेषतः
Wika ng mga rishi: “O anak ni Sūta, naipahayag mo na noon ang tungkol sa banal na Māhitthī na ito. Sino ang nagtatag nito roon? Isalaysay mo sa amin ang lahat nang buo, walang maiiwan.”
Verse 2
सूत उवाच । शोषणीनाम या विद्या पुरागस्त्येन साधिता । आथर्वणेन मन्त्रेण स्वयं च परमेश्वरी
Sinabi ni Sūta: “Ang vidyā na tinatawag na ‘Śoṣaṇī’, na noong una’y napagtagumpayan ni Agastya—kasama ang isang Atharvanikong mantra—at ang Kataas-taasang Diyosa mismo (ay nasangkot dito).”
Verse 3
ततः संशोषितस्तेन स समुद्रो महात्मना । मित्रावरुणपुत्रेण सा प्रोक्ता पुरतः स्थिता
Pagkaraan, sa pamamagitan ng dakilang anak nina Mitra at Varuṇa, natuyo maging ang karagatan; at ang (Śoṣaṇī-vidyā) na iyon, nang matawag, ay hayagang tumindig sa harap niya.
Verse 4
माहित्थं साधितं यस्मात्त्वया मे सकलं शुभम् । माहित्थानाम तस्मात्त्वं देवता संभविष्यसि
“Sapagkat sa pamamagitan mo ay natupad ang Māhittha na ito, na nagdulot sa akin ng ganap na pagpapala; kaya ikaw ay magiging isang diyos na kikilalanin sa pangalang ‘Māhittha’.”
Verse 5
चमत्कारपुरक्षेत्रे पूजां प्राप्स्यस्यनुत्तमाम् । यस्त्वामाथर्वणैर्मन्त्रैस्तत्रस्थां भक्तिसंयुतः
Sa banal na pook ng Camatkārapura, tatanggap ka ng pagsamba na walang kapantay; at sinumang, na may debosyon, sumamba sa iyo roon gamit ang mga mantrang Atharvan…
Verse 6
पूजयिष्यति वृद्धिं च सर्वकालमवाप्स्यति । तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ मया सार्द्धं पुरोत्तमे
…ay sasamba sa iyo at magkakamit ng kasaganaan sa lahat ng panahon. Kaya’t magtungo roon nang madali kasama ko, O pinakadakilang lungsod.
Verse 7
द्विजानां रक्षणार्थाय नित्यं संनिहिता भव । एवं सा तत्र संभूता माहित्था वरदेवता
Para sa pag-iingat sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang), manatili kang laging naririto. Sa gayon, sa pook na iyon, ang mapagkaloob na diyosang Mahiṭṭhā ay nagpakita at nanahan nang palagian.
Verse 9
ययाऽयं चलितः शैलः स्वशक्त्या निश्चलीकृतः । स्कन्देनेह द्विजश्रेष्ठाः शक्त्या विद्धस्तदग्रतः । नरादित्यस्ततश्चान्यो यो नरेण प्रतिष्ठितः । षष्ठ्यां तं सूर्यवारेण दृष्ट्वा पापात्प्रमुच्यते
Sa pamamagitan ng kanyang kapangyarihan, ang bundok na ito—na minsang nayugyog—ay pinatibay at ginawang di-makilos. Dito, O pinakadakilang mga dvija, tinusok ito ni Skanda ng kanyang sibat sa harapan nito. Pagkaraan, may isang anyo ni Surya na tinatawag na Narāditya, na itinindig ng isang tao; ang sinumang tumingin dito sa ikaanim na tithi kapag tumapat sa Linggo ay napapalaya sa kasalanan.
Verse 10
न शत्रूणां पराभूतिं प्रयास्यति यथार्जुनः । रोगी विमुच्यते रोगाद्दरिद्रो धनमाप्नुयात्
Hindi siya mapapabagsak sa pagkatalo sa kamay ng mga kaaway, gaya ni Arjuna na hindi natalo. Ang maysakit ay mapapalaya sa karamdaman, at ang dukha ay maaaring magtamo ng yaman.
Verse 11
तथा गोवर्धनधरं तत्र देवं जनार्दनम् । यः पश्येत्कार्तिके शुक्ले संप्राप्ते प्रथमे दिने । तस्य गावः प्रभूताः स्युर्नीरोगा द्विसत्तमाः
Gayundin, sinumang makakita roon kay Janārdana, ang Panginoong nagbuhat sa Govardhana, sa unang araw ng maliwanag na kalahati ng Kārttika—ang kaniyang mga baka ay magiging sagana at walang karamdaman, O pinakamainam sa mga dalawang-beses-isinilang.
Verse 12
नरसिंहवपुः साक्षात्तथा देवो हरिः स्वयम् । तथा विनायकस्तत्र सर्वकामप्रदायकः । सर्वविघ्नहरश्चैव स्थापितश्चार्जुनेन हि
Naroon din si Hari mismo, hayag sa anyo ni Narasiṁha. At naroon si Vināyaka, tagapagkaloob ng lahat ng minimithi, tagapag-alis ng bawat hadlang—tunay na itinatag ni Arjuna.
Verse 14
यस्तमाथर्वणैर्मंत्रैः पूजयेद्द्वादशीदिने । कार्तिकस्य सिते पक्षे स याति परमां गतिम्
Sinumang sumamba sa Kaniya gamit ang mga mantrang Atharvan sa araw ng Dvādaśī sa maliwanag na kalahati ng Kārttika, makakamit niya ang kataas-taasang hantungan.
Verse 15
तथा तत्र द्विजश्रेष्ठा नरनारायणावुभौ । देवौ परमतेजस्वी यस्तौ पश्यति भक्तितः
Naroon din, O pinakamainam sa mga dalawang-beses-isinilang, ang dalawang maningning na diyos na sina Nara at Nārāyaṇa. Sinumang makakita sa Kanila nang may debosyon…
Verse 16
पूजयेच्च द्विजश्रेष्ठा द्वादश्या दिवसे स्वयम् । स याति परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्
At kung siya mismo ang magsagawa ng pagsamba sa araw ng Dvādaśī, O pinakamainam sa mga dalawang-beses-isinilang, mararating niya ang kataas-taasang tahanan—malaya sa pagtanda at kamatayan.
Verse 17
तीर्थयात्राकृतारंभः कुन्तीपुत्रो धनंजयः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे समायातो द्विजोत्तमाः
Nang simulan niya ang paglalakbay-pananampalataya sa mga banal na tīrtha, dumating ang anak ni Kuntī na si Dhanaṁjaya (Arjuna) sa sagradong lupain ng Hāṭakeśvara, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.
Verse 18
दृष्ट्वा तत्पावनं क्षेत्रं तीर्थपूगप्रपूरितम् । आदित्यं स्थापयामास प्रासादे सुमनोहरे
Nang makita niya ang lupang nagpapadalisay na iyon, na punô ng napakaraming tīrtha, itinatag niya si Āditya (ang Diyos na Araw) sa isang templong lubhang kaaya-aya.
Verse 19
नरनारायणौ देवौ तस्याग्रे स्थापितौ ततः । तथा गोवर्धनधरस्तत्र देवः प्रतिष्ठितः
Pagkaraan, sa harap ng dambanang iyon ay itinatag ang dalawang diyos na sina Nara at Nārāyaṇa; gayundin, ang Panginoong Govardhanadhara (Kṛṣṇa, ang nagbuhat sa Govardhana) ay itinatalaga rin doon.
Verse 20
नरसिंहं तथैवान्यं श्रद्धया परया युतः । एवं संस्थाप्य कौंतेयो देवगृहसुपंचकम्
At itinatag din niya si Narasiṃha at isa pang diyos, taglay ang sukdulang pananampalataya. Sa gayon, ang anak ni Kuntī ay nagtatag ng isang maringal na pangkat ng limang dambana.
Verse 21
ततो विप्रान्समाहूय सर्वांस्तान्पुरसंभवान् । प्रोवाच प्रणतो भक्त्या धनं दत्त्वा सुपुष्कलम्
Pagkaraan, tinipon niya ang lahat ng mga brāhmaṇa na taga-lungsod na iyon; at yumukod sa debosyon, kinausap niya sila at nagkaloob ng saganang yaman bilang handog.
Verse 22
मया संस्थापितः सूर्यः सर्वरोगक्षयावहः । तथार्पितश्च युष्माकं चिंतनीयं सदैव तु
Ako ang nagtatag ng Diyos na Araw (Surya), tagapaglipol ng lahat ng karamdaman. Ipinagkatiwala rin sa inyo ang paglilingkod na ito; kaya’t lagi ninyo itong alalahanin at panatilihin.
Verse 23
विप्रा ऊचुः । गच्छ त्वं पांडवश्रेष्ठ सुविश्रब्धः स्वमालयम् । वयं सर्वे करिष्यामस्तवश्रेयोऽभिवर्धनम्
Wika ng mga brāhmaṇa: “O pinakamahusay sa mga Pāṇḍava, umuwi ka nang payapa at walang pangamba. Kami’y kikilos upang lalo pang lumago ang iyong kapakanan at mapalad na karangalan.”
Verse 24
ततोऽर्जुनः प्रहृष्टात्मा तेभ्यो दत्त्वा धनं बहु । तानामंत्र्य नमस्कृत्य जगाम स्वपुरं प्रति
Pagkaraan, si Arjuna na may pusong nagagalak ay nagkaloob sa kanila ng maraming kayamanan. At matapos magpaalam at yumukod sa paggalang, siya’y tumungo sa sarili niyang lungsod.
Verse 25
सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं नरादित्यस्य संभवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः शृण्वतां पापनाशनम्
Wika ni Sūta: “Isinalaysay ko na sa inyo nang buo ang pinagmulan ni Narāditya. O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, ang kadakilaang ito—kapag pinakikinggan—ay pumupuksa ng kasalanan.”
Verse 413
यस्तं पूजयते भक्त्या चतुर्थ्यां मोदकाशनैः । स सर्वविघ्ननिर्मुक्तो लभते वांछितं फलम् । तत्र स्थितो द्विजेंद्राणां हिताय द्विजसत्तमाः
Sinumang sumamba sa Kanya nang may debosyon sa ikaapat na araw ng buwan (Caturthī), na nag-aalay ng modaka bilang pagkain, ay mapapalaya sa lahat ng balakid at makakamtan ang ninanais na bunga. Doon Siya nananahan para sa kapakanan ng pinakamahuhusay na dvija, O pinakadakilang brāhmaṇa.