Adhyaya 6
Ipinagpapatuloy ng kabanatang ito ang pag-uusap ng hari at ng rishi sa loob ng pagsasalaysay ni Sūta. Matapos marinig ang kalagayan ni Triśaṅku, pinalakas ni Viśvāmitra ang loob ng hari at nangakong dadalhin siya sa langit sa parehong katawan, kaya itinatampok ang pambihirang saṅkalpa (banal na paninindigan) at ang pagtatalo sa awtoridad ng ritwal. Lalong tumindig si Viśvāmitra laban sa kaayusan ng mga nilalang sa langit, at ipinahayag na sa lakas ng tapas (kapangyarihan ng pag-aayuno at pagninilay) kaya niyang magsimula ng sariling sṛṣṭi o paglikha. Dito lumilihis ang salaysay tungo sa debosyonal na teolohiya: lumapit siya kay Śiva (Śaṅkara, Śaśiśekhara), nag-alay ng pormal na pagpupugay, at umawit ng himno na kumikilala kay Śiva bilang pinagmumulan ng maraming tungkuling kosmiko at mga diyos—isang Purāṇikong pagsasanib ng mga katangian. Tumugon si Śiva nang may biyaya at nagkaloob ng boon; hiniling ni Viśvāmitra ang “sṛṣṭi-māhātmya” (kapangyarihan/kaalaman ng paglikha) sa pamamagitan ng Kanyang grasya. Ipinagkaloob ito ni Śiva at umalis; nanatili si Viśvāmitra sa malalim na samādhi at nagsimulang humubog ng apat-na-bahaging paglikha bilang pakikipagpaligsahan, na nagdurugtong sa debosyon, kapangyarihan, at pagsubok sa kosmolohiya sa loob ng kuwentong nakaugnay sa tīrtha.
Shlokas
Verse 1
। सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य त्रिशंकोर्मुनिपुंगवः । विश्वामित्रोऽब्रवीद्वाक्यं किंचिल्लज्जासमन्वितः
Wika ni Sūta: Nang marinig ang mga salita ni Triśaṅku, si Viśvāmitra, ang pinakadakila sa mga pantas, ay sumagot—na may bahagyang hiya.
Verse 2
मा विषादं महीपाल विषयेऽत्र करिष्यसि । अनेनैव शरीरेण त्वां नयिष्याम्यहं दिवम्
“Huwag kang magdalamhati, O hari, tungkol dito. Sa mismong katawang ito, aakayin kita patungo sa langit.”
Verse 3
तत्तत्कर्म करिष्यामि स्वर्गार्थे नृपसत्तम । तवाभीष्टं करिष्यामि किं वा यास्यामि संक्षयम्
“Para sa langit, O pinakamainam sa mga hari, gagawin ko ang lahat ng kinakailangang gawain. Tutuparin ko ang iyong ninanais—kung hindi, mamamatay ako sa pagsisikap.”
Verse 4
एवमुक्त्वा परं कोपं कृत्वोपरि दिवौकसाम् । उवाच च ततो रौद्रं प्रत्यक्षं तस्य भूपतेः
Pagkasabi nito, pinukaw niya ang matinding poot laban sa mga nananahan sa langit; at saka, sa harap mismo ng hari, hayagang binigkas ang mga salitang nakapanghihilakbot.
Verse 5
यथा मया द्विजत्वं हि स्वयमेवार्जितं बलात् । तथा सृष्टिं करिष्यामि स्वकीयां नात्र संशयः
Kung paanong ako mismo, sa lakas ng tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay), ay nagkamit ng kalagayang “dalawang-ulit na isinilang,” gayon din lilikha ako ng sarili kong paglikha—walang alinlangan dito.
Verse 6
ततस्तं स समालोक्य शंकरं शशिशेखरम् । प्रणम्य विधिवद्भक्त्या स्तुतिं चक्रे महामुनिः
Pagkaraan, nang masdan niya si Śaṅkara, ang Panginoong may gasuklay na buwan, ang dakilang muni ay yumukod ayon sa wastong ritwal nang may debosyon at bumuo ng isang himno ng papuri.
Verse 7
विश्वामित्र उवाच । जय देव जयाचिंत्य जय पार्वतिवल्लभ । जय कृष्ण जगन्नाथ जय कृष्ण जगद्गुरो
Sinabi ni Viśvāmitra: “Tagumpay sa Iyo, O Panginoon—tagumpay sa Di-Maisip; tagumpay sa minamahal ni Pārvatī. Tagumpay sa Iyo, O Kṛṣṇa, Panginoon ng sansinukob; tagumpay sa Iyo, O Kṛṣṇa, Guro ng daigdig.”
Verse 8
जयाचिंत्य जयामेय जयानंत जयाच्युत । जयामर जयाजेय जयाव्यय सुरेश्वर
“Tagumpay sa Di-Maisip; tagumpay sa Di-Masukat; tagumpay sa Walang-Hanggan; tagumpay sa Di-Nalalaglag. Tagumpay sa Walang-Kamatayan; tagumpay sa Di-Magagapi; tagumpay sa Di-Nasisira—O Panginoon ng mga diyos!”
Verse 9
जय सर्वग सर्वेश जय सर्वसुराश्रय । जय सर्वजनध्येय जय सर्वाघनाशन
“Tagumpay sa Iyo na nasa lahat ng dako; tagumpay sa Panginoon ng lahat. Tagumpay sa kanlungan ng lahat ng deva; tagumpay sa Dapat pagnilayan ng lahat ng tao. Tagumpay sa Tagapuksa ng bawat kasalanan!”
Verse 10
त्वं धाता च विधाता च त्वं कर्ता त्वं च रक्षकः । चतुर्विधस्य देवेश भूतग्रामस्य शंकर
Ikaw ang Tagapagtaguyod at Tagapag-ayos; Ikaw ang Gumagawa at Tagapangalaga. O Panginoon ng mga diyos, O Śaṅkara, Ikaw ang namumuno at nag-iingat sa buong karamihan ng mga nilalang sa apat na uri.
Verse 11
यथा तिलस्थितं तैलं यथा दधिगतं घृतम् । तथैवाधिष्ठितं कृत्स्नं त्वया गुप्तेन वै जगत्
Gaya ng langis na nakatago sa butil ng linga, at gaya ng ghee na nasa loob ng gatas-asim, gayon din ang buong sanlibutan: nilulukuban at itinataguyod Mo, sapagkat lihim Kang nananahan sa lahat.
Verse 12
त्वं ब्रह्मा त्वं हृषीकेशस्त्वं शक्रस्त्वं हुताशनः । त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमिन्दुस्त्वं दिवाकरः
Ikaw si Brahmā; Ikaw si Hṛṣīkeśa; Ikaw si Śakra; Ikaw ang Diyos ng Apoy. Ikaw ang mismong yajña; Ikaw ang sigaw na vaṣaṭ; Ikaw ang Buwan at Ikaw ang Araw.
Verse 13
अथवा बहुनोक्तेन किं स्तवेन तव प्रभो । समासादेव वक्ष्यामि विभूतिं श्रुतिनोदिताम्
O kaya naman—ano pa ang saysay ng mahabang pagpupuri sa Iyo, O Panginoon? Sa maikling sabi, ipahahayag ko ang Iyong kadakilaan, gaya ng ipinahayag ng mga Veda.
Verse 14
यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु स्थावरं जंगमं विभो । तत्सर्वं भवता व्याप्तं काष्ठं हव्यभुजा यथा
Anuman ang nasa tatlong daigdig—nakapirmi man o gumagalaw, O Makapangyarihan—lahat ay nilulukuban Mo, gaya ng apoy na nakatago sa kahoy.
Verse 15
श्रीभगवानुवाच । परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते वरं प्रार्थय सन्मुने । यत्ते हृदि स्थितं नित्यं सर्वं दास्याम्यसंशयम्
Wika ng Mapalad na Panginoon: “Lubos Akong nalugod sa iyo; nawa’y sumaiyo ang pagpapala. Humiling ka ng biyaya, O marangal na muni. Anumang laging nasa iyong puso, ipagkakaloob Ko ang lahat—walang pag-aalinlangan.”
Verse 16
विश्वामित्र उवाच । यदि तुष्टोसि देवेश यदि देयो वरो मम । तन्मे स्यात्सृष्टिमाहात्म्यं त्वत्प्रसादान्महेश्वर
Sinabi ni Viśvāmitra: “Kung Ikaw ay nalulugod, O Panginoon ng mga diyos—kung may biyayang ipagkakaloob sa akin—kung gayon, O Maheśvara, sa Iyong biyaya, ipagkaloob Mo sa akin ang banal na salaysay ng kadakilaan ng paglikha.”
Verse 17
एवमस्त्विति तं चोक्त्वा भगवान्वृषभध्वजः । सर्वैर्गणैः समायुक्तस्ततश्चादर्शनं गतः
Pagkasabi sa kanya ng “Mangyari nawa,” ang Mapalad na Panginoon, na may watawat na may tanda ng Toro, ay naglaho sa paningin—kasama ang lahat ng Kanyang mga gaṇa.
Verse 18
विश्वामित्रोऽपि तत्रैव स्थितो ध्यानपरायणः । चक्रे चतुर्विधां सृष्टिं स्पर्द्धया हंसगामिनः
Nanatili rin doon si Viśvāmitra, lubos na nakatuon sa pagninilay; at dahil sa pagnanais na makipagpaligsahan sa “Kumikilos na gaya ng Sisne” (Brahmā), nilikha niya ang apat na uri ng paglikha.