Adhyaya 55
Isinasalaysay ng Kabanata 55 ang māhātmya o dakilang kaluwalhatian ng Naleśvara, isang pagpapakita ni Śiva na itinatag ni Haring Nala. Ipinapahayag ni Sūta ang pagiging malapit ng presensiya ng diyos at pinatutunayan na ang darśana na may taimtim na debosyon ay nag-aalis ng kasalanan at kaugnay ng mga bunga na nakatuon sa paglaya. Binabanggit ng teksto ang ilang karamdaman—lalo na ang mga sakit sa balat at kaugnay na paghihirap—na sinasabing gumagaan sa pamamagitan ng pagtanaw sa diyos at ng ritwal na pagligo sa malinaw na kuṇḍa sa harap ng dambana, na napapalamutian ng mga nilalang sa tubig at mga lotus. Sumunod ang balangkas ng diyalogo: si Śiva, nalugod sa pagkakaluklok, ay nag-alok ng biyaya; hiniling ni Nala ang walang hanggang pananatili ni Śiva para sa kapakanan ng madla at pag-alis ng mga sakit. Ipinagkaloob ni Śiva ang isang takdang-panahong paraan ng paglapit—lalo na tuwing Somavāra (Lunes) sa pratyūṣa (bukang-liwayway)—at itinuro ang pagkakasunod ng ritwal: maligo nang may śraddhā at saka mag-darśana; sa dulo ng gabi ng Lunes, ipahid sa katawan ang putik/luwad mula sa kuṇḍa; at magsagawa ng niṣkāma pūjā na walang pagnanais ng kapalit, gamit ang mga bulaklak, insenso, at mga pampahid. Nagtatapos ang kabanata sa paglalaho ni Śiva, pag-uwi ni Nala sa kanyang kaharian, panata ng mga brāhmaṇa na ipagpatuloy ang pagsamba sa mga salinlahi, at paalaala na ang naghahangad ng pangmatagalang kabutihan ay dapat unahin ang darśana, lalo na tuwing Lunes.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । तस्या एव समीपस्थं देवदेवं नलेश्वरम् । दृष्ट्वा विमुच्युते पापात्स्थापितं नलभूभुजा
Wika ni Sūta: Malapit sa mismong tīrtha na iyon ay naroon si Naleśvara, ang Diyos ng mga diyos, na itinatag ni Haring Nala. Sa pagtanaw pa lamang sa Kanya, napapalaya ang tao mula sa kasalanan.
Verse 2
यस्तं पश्येन्नरो भक्त्या माघे षष्ठ्यां सिते द्विजाः । सर्व रोगविनिर्मुक्तः प्राप्नोति परमं पदम्
O mga dvija, ang sinumang tumingin sa Kanya nang may debosyon sa ika-anim na araw ng maliwanag na kalahati ng buwan sa Māgha ay napapalaya sa lahat ng karamdaman at nakakamit ang kataas-taasang kalagayan.
Verse 3
कण्डूः पामाथ दद्रूणि मंडलानि विचर्चिका । दर्शनात्तस्य नश्यन्ति जन्तूनां भावितात्मनाम्
Ang pangangati, galis, buni, mga bilog na pantal, at eksema—sa pagtanaw lamang sa banal na presensiyang iyon, napapawi ang mga ito sa mga nilalang na may isip na nalinis at nadisiplina.
Verse 4
अस्ति तस्याग्रतः कुण्डं स्वच्छोदकसुपूरितम् । मत्स्यकूर्मसमाकीर्णं पद्मिनीखंडमंडितम्
Sa harapan nito ay may isang lawa (kuṇḍa) na punô ng malinaw at dalisay na tubig; hitik sa mga isda at pagong, at pinalalamutian ng mga kumpol ng lotus.
Verse 5
यस्तत्र कुरुते स्नानं प्रत्यूषे सोमवासरे । अपि कुष्ठामयमस्तः स भूयः स्यात्पुनर्नवः
Ang sinumang maligo roon sa bukang-liwayway ng araw ng Lunes—kahit may ketong—ay muling mapapanibago, na wari’y ginawang sariwa muli.
Verse 6
यदा संस्थापितः शंभुर्नलेन पृथिवीभुजा । तदा तुष्टेन स प्रोक्तो ब्रूहि किं ते करोम्यहम्
Nang maitatag ni Nala, ang hari ng daigdig, si Śambhu, ang Panginoon na nalugod ay nagsabi sa kanya: “Magsalita; ano ang gagawin Ko para sa iyo?”
Verse 7
नल उवाच । अत्र स्थेयं त्वया देव सदा सन्निहितेन च । सर्वलोकहितार्थाय रोगनाशाय शंकर
Sinabi ni Nala: “O Diyos, O Śaṅkara, manatili Ka rito magpakailanman, laging naririto, para sa kapakanan ng lahat ng daigdig at sa paglipol ng mga karamdaman.”
Verse 8
शंकर उवाच । अहं त्वद्वचनाद्राजन्संप्राप्ते सोमवासरे । प्रत्यूषे च निवत्स्यामि प्रासादे नात्र संशयः
Sinabi ni Śaṅkara: “O Hari, ayon sa iyong salita, pagdating ng Lunes, sa bukang-liwayway ay mananahan Ako rito sa templong ito—walang pag-aalinlangan.”
Verse 9
प्राणिनां रोगनाशाय शुक्लपक्षे विशेषतः
Para sa paglipol ng mga sakit ng mga nilalang—lalo na sa maliwanag na kalahati ng buwan (Śukla-pakṣa).
Verse 10
यो मामत्र स्थितं तत्र दिवसे वीक्षयिष्यति । स्नात्वा सुविमले कुंडे सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । तस्य नाशं प्रयास्यंति व्याधयो गात्रसंभवाः
Sinumang may wastong pananampalataya, matapos maligo sa lubhang dalisay na lawaing ito at sa araw ay masdan Ako na naroroon, ang mga sakit na nagmumula sa katawan at mga sangkap niya ay lilisan at maglalaho para sa kanya.
Verse 11
योऽस्य कुंडस्य संभूतां मृत्तिकामपि मानवः । संधास्यति निजे देहे सोमवारे निशाक्षये । सोऽपि रोगैर्विनिर्मुक्तः संभविष्यति पुष्टिमान्
Kahit sinumang tao na magpahid sa sariling katawan ng putik na nagmula sa sagradong lawaing ito—sa Lunes, sa dulo ng gabi—siya man ay mapapalaya sa mga karamdaman at magiging malakas at masustansiya.
Verse 12
निष्कामस्तु पुनर्यो मां तस्मिन्काले नृपोत्तम । पूजयिष्यति सद्भक्त्या पुष्पधूपानुलेपनैः । सर्वपापविनिर्मुक्तो मम लोकं स यास्यति
Ngunit sinumang sumamba sa Akin sa panahong iyon, O pinakamainam na hari, nang walang pansariling hangarin—na may tunay na debosyon, nag-aalay ng bulaklak, insenso, at pabango—siya’y malilinis sa lahat ng kasalanan at tutungo sa Aking daigdig.
Verse 13
सूत उवाच । एवमुक्त्वा स भगवांस्त्रैलोक्यदीपको हरः । अन्तर्धानं गतो विप्रा यथा दीपोऽत्र तत्क्षणात्
Sinabi ni Sūta: Pagkasabi niya nang gayon, ang Mapalad na si Hara—ilawan ng tatlong daigdig—ay naglaho sa paningin, O mga brāhmaṇa, sa mismong sandaling iyon, gaya ng ilawang biglang namamatay.
Verse 15
एष संस्थापितः शंभुर्मया युष्मत्पुरोंतिके । येन दृष्टेन रोगाणां सर्वेषां जायते क्षयः
Ang Śambhu na ito ay itinindig ko malapit sa inyong lungsod; sa pagtanaw lamang sa Kanya, nagaganap ang pagkapawi ng lahat ng karamdaman.
Verse 16
अधुनाहं गमिष्यामि स्वराज्याय कृते द्विजाः । निषधां च पुरीमेष सर्वैः पूज्यः समाहितैः
Ngayon ako’y lilisan, O mga dalawang-ulit na isinilang, alang-alang sa aking kaharian. Ang Panginoong ito sa lungsod ng Niṣadhā ay dapat sambahin ng lahat nang may natitipong isip.
Verse 17
ब्राह्मणा ऊचुः । एवं पार्थिवशार्दूल करिष्यामः समाहिताः । तव देवकृते यत्नं यात्राद्यासु क्रियासु च
Wika ng mga brāhmaṇa: “Gayon nga ang aming gagawin, O tigre sa mga hari, na may matatag at mapagmatyag na diwa. Para sa iyong kapakanan at alang-alang sa gawain ng Diyos, magsisikap kami sa mga paglalakbay-pananampalataya at sa iba pang banal na pagsasagawa.”
Verse 18
तथा पूजां करिष्यामः श्रद्धया परया युताः । अस्माकं पुत्रपौत्रा ये भविष्यंति तथा परे । वंशजास्ते करिष्यंति पूजामस्य सुभक्तितः
At isasagawa namin ang pagsamba sa Kanya na taglay ang sukdulang pananampalataya. Ang aming mga anak at mga apo na darating pa, at ang iba pang mga kaapu-apuhan sa aming angkan, ay magsasagawa rin ng pagsamba sa Panginoong ito nang may mapalad na debosyon.
Verse 19
सूत उवाच । एवमुक्तः स भूपालस्तैर्विप्रैस्तुष्टिसंयुतः । प्रतस्थे तान्प्रणम्योच्चैः सर्वैस्तैश्चाभिनंदितः
Sinabi ni Sūta: Nang masabi iyon ng mga vipra, ang hari ay nalugod. Siya’y umalis matapos yumuk at magbigay-galang sa kanila, at pinapurihan at binati ng lahat.
Verse 20
एवं स भगवाञ्छंभुस्तस्मिन्स्थाने व्यवस्थितः । हिताय सर्वलोकानां सर्वरोगक्षयावहः
Kaya nga, ang Mapalad na Śambhu ay nanatiling nakaluklok sa pook na iyon, para sa kapakanan ng lahat ng daigdig, at nagdudulot ng pagkapawi ng bawat karamdaman.
Verse 21
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वीक्षणीयः सदा हि सः । विशेषात्सोमवारेण शाश्वतं श्रेय इच्छता
Kaya’t sa buong pagsisikap, nararapat Siyang laging makita at mapagdarśana—lalo na tuwing Lunes—ng sinumang naghahangad ng walang hanggang kabutihan.
Verse 55
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये नलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
Sa gayon, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśīti-sāhasrī Saṁhitā, sa ikaanim na aklat—ang Nāgara Khaṇḍa—sa loob ng Māhātmya ng banal na pook ng Hāṭakeśvara, nagtatapos ang ikalimampu’t limang kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Naleśvara.”