
Ang kabanatang ito ay may dalawang bahagi ng aral. Una, isinalaysay ni Sūta ang isang mapalad na kuṇḍa na kaugnay ni Viśvāmitra, na sinasabing tumutupad ng hangarin at naglilinis ng kasalanan. Ang pagligo rito sa Caitra-śukla-tṛtīyā ay nagdudulot ng pambihirang kagandahan at pagpapala; para sa kababaihan, inuugnay ito sa pagkakaroon ng supling at mabuting kapalaran. Pagkaraan, ipinaliwanag ang kabanalan ng tīrtha sa pamamagitan ng sinaunang bukal kung saan ang Gaṅgā ay inilalarawang kusang naitatag; ang sinumang maligo ay agad na napapalaya sa pagkakasala. Ang mga ritwal para sa mga ninuno roon ay may bungang di-nauubos; ang pag-aalay, pagbibigay, at pagbigkas ng banal na teksto ay nagdudulot ng walang hanggang merit. Isang halimbawa ng pagbabagong-anyo ang sumunod: isang inahing usa na tinamaan ng palaso ng mangangaso ang pumasok sa tubig at namatay; sa kapangyarihan ng tubig, siya’y naging Menakā, isang makalangit na apsaras, at kalaunan ay nagbalik upang maligo sa kaparehong ayos ng kalendaryo. Sa huli, lumipat ang teksto sa gabay ng asal sa tahanan: nakatagpo ni Menakā ang pantas na si Viśvāmitra at nagtanong tungkol sa strī-dharma at wastong gawi ng mag-asawa. Itinatala ang debosyon at katapatan, etika ng pananalita, pamantayan ng paglilingkod, kalinisan, disiplinadong pagkain, pag-aaruga sa mga umaasa, paggalang sa mga guro, pagsuporta sa pagpapasa ng śāstra, at ang angkop na pakikisama—pinagdurugtong ang kaluwalhatian ng lugar, tamang panahon ng ritwal, aral sa gantimpala, at pamantayang etikal bilang magkatuwang na daan ng dharma.
Verse 1
। सूत उवाच । विश्वामित्रसमुद्भूतं कुण्डं तत्रापरं शुभम् । संतिष्ठते द्विजश्रेष्ठाः सर्वकामप्रदायकम्
Wika ni Sūta: Doon, O pinakamainam sa mga Brahmin, may isa pang mapalad na banal na lawa, na nagmula kay Viśvāmitra, na nagbibigay ng katuparan ng lahat ng hangarin.
Verse 2
तत्र चैत्रतृतीयायां कृते स्नाने भवेन्नरः । दिव्यरूपधरः साक्षात्कामोऽन्यो द्विजसत्तमाः
Doon, kung ang isang tao’y maligo sa ikatlong araw ng buwan ng Caitra, siya’y magkakamit ng anyong makalangit—na wari’y isa pang Kāma mismo, O pinakamainam sa mga Brahmin.
Verse 3
नारी वा श्रद्धयोपेता तत्र स्नात्वा प्रजावती । भवेत्सौभाग्यसंयुक्ता स्पृहणीयतमा क्षितौ
O kung ang isang babae na may pananampalataya ay maligo roon, siya’y pagpapalain ng mga anak, pagkakalooban ng mabuting kapalaran, at magiging pinakakahanga-hanga sa ibabaw ng daigdig.
Verse 4
ऋषय ऊचुः । तीर्थं तस्य मुनेस्तत्र कस्मिन्काले व्यवस्थितम् । निर्मलं केन निःशेषं वद त्वं सूतनंदन
Wika ng mga rishi: Kailan naitatag doon ang tīrtha ng muning iyon? Sa anong dahilan ito naging ganap na dalisay? Ipagpaliwanag mo sa amin, O anak ni Sūta.
Verse 5
सूत उवाच । तत्रास्ति निर्झरः पूर्वं सामान्यो द्विजसत्तमाः । अवधूतो धरापृष्ठे माहात्म्येन व्यवस्थितः
Sinabi ni Sūta: Noon ay may isang bukal doon na karaniwan lamang, O pinakadakilang mga Brahmana; ngunit sa ibabaw ng lupa, ito’y itinaas at naitatag dahil sa nahayag na kadakilaan nito.
Verse 6
यत्र देवनदी गंगा स्वयमेव व्यवस्थिता । यस्यां स्नातः पुमान्सद्यः सर्वपापैः प्रमुच्यते
Sapagkat naroon ang Gaṅgā—ang ilog ng mga diyos—na kusang nanahan; at ang sinumang maligo sa kanya ay agad na mapapalaya sa lahat ng kasalanan.
Verse 7
यस्तत्र कुरुते श्राद्धं पितॄनुद्दिश्य भावितः । तदक्षयं भवेच्छ्राद्धं पितॄणां तृप्तिकारकम्
Sinumang may pusong deboto na magsagawa ng śrāddha roon para sa mga ninuno, ang kanyang śrāddha ay magiging di-nasisira, at magdudulot ng kasiyahan sa mga Pitṛ.
Verse 8
यत्किंचिद्दीयत दानं तस्मिंस्तीर्थवरे द्विजाः । हुतजप्यादिकं चैव तदनंतफलं भवेत्
O mga Brahmin! Anumang handog na ibinibigay sa dakilang tīrtha na iyon—gayundin ang paghahandog sa banal na apoy, ang japa o pagbigkas ng mantra, at iba pang ritwal—ay nagiging bunga ng biyayang walang hanggan.
Verse 9
कस्यचित्त्वथ कालस्य मृगी व्याधशराहता । प्रविष्टा सलिले तस्मिंस्तत्र पञ्चत्वमागता
At nangyari sa isang panahon: isang inahing usa, tinamaan ng palaso ng mangangaso, ay pumasok sa mga tubig na iyon at doon niya sinalubong ang kamatayan.
Verse 10
चैत्रशुक्लतृतीयायां मध्याह्ने द्विजसत्तमाः । नक्षत्रे यमदैवत्ये मार्तंडस्य च वासरे
O pinakamainam sa mga dalawang-beses-isinilang! Nangyari iyon sa katanghaliang-tapat, sa ikatlong araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra, sa ilalim ng bituing pinamumunuan ni Yama, at sa araw ni Mārtaṇḍa (Araw).
Verse 11
अथ तत्तोयमाहात्म्यान्मेनकानाम साऽभवत् । अप्सरास्त्रिदशेंद्रस्य समंताच्चारुहासिनी
Pagkaraan, dahil sa kadakilaan ng mga banal na tubig na iyon, siya’y nakilala bilang Menakā—isang apsara ni Indra, panginoon ng mga diyos—na may ngiting kaakit-akit at kagandahang nakabibighani.
Verse 12
स्मरमाणाऽथ सा तस्य प्रभावं वरवर्णिनी । तीर्थमागत्य सद्भक्त्या स्नानं तत्र समाचरत् । चैत्रशुक्लतृतीयायां यामर्क्षे सूर्यवासरे
Inaalala ng marikit na dalaga ang kamangha-manghang kapangyarihan nito; kaya siya’y dumating sa tīrtha na may tapat na debosyon at nagsagawa ng banal na paliligo roon—sa ikatlong araw ng maliwanag na kalahati ng Caitra, sa ilalim ng bituin ni Yama, sa araw ng Linggo.
Verse 13
एकदा दिवसे तस्मिन्भ्रममाणो मुनीश्वरः । विश्वामित्र इति ख्यातस्तत्रायातस्तपोऽन्वितः
Isang araw, sa pagkakataong iyon, ang dakilang muni—na tanyag bilang Viśvāmitra—ay dumating doon habang naglalakbay, taglay ang kapangyarihan ng mahigpit na tapa.
Verse 14
साऽपि स्वर्गात्समायाता देवतादर्शनार्थतः । पूजयित्वाथ तं देवं प्रस्थिता त्रिदिवं प्रति
Siya man ay bumaba mula sa langit upang masilayan ang diyos; at matapos sambahin ang banal na Diyos na iyon, muli siyang naglakbay patungo sa Tridiva, ang daigdig na makalangit.
Verse 15
सा दृष्ट्वा तं मुनिं तत्र भ्रममाणमितस्ततः । यौवनस्थं सुरूपाढ्यं पंचबाणमिवापरम्
Nang makita niya roon ang muni na naglalakad pabalik-balik—nasa kabataan at lubhang marikit, na wari’y isa pang Pañcabāṇa (Kāma)—siya’y nabighani sa kanyang alindog.
Verse 16
व्रतप्रभावजैर्व्याप्तं तेजोभिर्भास्करं यथा । बाल्यात्प्रभृति चीर्णेन तपसा दग्धकिल्बिषम्
Siya’y nababalot ng ningning na isinilang mula sa bisa ng mga panata, gaya ng araw; at sa pamamagitan ng tapang-ascetiko na isinagawa mula pagkabata, ang kanyang mga kasalanan ay napaso at naglaho.
Verse 17
सा तस्य दर्शनादेव कामबाणप्रपीडिता । सानंदाः सुरतार्थाय समीपं समुपाद्रवत्
Sa mismong pagkakita sa kanya, siya’y tinamaan ng mga palaso ng pagnanasa; at sa galak, na naghahangad ng pagsasanib, siya’y nagmadaling lumapit sa kanya.
Verse 18
स दृष्ट्वाऽदृष्टपूर्वां तां मार्गपृच्छाकृते ततः । सम्मुखः प्रययौ तूर्णं प्रहृष्टेनांतरात्मना
Nang makita niya siya—isang babaeng di pa niya kailanman nakita—agad siyang lumapit upang salubungin, na wari’y magtatanong ng daan, at sa loob-loob ay nag-uumapaw ang galak.
Verse 19
उवाच देशं तां पृच्छन्स्त्रीधर्मांश्च विशेषतः । शुभलाभोऽस्तु ते भद्रे मनसा कर्मणा गिरा
Nagsalita siya, nagtatanong tungkol sa lupain, at lalo na tungkol sa mga tungkuling-dharma ng babae: “Pagpalain ka nawa ng mabuting biyaya, o marikit na ginang, sa isip, sa gawa, at sa salita.”
Verse 20
सदैव वासुदेवस्य भक्तिश्चाव्यभिचारिणी । कच्चित्त्वं वर्तसे पुत्रि पतिपादपरायणा । चारित्रविनयोपेता सर्वदा प्रियवादिनी
“Nanatili ka bang laging may tapat na bhakti kay Vāsudeva, na di lumilihis? O anak, namumuhay ka bang nakatuon sa paglilingkod sa paanan ng iyong asawa—taglay ang mabuting asal at kababaang-loob, at laging nagsasalita ng kaaya-ayang mga salita?”
Verse 21
कच्चित्त्वं सर्वदाभीष्टा पत्युर्दानैस्तथार्च्चनैः । बंधून्स्वमित्रवर्गं च तत्पुरः पृष्ठतोपि वा
“Lagi mo bang napalulugod ang iyong asawa sa pamamagitan ng pag-aalay ng kaloob at mga gawaing pagsamba—at pinararangalan din ang kanyang mga kamag-anak at mga kaibigan, sa harap man niya o kahit sa likuran niya?”
Verse 22
कच्चिद्भर्तरि संसुप्ते त्वं निशवशमेष्यसि । उत्थानमप्रबुद्धे च करोषि वरवर्णिनि
“Kapag nakatulog na ang iyong asawa, saka ka ba nagreretiro para sa gabi? At bago pa siya magising, o marikit ang kutis, bumabangon ka ba (upang simulan ang iyong mga tungkulin)?”
Verse 23
कच्चित्प्रातः समुत्थाय करोषि गृहमार्जनम् । स्वयमेव वरारोहे मण्डनं चोपमण्डनम्
Bumabangon ka ba nang maaga at naglilinis ng bahay? O marangal na ginang, ikaw ba mismo ang nag-aayos ng iyong palamuti at maayos na pagkakabihis at anyo?
Verse 24
कच्चिदेवान्नमस्कृत्य गुरुं च तदनंतरम् । करोषि त्वं प्राणयात्रां दत्त्वान्नं शक्तितो जलम्
Pagkatapos magbigay-galang sa mga diyos at saka sa guro, pinananatili mo ba ang paglalakbay ng buhay sa pamamagitan ng unang pagbibigay ng pagkain at, ayon sa iyong kaya, ng tubig?
Verse 25
कच्चिदस्तंगते सूर्ये नान्नमश्नासि भाभिनि । अदत्त्वा वा स्वभृत्येभ्यः साधुभ्यश्च विशेषतः
Kapag lumubog na ang araw, O maningning, umiiwas ka bang kumain—lalo na kung hindi ka pa nakapagbigay muna sa iyong mga inaasahan at higit sa lahat sa mga banal na sadhu?
Verse 26
कच्चित्पिबसि पानीयं सप्तवारविशोधितम् । निबिडेन स्ववस्त्रेण पालयंती जलोद्भवान्
Umiinom ka ba ng tubig na nalinis sa pagsasala nang pitong ulit—maingat na sinasala sa makapal na tela, upang mapangalagaan ang maliliit na nilalang na nabubuo sa tubig?
Verse 27
कच्चिद्दयासमोपेता गात्रक्लेशकरानपि । यूकामत्कुणदंशादीन्पुत्रवत्परिरक्षसि
Taglay ang habag, pinangangalagaan mo ba na parang sariling anak kahit ang mga nilalang na nakapagdudulot ng hirap sa katawan—gaya ng kuto, surot, lamok at iba pa?
Verse 28
कच्चित्साधुमुखान्नित्यं शिवधर्मं सुभक्तितः । शृणोषि भक्तितो भद्रे प्रकरोषि च सादरम्
O pinagpala, palagi ka bang nakikinig nang may taos na debosyon sa dharma ni Śiva mula sa bibig ng mga banal, at isinasagawa mo ba ito nang may paggalang?
Verse 29
क्वचिच्छ्रुत्वाऽगमं पुण्यं प्रकरोषि च पूजनम् । शास्त्रस्य वाचकस्यापि व्याख्यातुश्च विशेषतः
At kapag nakarinig ka ng banal at mapagpalang aral ng Āgama, nagsasagawa ka ba ng pagsamba—pinararangalan maging ang bumibigkas ng kasulatan, at lalo na ang nagpapaliwanag nito?
Verse 30
कच्चित्पुराणशास्त्राणि प्रणीतानि जनेश्वरैः । संलेख्याक्षररम्याणि साधुभ्यः संप्रयच्छसि
O marangal na ginang, tinitiyak mo ba na ang mga kasulatang Purāṇa—na nilikha ng mga dakilang hari—ay maisulat nang maganda sa kaaya-ayang titik at saka igalang na ihandog bilang kaloob sa mga banal?
Verse 31
यः श्रुत्वा सर्व शास्त्राणि निष्क्रयं न प्रयच्छति । शास्त्रचौरः स विज्ञेयो न चैवाप्नोति तत्फलम्
Ang sinumang nakikinig sa lahat ng kasulatan ngunit hindi nagbibigay ng nararapat na bayad o gantimpala ay dapat kilalaning magnanakaw ng kasulatan; hindi niya matatamo ang bunga ng pagkatutong iyon.
Verse 32
कच्चिच्छिवालये नृत्यगीतवाद्यादिकाः क्रियाः । बलिपूजोपहारांश्च त्वं करोषि च शक्तितः
Ginagawa mo ba, ayon sa iyong makakaya, sa templo ni Śiva ang mga gawaing pagsamba gaya ng sayaw, awit, tugtugin, at ang mga handog—bali, pūjā, at iba pang upahāra?
Verse 33
कच्चित्प्रावरणं वस्त्रं सुभगे सर्वमेव च । संप्रयच्छसि साधुभ्यः प्रणिपातपुरःसरम्
O mapalad na babae, nagbibigay ka ba ng mga kasuotan at lahat ng uri ng pantakip sa mga banal, na nauuna ang taimtim na pagpapatirapa?
Verse 34
वृथा पर्यटनं नित्यं कच्चिन्न परमंदिरे । त्वं करोषि विशालाक्षि विशेषेण निशागमे
O babaeng malaki ang mga mata, umiiwas ka ba sa pagala-galang walang saysay araw-araw—lalo na sa gabi—sa labas ng banal na nasasakupan ng dakilang templo?
Verse 35
कच्चिन्नाश्नासि भद्रे त्वं स्वभर्तरि बुभुक्षिते । आज्ञाभंगं प्रयत्नेन कच्चित्तत्र प्ररक्षसि
O mabuting ginang, kapag gutom ang sarili mong asawa, umiiwas ka bang kumain; at maingat mo bang binabantayan ang sarili upang hindi suwayin ang kanyang makatarungang tagubilin?
Verse 36
कच्चित्प्रकुपिते कांते नोत्तराणि प्रयच्छसि । तस्यकोपप्रणाशार्षं प्रियं कच्चिच्च जल्पसि
Kapag nagagalit ang iyong minamahal, umiiwas ka bang sumagot nang matalim, at sa halip ay nagsasalita ng kaaya-ayang mga salita na angkop upang mapawi ang kanyang galit?
Verse 37
कच्चित्त्वं प्रोषिते कांते मलिनांबरधारिणी । जायसे च तथा दीना विवर्णवदना कृशा
Kapag malayo ang iyong minamahal, nagiging isa ka bang nagsusuot ng maruruming kasuotan—nalulumbay, maputla ang mukha, at payat?
Verse 39
कच्चिन्मंदिरपृष्ठे त्वं न धत्से भिन्नभाजनम् । उच्छिष्टं वा जनैस्त्यक्तमपि कार्योपकारकम्
Iniiwasan mo bang maglagay sa likuran ng templo ng mga basag na sisidlan, o tirang pagkain na itinapon ng mga tao—kahit pa tila maaari itong magamit sa ilang gawain?
Verse 40
कच्चिन्न कुरुषे मैत्रीं बंधकीभिः समं शुभे । धात्रीभिर्मालिकस्त्रीभी रजकीभिश्च भामिनि
O mapalad na ginang, umiiwas ka bang makipagkaibigang labis na malapit sa mga bayarang babae, sa mga yaya o tagapagpasuso, sa mga asawa ng nagtitinda ng kuwintas ng bulaklak, at sa mga labandera, O marubdob?
Verse 41
कञ्चिद्दधासि नित्यं त्वं मुखं कुंकुमरंजितम् । शिरः पुष्पसमाकीर्णं नेत्रे कज्जलरंजिते
Lagi mong isinusuot ang mukhang pinapula ng kumkuma; ang iyong ulo’y nababalutan ng mga bulaklak, at ang iyong mga mata’y pinaitim ng kajjala (kohl).