Adhyaya 37

Verse 2

। सूत उवाच । अथापश्यत्स विप्राणां वृन्दं वृन्दारकोपमम् । संनिविष्टं धरापृष्ठे लीलाभाजि द्विजोत्तमाः । एके वेदविदस्तत्र वेदव्याख्यानतत्पराः । परस्परं सुसंक्रुद्धा विवदंति जिगीषवः

Wika ni Sūta: Pagkaraan, nakita niya ang napakaraming brāhmaṇa, na wari’y hukbo ng mga diyos, na nakaupo sa lupa sa pook ng banal na lila. Ang ilan ay mga nakaaalam ng Veda at masigasig sa pagpapaliwanag nito, ngunit nag-aalab sa isa’t isa, nagtatalo, bawat isa’y sabik na manaig.

Verse 3

यज्ञविद्याविदोऽन्येऽपि यज्ञाख्यानपरायणाः । तत्र विप्राः प्रदृश्यंते शतशो ब्रह्मवादिनः

Ang iba pa’y mga nakaaalam ng agham ng yajña, lubos na nakatuon sa salaysay at pagpapaliwanag ng mga handog na sakripisyo. Doon ay namataan ang daan-daang brāhmaṇa—mga brahmavādin, tagapagturo ng Brahman.

Verse 4

अन्ये ब्राह्मणशार्दूला वेदांगेषु विचक्षणाः । प्रवदंति च संदेहान्वृन्दानामग्रतः स्थिताः

Ang iba pang brāhmaṇa, matapang na wari’y tigre, bihasa sa mga Vedāṅga, ay nakatayo sa unahan ng mga nagkakatipong lupon at hayagang tinatalakay ang kanilang mga pag-aalinlangan at tanong.

Verse 5

वेदाभ्यासपराश्चान्ये तारनादेन सर्वशः । नादयंतो दिशां चक्रं तत्र सम्यग्द्विजोत्तमाः

Ang iba pa—mga dakilang dwija—ay lubos na nakatuon sa pagbigkas ng Veda, pinaiigting ang matinis na ‘tāra’ na himig, kaya’t umalingawngaw sa buong ikot ng mga dako roon.

Verse 6

अन्ये कौतूहलाविष्टाः संचरान्विषमान्मिथः । पप्रच्छुर्जहसुश्चान्ये ज्ञात्वा मार्गप्रवर्तिनम्

Ang iba pa’y sinaklot ng pag-uusisa, naglalakad-lakad sa mga landas na hindi pantay. May nagtatanong, at may tumatawa naman, sapagkat nakilala na nila ang tagapagpatnubay ng daan.

Verse 7

स्मृतिवादपराश्चान्ये तथान्ये श्रुतिपाठकाः । संदेहान्स्मृतिजानन्ये पृच्छंति च परस्परम्

Ang ilan ay nakatuon sa pagpapaliwanag ng Smṛti, at ang iba nama’y bumibigkas ng Śruti; at yaong mga bihasa sa Smṛti ay nagtatanungan sa isa’t isa tungkol sa kanilang mga pag-aalinlangan.

Verse 8

कीर्तयंति तथा चान्ये पुराणं ब्राह्मणोत्तमाः । वृद्धानां पुरतस्तत्र सभामध्ये व्यवस्थिताः

Gayundin, ang iba pang pinakadakilang brāhmaṇa, na nakaupo sa gitna ng kapulungan sa harap ng mga nakatatanda, ay bumibigkas at nagpupuri ng Purāṇa roon.

Verse 9

अथ तान्स मुनिर्दृष्ट्वा ब्राह्मणान्संशितव्रतान् । अभिवाद्य ततः प्राह सादरं विनयान्वितः

Pagkaraan, nakita ng pantas ang mga brāhmaṇa na matatag sa kanilang mga panata; magalang niya silang binati at nagsalita nang may paggalang at kababaang-loob.

Verse 10

मम बुद्धिः समुत्पन्ना शम्भोरायतनं प्रति । कर्तुं ब्राह्मणशार्दूलास्तस्मात्स्थानं प्रदर्श्यताम्

Sa aking isipan ay sumibol ang pasya na magtayo ng isang dambana para kay Śambhu; kaya, O mga brāhmaṇa na tila tigre, ituro ninyo ang nararapat na pook.

Verse 11

तवाहं देवदेवस्य शम्भोः प्रासादमुत्तमम् । विधायाराधयिष्यामि तमेव वृषभध्वजम्

Para sa inyo, itatayo ko ang isang dakilang templo para kay Śambhu, ang Diyos ng mga diyos; at sasambahin ko ang Panginoong yaon, na ang watawat ay may sagisag na toro.

Verse 12

स एवं जल्पमानोऽपि मुहुर्मुहुरतंद्रितः । न तेषामुत्तरं लेभे शुभं वा यदि वाशुभम्

Bagama’t paulit-ulit niyang sinabi iyon nang walang kapaguran, wala siyang natanggap na tugon mula sa kanila—ni paborable ni di-paborable.

Verse 13

ततः कोपपरीतात्मा समुनिस्तान्द्विजोत्तमान् । शशाप तारशब्देन यथा शृण्वंति कृत्स्नशः

Pagkaraan, ang pantas, na nilamon ng galit ang isipan, ay nagsumpa sa mga dakilang dalawahang-ipinanganak; binigkas niya ito sa matalim na tunog na ‘tāra’ upang marinig ng lahat nang malinaw.

Verse 14

दुर्वासा उवाच । विद्यामदो धनमदस्तृतीयोऽभिजनोद्भवः । एते मदावलिप्तानामेत एव सतां दमाः

Sinabi ni Durvāsā: “Ang pagmamataas sa kaalaman, pagmamataas sa yaman, at ikatlo, pagmamataas na mula sa marangal na angkan—ito ang mga pagkalasing na dumudungis sa mapagmataas; at ang mga ito ring bagay ang nagiging disiplina at pagpipigil para sa tunay na mabuti.”

Verse 15

तत्र येऽपि हि युष्माकं मदा एव व्यवस्थिताः । यतस्ततोऽन्वयेऽप्येवं भविष्यति मदान्विताः

“At yaong sa inyo na nakatatag lamang sa gayong mga pagmamataas—saan man sila mapunta, maging sa kanilang angkan at mga salinlahi, lilitaw ang gayon ding kalagayan: mamamarkahan sila ng pagmamataas.”

Verse 16

सदा सौहृदनिर्मुक्ताः पितरोऽपि सुतैः सह । भविष्यंति पुरे ह्यस्मिन्किं पुनर्बांधवादयः

“Sa lungsod na ito, maging ang mga ama kasama ang kanilang mga anak ay laging mawawalan ng mabuting kalooban; lalo pa kaya ang iba pang kamag-anak at ang iba pa?”

Verse 17

एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रो निवृत्तस्तदनन्तरम् । अपमानं परं प्राप्य ब्राह्मणानां द्विजोत्तमाः

Pagkasabi niya nang gayon, ang pinakadakilang Brahmana ay agad na umurong. At ang pinakamainam sa mga dwija, matapos tumanggap ng matinding paghamak mula sa mga Brahmana, ay lumisan.

Verse 18

अथ तन्मध्यगो विप्र आसीद्वृद्धतमः सुधीः । सुशील इति विख्यातो वेदवेदांगपारगः

Pagkaraan, sa gitna nila ay may isang Brahmana na lubhang matanda at marunong, kilala sa pangalang Suśīla, na ganap na bihasa sa mga Veda at Vedāṅga.

Verse 19

स दृष्ट्वा तं मुनिं क्रुद्धं गच्छंतमपमानितम् । सत्वरं प्रययौ पृष्ठे तिष्ठ तिष्ठेति च ब्रुवन्

Nang makita niya ang muning iyon na galit at lumalakad palayo matapos hamakin, dali-dali siyang sumunod sa likuran, sumisigaw, “Huminto, huminto!”

Verse 20

अथासाद्य गतं दूरं प्रणिपत्य मुनिं च सः । प्रोवाच क्षम्यतां विप्र विप्राणां वचनान्मम

Nang maabutan niya ang muning nakalayo na, siya’y nagpatirapa at nagsabi: “O Brahmana, ipagpatawad mo, dahil sa mga salitang nasabi naming mga Brahmana.”

Verse 21

एतैः स्वाध्यायसंपन्नैर्न श्रुतं वचनं तव । नोत्तरं तेन संदत्तं सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

“Ang mga taong ito—bagaman may ganap na swādhyāya—hindi nakinig sa iyong mga salita, ni hindi man lamang sumagot. Ito ang katotohanang sinasabi ko.”

Verse 22

तस्माद्भूमिर्मया दत्ता शंभुहर्म्यकृते तव । अस्मिन्स्थाने द्विजश्रेष्ठ प्रासादं कर्तुमर्हसि

Kaya nga, ibinigay ko sa iyo ang lupang ito upang maitayo ang dambana-palasyong templo ni Śambhu. O pinakamainam sa mga dvija, nararapat mong itindig dito mismo ang prāsāda, ang banal na santuwaryo.

Verse 23

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दुर्वासा हर्षसंयुतः । क्षितिदानोद्भवां चक्रे स्वस्ति ब्राह्मणसत्तमाः । प्रासादं निर्ममे पश्चात्तस्य वाक्ये व्यवस्थितः

Nang marinig ang mga salitang iyon, si Durvāsā ay napuspos ng galak at nagwika ng mapalad na pagpapala na sumibol mula sa handog na lupa. Pagkaraan, tapat sa kanyang sinabi, ang pinakadakilang brāhmaṇa ay nagtayo ng prāsāda, ang templo.

Verse 24

अथ ते ब्राह्मणा ज्ञात्वा सुशीलेन वसुन्धरा । देवतायतनार्थाय दत्ता तस्मै तपस्विने

Pagkaraan, nang malaman ng mga brāhmaṇa na ang lupa ay ipinagkaloob ni Suśīla sa asceta upang maitayo ang santuwaryo para sa diyos, sila’y nabagabag sa kalooban.

Verse 25

सर्वे कोपसमायुक्ताः सुशीलं प्रति ते द्विजाः

Ang lahat ng dvija na brāhmaṇa ay napuspos ng poot at bumaling laban kay Suśīla.

Verse 26

ततः प्रोचुः समासाद्य येन शप्ता दुरात्मना । वयं तस्मै त्वया दत्ता प्रासादार्थं वसुन्धरा

Pagkatapos, lumapit sila at nagsabi: “Isinumpa kami ng masamang taong iyon. At ikaw naman, ipinagkaloob mo sa kanya ang lupang ito upang maitayo ang prāsāda, ang templo.”

Verse 27

तस्मात्त्वमपि चास्माकं बाह्य एव भविष्यसि । सुशीलोऽपि हि दुःशीलो नाम्ना संकीर्त्यसे बुधैः

Kaya ikaw man ay itataboy sa labas ng aming pamayanan. Bagama’t ang pangalan mo’y Suśīla, ipahahayag ka ng mga pantas sa pangalang ‘Duḥśīla’.

Verse 28

एषोऽपि तापसो दुष्टो यः करोति शिवालयम् । नैव तस्य भवेत्सिद्धिश्चापि वर्षशतैरपि

Ang ermitanyong ito’y masama rin—yaong nagtatayo ng templo ni Śiva. Para sa kanya’y walang magiging katuparan, kahit lumipas pa ang daan-daang taon.

Verse 29

तथा कीर्तिकृतां लोके कीर्तनं क्रियते नरैः । ततः संपश्यतां चास्य कीर्तिर्नास्य तु दुर्मतेः

Gayon din sa daigdig, pinupuri ng mga tao ang lumilikha ng tunay na dangal; ngunit kahit makita ng lahat, ang masamang-isip na ito’y hindi magkakaroon ng namamalaging kabantugan.

Verse 30

एष दुःशीलसंज्ञो वै तव नाम्ना भविष्यति । प्रासादो नाममात्रेण न संपूर्णः कदाचन

Sa mismong pangalan mo, ito’y tunay na makikilala bilang ‘Duḥśīla’. At ang templo’y magiging templo sa pangalan lamang—hindi kailanman ganap na matatapos.

Verse 31

यस्मात्सौहृदनिर्मुक्ताः कृतास्तेन वयं द्विजाः । मदैस्त्रिभिः समायुक्ताः सर्वान्वयसमन्विताः

Sapagkat dahil sa kanya, kaming mga brāhmaṇa ay ginawang mawalan ng mabuting pakikipagkaibigan; bagama’t taglay namin ang marangal na angkan at ang tatlong anyo ng pagmamataas—kaya susunod ang bungang ito.

Verse 32

तस्मादेषोऽपि पापात्मा भविष्यति स कोपभाक् । तप्तं तप्तं तपो येन संप्रयास्यति संक्षयम्

Kaya nga, ang makasalanang taong ito man ay magiging tagapagmana ng poot; at ang mga pag-aayuno at pagkamahigpit (tapas) na paulit-ulit niyang isinagawa ay sa huli’y mauuwi sa pagkawasak.

Verse 33

एवमुक्त्वाथ ते विप्राः कोपसंरक्तलोचनाः । दुःशीलं संपरित्यज्य प्रविष्टाः स्वपुरे ततः

Pagkasabi nito, ang mga brāhmaṇa—namumula ang mga mata sa galit—ay iniwan si Duḥśīla at saka pumasok sa sarili nilang lungsod.

Verse 34

दुःशीलोऽपि बहिश्चक्रे गृहं तस्य पुरस्य च । देवशर्मा यथापूर्वं संत्यक्तः पुरवासिभिः

Bagaman kumilos nang iba si Duḥśīla, ang bahay ni Devaśarmā ay itinuring na nasa labas ng bayan; at gaya ng dati, si Devaśarmā ay nanatiling itinakwil ng mga taga-lungsod.

Verse 35

तस्यान्वयेऽपि ये जातास्ते बाह्याः संप्रकीर्तिताः । बाह्याः क्रियासु सर्वासु सर्वेषां पुरवासिनाम्

Maging ang mga ipinanganak sa kanyang angkan ay ipinahayag na ‘mga tagalabas’; sa lahat ng ritwal at kaugalian, itinuring silang nasa labas ng pamayanan ng lahat ng taga-lungsod.

Verse 36

सूत उवाच । एवं तेषु द्विजेंद्रेषु शापं दत्त्वा गतेषु च । दुर्वासाः प्राह दुःशीलं कोपसंरक्तलो चनः

Sinabi ni Sūta: Nang maibigay na ng mga pinakadakilang brāhmaṇa ang kanilang sumpa at sila’y umalis, si Durvāsā—namumula ang mga mata sa galit—ay nagsalita kay Duḥśīla.

Verse 37

मम सिद्धिं गता मंत्राः समर्थाः शत्रुसंक्षये । आथर्वणास्तथा चान्ये वेदत्रयसमुद्भवाः

Ang mga mantra ay nagtagumpay sa pamamagitan ko; kaya nilang lipulin ang mga kaaway—maging ang mga mantra ng Atharvana at iba pang nagmula sa tatlong Veda.

Verse 38

तस्मादेतत्पुरं कृत्स्नं पशुपक्षि समन्वितम् । नाशमद्य नयिष्यामि यथा शत्रोर्हि दुष्टकः

Kaya naman ngayon ay dadalhin ko ang buong lungsod na ito—kasama ang mga hayop at ibon nito—sa pagkawasak, tulad ng paglipol sa isang masamang kaaway.

Verse 39

दुःशील उवाच । नैतद्युक्तं नरश्रेष्ठ तव कर्तुं कथंचन । ब्राह्मणानां कृते कर्म ब्राह्मणस्य विशेषतः

Sinabi ni Duḥśīla: 'Hindi ito nararapat mong gawin sa anumang paraan, O pinakamahusay sa mga tao—isang gawaing dahil sa mga brāhmaṇa, at lalo na'y nakakaapekto sa isang brāhmaṇa.'

Verse 40

निघ्नंतो वा शपंतो वा वदंतो वापि निष्ठुरम् । पूजनीयाः सदा विप्रा दिव्यांल्लोकानभीप्सुभिः

Manakit man sila, sumumpa, o magsalita nang marahas, ang mga brāhmaṇa ay dapat laging igalang ng mga naghahangad ng mga banal na daigdig.

Verse 41

ब्राह्मणैर्निर्जितैर्मेने य आत्मानं जयान्वितम् । तामिस्रादिषु घोरेषु नरकेषु स पच्यते

Siya na, bagaman nadaig ng mga brāhmaṇa, ay nag-aakala pa ring siya ay nagwagi—siya ay lulutuin sa mga kakila-kilabot na impiyerno tulad ng Tāmisra.

Verse 42

आत्मनश्च पराभूतिं तस्माद्विप्रात्सहेत वै । य इच्छेद्वसतिं स्वर्गे शाश्वतीं द्विजसत्तम

Kaya naman, dapat tiisin ng isa kahit ang kanyang sariling kahihiyan sa kamay ng isang brāhmaṇa, O pinakamahusay sa mga brāhmaṇa, kung nais niya ng walang hanggang tahanan sa langit.

Verse 43

एतेषां ब्राह्मणेंद्राणां क्षेत्रे सिद्धिं समागताः । मंत्रास्ते तत्कथं नाशं त्वमेतेषां करिष्यसि

Sa sagradong lupain ng mga pangunahing brāhmaṇa na ito, ang mga mantra na iyon ay nagkamit ng bisa; paano mo, kung gayon, isasagawa ang pagwasak sa mga ito?

Verse 44

ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नवते तथा । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

Para sa pumatay ng brāhmaṇa, sa umiinom ng alak, sa magnanakaw, at gayundin sa sumisira ng tiwala, ang mga matuwid ay nagtakda ng paraan ng pagtubos; ngunit para sa taong walang utang na loob, walang pagtubos na inihayag.

Verse 45

तस्मात्कोपो न कर्तव्यः क्षेत्रे चात्र व्यवस्थितैः । क्षमां कुरु मुनिश्रेष्ठ कृपां कृत्वा ममोपरि

Kaya naman, huwag hayaang magpakita ng galit ang mga naninirahan dito sa sagradong lupain. O pinakamahusay sa mga pantas, ipagkaloob mo ang kapatawaran—ipakita ang habag sa akin.

Verse 46

सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय तत्र कृत्वावसत्तपः । प्राप्तश्च परमां सिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि

Sinabi ni Sūta: 'Siya ay sumang-ayon, na nagsasabing "Mangyari nawa," at, matapos manirahan doon, siya ay nagsagawa ng mga penitensiya. Nakamit niya ang pinakamataas na espirituwal na tagumpay—na mahirap makuha kahit para sa mga diyos.'

Verse 47

दुःशीलाख्यः क्षितौ सोऽपि प्रासादः ख्याति मागतः । यस्य संदर्शनादेव नरः पापात्प्रमुच्यते

Ang dambana sa lupa na tinatawag na “Duḥśīla” ay sumikat din—sa pagtanaw lamang dito, ang tao’y napapalaya mula sa kasalanan.

Verse 48

तस्य मध्यगतं लिंगं शुक्लाष्टम्यां सदा नरः । यः पश्यति क्षणं ध्यात्वा नरकं स न पश्यति

Ang liṅga na nasa gitna—sinumang sa ikawalong araw ng maliwanag na kalahati ng buwan (Śuklāṣṭamī) ay tumingin dito kahit saglit, na may taimtim na pagninilay, ay hindi na makakakita ng impiyerno.