Adhyaya 35

Verse 1

। सूत उवाच । एवं तेषु प्रभग्नेषु हतेषु च सुरोत्तमाः । प्रहृष्टमनसः सर्वे स्तुत्वा देवं महेश्वरम्

Wika ni Sūta: Kaya nga, nang sila’y magapi at mapatay, ang lahat ng pinakadakilang mga diyos, na may pusong nag-uumapaw sa galak, ay nagpuri sa Panginoong Maheśvara.

Verse 2

तेनैव चाथ निर्मुक्ताः प्रणम्य च मुहुर्मुहुः । स्वंस्वं स्थानमथाजग्मुः शक्रविष्णुपुरःसराः

Sa pamamagitan din Niya sila’y pinalaya; at sila’y paulit-ulit na yumukod sa pagpupugay. Pagkaraan, sa pangunguna nina Śakra (Indra) at Viṣṇu, bumalik ang bawat isa sa kani-kanilang tahanang nararapat.

Verse 3

तेऽपि दानवशार्दूला हताशाश्च सुरोत्तमैः । मंत्रं प्रचक्रिरे सर्वे नाशाय त्रिदिवौकसाम्

Yaong mga Dānava na tila mga tigre—na winasak ang pag-asa ng mga pinakadakilang diyos—ay sama-samang bumuo ng isang mantra, na naglalayong ipahamak ang mga nananahan sa tatlong langit.

Verse 4

तेषां मंत्रयतामेष निश्चयः समपद्यत । नान्यत्र धर्मविध्वंसाद्देवानां जायते क्षयः

Habang sila’y nagbabalak, narating nila ang matibay na pasya: ang pagbagsak ng mga diyos ay hindi nagmumula sa iba pa kundi sa pagwasak sa dharma.

Verse 5

तस्मात्तपस्विनो यै च ये च यज्ञपरायणाः । तथान्ये निरता धर्मे निहन्तव्या निशागमे

Samakatuwid, ang mga asetiko, ang mga deboto sa sakripisyo, at iba pang matatag sa Dharma ay dapat paslangin pagsapit ng gabi.

Verse 6

एवं ते निश्चयं कृत्वा निष्क्रम्य वरुणालयात् । रात्रौ सदैव निघ्नंति जनान्धर्मपरायणान्

Matapos magpasya ng ganito, lumabas sila mula sa tahanan ni Varuṇa at sa gabi ay patuloy na pinapaslang ang mga taong tapat sa Dharma.

Verse 7

यत्र यत्र भवेद्यज्ञः सत्रं ऽप्युत्सवोऽथवा । तत्र गत्वा निशायोगे प्रकुर्वंति जनक्षयम्

Saanman may isinasagawang sakripisyo, mahabang sesyon, o pagdiriwang, pumupunta sila roon pagsapit ng dilim at isinasagawa ang pagpatay sa mga tao.

Verse 8

तैः प्रसूता मखा ध्वस्ता दीक्षिता विनिपातिताः । ऋत्विजश्च तथान्येऽपि सामान्या द्विजसत्तमाः

Dahil sa kanila, ang mga sakripisyo ay nasira; ang mga inisyado ay pinaslang. Ang mga pari at iba pang kagalang-galang na Brahmin ay pinatay din.

Verse 9

आश्रमे मुनिमुख्यस्य शांडिल्यस्य महात्मनः । सहस्रं ब्राह्मणेंद्राणां भक्षितं तैर्दुरात्मभिः

Sa ermita ng dakilang pantas na si Śāṇḍilya, isang libong tanyag na Brahmin ang kinain ng mga nilalang na may masamang budhi.

Verse 10

शतानि च सहस्राणि निहतानि द्विजन्मनाम् । विश्वामित्रस्य पञ्चैव सप्तात्रेश्चैव धीमतः

Daan-daan at libo-libong mga dwija (mga Brahmana) ang napatay—lima sa kamay ni Viśvāmitra, at pito rin sa kamay ni Ātreya, ang marunong na anak ni Atri.

Verse 11

एतस्मिन्नेव काले तु समस्तं धरणीतलम् । नष्टयज्ञोत्सवं जातं कालेयभयपीडितम्

Sa mismong panahong iyon, ang buong balat ng daigdig ay nawalan ng masayang pagdiriwang ng mga yajña, at pinahirapan ng takot sa mga Kāleya.

Verse 12

न कश्चिच्छयनं रात्रौ प्रकरोति मही तले । धृतायुधा जनाः सर्वे तिष्ठंति सह तापसैः

Sa gabi, walang sinumang nahihiga upang matulog sa lupa. Ang lahat ng tao, may sandata sa kamay, ay nagbabantay kasama ng mga ascetic na tapasvin.

Verse 13

रात्रौ स्वपंति ये केचिद्विश्वस्ता धर्मभाजनाः । तेषामस्थीनि दृश्यंते प्रातरेव हि केवलम्

Yaong mga natutulog sa gabi dahil nagtitiwala sa kaligtasan, bagaman karapat-dapat sa dharma—pagsapit ng umaga, mga buto na lamang ang nakikita.

Verse 14

अथ देवगणाः सर्वे यज्ञभागविनाकृताः । प्रजग्मुः परमामार्ति ब्रह्मविष्णुपुरस्सराः

Pagkaraan, ang lahat ng pangkat ng mga deva, na pinagkaitan ng kanilang bahagi sa yajña, ay nalugmok sa sukdulang dalamhati—na pinangungunahan nina Brahmā at Viṣṇu.

Verse 15

ततो गत्वा समुद्रांतं वधाय सुरविद्विषाम् । न शेकुर्विषमस्थांस्तान्मनसापि प्रधर्षितुम्

Pagkaraan, nagtungo sila sa gilid ng karagatan upang lipulin ang mga kaaway ng mga diyos; ngunit ang mga kaaway na nakapuwesto sa mahirap na kinalalagyan ay hindi nila magawang salakayin, ni sa isip man lamang.

Verse 16

ततः समुद्रनाशाय मंत्रं चक्रुः सुदुःखिताः । तस्मिन्नष्टे भवन्त्येव वध्या दानवसत्तमाः

Pagkatapos, sa matinding dalamhati, bumuo sila ng isang mantra upang wasakin ang karagatan; sapagkat kapag naglaho ito, maging ang pinakadakila sa mga Dānava ay magiging mapapatay.

Verse 17

अगस्त्येन विना नैष शोषं यास्यति सागरः । तस्मात्संप्रार्थयामोत्र कृत्ये गत्वा मुनीश्वरम्

Kung wala si Agastya, hindi matutuyo ang dagat na ito. Kaya para sa gawaing ito, tayo’y humayo at taimtim na manikluhod sa panginoon ng mga muni.

Verse 18

चमत्कारपुरे क्षेत्रे स तिष्ठति च सन्मुनिः । तस्मात्तत्रैव गच्छामो येन गच्छति सत्वरम्

Ang marangal na muni ay nananahan sa banal na lupain ng Camatkārapura. Kaya tayo’y magtungo roon agad, upang siya’y makapagpatuloy nang mabilis (sa gawain).

Verse 19

एवं निश्चित्य ते सर्वे त्रिदशास्तस्य चाश्रमम् । संप्राप्ता मुनिमुख्यस्य मित्रावरुण जन्मनः

Sa gayong pasiya, ang lahat ng mga diyos ay dumating sa kanyang ashram—ang tahanan ng pinakadakilang muni, na isinilang mula kina Mitra at Varuṇa.

Verse 20

सोऽपि सर्वान्समालोक्य संप्राप्तान्सुरसत्तमान् । प्रहृष्टः सम्मुखस्तूर्णं जगामातीव सन्मुनिः

Siya man, nang makita ang lahat ng pinakadakilang mga deva na dumating, ay napuspos ng galak; ang marangal na muni ay dagling lumabas upang salubungin sila nang harapan.

Verse 21

प्रोवाच प्रांजलिर्वाक्यं हर्ष गद्गदया गिरा । ब्रह्मादींस्तान्सुरान्दृष्ट्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनः

Nakapag-anjali ang kanyang mga kamay at nagsalita sa tinig na nabibiyak sa tuwa; nang makita ang mga deva na pinangungunahan ni Brahmā, lumaki ang kanyang mga mata sa pagkamangha.

Verse 22

चमत्कारपुरं क्षेत्रमेतन्मेध्यमपि स्थितम् । भूयो मेध्यतरं जातं युष्माकं हि समाश्रयात्

Ang banal na pook na ito na tinatawag na Cāmatkārapura ay tunay na dalisay at mapalad. Ngunit dahil sa inyong pagparito at pagkanlong dito, lalo pa itong naging higit na pinabanal kaysa dati.

Verse 23

तस्माद्वदत यत्कृत्यं मया संसिद्ध्यतेऽधुना । तत्सर्वं प्रकरिष्यामि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम्

Kaya nga, sabihin ninyo kung anong tungkulin ang dapat maisakatuparan ngayon sa pamamagitan ko. Aking gagawin at tatapusin ang lahat—kahit ito’y lubhang napakahirap.

Verse 24

देवा ऊचुः । कालेया इति दैत्या ये हतशेषाः सुरैः कृताः । ते समुद्रं समाश्रित्य निघ्नंति शुभकारिणः

Wika ng mga deva: “Ang mga daitya na tinatawag na Kāleya, na nakaligtas matapos mapuksa ng mga deva, ay kumupkop sa karagatan; mula roon ay pinapatay nila ang mga gumagawa ng kabutihan at kapakanan ng daigdig.”

Verse 25

शुभे नाशमनुप्राप्ते ध्रुवं नाशो दिवौकसाम् । तस्मात्तेषां वधार्थाय त्वं शोषय महार्णवम्

Kung ang kabutihan ay mawasak, tiyak na ang pagkasira ng mga naninirahan sa langit ay susunod. Kaya naman, upang sila ay mapuksa, tuyuin mo ang malawak na karagatan.

Verse 26

येन ते गोचरं प्राप्ता दृष्टेर्दानवसत्तमाः । बध्यंते विबुधैः सर्वे जायंते च मखा इह

Upang ang mga pinakamahusay sa mga Danava ay makita at mapansin; sa gayon ang lahat sa kanila ay maigagapos ng mga diyos, at ang mga sagradong pag-aalay ay muling uunlad dito.

Verse 27

अगस्त्य उवाच । अहं संवत्सरस्यांते शोषयिष्यामि सागरम् । विद्याबलं समाश्रित्य योगिनीनां सुरोत्तमाः

Sinabi ni Agastya: 'Sa pagtatapos ng isang taon, tutuyuin ko ang karagatan, sa pamamagitan ng kapangyarihan ng sagradong kaalaman—O pinakamahusay sa mga diyos—at ang yogic na lakas ng mga yogini.'

Verse 28

तस्माद्व्रजत हर्म्याणि यूयं याति हि वत्सरम् । यावद्भूयोऽपि वर्षांते कार्यमागमनं ध्रुवम्

Kaya naman, bumalik na kayo sa inyong mga palasyo; lilipas ang isang buong taon. Pagkatapos, sa pagtatapos ng taon, tiyak na kailangan ninyong bumalik muli para sa dapat gawin.

Verse 29

ततो मया समं गत्वा शोषिते वरुणालये । हंतव्या दानवा दुष्टा हन्त यैः पीड्यते जगत्

Pagkatapos, sumama kayo sa akin kapag ang tahanan ni Varuna (ang karagatan) ay natuyo na, ang mga masasamang Danava na iyon ay dapat paslangin—sila na nagpapahirap sa mundo.

Verse 30

ततो देवगणाः सर्वे गताः स्वेस्वे निकेतने । अगस्त्योऽपि समुद्योगं चक्रे विद्यासमुद्भवम्

Pagkaraan nito, ang lahat ng pangkat ng mga diyos ay nagbalik sa kani-kanilang tahanang makalangit. Si Agastya rin ay nagsimula sa kanyang gawain—isang pagsisikap na isinilang mula sa kapangyarihan ng banal na kaalaman.

Verse 31

ततः सर्वाणि पीठानि यानि संति धरातले । तानि तत्रानयामास मंत्रशक्त्या महामुनिः

Pagkatapos, ang dakilang pantas, sa kapangyarihan ng mantra, ay dinala sa pook na iyon ang lahat ng banal na pīṭha na nasa ibabaw ng daigdig.

Verse 32

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तेषु संपूज्य भक्तितः । योगिनीनां च वृन्दानि कन्यकानां विशेषतः

Sa ikawalong at ika-labing-apat na araw ng buwan, sambahin sila roon nang may debosyon—lalo na ang mga pangkat ng Yoginī, at higit sa lahat ang mga anyong dalaga (kanyā).

Verse 33

विद्यां विशोषिणीनाम समाराधयत द्विजः । पूजयित्वा दिशां पालान्क्षेत्रपालानपि द्विजः । आकाशचारिणीं चैव देवतां श्रद्धया द्विजः

Ang dwija ay marapat na naghandog ng pagsamba sa Viśoṣiṇī Vidyā. Matapos sambahin ang mga Tagapagbantay ng mga Panig (Dikpāla) at ang mga kṣetrapāla, mga tagapag-ingat ng banal na pook, sinamba rin niya nang may pananampalataya ang diyosang naglalakbay sa himpapawid (Ākāśacāriṇī).

Verse 34

ततः संवत्सरस्यांते प्रसन्ना तस्य देवता । प्रोवाच वद यत्कृत्यं सिद्धाहं तव सन्मुने

Pagkaraan, sa pagtatapos ng isang taon, ang diyos na iyon ay nalugod at nagsalita sa kanya: “O marangal na pantas, sabihin kung ano ang dapat gawin; ako’y ganap na at handa para sa iyo.”

Verse 35

अगस्त्य उवाच । यदि देवि प्रसन्ना मे तदास्यं विश सत्वरम् । येन संशोषयाम्याशु समुद्रं देवि वाग्यतः

Wika ni Agastya: “Kung ikaw, O Diyosa, ay nalulugod sa akin, pumasok ka agad sa aking bibig, upang sa kapangyarihan ng iyong banal na salita/pagpapala ay mabilis kong mapatuyo ang karagatan.”

Verse 36

सा तथेति प्रतिज्ञाय प्रविष्टा सत्वरं मुखे । संशोषणी महाविद्या तस्यर्षेर्भावितात्मनः

Nangako siya, “Gayon nga,” at agad na pumasok sa kanyang bibig—ang dakilang Vidyā na tinatawag na Saṃśoṣaṇī—sa loob ng rishi na ang sarili’y hinubog at pinabanal ng pagsasanay at pagninilay.

Verse 37

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः । धृतायुधकरा हृष्टाः संनद्धा युद्धहेतवे

Samantala, dumating ang lahat ng mga deva—kasama si Indra—na may hawak na mga sandata, nagagalak at ganap na nakabihis-pandigma, handa para sa sanhi ng labanan.

Verse 38

ततः संप्रस्थितो विप्रो देवैः सर्वैः समाहितः । वारिराशिं समुद्दिश्य संशुष्कवदनस्तदा

Pagkaraan, umalis ang brahmanang rishi, sinamahan ng lahat ng mga deva na may iisang pagtuon; itinakda ang layon sa lawak ng karagatan, at noon ay natuyo ang kanyang mukha dahil sa kapangyarihang nagpapapanglaw ng tubig.

Verse 39

अथ गत्वा समुद्रांतं स्तूयमानो दिवालयैः । पिपासाकुलितोऽतीव सर्वान्देवानुवाच ह

Pagdating niya sa gilid ng karagatan, habang pinupuri ng mga nananahan sa langit, at labis na pinahihirapan ng uhaw, nagsalita siya sa lahat ng mga deva.

Verse 40

एषोऽहं सागरं सद्यः शोषयिष्यामि सांप्रतम् । यूयं भवत सोद्योगा वधाय सुरविद्विषाम्

Ngayon ay patutuyuin ko agad ang karagatan. Kayong lahat ay maghanda at kumilos upang lipulin ang mga kaaway ng mga diyos.

Verse 41

सूत उवाच । एवमुक्त्वा मुनिः सोऽथ मत्स्यकच्छपसंकुलम् । हेलया प्रपपौ कृत्स्नं ग्राहैः कीर्णं महार्णवम्

Wika ni Sūta: Pagkasabi niya nito, ang pantas na iyon—nang walang hirap—ay ininom ang buong dakilang karagatan, siksik sa mga isda at pagong, at punô ng mga buwaya.

Verse 42

ततः स्थलोपमे जाते ते दैत्याः सुरसत्तमैः । वध्यन्ते निशितैर्बाणैः समन्ताद्विजिगीषुभिः

Pagkaraan, nang ang labanan ay maging parang matibay na lupa, ang mga Dānava ay pinaslang sa lahat ng panig ng pinakamahuhusay na diyos—sabik sa tagumpay—sa pamamagitan ng matutulis na palaso.

Verse 43

अथ कृत्वा महद्युद्धं यथा शक्त्यातिदारुणम् । हतभूयिष्ठशेषा ये भित्त्वा भूमिं गता अधः

Pagkatapos, matapos makipagdigma ng isang dakila at lubhang mabagsik na labanan ayon sa kanilang lakas, ang mga natira—na halos lahat ay napatay—ay bumutas sa lupa at bumaba sa ilalim.

Verse 44

ततः प्रोचुः सुराः सर्वे स्तुत्वा तं मुनिसत्तमम् । परित्यज जलं भूयः पूरणार्थं महोदधेः

Pagkaraan, pinuri ng lahat ng mga diyos ang pinakadakilang pantas at nagsabi: “Pakawalan mong muli ang mga tubig, upang mapuno muli ang dakilang karagatan.”

Verse 45

नैषा वसुमती विप्र समुद्रेण विनाकृता । राजते वस्तुसंत्यक्ता यथा नारी विभूषिता

O brāhmaṇa, ang daigdig na ito kapag pinagkaitan ng karagatan ay hindi nagliliwanag; tulad ng babaeng pinalamutian, ngunit kulang sa tunay na ganap na sangkap.

Verse 46

अगस्त्य उवाच । या मयाऽराधिता विद्या वर्षंयावत्प्रशोषणी । तया पीतमिदं तोयं परिणामगतं तथा

Wika ni Agastya: “Ang banal na kapangyarihan (vidyā) na aking sinamba ay makapagpapatuyo ng tubig hanggang isang taon. Sa kapangyarihang iyon, ang tubig na ito ay aking nainom at, ayon dito, ay nagbago sa loob ko.”

Verse 47

एष यास्यति वै पूर्तिं भूयोऽपि वरुणालयः । खातश्चागाधतां प्राप्तो गंगातोयैः सुनिर्मलैः

Ang tahanan ni Varuṇa, ang karagatan, ay tunay na mapupuno muli. At ang hukay na nahukay ay naging malalim, upang mapunô ng lubhang dalisay na tubig ng Gaṅgā.

Verse 48

सगरोनाम भूपालो भविष्यति महीतले । तत्पुत्राः षष्टिसाहस्राः खनिष्यंति न संशयः

Sa ibabaw ng lupa ay lilitaw ang haring nagngangalang Sagara. Ang kanyang mga anak na lalaki, animnapung libo ang bilang, ay tiyak na maghuhukay ng lupa, walang pag-aalinlangan.

Verse 49

तस्यैवान्वयवान्राजा भविष्यति भगीरथः । स ज्ञातिकारणाद्गंगां ब्रह्मांडादानयिष्यति

Sa mismong angkan na iyon ay isisilang ang haring nagngangalang Bhagīratha. Dahil sa kapakanan ng kanyang mga kamag-anak, ibababa niya ang Gaṅgā mula sa daigdig ni Brahmā, mula sa kalawakang kosmiko.

Verse 50

प्रवाहेण ततस्तस्याः समंतादंभसांनिधिः । भविष्यति सुसंपूर्णः सत्यमेतन्मयोदितम्

Pagkaraan, dahil sa agos ng kanyang pagdaloy, ang karagatan—ang taguan ng mga tubig—ay mapupuno nang ganap sa lahat ng panig. Ito ang tunay na aking ipinahahayag.

Verse 51

देवा ऊचुः । देवकृत्यं मुनिश्रेष्ठ भवता ह्युपपादितम् । तस्मात्प्रार्थय चित्तस्थं वरं सर्वं मुनीश्वर

Wika ng mga diyos: “O pinakamainam sa mga pantas, tunay ngang natupad mo ang gawain ng mga diyos. Kaya, O panginoon sa mga muni, hingin mo ang anumang biyayang ninanais ng iyong puso.”

Verse 52

अगस्त्य उवाच । चमत्कारपुरे क्षेत्रे मया पीठान्यशेषतः । आनीतानि प्रभावेन मंत्राणां सुरसत्तमाः

Sinabi ni Agastya: “O pinakamainam sa mga diyos, sa bisa ng mga mantra ay dinala ko ang lahat ng banal na pīṭha, nang walang nalalabi, sa sagradong pook sa Camatkārapura.”

Verse 53

तस्मात्तेषां सदा वासस्तत्रैवास्तु प्रभावतः । सर्वासां योगिनीनां च मातॄणां च विशेषतः

Kaya, sa bisa ring iyon, nawa’y manatili roon magpakailanman ang kanilang tahanan—lalo na ang tahanan ng lahat ng Yoginī at ng mga Ina (Mātṛkā).

Verse 54

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तानि यः श्रद्धयाऽन्वितः । पूजयिष्यति तस्य स्यात्समस्तं मनसेप्सितम्

Sinumang may pananampalataya na sasamba sa mga iyon sa ikawalong araw at sa ika-labing-apat na araw ng buwan, sa kanya’y matutupad ang lahat ng ninanais ng isipan.

Verse 55

देवा ऊचुः । यस्माच्चित्राणि पीठानि त्वयानीतानि तत्र हि । तस्माच्चित्रेश्वरं नाम पीठमेकं भविष्यति

Wika ng mga diyos: Yamang ang mga kahanga-hangang pīṭha ay tunay na dinala mo roon, kaya ang isang pīṭha sa pook na iyon ay makikilala sa pangalang “Citreśvara”.

Verse 56

यो यं काममभिध्याय तत्र पूजां करिष्यति । योगिनीनां च विद्यानां मातॄणां च विशेषतः

Sinumang, habang nagmumuni sa isang tiyak na hangarin, ay magsasagawa ng pagsamba roon—lalo na sa mga Yoginī, sa mga Vidyā (mga kapangyarihan ng Diyosa), at sa mga Ina (Mātṛ)—

Verse 57

तंतं कामं नरः शीघ्रं संप्राप्स्यति महामुने । अस्माकं वरदानेन यद्यपि स्यात्सुपापकृत्

O dakilang muni, sa biyayang ipinagkakaloob namin, ang tao ay mabilis na makakamtan ang mismong hangaring iyon, kahit siya’y isang mabigat na makasalanan.

Verse 58

एवमुक्त्वा सुराः सर्वे तमामन्त्र्य मुनीश्वरम् । गतास्त्रिविष्टपं हृष्टाः सोऽप्यगस्त्यः स्वमाश्रमम्

Pagkasabi nito, ang lahat ng mga diyos ay nagpaalam sa marangal na pantas at, sa galak, nagtungo sa langit; at si Agastya nama’y nagbalik sa sarili niyang ashram.

Verse 59

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा स पयसांनिधिः । अगस्त्येन पुरा पीतो देवकार्यप्रसिद्धये

Sabi ni Sūta: Naipahayag ko na sa inyo ang lahat—kung paanong noong unang panahon ay ininom ni Agastya ang karagatang iyon, ang sisidlan ng mga tubig, upang magtagumpay ang layunin ng mga diyos.