Adhyaya 274

Verse 1

। सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति दुर्वासःस्थापितं पुरा । तल्लिंगं देवदेवस्य त्रिनेत्रस्य महात्मनः

Sinabi ni Sūta: Bukod pa riyan, naroon pa ang isa pang banal na bagay, na itinatag noong unang panahon ni Durvāsas—ang liṅga ng Diyos ng mga diyos, ang dakilang Panginoong Tatlong-Mata.

Verse 2

चैत्रमासि नरो यस्तु तमाराधयते द्विजाः । नृत्यगीतप्रवाद्यैश्च त्रिकालं विहितक्षणः । स नूनं तत्प्रसादेन गन्धर्वाधिपतिर्भवेत् १

O mga dalawang-ulit na isinilang, ang sinumang sumamba sa Kanya sa buwan ng Caitra—sa tatlong takdang oras araw-araw, ayon sa wastong pagtalima, at may sayaw, awit, at tugtugin—sa biyaya ng Panginoon ay tiyak na magiging pinuno ng mga Gandharva.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । दुर्वासा नामकश्चायं केनायं स्थापितो हरः । कस्मिन्काले महाभाग सर्वं नो विस्तराद्वद

Wika ng mga rishi: “Ang liṅga na ito ay tinatawag na ‘Durvāsā’—sino ang nagluklok sa Harang ito? Sa anong panahon ito naganap, O mapalad? Isalaysay mo sa amin ang lahat nang may ganap na detalye.”

Verse 4

सूत उवाच । आसीत्पुरा निंबशुचो वैदिशे च पुरोत्तमे

Sinabi ni Sūta: “Noong unang panahon, sa dakilang lungsod ng Vidiśā, may isang lalaking nagngangalang Nimbaśuca.”

Verse 5

स च पूजयते लिंगं किंचिन्मठपतिः स्थितः । स यत्किंचिदवाप्नोति वस्त्राद्यं च तथा परम्

Siya, isang naninirahang pinuno ng maṭha, ay sumasamba sa Liṅga. Anumang kanyang natamo—mga kasuotan at iba pang bagay, at maging yaong higit pa roon—

Verse 6

माहेश्वरस्य लोकस्य विक्रीणीते ततस्ततः । ततो गृह्णाति नित्यं स हेम मूल्येन तस्य च

—kaya paulit-ulit niyang “ipinagbibili” ang pangakong makapasok sa daigdig ni Maheśvara, at araw-araw ay kumukuha siya ng ginto bilang kabayaran nito.

Verse 7

न करोति व्ययं तस्य केवलं संचये रतः । ततः कालेन महता मंजूषाऽस्य निरर्गला । जाता हेममयी विप्राः कार्पण्यनिरतस्य च

Wala siyang ginugol ni katiting; sa pag-iimpok lamang siya nalulugod. Sa paglipas ng mahabang panahon, O mga brāhmaṇa, ang kanyang baul—kahit walang kandado—ay napuno ng ginto, sapagkat siya’y nakatuon sa kasakiman at pagkakuripot.

Verse 8

अथ संस्थाप्य भूमध्ये मंजूषां तां प्रपूरिताम् । करोति व्यवहारं स कक्षां तां नैव मुंचति

Pagkaraan, inilagay niya sa gitna ng sahig ang baul na punô, at ipinagpatuloy ang kanyang mga pakikipagkalakalan—hindi niya kailanman iniiwan ang silid na iyon.

Verse 9

कदाचिद्देवपूजायां सोऽपि ब्राह्मणसत्तमाः । विश्वासं नैव निर्याति कस्यचिच्च कथंचन

Kung minsan, kahit sa pagsamba sa diyos, ang taong iyon—O pinakadakilang brāhmaṇa—ay hindi nagtitiwala kaninuman, sa anumang paraan.

Verse 10

कस्यचित्त्वथ कालस्य परवित्तापहारकः । अलक्षद्ब्राह्मणस्तच्च दुःशीलाख्यो व्यचिंतयत्

At sa isang pagkakataon, isang brāhmaṇa na magnanakaw ng yaman ng iba—na tinatawag na Duḥśīla—ay nakapansin nito at nagsimulang magbalak.

Verse 11

ततः शिष्यो भविष्यामि विश्वासार्थं दुरात्मनः । सुदीनैः कृपणैर्वाक्यैश्चाटुकारैः पृथग्विधैः

“Kung gayon, magiging alagad niya ako upang makuha ang tiwala ng masamang taong iyon—sa pamamagitan ng mga salitang kaawa-awa, kuripot ang himig, at sari-saring pambobola,” wika niya sa sarili.

Verse 12

आलस्यं च दिवानक्तं साधयिष्याम्यसंशयम् । अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते दृष्ट्वा तं मठमध्यगम्

“Aalagaan ko ang katamaran araw at gabi—walang alinlangan.” Pagkaraan, sa ibang araw, nang makita niya siya sa loob ng bakuran ng monasteryo,

Verse 13

ततः समीपमगमद्दंडाकारं प्रणम्य च । अब्रवीत्प्रांजलिर्भूत्वा विनयावनतः स्थितः

Lumapit siya, nagpatirapa nang tuwid na parang tungkod at sumamba. Pagkatapos, magkasalikop ang mga palad, nagsalita siya habang nakayukong mapagpakumbaba.

Verse 14

भगवंस्ते प्रभावोऽद्य तपसा वै मया श्रुतः

O Mapalad na Panginoon, ngayong araw ay narinig ko—sa salaysay ng iyong mga pag-aayuno at pagninilay—ang tunay na kadakilaan ng iyong kapangyarihang espirituwal.

Verse 15

यदन्यस्तापसो नास्ति ईदृशोऽत्र धरातले । तेनाहं दूरतः प्राप्तो वैराग्येण समन्वितः

Sapagkat sa ibabaw ng daigdig na ito ay wala nang ibang asetang katulad mo, kaya ako’y nagmula pa sa malayo—taglay ang pagwawalang-kapit—upang humingi ng iyong patnubay.

Verse 16

संसारासारतां ज्ञात्वा जन्ममृत्युजरात्मिकाम् । अर्थात्स्वप्नप्रतीकाशं यौवनं च नृणा मिह

Nang maunawaan ang kawalang-saysay ng sansara—na binubuo ng kapanganakan, kamatayan, at pagkabulok ng katandaan—at mapagtantong maging ang kabataan ng tao rito ay tunay na tulad lamang ng panandaliang anyo sa panaginip…

Verse 17

यद्वत्पर्वतसंजाता नदी च क्षणभंगुरा । पुत्राः कलत्राणि च वा ये चान्ये बांधवादयः

Gaya ng ilog na sumisibol sa bundok—panandalian at marupok—gayon din ang mga anak, asawa, at lahat ng iba pang kamag‑anak at pagkakabit ng puso; hindi sila nananatili.

Verse 18

ते सर्वे च परिज्ञेया यथा पाप समागमाः । तत्संसारसमुद्रस्य तारणार्थं ब्रवीहि मे

Ang lahat ng iyon ay dapat maunawaang pawang pagkakasangkot sa daigdig, na tila mga pagkakataong nagbubunga ng kasalanan. Kaya, ipahayag mo sa akin ang paraan upang matawid ko ang dagat ng saṃsāra.

Verse 19

उपायं कंचिदद्यैव उपदेशे व्यवस्थितम् । तरामि येन संसारं प्रसादात्तव सुव्रत

Itatag mo sa iyong pagtuturo, ngayong araw din, ang isang paraang maisasagawa upang matawid ko ang saṃsāra—sa pamamagitan ng iyong biyaya, O may marangal na panata.

Verse 20

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रोमांचित तनूरुहः । ज्ञात्वा माहेश्वरः कोऽयं चिंतावान्समुपस्थितः

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang asceta ay kinilabutan sa tuwa at tumindig ang balahibo. Naunawaan niya: “Sino nga ba itong deboto ni Maheśvara?”—at, nag-iisip nang malalim, lumapit siya.

Verse 21

यथा ब्रवीषि धन्योऽसि यस्य ते मतिरीदृशी । तारुण्ये वर्तमानस्य सुकुमारस्य चैव हि

Gaya ng iyong pananalita, tunay kang pinagpala, sapagkat taglay mo ang ganitong pagkaunawa kahit ikaw ay nasa kabataan pa, marikit at puspos ng sigla.

Verse 22

तारुण्ये वर्तमानो यः शांतः सोऽत्र निगद्यते । धातुषु क्षीयमाणेषु शमः कस्य न जायते

Ang sinumang mapayapa kahit nasa kabataan pa ay tunay na itinuturing na pambihira rito; sapagkat kapag ang mga sangkap ng katawan ay nauubos, sino ang hindi magkakaroon ng kapanatagan?

Verse 23

यद्येवं सुविरक्तिः स्यात्संसारोपरि संस्थिता । समाराधय देवेशं शंकरं शशिशेखरम्

Kung sumibol ang gayong matatag na paglayo sa pagnanasa, na nakatindig sa ibabaw ng mga pag-aangkin ng sanlibutan, sambahin mo nang ganap na debosyon ang Panginoon ng mga diyos—si Śaṅkara, ang may koronang buwan.

Verse 24

नान्यथा घोरजाप्येन तीर्यते भवसागरः । मया सम्यक्परिज्ञातमेतच्छास्त्रसमागमात्

Ang karagatan ng pag-iral sa sanlibutan ay hindi matatawid sa ibang paraan kundi sa masidhing japa. Ito’y aking naunawaan nang wasto mula sa nagkakaisang patotoo ng mga kasulatan.

Verse 25

शूद्रो वा यदि वा विप्रो म्लेछो वा पापकृन्नरः । शिवदीक्षासमोपेतः पुष्पमेकं तु यो न्यसैत्

Maging siya’y Śūdra o Brāhmaṇa, maging mleccha o taong nagkasala—kung siya’y pinagkalooban ng Śiva-dīkṣā at naghandog kahit isang bulaklak sa pagsamba,

Verse 27

यो ददाति प्रभक्त्या च शिवदीक्षान्विताय च । वस्त्रोपानहकौपीनं स यज्ञैः किं करिष्यति

Ang sinumang, sa malalim na debosyon, nagbibigay sa may Śiva-dīkṣā ng kasuotan, panyapak, at bahag—ano pa ang kailangan niyang gawin sa pamamagitan ng mga yajña upang magtamo ng bisa?

Verse 28

तच्छ्रुत्वा चरणौ तस्य दुःशीलोऽसौ तदाऽददे । विन्यस्य स्वशिर स्ताभ्यां ततोवाक्यमुवाच ह

Nang marinig iyon, hinawakan ni Duḥśīla ang kanyang mga paa. Inilagay ang kanyang ulo sa mga ito, at pagkatapos ay nagsalita siya.

Verse 29

शिवदीक्षाप्रमाणेन प्रसादं कुरु मे प्रभो । शुश्रूषां येन ते नित्यं प्रकरोमि समाहितः

O Panginoon, ipakita sa akin ang pabor ayon sa wastong tuntunin ng inisasyon ni Śiva, upang—na may payapang isipan—ako ay makapaglingkod sa iyo palagi.

Verse 30

ततोऽसौ तापसो विप्राश्चिंतयामास चेतमि । दक्षोऽयं दृश्यते कोऽपि पुमांश्चैव समागतः

Pagkatapos ay nag-isip ang asetiko na brāhmaṇa sa kanyang isipan: "Ang taong ito na dumating dito ay mukhang may kakayahan at mahusay."

Verse 31

ममास्ति नापरः शिष्यस्तस्मादेनं करोम्यहम् । ततोऽब्रवीत्करे गृह्य यद्येवं वत्स मे समम् । समयं कुरु येन त्वां दीक्षयाम्यद्य चैव हि

"Wala akong ibang disipulo; kaya tatanggapin ko siya." Pagkatapos, hinawakan siya sa kamay, sinabi niya: "Kung gayon, anak ko—sumang-ayon ka sa panata, upang ma-initiate kita sa araw na ito mismo."

Verse 32

त्वया कुटीरकं कार्यं मठस्यास्य विदूरतः । प्रवेशो नैव कार्यस्तु ममात्रास्तं गते रवौ

Kailangan mong gumawa ng maliit na kubo sa malayo mula sa monasteryong ito. At hindi ka dapat pumasok dito habang naririto ako—hanggang sa lumubog ang araw.

Verse 33

दुःशील उवाच । तवादेशः प्रमाणं मे केवलं तापसोत्तम । किं मठेन करिष्यामि विशेषाद्रा त्रिसंगमे

Wika ni Duḥśīla: “Ang utos mo lamang ang aking batayan, O pinakadakilang asceta. Ano pa ang kailangan ko sa isang monasteryo—lalo na rito sa banal na tagpuan ng tatlong batis?”

Verse 34

यः शिष्यो गुरुवाक्यं तु न करोति यथोदितम् । तस्य व्रतं च तद्व्यर्थं नरकं च ततः परम्

Ang alagad na hindi tumutupad sa salita ng guru ayon sa pagkakabigkas, ang kanyang panata ay nawawalan ng bunga, at pagkaraan ay nahuhulog siya sa impiyerno.

Verse 35

तच्छ्रुत्वा तुष्टिमापन्नः शिवदीक्षां ततो ददौ । तस्मै विनययुक्ताय तदा निंबशुचो मुनिः

Pagkarinig niyon, nasiyahan ang pantas na si Nimbaśuca; at saka niya iginawad ang Śivadīkṣā, ang banal na pagsisimula kay Śiva, sa taong yaong mapagpakumbaba at may disiplina.

Verse 36

ततःप्रभृति सोऽतीव तस्य शुश्रूषणे रतः । रंजयामास तच्चित्तं परिचर्यापरायणः

Mula noon, siya’y lubhang nag-alab sa paglilingkod sa kanya; palaging nakatuon sa pag-aasikaso at paglingap, pinasaya niya ang isipan ng (kanyang) guro.

Verse 37

मनसा चिन्तयानस्तु तन्मात्रार्थं दिनेदिने । न च्छिद्रं वीक्षते किंचिद्वीक्षमाणोऽपि यत्नतः

Araw-araw, iisa lamang ang layuning ini ang kanyang iniisip sa puso; at kahit masusing tumingin at magsikap, wala siyang natagpuang anumang kapintasan—ni isang siwang man.

Verse 38

शैवोऽपि च स कक्ष्यां तां तां मात्रां हेमसंभवाम् । कथंचिन्मोक्षते भूमौ भोज्ये देवार्चनेऽपि न

Bagaman taglay niya ang mga tanda ng isang debotong Śaiva, hindi niya kailanman inilapag sa lupa ang gintong supot/sukat na nakasabit sa kanyang tagiliran—hindi sa pagkain, ni kahit sa pagsamba sa diyos.

Verse 39

ततोऽसौ चिन्तयामास दुःशीलो निजचेतसि । मठे तावत्प्रवेशोऽस्ति नैव रात्रौ कथंचन

Pagkaraan, ang masamang-ugaling lalaki ay nagbalak sa sariling isip: “Ang pagpasok sa monasteryo ay maaari lamang hanggang sa isang hangganan; ngunit sa gabi, hindi ito maaari sa anumang paraan.”

Verse 40

सूर्यास्तमानवेलायां यत्प्रयच्छति तत्क्षणात् । परिघं सुदृढं पापस्तत्करोमि च किं पुनः

“Sa oras ng paglubog ng araw, pagkapagsara niya, agad na ikinakandado ng makasalanang iyon ang isang napakatibay na bara—kaya ano pa ang magagawa ko?”

Verse 41

मठोऽयं सुशिलाबद्धो नैव खातं प्रजायते । तुंगत्वान्न प्रवेशः स्यादुपायैर्विविधैः परैः

“Ang monasteryo’y matibay na itinayo sa maayos na batong pinagkabit; walang mabubutas na siwang. Dahil sa taas nito, walang pagpasok, kahit sa sari-saring pakana.”

Verse 42

तत्किं विषं प्रयच्छामि शस्त्रैर्व्यापादयामि किम् । दिवापि पशुमारेण पंचत्वं वा नयामि किम्

“Kung gayon, magbibigay ba ako ng lason? O papatayin ko ba siya sa sandata? O kahit sa araw, dadalhin ko ba siya sa kamatayan sa marahas na paraan, gaya ng mamamatay-hayop?”

Verse 43

एवं चिन्तयतस्तस्य प्रावृट्काल उपस्थितः । श्रावणस्यासिते पक्षे कर्कटस्थे दिवाकरे

Habang siya’y nag-iisip nang gayon, dumating ang panahon ng tag-ulan—sa madilim na kalahati ng buwang Śrāvaṇa, nang ang Araw ay nasa tanda ng Kanser (Karkaṭa).

Verse 44

प्राप्तो महेश्वरस्तस्य कोऽपि तत्र धनी द्रुतम् । तेनोक्तं प्रणिपत्योच्चैः करिष्यामि पवित्रकम्

Pagkaraan, isang mayamang lalaki ang nagmadaling dumating doon kay Maheśvara (Śiva). Yumukod siya at nagsalita nang malakas: “Isasagawa ko ang Pavitraka (banal na ritwal ng paglilinis).”

Verse 45

चतुर्द्दश्यामहं स्वामिन्यद्यादेशो भवेत्तव । यद्यागच्छसि मे ग्रामं प्रसादेन सम न्वितः

“O kagalang-galang na Ginang, nawa’y mapasailalim ako sa iyong utos ngayon, sa ika-labing-apat na araw ng buwan. Kung ikaw ay paroroon sa aking nayon, taglay ang iyong mapagpalang biyaya…”

Verse 46

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा तुष्टिमापन्नस्ततो निंबशुचो मुनिः । तथेति चैवमुक्त्वा तं प्रेषयामास तत्क्षणात्

Sinabi ni Sūta: Nang marinig iyon, nasiyahan ang pantas na si Niṃbaśuca; at sa pagsasabing, “Gayon nga,” ay agad niya siyang pinayaon noon din.

Verse 47

आगमिष्याम्यहं काले स्वशिष्येण समन्वितः । करिष्यामि परं श्रेयस्तव वत्स न संशयः

“Darating ako sa takdang panahon, kasama ang sarili kong alagad. Isasakatuparan ko ang iyong pinakamataas na kabutihan, anak kong mahal—walang pag-aalinlangan.”

Verse 48

अथ काले तु संप्राप्ते चिन्तयित्वा प्रभातिकम् । प्रभातसमये प्राप्ते स शैवः प्रस्थितस्तदा । दुःशीलेन समायुक्तः संप्रहृष्टतनूरुहः

Nang dumating ang takdang oras, matapos ang paghahanda sa umaga, pagsikat ng bukang-liwayway ay umalis ang debotong Śaiva—kasama si Duḥśīla—at tumindig ang balahibo niya sa galak.

Verse 49

ततो वै गच्छमानस्य तस्य मार्गे व्यवस्थिता । पुण्या नदी सुविख्याता मुरला सागरंगमा

Habang siya’y naglalakbay, sa kanyang daraanan ay naroon ang isang banal at tanyag na ilog—ang Murala—na umaagos patungo sa dagat.

Verse 50

स तां दृष्ट्वाऽब्रवीद्वाक्यं वत्स शिष्य करोम्यहम् । भवता सह देवार्चां मुरलायां स्थिरो भव

Nang makita niya ang ilog, sinabi niya: “Anak, gagawin kitang alagad. Manatili kang matatag dito sa Murala, at kasama ko’y magsagawa ng pagsamba sa mga diyos.”

Verse 51

बाढमित्येव स प्रोक्त्वा संस्थितोऽस्यास्तटे शुभे । सोऽपि निंबशुचस्तस्य रंजितः सर्वदा गुणैः

Sa pagsabing “Gayon nga,” siya’y nanatili sa mapalad na pampang nito. At si Niṃbaśuca man ay laging nalulugod sa kanyang mga kabutihan.

Verse 52

सुशिष्यं तं परिज्ञाय विश्वासं परमं गतः । स्थगितां तां समादाय हेममात्रासमुद्भवाम्

Nang makilala niya itong isang mahusay na alagad, lubos ang kanyang pagtitiwala. Pagkaraan, kinuha niya ang bagay na nakatago, na lumitaw na kasinghalaga ng isang sukat ng ginto.

Verse 53

जागेश्वरसमोपेतां स कन्थां व्याक्षिपत्क्षितौ । पुरीषोत्सर्गकार्येण ततस्तोकांतरं गतः

Inihagis niya sa lupa ang balabal na kaugnay ni Jāgeśvara; saka, sa pagdadahilang iihi o dudumi, lumayo siya nang kaunti.

Verse 54

यावच्चादर्शनं प्राप्तो वेतसैः परिवारितः । तावन्मात्रां समादाय दुःशीलः प्रस्थितो द्रुतम् । उत्तरां दिशमाश्रित्य प्रहृष्टेनांतरात्मना

Pagkapasok niya sa di na matanaw, natatakpan ng mga tambo, sinunggaban ni Duḥśīla ang gayong sukat lamang at agad na tumakas—tumutungo sa hilaga, nagagalak sa kalooban.

Verse 55

अथासौ चागतो यावद्दुःशीलं नैव पश्यति । केवलं दृश्यते कन्था जागेश्वरसमन्विता

Pagdating niya, hindi niya nakita kailanman ang masamang si Duḥśīla; ang nakita lamang ay ang balabal—na nananatiling may tanda at kaugnay ni Jāgeśvara.

Verse 56

षडक्षरेण मंत्रेण लिंगस्योपरि भक्तितः । स तां गतिमवाप्नोति यांयां यांतीह यज्विनः

Sa debosyon, sa pagbigkas/paglalapat ng anim-na-pantig na mantra sa ibabaw ng liṅga, natatamo niya ang gayong pinagpalang kalagayan na tinatamo rito ng mga nagsasagawa ng yajña at ng mga banal na sumasamba.

Verse 57

यावन्मात्राविहीनां च ततो ज्ञात्वा च तां हृताम् । तेन शिष्येण मूर्च्छाढ्यो निपपात महीतले

Pagkaraan, nang matanto niyang nawawala ang kanyang ‘mātrā’ (ang sukat o bahaging ipinagkatiwala) at ito’y ninakaw, ang alagad ay napuno ng panghihina at nawalan ng malay, at bumagsak sa lupa.

Verse 58

ततश्च चेतनां प्राप्य कृच्छ्राच्चोत्थाय तत्क्षणात् । शिलायां ताडयामास निजांगानि शिरस्तथा

Pagkatapos, nang matauhan at bumangon nang may kahirapan sa sandaling iyon, hinampas niya ang kanyang sariling mga paa't kamay—at maging ang kanyang ulo—sa isang bato.

Verse 59

हा हतोऽस्मि विनष्टोऽस्मि मुष्टस्तेन दुरात्मना । किं करोमि क्व गच्छामि कथं तं वीक्षयाम्यहम्

Ay, ako ay sawi; ako ay nasira—ninakawan ng lalaking iyon na may masamang kaluluwa! Ano ang gagawin ko? Saan ako pupunta? Paano ko siya mahahanap?

Verse 60

ततस्तु पदवीं वीक्ष्य तस्य तां चलितो ध्रुवम् । वृद्ध भावात्परिश्रांतो वावृत्य स मठं गतः

Pagkatapos, nang makita ang bakas ng kanyang dinaanan, tiyak na sinundan niya siya; ngunit, napagod dahil sa katandaan, siya ay bumalik at nagtungo sa monasteryo.

Verse 61

दुःशीलोऽपि समादाय मात्रां स्थानांतरं गतः । ततस्तेन सुवर्णेन व्यवहारान्करोति सः

Maging ang masamang lalaking iyon, kinuha ang kayamanan, ay nagpunta sa ibang lugar; pagkatapos, gamit ang gintong iyon, siya ay nagsagawa ng mga transaksyon at kalakalan.

Verse 62

ततो गृहस्थतां प्राप्तः कृतदारपरिग्रहः । वृद्धभावं समापन्नः संतानेन विवर्जितः

Pagkatapos noon ay pumasok siya sa buhay may-asawa, kumuha ng asawa; siya ay umabot sa katandaan, ngunit nanatiling walang anak.

Verse 63

कस्यचित्त्वथ कालस्य तीर्थयात्रापरायणः । भार्यया सहितो विप्रश्चमत्कारपुरं गतः

Pagkaraan ng ilang panahon, ang brahmanang tapat sa paglalakbay-dambana sa mga banal na tīrtha, kasama ang kanyang asawa, ay nagtungo sa Camatkārapura.

Verse 64

स्नात्वा तीर्थेषु सर्वेषु देवतायतनेषु च । भ्रममाणेन संदृष्टो दुर्वासा नाम सन्मुनिः

Matapos maligo sa lahat ng banal na tīrtha at sa mga dambana ng mga diyos, habang siya’y naglalagalag, namataan niya ang banal na pantas na si Durvāsā.

Verse 65

निजदेवस्य सद्भक्त्या नृत्यगीतपरायणः । तं च दृष्ट्वा नमस्कृत्य वाक्यमेतदुवाच सः

Lunod sa pagsasayaw at pag-awit dahil sa tapat na bhakti sa kanyang piniling diyos, nang makita niya ang pantas ay yumukod siya sa paggalang at nagsalita ng ganito.

Verse 66

केनैतत्स्थापितं लिंगं निर्मलं शंकरोद्भवम् । किं त्वं नृत्यसि गीतं च पुरोऽस्य प्रकरोषि च । मुनीनां युज्यते नैव यदेतत्तव चेष्टितम्

“Sino ang nagluklok sa dalisay na liṅga na ito, na nagmula kay Śaṅkara? Bakit ka sumasayaw at umaawit sa harap nito? Ang ganyang kilos na ginagawa mo ay hindi kailanman nababagay sa mga muni.”

Verse 67

दुर्वासा उवाच । मयैतत्स्थापितं लिंगं देवदेवस्य शूलिनः । नृत्यगीतप्रियो यस्माद्देवदेवो महेश्वरः

Wika ni Durvāsā: “Ako ang nagluklok sa liṅga na ito para kay Śūlin, ang Diyos ng mga diyos. Sapagkat si Maheśvara, ang Panginoon ng mga diyos, ay tunay na umiibig sa sayaw at awit.”

Verse 68

न मेऽस्ति विभवः कश्चिद्येन भोगं करोम्यहम्

Wala akong anumang kayamanan upang ako’y makapagpakasasa sa mga kaluguran.

Verse 69

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तश्चिर्भटिर्नाम योगवित् । तेन पृष्टः स दुर्वासा वेदांतिकमिदं वचः

Samantala, dumating ang isang nakaaalam ng yoga na nagngangalang Cirbhaṭi. Nang siya’y magtanong, si Durvāsā ay nagpahayag ng aral na Vedānta na ito.

Verse 70

असूर्या नाम ते लोका अंधेन तमसा वृताः । तांस्ते प्रेत्याऽभिगच्छंति ये केचात्महनो जनाः

Tunay na walang araw ang mga daigdig na yaon, nababalot ng nakabubulag na dilim; doon, pagkamatay, napupunta ang mga pumapatay sa sarili (ātman).

Verse 71

उपविश्य ततस्तेन तस्य दत्तस्तु निर्णयः । दुःशीलेनापि तत्सर्व विज्ञातं तस्य संस्तुतम्

Pagkaraan, siya’y naupo at ang guro ay nagbigay sa kanya ng malinaw na pasya. Kahit ang isang may masamang asal ay naunawaan ang lahat, at pinuri ang aral na iyon.

Verse 72

ततो विशेषतो जाता भक्तिस्तस्य हरं प्रति । तं प्रणम्य ततश्चोच्चैर्वाक्यमेतदुवाच ह

Pagkaraan, ang kanyang debosyon kay Hara (Śiva) ay sumiklab nang lalo. Yumukod siya sa Kanya at saka malakas na binigkas ang mga salitang ito.

Verse 74

भगवन् ब्राह्मणोऽस्मीति जात्या चैव न कर्मणा । न कस्यचिन्मया दत्तं कदाचिन्नैव भोजनम् । केवलं देवविप्राणां वंचयित्वा धनं हृतम् । व्यसनेनाभिभूतेन द्यूतवेश्योद्भवेन च

O Mapalad na Panginoon, tinatawag lamang akong brāhmaṇa dahil sa kapanganakan, hindi dahil sa gawa. Kailanma’y hindi ako nagbigay ng pagkain kaninuman. Sa halip, nilinlang ko maging ang mga diyos at ang mga brāhmaṇa at inagaw ang yaman, sapagkat dinaig ako ng bisyong nagmula sa pagsusugal at pakikisama sa mga babaeng bayaran.

Verse 75

तथा च ब्राह्मणेनापि मया शैवो गुरुः कृतः । वंचितश्च तथानेकैश्चाटुभिर्विहृतं धनम्

Kaya nga, bagaman ako’y isang brāhmaṇa, ginawa ko pang dahilan ang isang gurong Śaiva at nilinlang ko siya. Gayundin, dahil sa maraming mambobola, ako man ay nadaya at ang aking yaman ay nawaldas.

Verse 76

तस्य सक्तं धनं भूयः साधुमार्गेण चाहृतम् । स चापि च गुरुर्मह्यं परलोकमिहागतः

Pagkaraan, sa matuwid na landas ay nabawi kong muli ang yaman na dating naipit at nawala. At ang taong iyon din—na naging aking guro—ay dumating na ngayon dito mula sa kabilang daigdig.

Verse 77

पश्चात्तापेन तेनैव प्रदह्यामि दिवानिशम् । पुरश्चरणदानेन तत्प्रसादं कुरुष्व मे

Dahil sa pagsisising iyon, ako’y nasusunog sa loob araw at gabi. Sa pamamagitan ng pag-aalay at pagbibigay na kaugnay ng puraścaraṇa, ipagkaloob mo sa akin ang biyayang iyon.

Verse 78

अस्ति मे विपुलं वित्तं न संतानं मुनीश्वर । तन्मे वद मुने श्रेयस्तद्वित्तस्य यथा भवेत् । इह लोके परे चैव येन सर्वं करोम्यहम्

May sagana akong kayamanan, O marangal na muni, ngunit wala akong supling. Ipaalam mo sa akin, O pantas, ang pinakamabuti—kung paano magiging tunay na mabunga ang yamang iyon—upang magawa ko ang nararapat kapwa sa mundong ito at sa kabilang buhay.

Verse 79

दुर्वासा उवाच । कृत्वा पापसहस्राणि पश्चाद्धर्मपरो भवेत् । यः पुमान्सोऽतिकृच्छ्रेण तरेत्संसारसागरम्

Wika ni Durvāsā: Kahit nakagawa ang tao ng libo-libong kasalanan, maaari siyang maglaon ay maging tapat sa dharma; ngunit ang pagtawid sa dagat ng saṃsāra, ang pag-iral sa daigdig, ay nagaganap lamang sa matinding paghihirap.

Verse 80

दिनेनापि गुरुर्योऽसौ त्वया शैवो विनिर्मितः । अधर्मेणापि संजातः स गुरुस्तेन संशयः

Kahit sa loob lamang ng isang araw, ang ‘guru’ na Śaiva na iyong hinubog; bagama’t umusbong sa di-matuwid na paraan, siya pa rin ang iyong guro—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 81

ब्राह्मणो ब्रह्मचारी स्याद्ग्रहस्थस्तदनंतरम् । वानप्रस्थो यतिश्चैव तत श्चैव कुटीचरः

Ang isang brāhmaṇa ay nararapat munang maging brahmacārin; pagkaraan ay maging gṛhastha, ang maybahay. Pagkatapos (maaari siyang) maging vānaprastha, naninirahan sa gubat, at yati, ang nagtalikod sa mundo; at pagkaraan pa, maging kuṭīcara, ang tahimik na naninirahan sa kubo.

Verse 82

बहूदकस्ततो हंसः परमश्च ततो भवेत् । ततश्च मुक्तिमायाति मार्गमेनं समाश्रितः

Pagkaraan ay nagiging bahūdaka; sumunod ay haṃsa; at sumunod pa ay parama. Sa pagkanlong sa landas na ito, natatamo niya ang mukti, ang ganap na paglaya.

Verse 83

त्वया पुनः कुमार्गेण यद्व्रतं ब्राह्मणेन च । शैवमार्गं समास्थाय तन्महापातकं कृतम्

Ngunit ikaw, muli—sa masamang landas—kasama ang isang brāhmaṇa, ay nagsagawa ng isang vrata, isang banal na panata, habang tinatahak ang daang Śaiva; iyon ay naging mahāpātaka, isang dakilang kasalanan.

Verse 84

दुःशील उवाच । सर्वेष्वेव हि वेदेषु रुद्रः संकीर्त्यते प्रभुः । तत्किं दोषस्त्वया प्रोक्तस्तस्य दीक्षासमुद्भवः

Sinabi ni Duḥśīla: Tunay, sa lahat ng Veda, si Rudra ay pinupuri bilang Panginoon. Kung gayon, anong kamalian ang sinabi mo na nagmumula sa kanyang dīkṣā, ang banal na pagsisimula?

Verse 85

दुर्वासा उवाच । सत्यमेतत्त्वया ख्यातं वेदे रुद्रः प्रकीर्तितः । बहुधा वासुदेवोऽपि ब्रह्मा चैव विशेषतः

Sinabi ni Durvāsā: Totoo ang iyong sinabi—sa Veda ay ipinahahayag si Rudra. Gayundin, si Vāsudeva ay pinupuri sa maraming paraan, at si Brahmā rin, lalo na, ay itinataas.

Verse 86

परं विप्रस्य या दीक्षा व्रतवंधसमुद्भवा । गायत्री परमा जाप्ये गुरुर्व्रतपरो हि सः । वैष्णवीं चाथ शैवीं च योऽन्यां दीक्षां समाचरेत्

Para sa isang brāhmaṇa, ang pinakamataas na dīkṣā ay yaong nagmumula sa panatang nagbubuklod ng banal na disiplina (vrata). Sa japa, ang pinakadakilang mantra ay ang Gāyatrī; at ang tunay niyang guru ay yaong nakatuon sa mga panata. Ngunit kung ang isang tao, matapos tumanggap ng dīkṣā na Vaiṣṇava o Śaiva, ay magsasagawa pa ng iba pang dīkṣā dahil sa pabagu-bagong loob—

Verse 87

ब्राह्मणो न भवेत्सोऽत्र यद्यपि स्यात्षडंगवित् । अपरं लिंगभेदस्ते संजातः कपटादिषु

Hindi siya magiging tunay na brāhmaṇa rito, kahit pa bihasa siya sa anim na sangkap (ṣaḍaṅga) ng Veda. Bukod dito, sa iyo ay lumitaw pa ang isa pang “tanda” ng pagkasira: panlilinlang at mga katulad nito.

Verse 88

व्रतत्यागान्न संदेहस्तत्र ते नास्ति किंचन । प्रायश्चित्तं मया सम्यक्स्मृतिमार्गेण चिंतितम्

Dahil sa pagtalikod sa panata, walang pag-aalinlangan: para sa iyo, wala nang anumang kalabuan tungkol dito. Isang nararapat na prāyaścitta, pag-aalay-sisi, ang aking pinag-isipang mabuti ayon sa landas ng Smṛti.

Verse 89

दुःशील उवाच । सतां सप्तपदीं मैत्रीं प्रवदंति मनीषिणः । मित्रतां तु पुरस्कृत्य किंचिद्वक्ष्यामि तच्छृणु

Sinabi ni Duḥśīla: “Ipinahahayag ng mga pantas na sa mga mabubuti, tumitibay ang pagkakaibigan matapos ang pitong hakbang na magkasama. Sa paggalang sa pagkakaibigang iyon, magsasabi ako ng kaunti—makinig ka.”

Verse 90

अस्ति मे विपुलं वित्तं यदि तेन प्रसिद्ध्यति । तद्वदस्व महाभाग येन सर्वं करोम्यहम्

“Mayroon akong saganang yaman—kung sa pamamagitan nito ay makakamit ang dangal o tagumpay. Sabihin mo sa akin, O mapalad, sa anong paraan ko magagawa ang lahat ng nararapat.”

Verse 91

दुर्वासा उवाच । एक एव ह्युपायोऽस्ति तव पातकनाशने । तं चेत्करोषि मे वाक्याद्विशुद्धः संभविष्यसि

Sinabi ni Durvāsā: “Tunay na iisa lamang ang paraan upang mapuksa ang iyong kasalanan. Kung gagawin mo ito ayon sa aking salita, ikaw ay magiging dalisay.”

Verse 92

तपः कृते प्रशंसंति त्रेतायां ज्ञानमेव च । द्वापरे तीर्थयात्रां च दानमेव कलौ युगे

Sa kapanahunang Kṛta, pinupuri ang pag-aayuno at pagtitika (tapas); sa Tretā, ang kaalaman lamang; sa Dvāpara, ang paglalakbay-pananampalataya sa mga tīrtha; ngunit sa Kali, ang pagbibigay (dāna) lamang ang pinakadakila.

Verse 93

सांप्रतं कलिकालोऽयं वर्तते दारुणाकृतिः । तस्मात्कृष्णाजिनं देहि सर्वपापविशुद्धये

“Ngayon, namamayani ang panahong Kali, kakila-kilabot ang anyo. Kaya maghandog ng balat ng itim na antelope (kṛṣṇājina) upang luminis sa lahat ng kasalanan.”

Verse 94

तथा च ते घृणाऽप्यस्ति गुरुवित्तसमुद्भवा । तदर्थं कुरु तन्नाम्ना शंकरस्य निवेशनम्

At ikaw man ay may pag-ayaw, na isinilang mula sa pagkakapit sa yaman ng guro. Kaya dahil doon, magtayo ka ng tahanan para kay Śaṅkara, sa Kanyang banal na pangalan.

Verse 95

येन तस्मादपि त्वं हि आनृण्यं यासि तत्क्षणात् । अन्यत्रापि च तद्वित्तं यत्किंचिच्च प्रपद्यते

Sa pamamagitan ng gawang iyon, agad kang magiging malaya sa utang, maging sa kanya man. At anumang bahagi ng yamang iyon, sa alinmang paraan, na mapunta sa iyong mga kamay,

Verse 96

ब्राह्मणेभ्यो विशिष्टेभ्यो नित्यं देहि समाहितः । तिलपात्रं सदा देहि सहिरण्यं विशेषतः

Sa isip na nakatuon at payapa, magbigay palagi ng kaloob sa mga natatanging Brāhmaṇa. Laging maghandog ng sisidlang may linga (sesame) bilang kawanggawa, at lalo na’y isabay ito sa ginto.

Verse 97

येन ते सकलं पापं देहान्नाशं प्रगच्छति । अपरं चैत्रमासेऽहं सदाऽगच्छामि भक्तितः

Dahil dito, ang lahat ng iyong kasalanan ay lilisan at mawawasak mula sa katawan. At bukod pa riyan, sa buwan ng Caitra ako’y dumarating dito nang palagian, dahil sa debosyon.

Verse 98

कल्पग्रामात्सुदूराच्च प्रासादेऽत्र स्वयं कृते । पुनर्यामि च तत्रैव व्रतमेतद्धि मे स्थितम्

Mula sa malayong Kalpagrāma, pumaparito ako sa templong ito na ako mismo ang nagtatag dito. Pagkaraan, bumabalik din ako roon—ganyan ang panatang (vrata) aking pinanghahawakan.

Verse 99

तस्माच्चिंत्यस्त्वयाह्येष प्रासादो यो मया कृतः । चिंतनीयं सदैवेह स्नानादिभिरनेकशः

Kaya nga, lagi mong alalahanin ang templong ito na aking itinayo. Dito, dapat itong gunitain nang paulit-ulit, kasama ng banal na pagligo at iba pang gawaing sagrado.

Verse 100

दुःशील उवाच । करिष्यामि वचस्तेऽहं यथा वदसि सन्मुने

Sinabi ni Duḥśīla: “O marangal na muni, gagawin ko ang iyong sinabi, ayon sa iyong ipinag-uutos.”

Verse 101

दुर्वासा उवाच । सर्वपापविशुद्ध्यर्थं दत्ते कृष्णाजिने द्विजः । प्रयच्छ तिलपात्राणि गुप्तपापस्य शुद्धये

Sinabi ni Durvāsā: “Upang luminis sa lahat ng kasalanan, kapag ang isang Brāhmaṇa ay nagkaloob ng balat ng itim na usa, dapat din siyang maghandog ng mga sisidlang may linga, upang mapawi maging ang mga lihim na kasalanan.”

Verse 102

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दत्तं तेन महात्मना । ततः कृष्णाजिनं भक्त्या ब्राह्मणायाहिताग्नये

Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang kanyang mga salita, ang dakilang-loob ay nagkaloob ayon dito. Pagkaraan, sa debosyon, inihandog niya ang balat ng itim na usa sa isang Brāhmaṇa na nag-iingat ng mga banal na apoy.

Verse 103

दुर्वाससः समा देशाद्यथोक्तविधिना द्विजाः । यच्छतस्तिलपात्राणि तस्य नित्यं प्रभक्तितः

Pagkaraan, ang mga Brāhmaṇa, ayon sa paraang sinabi ni Durvāsā, ay nagbigay sa kanya ng mga sisidlang may linga mula sa lupaing iyon—palagi at may dakilang debosyon.

Verse 104

गतपापस्य दीक्षां च ददौ निर्वाणसंभवाम् । तथासौ गतपापस्य दीक्षां दत्त्वा यथाविधि

Sa kanya na napawi na ang mga kasalanan, ipinagkaloob Niya ang dīkṣā na humahantong sa kalayaan (moksha). Kaya, matapos ibigay nang wasto ang pagsisimula sa nalinis ayon sa tuntunin,

Verse 105

ततः प्रोवाच मधुरं देहि मे गुरुदक्षिणाम्

Pagkatapos ay marahang nagsalita siya: “Ibigay mo sa akin ang guru-dakṣiṇā, ang handog na parangal sa guro.”

Verse 106

दुःशील उवाच । याचस्व त्वं प्रभो शीघ्रं यां ते यच्छामि दक्षिणाम् । तां प्रदास्यामि चेच्छक्तिर्वित्तशाठ्यविवर्जिताम्

Sinabi ni Duḥśīla: “O Panginoon, agad mong hingin ang guru-dakṣiṇā na iniaalay ko sa iyo. Kung may kakayahan ako, ibibigay ko ito—walang daya o panlilinlang sa yaman.”

Verse 107

दुर्वासा उवाच । कल्पग्रामं गमिष्यामि सांप्रतं वर्तते कलिः । नाहमत्रागमिष्यामि यावन्नैव कृतं भवेत्

Sinabi ni Durvāsā: “Ngayon ay tutungo ako sa Kalpagrāma, sapagkat ito ang panahong namamayani si Kali. Hindi ako babalik dito hangga’t hindi ito tunay na natatapos.”

Verse 108

अर्धनिष्पादितो ह्येष प्रासादो यो मया कृतः । परिपूर्तिं त्वया नेय एषा मे गुरुदक्षिणा

“Ang templong (prāsāda) na sinimulan kong itayo ay kalahati pa lamang ang natatapos. Ikaw ang magdadala nito sa ganap na pagkakaganap—iyan ang aking guru-dakṣiṇā.”

Verse 109

नृत्यगीतादिकं यच्च तथा कार्यं स्वशक्तितः । पुरतोऽस्य बलिर्देयस्तथान्यत्कुसुमादिकम्

At anumang iba pa—tulad ng sayaw, awit, at iba pa—ay iyong ihanda ayon sa iyong kakayahan. Sa harap ng diyos/dambana na ito, maghandog ng bali (handog na alay), at mag-alay din ng iba pa gaya ng mga bulaklak at iba pa.

Verse 110

एवमुक्त्वा गतः सोऽथ कल्पग्रामं मुनीश्वरः । दुःशीलोऽपि तथा चक्रे यत्तेन समुदाहृतम्

Pagkasabi nang gayon, ang panginoon sa mga muni ay nagtungo sa Kalpagrāma. Si Duḥśīla man ay ginawa nang ganap ang lahat ng ipinahayag at itinuro niya.

Verse 111

सूत उवाच । एवं तस्य प्रभक्तस्य तत्कार्याणि प्रकुर्वतः । तन्नाम्ना कीर्त्यते सोऽथ दुःशील इति संज्ञितः

Sinabi ni Sūta: “Nang siya, na may debosyon at pananampalataya, ay nagsagawa ng mga gawaing iyon, siya’y sumunod na nakilala at pinuri sa pangalang yaon—tinawag na ‘Duḥśīla.’”

Verse 112

चैत्रमासे च यो नित्यं तं च देवं प्रपश्यति । क्षणं कृत्वा स पापेन वार्षिकेण प्रमुच्यते

Sinumang sa buwan ng Caitra ay palagiang tumitingin at sumasamba sa diyos na iyon—kahit sandali lamang—ay napapalaya sa kasalanang naipon sa loob ng isang taon.

Verse 113

यः पुनः स्नपनं तस्य सर्वं चैव करोति च । त्रिंशद्वर्षोद्भवं पापं तस्य गात्रात्प्रणश्यति

At sinumang magsagawa ng ganap na ritwal ng pagpapaligo (snapana) para sa diyos na iyon—sa lahat ng bahagi nito—ang kasalanang naipon sa tatlumpung taon ay mapapawi mula sa kanyang katawan.

Verse 114

यः पुनर्नृत्यगीताद्यं कुरुते च तदग्रतः । आजन्ममरणात्पापात्सोऽपि मुक्तिमवाप्नुयात्

Bukod dito, sinumang maghandog ng sayaw, awit, at mga kahalintulad na pag-aalay sa harap Niya, ay napapalaya kahit sa mga kasalanang naipon mula kapanganakan hanggang kamatayan, at nakakamit ang moksha (kaligtasan).