Adhyaya 267

Verse 1

सूत उवाच । तस्मादेषा महाराज शिवरात्रिर्विपश्चिता । कर्तव्या पुरुषेणात्र लोकद्वयमभीप्सुना

Sinabi ni Sūta: Kaya nga, O dakilang hari, ang matalinong pagtalima sa Śivarātri ay nararapat na isagawa ng tao rito na naghahangad ng kabutihan ng dalawang daigdig (ngayon at sa kabila).

Verse 2

आनर्त उवाच । मंकणेश्वरमाहात्म्यं मया विस्तरतः श्रुतम् । शिवरात्रिसमोपेतं यत्त्वया परिकीर्तितम्

Sinabi ni Ānarta: Narinig ko nang masinsinan ang kadakilaan ni Maṅkaṇeśvara, gaya ng iyong isinalaysay—kalakip ang pagtalima sa Śivarātri.

Verse 3

सांप्रतं वद मे कृत्स्नं सिद्धेश्वरसमुद्भवम् । विस्तरेण महाभाग परं कौतूहलं हि मे

Ngayon, isalaysay mo sa akin nang buo ang pinagmulan ni Siddheśvara—sa malawak na paliwanag, O mapalad—sapagkat labis ang aking pananabik na malaman.

Verse 4

भर्तृयज्ञ उवाच । सिद्धेश्वर इति ख्यातो महादेवो महीपते । तस्योत्पत्तिस्त्वया पूर्वं श्रुतात्र वदतो मम

Wika ni Bhartṛyajña: “O panginoon ng lupa, ang Dakilang Diyos, si Mahādeva, ay tanyag dito sa pangalang ‘Siddheśvara.’ Narinig mo na noon ang kanyang pinagmulan; gayunman, makinig ka habang muli ko itong isinasalaysay.”

Verse 5

सांप्रतं तत्फलं वच्मि तस्मिन्दृष्टे तु दानजम् । यत्फलं जायते नॄणां चक्रवर्तित्व संभवम्

Ngayon ay ipahahayag ko ang bunga niyon: ang kabutihang dulot ng pag-aalay ng dāna matapos masaksihan ang banal na pook. Mula sa kabutihang iyon, sumisibol sa tao ang posibilidad na maging cakravartin, ang pangkalahatang naghaharing hari.

Verse 6

तुलापुरुषदानं च तत्र राजन्प्रशश्यते । य इच्छेच्चक्रवर्तित्वं समस्ते धरणीतले

O Hari, sa pook na iyon ay lubhang pinupuri ang handog na tinatawag na Tulāpuruṣa-dāna—para sa sinumang nagnanais ng pagiging cakravartin sa buong daigdig.

Verse 7

आनर्त उवाच । तुलापुरुषदानस्य यो विधिः परिकीर्तितः । तं मे सर्वं समाचक्ष्व विस्तरेण महामुने

Wika ni Ānarta: “O dakilang muni, ipaliwanag mo sa akin nang detalyado ang buong pamamaraan na ipinahayag para sa Tulāpuruṣa-dāna.”

Verse 8

भर्तृयज्ञ उवाच । चंद्रसूर्योपरागे वा अयने विषुवे तथा । तीर्थे वा पुरुषश्रेष्ठ तुलापुरुषसंभवम्

Wika ni Bhartṛyajña: “O pinakamainam sa mga lalaki, ang ritong Tulāpuruṣa ay maaaring isagawa sa oras ng eklipse ng buwan o araw, sa solstis, sa ekwinoks, o sa isang banal na tīrtha.”

Verse 9

प्रशंसंति विधिं सम्यक्प्राप्ते वा चेंदुसंक्षये । ब्राह्मणानां सुदांतानामनुष्ठानवतां सताम्

Lalong pinupuri ang wastong paraan kapag dumarating ang panahon ng paghina ng buwan (o oras ng eklipse)—na isinasagawa kasama ng mga Brahmin na may pagpipigil, banal ang asal, at matatag sa mga sagradong panata.”

Verse 10

वेदाध्ययनयुक्तानां निर्दोषाणां च पार्थिव । विभज्य स भवेद्देयो नैकस्य च कथंचन

O Hari, ang kaloob ay dapat ibigay lamang sa mga nakatuon sa pag-aaral ng Veda at walang kapintasan; at dapat itong ipamahagi sa marami—hindi kailanman, sa anumang pagkakataon, sa iisang tao lamang.”

Verse 12

शुचौ देशे समे पुण्ये पूर्वोत्तरप्लवे शुभे । मंडपं कारयेद्विद्वान्रम्यं ष़ोशहस्तकम् । तन्मध्ये कारयेद्वेदिं चतुर्हस्त प्रमाणतः । यजमानस्य हस्तेन हस्तैकेन समुच्छ्रिताम्

Sa isang dalisay, patag, at banal na pook—sa mapalad na lupang bahagyang pahilis sa silangan o hilaga—ang marunong ay magpagawa ng isang kaaya-ayang maṇḍapa na may sukat na labing-anim na siko. Sa gitna nito ay magtayo ng isang vedī na apat na siko, at itaas ito ng isang siko ayon sa sukat ng kamay ng yajamāna (tagapaghandog).

Verse 14

चतुर्हस्तानि कुण्डानि चतुर्दिक्षु प्रकल्पयेत । एकहस्तप्रमाणानि आयामव्यासविस्तरात् । ऐशान्यामपरां वेदिं हस्तमात्रां न्यसेच्छुभाम् । रत्निमात्रोत्थितां चैव ग्रहांस्तत्र प्रकल्पयेत्

Dapat niyang ayusin ang mga hukay-apoy (kuṇḍa) na apat na siko sa apat na direksiyon, at ang bawat isa’y may sukat na isang siko sa haba, lapad, at lawak. Sa hilagang-silangan ay maglagay ng isa pang mapalad na vedī na isang siko; at doon ay itindig ang mga graha (mga sandigang pang-ritwal) na nakataas hanggang isang dangkal.

Verse 15

युग्मांश्च ऋत्विजः कार्याश्चतुर्दिक्षु यथाक्रमम् । बह्वृचोऽध्वर्यश्चैव च्छंदोगाथर्वणावपि

Dapat italaga ang mga paring tagapaghandog nang magkapares sa apat na panig ayon sa wastong ayos—ang mga Bahvṛca (mga pari ng Ṛg-veda), ang mga Adhvaryu (mga pari ng Yajur-veda), at gayundin ang mga Chāndoga at Atharvaṇa.

Verse 16

तूष्णीं तु देवताहोमस्तैः कार्यः सुसमाहितैः । तल्लिंगैर्नृपतेमंत्रैः स्वशक्त्या जप एव च

Pagkatapos, nang may ganap na pagninilay, ang mga paring iyon ay magsagawa ng mga handog-homa sa mga diyos sa katahimikan; at, O Hari, magsagawa rin ng japa ayon sa sariling kakayahan, gamit ang mga mantra na may wastong mga tanda (liṅga).

Verse 17

एकहस्तप्रविष्टं तु चतुर्हस्तोच्छ्रितं तथा । स्तंभद्वयं तु कर्तव्यं वेदियाम्योत्तरे स्थितम्

Ibaon ito nang isang hasta sa lupa at itaas hanggang apat na hasta ang taas. Dapat magtayo ng dalawang haligi, na ilalagay sa timog at hilaga ng dambana (vedi).

Verse 18

तन्मध्ये सुशुभं काष्ठं स्तंभजात्यं दृढं न्यसेत् । चन्दनः खदिरो वाथ बिल्वोवाऽश्वत्थ एव वा

Sa pagitan ng mga iyon, ilagay nang matibay ang isang marikit at matatag na kahoy na angkop sa haligi—maaaring sandalwood, khadira, bilva, o maging aśvattha.

Verse 19

तिंदुको देवदारुर्वा श्रीपर्णी वा वटोऽथवा । अष्टौ वृक्षाः शुभाः शस्ताः स्तंभार्थं नृपसत्तम्

O maaari ring mula sa tinduka, devadāru, śrīparṇī, o vaṭa. O pinakadakilang Hari, ang walong punong ito ay mapalad at inirerekomenda para sa paggawa ng haligi.

Verse 20

शिक्यद्वय समोपेतां तन्मध्ये विन्यसेत्तुलाम् । स्नातः शुक्लांबरधरः शुक्लमाल्यानुलेपनः

Ilagay niya sa gitna ang tulā, ang timbangan na may dalawang sabit. Pagkaligo, magsuot siya ng puting kasuotan at magpalamuti ng puting kuwintas ng bulaklak at pahid ng banal na pabango.

Verse 21

पूरयित्वा समंताच्च लोकपालान्यथाक्रमम् । स्तंभान्संपूजयत्पश्चाद्गन्धमाल्यानुलेपनैः

Matapos maghandog sa paligid sa mga Lokapāla ayon sa wastong pagkakasunod, saka niya sambahin ang mga haligi sa pamamagitan ng pabango, mga kuwintas ng bulaklak, at mga banal na pahid.

Verse 22

तुलां च पार्थिवश्रेष्ठ पुण्याहं च प्रकीर्तयेत् । यजमानो निजैः सर्वैरायुधैः कायसंस्थितैः

At, O pinakamainam sa mga hari, nararapat niyang ipahayag nang wasto ang ritong tulā at bigkasin ang mapalad na ‘puṇyāha’. Ang yajamāna ay dapat naroon, dala ang lahat ng sariling sandata na nakalagay sa kanyang katawan.

Verse 23

पश्चिमां दिशमास्थाय प्राङ्मुखः श्रद्धयाऽन्वितः । कृतांजलिपुटो भूत्वा इमं मंत्रमुदीरयेत्

Tumayo sa kanlurang dako, nakaharap sa silangan, puspos ng pananampalataya, at mag-anjali na magkadikit ang mga palad; saka bigkasin ang mantrang ito.

Verse 24

ब्रह्मणो दुहिता नित्यं सत्यं परममाश्रिता । काश्यपी गोत्रतश्चैव नामतो विश्रुता तुला

Ang Tulā ay bantog sa pangalan bilang walang hanggang anak na babae ni Brahmā, matatag na nakaugat sa Kataas-taasang Katotohanan, at kabilang sa angkan ni Kāśyapa.

Verse 25

त्वं तुले सत्यनामासि स्वभीष्टं चात्मनः शुभम् । करिष्यामि प्रसादं मे सांनिध्यं कुरु सांप्रतम्

O Tulā, ikaw ay tinatawag na “Katotohanan.” Ipagkaloob mo ang mapalad na katuparan ng aking makatarungang hangarin. Isasagawa ko ang gawaing debosyon na ito—mahabag ka sa akin at maging naririto ngayon.

Verse 26

ततस्तस्यां समारुह्य स्वशक्त्या यत्समाहृतम् । दानार्थं पूर्वमायोज्यं शिक्येन्यस्मिन्नरोत्तम

Pagkatapos, sumakay sa timbangan; ang anumang natipon ayon sa sariling kakayahan ay dapat munang ayusin para sa pag-aalay sa lambat na nakasabit—O pinakamainam sa mga tao—sa mismong timbangan na iyon.

Verse 27

सुवर्णं रजतं वाऽथ वस्त्रं चान्यदभीप्सितम् । यावत्साम्यं भवेद्राजन्नात्मनोऽभ्यधिकं च वा

Ginto, pilak, kasuotan, o anumang ninanais na handog ay dapat ialay—O Hari—hanggang tumapat sa bigat ng sariling katawan, o maging higit pa.

Verse 28

ततोऽभीष्टां समासाद्य देवतां शिक्यमाश्रितः । उदकं जलमध्ये च तदर्थं प्रक्षिपेद्द्रुतम्

Pagkatapos, lumapit sa ninanais na diyos at umalalay sa lambat (nakasabit na timbangan), agad na ihulog ang handog na tubig sa gitna ng tubig para sa ritong iyon.

Verse 29

सतिलं सहिरण्यं च साक्षतं विधिपूर्वकम् । अवतीर्य ततः सर्वं ब्राह्मणेभ्यो निवेदयेत्

Kasama ang linga (sesame), kasama ang ginto, at kasama ang akṣata (buong butil na hindi basag), ayon sa wastong ritwal; saka bumaba mula sa timbangan/plataporma at ihandog ang lahat sa mga brāhmaṇa.

Verse 30

यत्फलं प्राप्यते पश्चात्तदिहैकमनाः शृणु

Ngayon, makinig nang may iisang pagtutuon ng isip sa bungang-pala na matatamo pagkatapos ng gawaing ito.

Verse 31

अजानता जानता वा यत्पापं तु भवेत्कृतम् । तत्सर्वं नाशयेन्मर्त्यो दानस्यास्य प्रभावतः

Maging nagawa nang di nalalaman o sadyang ginawa, anumang kasalanang nagawa ng isang mortal—lahat iyon ay napapawi sa kapangyarihan ng pag-aalay na ito.

Verse 32

यावन्मात्रं कृतं पापमतीतं नृपसत्तम । तावन्मात्रं क्षयं याति तुलापुरुषदानतः

O pinakadakila sa mga hari, gaano man karami ang kasalanang nagawa noon—sa pamamagitan ng Tulāpuruṣa na pag-aalay, sa gayong sukat din ito napapawi.

Verse 33

ईश्वराणां समादिष्टं कायक्लेशभयात्मनाम् । पुरश्चरणमेतद्धि दानं तौल्यसमुद्भवम्

Ang pag-aalay na ipinanganak mula sa pagtitimbang na ito ay iniutos ng mga Panginoon para sa mga natatakot sa hirap ng katawan; tunay, ito ang kanilang ‘puraścaraṇa’—ganap na paghahandang pagsasagawa.

Verse 34

एतद्दत्तं दिलीपेन कार्तवीर्येण भूपते । पृथुना पुरुकुत्सेन तथान्यैरपि पार्थिवैः

O Hari, ang pag-aalay na ito ay naibigay na nina Dilīpa, Kārtavīrya, Pṛthu, Purukutsa, at ng iba pang mga pinuno rin.

Verse 35

एतत्पुण्यं प्रशस्यं च सर्वकामप्रदं नृणाम् । तुलापुरुषदानं च सर्वोपद्रवनाशनम्

Ang handog na Tulāpuruṣa ay banal na kabutihan at lubhang pinupuri; ipinagkakaloob nito sa tao ang lahat ng ninanais at winawasak ang bawat kapahamakan.

Verse 36

आधयो व्याधयो न स्युर्न वैधव्यं गदोद्भवम् । संजायते नृपश्रेष्ठ न वियोगः स्वबन्धुभिः । तुलापुरुषदानस्य फलमेतदुदाहृतम्

Hindi lilitaw ang mga dalamhati at karamdaman, ni ang pagkabalo dahil sa sakit. O pinakadakilang hari, hindi rin mangyayari ang pagkalayo sa sariling mga kamag-anak—ito ang ipinahayag na bunga ng handog na Tulāpuruṣa.

Verse 37

तुलापुरुषदानस्य प्रदत्तस्य नृपोत्तम । न शक्यते कथयितुं फलं यत्स्यात्कलौ युगे

O pinakadakilang hari, ang bunga ng Tulāpuruṣa-gift na naihandog nang wasto sa Panahong Kali ay hindi tunay na maisasalaysay—lampas sa kayang sabihin.

Verse 38

दक्षिणामूर्तिमासाद्य सिद्धेश्वरविभोः पुरः । यः प्रयच्छति भूपाल सहस्रगुणितं फलम्

O hari, sinumang lumapit kay Dakṣiṇāmūrti at maghandog sa mismong harapan ng maluwalhating Panginoong Siddheśvara ay tatanggap ng bungang pinarami nang sanlibo.

Verse 39

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्राप्य सिद्धेश्वरं विभुम् । तुलापुरुषदानं च कर्तव्यं सुविवेकिना

Kaya nga, sa lahat ng pagsisikap, kapag narating na ang makapangyarihang Panginoong Siddheśvara, ang taong may wastong pag-unawa ay dapat magsagawa ng handog na Tulāpuruṣa.

Verse 40

एकत्र सर्वतीर्थानि सर्वाण्यायतनानि च । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे कथितानि स्वयंभुवा

Sa kṣetra ng Hāṭakeśvara, sinasabing nagtitipon sa iisang dako ang lahat ng tīrtha at lahat ng banal na dambana—gaya ng ipinahayag mismo ni Svayambhū (Brahmā).

Verse 41

सिद्धेश्वरः सुरश्रेष्ठ एकत्र समुदाहृतः । तस्मिन्दृष्टे तथा स्पृष्टे पूजिते नृपसत्तम । सर्वेषां लभते मर्त्यः फलं यत्परिकीर्तितम्

O pinakadakila sa mga maharlika, si Siddheśvara—ang pinakapanguna sa mga diyos—ay ipinahahayag na naririto sa iisang pook. Kapag Siya’y nakita, nahipo, at sinamba, O pinakamahusay sa mga hari, ang tao’y nagkakamit ng ipinahayag na bunga ng lahat (ng tīrtha at mga dambana).

Verse 267

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्रीसिद्धेश्वरमाहात्म्ये तुलापुरुषदानमाहात्म्यवर्णनं नाम सप्तषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ika-267 na kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Handog na Tulāpuruṣa,” sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā, sa ikaanim na Nāgara Khaṇḍa, sa loob ng Māhātmya ng kṣetra ng Hāṭakeśvara at ng Māhātmya ni Śrī Siddheśvara.