Adhyaya 266

Verse 1

ऋषय ऊचुः । श्रुतानि मुख्यतीर्थानि तत्क्षेत्रप्रोद्भवानि च । येषु स्नातो नरः स्म्यक्सर्व तीर्थफलं लभेत्

Wika ng mga rishi: Narinig namin ang tungkol sa mga pangunahing tīrtha, ang mga banal na pook-paliguang sumibol sa loob ng sagradong lupain; ang sinumang maligo roon ayon sa wastong paraan ay tatanggap ng bunga ng lahat ng tīrtha.

Verse 2

लिंगानि च महाभाग तत्र मुख्यानि यानि च । यैर्दृष्टैर्लभ्यते श्रेयः सर्वेषां तानि नो वद

At, O mapalad na dakila, sabihin mo rin sa amin ang mga pangunahing liṅga na naroon; sa banal na darśana (pagkakita at pagdalaw) sa mga iyon, ang lahat ng tao ay nakakamit ang pinakamataas na kabutihan.

Verse 3

सूत उवाच । तत्र च मंकणाख्यं तु लिंगमस्ति सुशोभनम् । तथा सिद्धेश्वरं नाम गौतमेश्वरसंयुतम्

Sinabi ni Sūta: Doon ay may isang Liṅga na marilag at maningning, na tinatawag na Maṃkaṇa. Mayroon din namang (Liṅga) na tinatawag na Siddheśvara, na kaugnay ng Gautameśvara.

Verse 4

कपालेश्वमन्यच्च चतुर्थं परिकीर्तितम् । एकैकं सर्वलिंगानां फलं यच्छत्यसंशयम् । यथोक्तविधिना सम्यग्यथोक्तं द्विजसत्तमाः

At may isa pang Liṅga, ang Kapāleśvara, na ipinahayag bilang ikaapat. Ang bawat isa sa mga Liṅga na ito ay walang alinlangang nagkakaloob ng bunga ng lahat ng Liṅga, kapag sinamba nang wasto ayon sa itinakdang paraan, O pinakamainam sa mga dvija.

Verse 5

तत्र तावत्प्रवक्ष्यामि मंकणेश्वरजं फलम् । मकाराक्षरयुक्तस्य लिंगस्यात्र द्विजोत्तमाः

Ngayon, sa mismong pook na iyon, ipahahayag ko ang bungang nagmumula kay Maṃkaṇeśvara—ang Liṅga rito na kaugnay ng pantig na “ma”, O pinakamainam sa mga dvija.

Verse 6

शिवरात्रिं समासाद्य यस्तस्य पुरुषो द्विजाः । कुर्याज्जागरणं रात्रौ निराहारः स्थितः शुचिः

O mga dalawang-ulit na isinilang! Kapag dumating ang Śivarātri, sinumang deboto Niya na magpupuyat sa buong gabi—nananatiling dalisay, matatag ang loob, at nag-aayuno—ay tatanggap ng ipinangakong gantimpalang banal.

Verse 7

सर्वलिंगोद्भवं चैव फलं दर्शनसंभवम् । जायते नात्र संदेह इत्युवाच हरः स्वयम्

Ang bunga ng biyaya na nagmumula sa darśana (banal na pagtanaw) ay siya ring bunga na isinilang mula sa lahat ng Liṅga. Dito’y walang pag-aalinlangan—sapagkat si Hara (Śiva) mismo ang nagpahayag.

Verse 8

ऋषय ऊचुः । शिवरात्रिर्महाभाग कस्मिन्काले तु सा भवेत् । विध्यानं चैव माहात्म्यं सर्वं नो विस्तराद्वद

Nagsalita ang mga rishi: “O pinagpala at dakila, kailan nagaganap ang Śivarātri? At ipaliwanag mo sa amin nang masinsinan ang wastong pagtalima at ang kadakilaan nito—lahat.”

Verse 9

सूत उवाच माघस्य कृष्णपक्षे या तिथिश्चैव चतुर्दशी । तस्या रात्रिः समाख्याता शिवरात्रिसमुद्भवा

Sinabi ni Sūta: “Sa buwan ng Māgha, sa madilim na kalahati (kṛṣṇa-pakṣa), ang ika-labing-apat na araw ng buwan (caturdaśī)—ang gabi nito ang ipinahahayag na Śivarātri, ang gabing kinikilala bilang Śivarātri.”

Verse 10

तस्यां सर्वेषु लिंगेषु सदा संक्रमते हरः । विशेषात्सर्वपुण्येषु ख्यातेयं मंकणेश्वरे

Sa gabing iyon (Śivarātri), si Hara (Śiva) ay laging pumapasok at nananahan sa lahat ng Liṅga. Gayunman, sa lahat ng banal at mapagkaloob na pook, ang pagtalima rito ay lalo nang tanyag sa Maṃkaṇeśvara.

Verse 11

ऋषय ऊचुः । शिवरात्रिः कथं जाता केनैषा च विनिर्मिता । कस्माद्बहुफला जाता सर्वं नो विस्तराद्वद

Wika ng mga rishi: “Paano nagkaroon ng Śivarātri, at sino ang nagtatag nito? Bakit ito naging napakayaman sa bunga ng kabanalan? Isalaysay mo sa amin ang lahat nang may ganap na detalye.”

Verse 12

सूत उवाच । अत्र वः कीर्तयिष्यामि पूर्ववृत्तं कथानकम् । भर्तृयज्ञस्य संवादमश्वसेनस्य भूपतेः

Sinabi ni Sūta: “Dito ay isasalaysay ko sa inyo ang isang sinaunang salaysay—ang pag-uusap nina Bhartṛyajña at Haring Aśvasena.”

Verse 13

आनर्ताधिपतिः पूर्वमश्वसेन इति स्मृतः । आसीद्धर्मपरो नित्यं वेदवेदागंपारगः

Noong unang panahon, ang pinuno ng Ānarta ay kilala sa pangalang Aśvasena. Siya’y laging nakatuon sa dharma at bihasa sa mga Veda kasama ang mga Vedāṅga.

Verse 14

भर्तृयज्ञः पुरा तेन इदं पृष्टः कुतूहलात् । कलिकालं समुद्वीक्ष्य वर्धमानं दिनेदिने

Dahil sa pag-uusisa, minsan ay tinanong niya si Bhartṛyajña tungkol dito, nang makita niyang ang Panahon ng Kali ay lumalaganap araw-araw.

Verse 15

अश्वसेन उवाच । कलिकालकृते किंचिद्व्रतं मे वद सन्मुने । स्वल्पायासं महत्पुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्

Sinabi ni Aśvasena: “O banal na pantas, sabihin mo sa akin ang isang panatang angkop sa Panahon ng Kali—kaunting pagsisikap ngunit dakilang gantimpala, at pumupuksa sa lahat ng kasalanan.”

Verse 16

स्वल्पायुषः सदा मर्त्या ब्रह्मन्कृतयुगे पुरा । त्रेतायां द्वापरे चैव किमु प्राप्ते कलौ युगे

O Brahmin, ang buhay ng mga mortal ay laging maikli—kahit noong sinaunang Kṛta-yuga, gayundin sa Tretā at Dvāpara; lalo na ngayon na dumating na ang Kali-yuga!

Verse 17

तस्माद्वर्षव्रतं त्यक्त्वा किंचिदेकाह्निकं वद

Kaya nga, isantabi ang mga panatang pang-isang taon, at sabihin mo sa akin ang isang pagtalima na para sa iisang araw.

Verse 18

श्वः कार्यमद्य कुर्वीत पूर्वाह्णे चापराह्णिकम् । न हि प्रतीक्षते मृत्युः कृतं वास्य न वा कृतम्

Ang dapat gawin bukas, gawin ngayon; at ang para sa hapon, gawin sa umaga. Sapagkat ang kamatayan ay hindi naghihintay kung natapos na ang gawain o hindi pa.

Verse 19

तस्य तद्वचं श्रुत्वा भर्तृयज्ञ उदारधीः । अब्रवीत्सुचिरं ध्यात्वा ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा

Nang marinig ang kanyang mga salita, si Bhartṛyajña na marangal ang isip ay nagsalita—pagkaraang magnilay nang matagal at makakita sa pamamagitan ng banal na pananaw.

Verse 20

अस्ति राजन्व्रतं पुण्यं शिवरात्रीतिसंज्ञितम् । एकाह्निकं महाराज सर्वपातकनाशनम्

O Hari, may isang banal na panata na tinatawag na Śivarātri. Ito ay pagtalimang pang-isang araw, O dakilang Hari, at winawasak nito ang lahat ng mabibigat na kasalanan.

Verse 21

तत्र यद्दीयते दानं हुतं जप्तं तथैव च । सर्वमक्षयतां याति रात्रि जागरणे कृते

Sa sandaling iyon, anumang kawanggawang ibinigay, anumang handog na inialay, at anumang mantrang binigkas—lahat ay nagiging di-nasisira kapag tinupad ang pagpupuyat sa buong gabi.

Verse 22

अपुत्रो लभते पुत्रानधनो धनमाप्नुयात् । स्वल्पायुर्दीर्घमायु्ष्यं शत्रूणां चैव संक्षयम्

Ang walang anak ay magkakaroon ng supling; ang dukha ay magkakamit ng yaman. Ang maikli ang buhay ay magkakaroon ng mahabang buhay, at ang mga kaaway ay mapapahina at maglalaho.

Verse 23

यंयं काममभिध्यायन्व्रतमेतत्समाचरेत् । तंतं समाप्नुयान्मर्त्यो निष्कामो मोक्षमाप्नुयात्

Sinumang mortal na may iniingatang hangarin sa isip at isinasagawa ang panatang ito para roon—makakamtan niya ang mismong layon; ngunit ang tumutupad nito nang walang pagnanasa ay makaaabot sa kalayaan (moksha).

Verse 24

कार्पण्येनाथ वित्तेन यदि कुर्यात्प्रजागरम् । तथा वर्षकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

Maging sa abang kakayahan o sa kasaganaan ng yaman, kung magpupuyat siya sa buong gabi, siya’y mapapalaya sa mga kasalanang naipon sa loob ng isang taon—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 25

यानि कान्यत्र लिंगानि स्थावराणि चराणि च । तेषु संक्रमते देवस्तस्यां रात्रौ यतो हरः

Anumang mga liṅga na naririto—maging nakapirmi o naihahakot—sa gabing iyon ay pinapasukan ng Diyos, sapagkat sa gabing iyon si Hara (Śiva) ay nagkakaloob ng banal na paglusong.

Verse 26

शिवरात्रिस्ततः प्रोक्ता तेन सा हरवल्लभा । प्रार्थितः स सुरैः सर्वैर्लोकानुग्रहकाम्यया

Kaya ito’y tinatawag na “Śivarātri”; kaya ang gabing iyon ay minamahal ni Hara (Śiva). At Siya’y pinakiusapan ng lahat ng mga diyos, na nagnanais ng kagalingan at biyaya para sa mga daigdig.

Verse 27

भगवन्कलिकालेऽस्मिन्सर्वपापसमन्विते । वर्षपापविशुद्ध्यर्थं दिनमेकं क्षितौ व्रज । येन त्वत्पूजया पूता मर्त्याः शुद्धिमवाप्नुयुः

O Mapalad na Panginoon, sa panahong Kali na ito na hitik sa lahat ng kasalanan, bumaba Ka sa lupa kahit isang araw lamang, upang sa pagsamba sa Iyo ay luminis ang mga mortal at mapawi ang kasalanan ng isang taon.

Verse 28

ततो दत्तं हुतं तेषामस्माकमुपतिष्ठति । यदुच्छिष्टं नरैर्दत्तं तद्वृथा जायतेऽखिलम्

Kung magkagayon, ang ibinibigay na handog at ang iniaalay sa banal na apoy ay tunay na nakararating sa amin (mga diyos). Ngunit anumang alay na ibinigay ng tao habang marumi o di-dalisay ay lubos na walang bunga.

Verse 29

कलिकाले न चास्माकं किंचिदेवोपतिष्ठति । अशुद्धैर्मानवैर्दत्तं प्रभूतमपि शंकर

Sa panahong Kali, wala ni anuman ang tunay na nakararating sa amin kapag ito’y ibinigay ng maruruming tao—kahit pa sagana ang handog—O Śaṅkara (Śiva).

Verse 30

श्रीभगवानुवाच । माघमासस्य कृष्णायां चतुर्दश्यां सुरेश्वर । अहं यास्यामि भूपृष्ठे रात्रौ नैव दिवा कलौ

Wika ng Mapalad na Panginoon: O Panginoon ng mga diyos, sa ika-labing-apat na araw ng madilim na kalahati ng buwan sa buwang Māgha, bababa Ako sa ibabaw ng lupa—sa gabi, hindi sa araw—sa panahong Kali.

Verse 31

लिंगेषु च समस्तेषु चलेषु स्थावरेषु च । संक्रमिष्याम्यसंदिग्धं वर्षपापविशुद्धये

Walang alinlangan, papasok Ako sa lahat ng liṅga—maging yaong naililipat at yaong nakapirmi—upang luminis ang mga kasalanan ng isang taon.

Verse 32

तस्यां रात्रौ हि मे पूजां यः करिष्यति मानवः । मंत्रैरेतैः सुरश्रेष्ठ विपाप्मा स भविष्यति

Tunay nga, ang taong magsasagawa ng pagsamba sa Akin sa gabing iyon sa pamamagitan ng mga mantrang ito, O pinakadakila sa mga deva, ay magiging malaya sa kasalanan.

Verse 33

ॐ सद्योजाताय नमः । ॐ वामदेवाय नमः । ॐ घोराय नमः । ॐ तत्पुरुषाय नमः । ॐ ईशानाय नमः । एवं वक्त्राणि संपूज्य गन्धपुष्पानुलेपनैः । वस्त्रैर्दीपैश्च नैवेद्यैस्ततोऽर्घं संप्रदापयेत् । मंत्रेणानेन संपूज्य मां ध्यात्वा मनसि स्थितम्

“Om, pagpupugay kay Sadyojāta; Om, pagpupugay kay Vāmadeva; Om, pagpupugay kay Ghora; Om, pagpupugay kay Tatpuruṣa; Om, pagpupugay kay Īśāna.” Sa gayon, sambahin ang limang mukha sa pamamagitan ng pabango, mga bulaklak at mga pahid na mabango—kasama ang mga kasuotan, mga ilawan at mga handog na pagkain—at saka maayos na ihandog ang arghya. Matapos sambahin sa mantrang ito, magnilay sa Akin na nananahan sa loob ng isipan.

Verse 34

गौरीवल्लभ देवेश सर्वाद्य शशिशेखर । वर्षपापविशुद्ध्यर्थमर्घो मे प्रतिगृह्यताम्

O minamahal ni Gaurī, O Panginoon ng mga deva, O Unang Pinagmulan, O Śiva na may koronang buwan—para sa paglilinis ng mga kasalanan ng isang taon, nawa’y tanggapin Mo ang arghya na inihahandog ko.

Verse 35

ततः संपूजयेद्विप्रं भोजनाच्छादनादिभिः । दत्त्वाथ दक्षिणां तस्मै वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

Pagkaraan, dapat parangalan ang isang brāhmaṇa sa pamamagitan ng pagkain, kasuotan, at iba pa; at matapos magbigay ng dakṣiṇā sa kanya, iwasan ang pagkakuripot o pandaraya sa yaman.

Verse 36

धर्माख्यानकथाभिश्च सलास्यैस्तांडवैस्तथा

At gayundin, sa pagbigkas ng mga salaysay ng Dharma, sa mga sayaw na marikit, at gayon din sa mga pagtatanghal ng sayaw na tāṇḍava.

Verse 37

एवं करिष्यते योऽत्र व्रतमेतत्सुरेश्वर । वर्षपापविशुद्ध्यर्थं प्रायश्चित्तं भविष्यति

O Panginoon ng mga diyos, sinumang magsagawa rito ng panatang ito sa ganitong paraan, iyon ay magiging prāyaścitta—isang pagtubos na maglilinis sa mga kasalanan ng buong taon.

Verse 38

तच्छ्रुत्वा त्रिदशाः सर्वे प्रणम्य शशिशेखरम् । संप्रहृष्टा नरश्रेष्ठ स्वानि स्थानानि भेजिरे

Nang marinig iyon, ang lahat ng mga diyos ay yumukod at nagpatirapa kay Śaśiśekhara (Śiva). Nagalak, O pinakamainam sa mga tao, at bumalik sila sa kani-kanilang tahanan.

Verse 39

प्रेषयामासुरुर्व्यां च नारदं मुनिसत्तमम् । प्रबोधनाय लोकानां शिवरात्रिकृते सदा

At isinugo nila si Nārada, ang pinakadakila sa mga pantas, sa daigdig—upang lagi niyang gisingin ang mga tao alang-alang sa Śivarātri.

Verse 40

सोऽपि गत्वा धरापृष्ठं श्रावयामास सर्वतः । शिवरात्रेस्तु माहात्म्यं यदुक्तं शूलपाणिना

Siya man, pagdating sa ibabaw ng lupa, ay ipinahayag sa lahat ng dako ang kadakilaan ng Śivarātri, ayon sa sinabi ng Mayhawak ng Trisula (Śiva).

Verse 41

ततः प्रभृति संजाता शिवरात्रिर्धरातले । सर्वकामप्रदा पुण्या सर्वपातकनाशिनी

Mula noon, naitatag sa daigdig ang Śivarātri—banal, nagbibigay ng lahat ng minimithing layon, at pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 42

अत्र वः कीर्तयिष्यामि पुरावृत्तं कथानकम् । यद्वृत्तं नैमिषारण्ये लुब्धकस्यात्र कस्यचित्

Ngayon ay isasalaysay ko sa inyo ang isang sinaunang pangyayari—ang naganap sa Naimiṣāraṇya, hinggil sa isang mangangaso roon.

Verse 43

तत्रासील्लुब्धकः कश्चिज्जातिमात्रान्न कर्मतः । व्यसेनानाभिभूतात्मा परवित्तापहारकः

Doon ay may isang mangangaso—marangal lamang sa kapanganakan, hindi sa asal—na ang isip ay dinaig ng bisyo, at nabubuhay sa pagnanakaw ng yaman ng iba.

Verse 44

न कदाचिद्व्रतं तेन न दत्तं न जपः कृतः । केवलं च हृतं वित्तं लोकानां छलसंश्रयात्

Hindi siya kailanman nagsagawa ng panata, hindi nagbigay ng limos, ni nagbigkas ng japa; sa halip, kumapit siya sa panlilinlang at tanging ninanakaw ang yaman ng mga tao.

Verse 45

कस्यचित्त्वथ कालस्य शिवरात्रिः समागता । माघमासेऽसितेपक्षे सर्वपातकनाशिनी

Pagkaraan, sa paglipas ng panahon, dumating ang Śivarātri—sa madilim na kalahati ng buwan ng Māgha—na kinikilalang pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 46

तत्रास्त्यायतनं पुण्यं देवदेवस्य शूलिनः । तत्र जागरणं रात्रौ प्रारब्धं बहुभिर्ज्जनैः

Doon ay may isang banal na dambana ni Śūlin, ang Diyos ng mga diyos; at doon, maraming tao ang nagsimula ng pagpupuyat na debosyonal sa buong magdamag.

Verse 47

नारीभिर्नरशार्दूल भूषिताभिः सुभूषणैः । अथासौ चिंतयामास चोरो दृष्ट्वाथ जागरम्

O tigre sa mga lalaki! Nang makita niya ang pagpupuyat—mga babaeng pinalamutian ng mariringal na alahas—ang magnanakaw na iyon ay nagsimulang magbalak.

Verse 48

गच्छामि यदि कांचित्स्त्रीं भूषणैः परिभूषिताम् । निष्क्रांतां बाह्यतश्चास्य प्रासादस्याप्नुयामहम्

“Kung malalapitan ko ang sinumang babaeng saganang pinalamutian ng alahas, kapag siya’y lumabas sa labas ng templong ito, doon ko makukuha ang pagkakataon.”

Verse 49

ततो हत्वा समादाय भूषणानि व्रजाम्यहम्

“Pagkatapos, papatayin ko siya, kukunin ang mga alahas, at saka ako aalis.”

Verse 50

एवं निश्चित्य मनसा गतस्तस्य समीपतः । कर्णिकारं समारुह्य स्थितो गुप्तस्ततो हि सः

Nang mapagpasyahan niya ito sa isip, lumapit siya sa lugar na iyon; umakyat sa punong karṇikāra at nanatiling nakatago roon.

Verse 51

वीक्षमाणो दिशः सर्वा नारीनिष्क्रामणोद्भवाः । चौरकर्मप्रवृत्तस्य शीतार्तस्य विशेषतः

Tinitigan niya ang lahat ng dako, nag-aabang sa mga babaeng lalabas sa loob ng pook; abala sa gawain ng magnanakaw at lalo pang pinahihirapan ng lamig, kaya nanatiling mapagmatyag.

Verse 52

अल्पापि निद्रा नायाता न च नारी विनिर्गता । तस्याधस्तात्ततो लिंगमभवत्तु धरोद्भवम् । गत्वा च पत्राण्यादाय प्रचिक्षेपास्य चोपरि

Ni kaunting antok ay hindi dumating sa kanya, at wala ring babaeng lumabas. Noon, sa ilalim niya ay lumitaw ang isang liṅga na sumibol mula sa lupa; siya’y lumapit, kumuha ng mga dahon, at ikinalat iyon sa ibabaw nito.

Verse 53

एतस्मिन्नेव काले तु प्रोद्गतस्तीक्ष्णदीधितिः । असतीनां च चौराणां कामिनामसुखावहः

Sa sandaling iyon, sumikat ang araw na may matatalim na sinag at mabagsik na ningning—nagdadala ng pighati sa mga di-malinis, sa mga magnanakaw, at sa mga lalaking alipin ng pita.

Verse 54

ततो नराश्च नार्यश्च जग्मुः स्वंस्वं निकेतनम् । उपचारपराः शांताः प्रणिपत्य महेश्वरम्

Pagkaraan, ang mga lalaki at babae ay nagbalik sa kani-kanilang tahanan—payapa ang loob, masigasig sa wastong pagsamba, matapos magpatirapa kay Maheśvara.

Verse 55

सोऽपि चौरो निराशश्च क्षुत्क्षामः शीतविह्वलः । अवतीर्य द्रुमात्तस्मादुपायं कंचिदाश्रितः

Ang magnanakaw na iyon—walang pag-asa, lupaypay sa gutom at nanginginig sa lamig—ay bumaba mula sa punong iyon at kumapit sa isang balak.

Verse 56

ततः कालेन महता पंचत्वं समपद्यत । जातो जातिस्मरः सोऽथ दशार्णाधिपतेर्गृहे

Pagkaraan ng mahabang panahon, inabot niya ang kalagayang “pañcatva” (kamatayan); at saka siya’y muling isinilang—bilang nakaaalaala ng mga dating kapanganakan—sa bahay ng pinuno ng Daśārṇa.

Verse 57

उपवासप्रभावेन बलादपि प्रजागरात् । शिवरात्रेस्तथा तस्य लिङ्गस्यापि प्रपूजया

Sa bisa ng pag-aayuno, sa pagpupuyat na pagbabantay (kahit napilitan), at sa ganap na pagsamba sa liṅga na iyon sa Śivarātri—

Verse 58

ततो राज्यं समासाद्य पितृपैतामहं महत् । कारयामास लिंगस्य प्रासादं तस्य शोभनम्

Pagkaraan, nang makamtan niya ang dakilang kahariang minana sa ama at lolo, ipinagawa niya ang isang maringal at magandang templo para sa liṅga na iyon.

Verse 59

वर्षेवर्षे समाश्रित्य शिवरात्रौ प्रजागरात् । उपवासपरोभूत्वा गीतवादित्रनिःस्वनैः

Taun-taon, sa Śivarātri, nagbabantay siya sa magdamag na pagpupuyat—nakatuon sa pag-aayuno—habang umaalingawngaw ang mga awit at tugtugin.

Verse 60

धर्माख्यानकथाभिश्च गीतध्वनिभिरेव च । पूर्वोक्तमंत्रैः संपूज्य अर्घं दत्त्वा विधानतः । संतर्प्य ब्राह्मणान्कामैर्जगाम निलयं निजम्

Sa pagbigkas ng mga salaysay ng dharma at sa mismong alingawngaw ng mga awiting debosyonal, sinamba niya nang ganap ang liṅga gamit ang mga mantrang nauna nang sinabi; saka, ayon sa tuntunin, naghandog siya ng arghya. Matapos busugin at bigyang-lugod ang mga brāhmaṇa ng mga handog na ninanais, nagbalik siya sa sarili niyang tahanan.

Verse 61

कस्यचित्त्वथ कालस्य शिवरात्रौ समागताः । प्रासादे तत्र मुनयः प्राप्ता शाण्डिल्यपूर्वकाः

At nangyari sa isang panahon, sa banal na gabi ng Śivarātri, dumating sa templong iyon ang mga pantas; nangunguna sa kanila si Śāṇḍilya.

Verse 62

शांडिल्योऽथ भरद्वाजो यवक्रीतोऽथ गालवः । पुलस्त्यः पुलहो गार्ग्यस्तथान्ये बहवो नृप

Sina Śāṇḍilya, Bharadvāja, Yavakrīta at Gālava; sina Pulastya, Pulaha at Gārgya—at marami pang ibang pantas, O hari.

Verse 63

सोऽपि राजा बृहत्सेनो दशार्णाधिपतेः सुतः । संप्राप्तो जागरं कर्तुं तस्य लिंगस्य चाग्रतः

Dumating din ang haring si Bṛhatsena, anak ng panginoon ng Daśārṇa, upang magsagawa ng banal na pagpupuyat (jāgaraṇa) sa harap ng mismong Śiva-liṅga na iyon.

Verse 64

पूजयित्वा ततो देवं प्रणिपत्य मुनीश्वरान् । उपविष्टस्तस्य चाग्रे ह्यनुज्ञातो द्विजोत्तमैः

Pagkaraan, matapos sambahin ang Panginoon at magpatirapa sa mga dakilang pantas, siya’y umupo sa harap Niya, sapagkat pinahintulutan ng mga pinakadakilang dvija.

Verse 65

ततस्तस्याग्रतश्चक्रुः कथास्ते बहुधा नृप । राजर्षीणामतीतानां ब्रह्मर्षीणां विशेषतः

Pagkatapos, O hari, nagsagawa sila ng sari-saring banal na pag-uusap sa harap niya—lalo na tungkol sa mga sinaunang rājaṛṣi at, higit sa lahat, tungkol sa mga dakilang brahmaṛṣi.

Verse 66

अथ कस्मिन्कथांते स तैः पृष्टो ब्रह्मवादिभिः । कौतुकाविष्टचित्तैश्च विस्मयोत्फुल्ललोचनैः

Pagkatapos, sa pagtatapos ng isang pag-uusap, siya’y tinanong ng mga tagapagpaliwanag ng Brahman; ang kanilang isip ay sinaklot ng pananabik na malaman, at ang mga mata’y nakadilat sa pagkamangha.

Verse 67

राजन्पृच्छामहे सर्वे वयं कौतूहलान्विताः । यदि ब्रवीषि नः सत्यं देवतायतने स्थितः

O hari, kaming lahat ay nagtatanong na may puspos na pananabik: kung sasabihin mo sa amin ang katotohanan—habang nakatayo ka sa loob ng dambana ng diyos—

Verse 68

राजोवाच । यदि ज्ञास्यामि विप्रेंद्राः कथयिष्याम्यसंशयम् । देवस्याग्रे च संपृष्टः सत्येनात्मानमालभे

Sumagot ang hari: “Kung nalalaman ko, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, sasabihin ko nang walang pag-aalinlangan. At yamang tinatanong sa harap ng Panginoon, itinatali ko ang sarili sa katotohanan.”

Verse 69

ऋषय ऊचुः । पुष्कलानि परित्यज्य कस्माद्दानान्यनेकशः । जागरं कर्तुकामोऽत्र स्वदेशादुपतिष्ठसि

Wika ng mga rishi: “Isinantabi mo ang saganang mga handog at sari-saring kawanggawa; bakit ka nagmula sa sarili mong lupain at pumarito, na nagnanais magsagawa ng pagpupuyat sa gabi?”

Verse 70

वर्षेवर्षे सदा प्राप्ते नूनं त्वं वेत्सि कारणम् । रहस्यं यदि ते न स्यात्तद्ब्रवीहि नराधिप

Yamang dumarating ka nang walang palya taon-taon, tiyak na alam mo ang dahilan. Kung hindi ito lihim para sa iyo, sabihin mo, O tagapamahala ng mga tao.

Verse 71

सूत उवाच । सवैलक्ष्यं स्मितं कृत्वा ततः प्राह स दुर्मनाः । रहस्यं परमं ह्येतदवाच्यं हि द्विजोत्तमाः

Sinabi ni Sūta: Sa isang ngiting may pagkamahiyain, nagsalita ang haring lugmok: “Ito’y tunay na kataas-taasang lihim—mahirap bigkasin, O pinakamainam sa mga dalawang-beses-na-ipinanganak.”

Verse 72

तथापि च वदिष्यामि पृष्टो देवाग्रतो यतः

“Gayunman, magsasalita pa rin ako, sapagkat ako’y tinanong dito, sa harap mismo ng Panginoon.”

Verse 73

ततः स कथयामास पूर्वदेहसमुद्भवम् । मलिम्लुचस्ततो नूनं शिवरात्रिसमुद्भवम्

Pagkaraan, isinalaysay niya ang nagmula sa dati niyang katawan—kung paanong ang pagiging isang itinakwil na malimluca ay tunay na naganap dahil sa (pagkakaugnay niya sa) ritwal ng Śivarātri.

Verse 74

चौर्यभावेन देवस्य पूजनं जागरस्तथा । उपवासं विना तेन शिवरात्रौ पुरा कृतम्

Noon, sa gabi ng Śivarātri, sumamba siya sa Panginoon at nagbantay-puyat din—ngunit ginawa niya iyon na may isip ng magnanakaw, at walang pag-aayuno.

Verse 75

जातिस्मरणसंयुक्तं जन्मजातं यथातथम् । ततस्ते मुनयः सर्वे साधुवादान्पृथग्विधान्

Taglay ang pag-alaala sa mga kapanganakan, isinalaysay niya ang lahat mula sa pagsilang, ayon sa tunay na nangyari; at pagkaraan, ang lahat ng mga muni ay naghandog ng sari-saring papuri at pagpapala.

Verse 76

नृपोत्तमस्य राजर्षेर्दत्त्वाशीर्भिः समन्वितान् । रात्रौ जागरणं कृत्वा प्रजग्मुस्ते निजाश्रमान्

Matapos igawad ang mga pagpapala sa pinakamainam na hari—ang rājarsi—sila’y nagbantay-puyat sa gabi at pagkaraan ay umalis patungo sa kani-kanilang āśrama.

Verse 77

सोऽपि राजासमभ्यर्च्य तं देवं तान्द्विजोत्तमान् । जगाम स्वपुरं पश्चात्कृत्वा रात्रौ प्रजागरम्

Ang hari rin, matapos sambahin nang nararapat ang Diyos na iyon at ang mga pinakadakilang brāhmaṇa, ay bumalik sa sariling lungsod pagkaraang magbantay-puyat sa buong gabi.

Verse 78

भर्तृयज्ञ उवाच । शिवरात्रिः समुत्पन्ना एवं भूमितले नृप । एवंविधं च माहात्म्यं तस्यास्ते परिकीर्तितम्

Sinabi ni Bhartṛyajña: “O hari, sa ganyang paraan lumitaw sa daigdig ang Śivarātri; at ang gayong kadakilaan nito ang naipahayag na sa iyo.”

Verse 79

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्या स नृपसत्तम । कलिकाले विशेषेण य इच्छेद्भूतिमात्मनः

Kaya nga, O pinakamainam na hari, dapat itong isagawa nang buong pagsisikap—lalo na sa Panahon ng Kali—ng sinumang nagnanais ng kasaganaan at kagalingan para sa sarili.

Verse 80

एषा कृता दिलीपेन नलेन नहुषेण च । मान्धात्रा धुंधुमारेण सगरेण युयुत्सुना

Ang pagtalima sa Śivarātri na ito ay isinagawa nina Dilīpa, Nala, at Nahūṣa; gayundin nina Māndhātṛ, Dhuṃdhumara, Sagara, at Yuyutsu.

Verse 81

तथान्यैश्च विशेषेण सम्यक्छ्रद्धासमन्वितैः । प्राप्ताश्च हृद्गताः कामा ये दिव्या ये च मानुषाः

Gayundin, marami pang iba—lalo na yaong may wastong pananampalataya—ay nagkamit ng mga hangaring nakatago sa puso, maging makalangit man o makatao.

Verse 82

तथा चैव तु सावित्र्या श्रिया देव्या तु सीतया । अरुंधत्या सरस्वत्या मेनया रंभया तथा

Gayon din, ito’y isinagawa ni Sāvitrī, ng diyosang Śrī, at ni Sītā; nina Arundhatī, Sarasvatī, Menā, at gayundin ni Rambhā.

Verse 83

इंद्राण्याथ दृषद्वत्या स्वधया स्वाहया तथा । रत्या प्रीत्या प्रभावत्या गायत्र्या च नृपोत्तम । सर्वाः प्राप्ताः प्रियान्कामानतिसौभाग्यसंयुतान्

Pagkaraan, si Indrāṇī, si Dṛṣadvatī, si Svadhā, at si Svāhā; gayundin sina Ratī, Prītī, Prabhāvatī, at Gāyatrī—O pinakamainam sa mga hari—bawat isa’y nagkamit ng minamahal na hangarin, na may pambihirang kagandahang-palad.

Verse 84

यश्चैतां पठते व्युष्टिं भावेन शिवसंनिधौ । दिनजात्पातकात्सोऽपि मुच्यते नात्र संशयः

At sinumang bumibigkas ng bahaging ito sa bukang-liwayway, nang may taos-pusong debosyon sa harap ni Śiva—siya man ay napapalaya sa kasalanang natipon sa loob ng isang araw; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 85

नास्ति गंगासमं तीर्थं नास्ति देवो हरोपमः । शिवरात्रेः परं नास्ति तपः सत्यं मयोदितम्

Walang banal na pook na kapantay ng Gaṅgā; walang diyos na maihahambing kay Hara (Śiva). At walang pag-aayuno o pagtalima na hihigit sa Śivarātri—ito ang katotohanang aking ipinahayag.

Verse 86

सर्वरत्नमयो मेरुः सर्वाश्चर्यमयं तपः । सर्वधर्ममयी राजञ्छिवरात्रिः प्रकीर्तिताः

Sinasabing ang Meru ay yari sa lahat ng hiyas; at ang tapas (pagpapakasakit-espirituwal) ay puspos ng bawat kababalaghan. Gayundin, O hari, ang Śivarātri ay ipinahahayag na naglalaman ng lahat ng dharma.

Verse 87

गरुडः पक्षिणां यद्वन्नदीनां सागरो यथा । प्रधानः सर्वधर्माणां शिवरात्रिस्तथोत्तमा

Kung paanong si Garuḍa ang pinakapanguna sa mga ibon, at kung paanong ang karagatan ang pinuno sa mga ilog, gayon din ang Śivarātri—kataas-taasan at pangunahing dharma sa lahat.

Verse 266

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शिवारात्रिमाहात्म्यवर्णनं नाम षट्षष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa ganito, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong śloka, sa ikaanim na Nāgara Khaṇḍa, sa Māhātmya ng Hāṭakeśvara-kṣetra, nagtatapos ang kabanatang pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Śivarātri,” na siyang Kabanata 266.