Adhyaya 264

Verse 1

ब्रह्मोवाच । कार्तिकेयश्च पार्वत्याः प्राणेभ्यश्चातिवल्लभः । संक्रीडति समीपस्थो नानाचेष्टाभिरुद्यतः

Sinabi ni Brahmā: Si Kārtikeya—na higit na minamahal ni Pārvatī kaysa sa sarili niyang hininga ng buhay—ay naglalaro sa malapit, masigla sa sari-saring kilos at gawain.

Verse 2

रक्तकांतिर्महातेजाः षण्मुखोऽद्भुत विक्रमः । क्वचिद्गायति चात्यर्थं क्वचिन्नृत्यति स्वेच्छया

May mapulang ningning at dakilang liwanag, ang Anim-ang-Mukha na may kahanga-hangang lakas—kung minsan ay umaawit Siya nang may matinding galak, at kung minsan ay sumasayaw nang malaya ayon sa Kanyang nais.

Verse 3

मातरं पितरं दृष्ट्वा विनयावनतः क्वचित् । क्वचिच्च गंगापुलिने सिकतालेपनाकृतिः

Kung minsan, pag nakita Niya ang ina at ama, Siya’y yumuyuko nang may paggalang at kababaang-loob; at kung minsan, sa pampang ng Jāhnavī (Gaṅgā), Siya’y naglalaro sa paghaplos at paghubog ng buhangin.

Verse 4

गणैः सह विचिन्वानो विविधान्वनभूरुहान् । एवं प्रक्रीडितस्तस्य दिवसाः पंच जज्ञिरे

Kasama ang Kanyang mga gaṇa, Siya’y naglibot, minamasdan ang sari-saring punò at halamang gubat. Sa gayong paglalaro Niya, lumipas ang limang araw.

Verse 5

ततो देवा महेन्द्राद्यास्तारकत्रासविद्रुताः । स्तुवन्तः शंकरं सर्वे तारकस्य जिघृक्षया

Pagkaraan, ang mga deva—pinangungunahan ng dakilang Indra—na tumakas sa takot kay Tāraka, ay pawang nagpupuri kay Śaṅkara, na nagnanais na madakip at mapasuko si Tāraka.

Verse 6

चक्रुः कुमारं सेनान्यं जाह्नव्यां स्वगणैः सुराः । सस्वनुर्देववाद्यानि पुष्पवर्षं पपात ह

Sa ibabaw ng Jāhnavī (Gaṅgā), itinalaga ng mga deva—kasama ang kani-kanilang mga kasama—si Kumāra bilang pinunò ng hukbo. Umalingawngaw ang mga banal na tugtugin, at bumuhos ang ulan ng mga bulaklak.

Verse 7

वह्निस्तु स्वां ददौ शक्तिं हिमवान्वाहनं ददौ । सर्वदेवसमुद्भूतगणकोटिसमावृतः

Ipinagkaloob ni Agni ang sariling kapangyarihan ng sibat (śakti), at si Himavān ay nagbigay ng sasakyan na sasakyanin. Napalilibutan ng di-mabilang na gaṇa na nagmula sa lahat ng mga deva, siya’y tumindig na nakahanay sa digmaan.

Verse 8

प्रणम्य मुनिसंघेभ्यः प्रययौ रिपुविग्रहे । ताम्रवत्यां नगर्यां च शंखं दध्मौ प्रतापवान्

Pagkaraang yumukod at magbigay-galang sa kapulungan ng mga muni, siya’y umalis upang makipagdigma sa kaaway. At sa lungsod ng Tāmravatī, ang makapangyarihan ay humihip ng kaniyang kabibe (śaṅkha).

Verse 9

ततस्तारकसैन्यस्य दैत्यदानवकोटयः । समाजग्मुस्तस्य पुराच्छंखनादभयातुराः

Pagkaraan, mula sa lungsod na iyon, nagtipon ang di-mabilang na Daitya at Dānava ng hukbo ni Tāraka, nanginginig sa takot sa tunog ng kabibe.

Verse 10

स्ववाहनसमारूढाः संयता बलदर्पिताः । देवाः सर्वेऽपि युयुधुः स्कन्दतेजोपबृंहिताः

Sumakay ang lahat ng mga deva sa kani-kanilang sasakyan, may disiplina at may dangal sa lakas. Silang lahat ay nakipaglaban, pinalalakas ng ningning ni Skanda.

Verse 11

तदा दानवसैन्यानि निजघान च सर्वशः । विष्णुचक्रेण ते छिन्नाः पेतुरुर्व्यां सहस्रशः

Noon, ang mga hukbo ng Dānava ay pinuksa sa lahat ng dako; nang maputol ng cakra ni Viṣṇu, sila’y bumagsak sa lupa nang libu-libo.

Verse 12

ततो भग्नाश्च शतशो दानवा निहतास्तदा । नद्यः शोणितसंभूता जाता बहुविधामुने

Pagkaraan, daan-daang Dānava ang nagapi at napatay. O pantas, mga ilog na sari-sari ang lumitaw, isinilang mula sa dugo.

Verse 13

तद्भग्नं दानवबलं दृष्ट्वा स युयुधे रणे । बभंज सद्यो देवेशो बाणजालैरनेकधा

Nang makita niyang wasak na ang hukbo ng Dānava, nagpatuloy siya sa labanan. Agad silang dinurog ng Panginoon ng mga diyos sa iba’t ibang paraan sa pamamagitan ng mga lambat ng palaso.

Verse 14

शक्तिनायुध्य गंगिन्याश्चिक्षेप कृष्णप्रेरिताः । सरथं च सयंतारं चक्रे तं भस्मसात्क्षणात्

Sa udyok ni Kṛṣṇa, inihagis ng mga puwersang banal ang kanilang śakti at mga sandata. Sa isang iglap, ginawa nilang abo siya—kasama ang karwahe at ang tagapagmaneho.

Verse 15

शेषाः पातालमगमन्हतं दृष्ट्वाऽथ तारकम् । ततो देवगणाः सर्वे शसंसुस्तस्य विक्रमम्

Nang makita nilang napatay si Tāraka, ang nalalabing mga kaaway ay tumakas pababa sa Pātāla. Pagkaraan, pinuri ng lahat ng pangkat ng mga diyos ang kanyang kabayanihan.

Verse 16

देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिस्तथाऽभवत् । ते लब्धविजयाः सर्वे महेश्वरपुरोगमाः

Umalingawngaw ang mga tambol ng langit, at bumuhos ang ulan ng mga bulaklak. Silang lahat—na pinangungunahan ni Maheśvara—ay nagalak sapagkat nakamtan ang tagumpay.

Verse 17

सिषिचुः सर्वदेवानां सेनापत्ये षडाननम् । ततः स्कंदं समालिंग्य पार्वती हर्षगद्गदा

Itinalaga ng lahat ng mga diyos ang Anim-na-Mukha bilang pinunong kumander ng hukbo ng mga diyos. Pagkaraan, si Pārvatī, nanginginig ang tinig sa galak, ay niyakap si Skanda.

Verse 18

मांगल्यानि तदा चक्रे स्वसखीभिः समावृता । एवं च तारकं हत्वा सप्तमेऽहनि बालकः

Napapaligiran ng kaniyang mga kasamang babae, isinagawa niya noon ang mga mapalad na ritwal. Sa gayon, matapos mapatay si Tāraka, natupad ito ng Banal na Bata sa ikapitong araw.

Verse 19

मंदराचलमासाद्य पितरौ संप्रहर्षयन् । उवाच सकलं स्कन्दः परमानंदनिर्भरः

Pagdating sa Bundok Mandara at pinasaya ang kaniyang mga magulang, si Skanda—puspos ng sukdulang kaligayahan—ay nagsalita ng lahat nang ganap.

Verse 20

काले दारक्रियां तस्य चिन्तयामास शंकरः । स उवाच प्रसन्नात्मा गांगेयममितद्युतिम्

Sa takdang panahon, pinag-isipan ni Śaṅkara ang ritwal ng pag-aasawa para sa kaniyang anak. Sa payapang puso, kinausap niya ang isinilang sa Gaṅgā, na may liwanag na di-masukat.

Verse 21

प्राप्तः कालस्तव विभो पाणिग्रहणसंमतः । कुरु दारान्समासाद्य धर्मस्ते पुंससंमतः

“O Panginoon, dumating na ang angkop na panahon upang tanggapin mo ang ritwal ng pag-aasawa. Kumuha ka ng asawa at magtatag ng sambahayan—ito ang dharma na nararapat sa iyong kalagayan.”

Verse 23

क्रीडस्व विविधैर्भोगैर्विमानैः सह कामिकैः । तच्छ्रुत्वा भगवान्स्कन्दः पितरं वाक्यमब्रवीत् । अहमेव हि सर्वत्र दृश्यः सर्वगणेषु च । दृश्यादृश्यपदार्थेषु किं गृह्णामि त्यजामि किम्

“Maglaro at magalak sa sari-saring kaluguran, kasama ang mga makalangit na vimāna at mga minamahal na kasama.” Pagkarinig nito, sumagot ang Panginoong Skanda sa kanyang ama: “Ako lamang ang naroroon sa lahat ng dako—nakikita sa lahat ng pangkat. Sa mga bagay na nakikita at di-nakikita, ano pa ang aking kukunin, at ano ang aking iiwan?”

Verse 24

याः स्त्रियः सकला विश्वे पार्वत्या ताः समा हि मे । नराः सर्वेऽपि देवेश भवद्वत्तान्विलोकये

“Ang lahat ng babae sa daigdig, para sa akin, ay gaya ni Pārvatī; at ang lahat ng lalaki rin, O Panginoon ng mga diyos, ay aking nakikitang kapantay mo.”

Verse 25

त्वं गुरुर्मां च रक्षस्व पुनर्नरकमज्जनात् । येन ज्ञातमिदं ज्ञानं त्वत्प्रसादादखंडितम्

Ikaw ang aking guru—ingatan mo akong muli sa paglubog sa impiyerno. Sa iyong biyaya, naunawaan ko ang kaalamang ito na buo at di-naputol; nawa’y hindi ito mawala.

Verse 26

पुनरेव महाघोरसंसाराब्धौ निमज्जये । दीपहस्तो यथा वस्तु दृष्ट्वा तत्करणं त्यजेत्

Nawa’y hindi na ako muling lumubog sa malawak at kakila-kilabot na dagat ng saṃsāra—gaya ng may hawak na lampara: kapag nakita na ang bagay, itinitigil ang paghahanap.

Verse 27

तथा ज्ञानमधिप्राप्य योगी त्यजति संसृतिम् । ज्ञात्वा सर्वगतं ब्रह्म सर्वज्ञ परमेश्वर

Gayon din, kapag ganap na natamo ang kaalaman, iniiwan ng yogin ang pag-ikot ng kapanganakan at kamatayan. Sa pagkakabatid sa Brahman na sumasaklaw sa lahat—O Kataas-taasang Panginoon, ang Lubos na Nakaaalam—(siya’y napapalaya).

Verse 28

निवर्त्तंते क्रियाः सर्वा यस्य तं योगिनं विदुः । विषये लुब्धचित्तानां वनेऽपि जायते रतिः

Ang sinumang sa kaniya’y humihinto ang lahat ng mapilit na gawa—siya ang kinikilalang yogin. Ngunit yaong mga pusong sakim sa mga bagay ng pandama, kahit sa gubat ay sumisibol pa rin ang pagkapit at pagnanasa.

Verse 29

सर्वत्र समदृष्टीनां गेहे मुक्तिर्हि शाश्वती । ज्ञानमेव महेशान मनुष्याणां सुदुर्लभम्

Para sa mga tumitingin nang pantay sa lahat ng dako, ang kalayaan ay tunay na walang hanggan—kahit naninirahan sa tahanan. O Maheśāna, ang kaalaman lamang ang lubhang bihira para sa mga tao.

Verse 30

लब्धं ज्ञानं कथमपि पंडितो नैव पातयेत् । नाहमस्मि न माता मे न पिता न च बांधवः

Anuman ang paraan ng pagkakamit, ang marunong ay hindi dapat hayaang malaglag ang natamong kaalaman. “Hindi ako (ang sarili ng katawan); ni ‘aking ina,’ ni ‘aking ama,’ ni alinmang ‘kamag-anak’ ang tunay na naglalarawan sa akin.”

Verse 31

ज्ञानं प्राप्य पृथक्भावमापन्नो भुवनेष्वहम् । प्राप्यं भागमिदं दैवात्प्रभावात्तव नार्हसि

Nang makamtan ang kaalaman, napasaakin ang kalagayang hiwalay (sa makalupang pagkakakilanlan) sa gitna ng mga daigdig na ito. Ang bahaging ito ng tadhana’y dumating dahil sa kapalaran; sa iyong kapangyarihan, huwag mo sanang hayaang mag-iba ito (huwag akong pabagsakin).

Verse 32

वक्तुमेवंविधं वाक्यं मुमुक्षोर्मे न संशयः । यदाग्रहपरा देवी पुनःपुनरभाषत

Wala akong pag-aalinlangan na ang ganitong mga salita ay angkop sa naghahangad ng kalayaan. Pagkaraan, ang Diyosa, matatag sa kanyang panata, ay nagsalita nang paulit-ulit.

Verse 33

तदा तौ पितरौ नत्वा गतोऽसौ क्रौञ्चपर्वतम् । तत्राश्रमे महापुण्ये चचार परमं तपः

Pagkaraan, matapos yumuk at magbigay-galang sa kanyang dalawang magulang, siya’y nagtungo sa Bundok Krauñca. Doon, sa ashram na lubhang mapagpala, isinagawa niya ang pinakadakilang pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 34

जजाप परमं ब्रह्म द्वादशाक्षरबीजकम् । पूर्वं ध्यानेन सर्वाणि वशीकृत्येन्द्रियाणि च

Inusal niya ang japa sa Kataas-taasang Brahman—ang binhing mantra na may labindalawang pantig. Una, sa pamamagitan ng pagninilay, napasailalim niya sa pagpipigil ang lahat ng pandama.

Verse 35

ममतां संवियुज्याथ ज्ञानयोगमवाप्तवान् । सिद्धयस्तस्य निर्विघ्ना अणिमाद्या यदाऽगताः

Pagkatapos, tinalikdan niya ang pagkapit at ang damdaming “akin,” at natamo ang Jñāna-yoga, ang Yoga ng Kaalaman. Noon, ang mga siddhi—mula sa aṇimā—ay dumating sa kanya nang walang sagabal at walang hirap.

Verse 36

तदा तासां गणा क्रुद्धो वाक्यमेतदुवाच ह । ममापि दु्ष्टभावेन यदि यूयमुपागताः

Noon, nagalit ang pinuno ng kanilang pangkat at nagsalita ng ganito: “Kung lumapit din kayo sa akin na may masamang hangarin…”

Verse 37

तदास्मत्समशांतानां नाभिभूतिं करिष्यथ । एवं ज्ञात्वा महेशोऽपि यतो ज्ञानमहोदयम्

“Kung gayon, hindi ninyo mapapanaig ang mga payapang tulad namin.” Sa pagkaunawang iyon, si Maheśa man ay tumungo sa dakilang pagsilang ng Kaalaman.

Verse 38

मत्तोऽपि ज्ञानयोगेनस्कन्दोऽप्यधिकभावभृत् । विस्मयाविष्टहृदयः पार्वतीमनुशिष्टवान्

Higit pa sa akin, si Skanda—na may lalong dakilang tindi ng espiritu sa pamamagitan ng Yoga ng Kaalaman—na may pusong nababalot ng pagkamangha, ay nagturo kay Pārvatī.

Verse 39

पुत्रशोकपरां चोमां शुभैर्वाक्यामृतैर्हरः । चातुर्मासस्य माहात्म्यं सर्वपापप्रणाशनम्

Si Hari, sa mapalad na mga salitang tila amrita, ay umaliw kay Umā na lugmok sa dalamhati para sa anak, at itinuro ang kadakilaan ng Cāturmāsya—tagapuksa ng lahat ng kasalanan.

Verse 40

महेश्वरो वा मधुकैटभारिर्हृद्याश्रितो ध्यानमयोऽद्वितीयः । अभेदबुद्ध्या परमार्तिहंता रिपुः स एवातिप्रियो भवेत्ततः

Maging si Maheśvara man o ang pumatay kina Madhu at Kaiṭabha—na nananahan sa puso, anyong pagninilay, ang Isa na walang ikalawa—kapag minasdan sa diwa ng di-pagkakaiba (abheda-buddhi), siya ang pumupuksa sa sukdulang pagdurusa; kaya maging kaaway ay nagiging lubhang minamahal.

Verse 41

सूत उवाच । एतद्वः कथितं विप्राश्चातुर्मास्यसमुद्भवम् । माहात्म्यं विस्तरेणैव किमन्यच्छ्रोतुमिच्छथ

Wika ni Sūta: “O mga brāhmaṇa, naisalaysay ko na sa inyo nang malawakan ang kadakilaang nagmumula sa Cāturmāsya. Ano pa ang nais ninyong marinig?”

Verse 264

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये तारकासुरवधो नाम चतुःषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos ang ika-264 na kabanata, na tinatawag na “Ang Pagpuksa kay Tārakāsura,” sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā—sa ika-anim na Nāgara Khaṇḍa, sa Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, sa Śeṣaśāyī Upākhyāna, sa pag-uusap nina Brahmā at Nārada, sa Cāturmāsya Māhātmya.