Adhyaya 262

Verse 1

पार्वत्युवाच । ध्यानयोगमहं प्राप्य ज्ञानयोगमवाप्नुयाम् । तथा कुरुष्व देवेश यथाहममरी भव

Wika ni Pārvatī: “Matapos kong makamtan ang yoga ng pagninilay, nawa’y makamtan ko rin ang yoga ng tunay na kaalaman. O Panginoon ng mga diyos, isaayos Mo ito upang ako’y maging walang-kamatayan.”

Verse 2

प्रत्युक्तोऽयं मंत्रराजो द्वादशाक्षरसंज्ञितः । जप्तव्यः सुकुमारांगि वेदसारः सनातनः

Ipinahayag na ang maharlikang mantra na ito—ang tinatawag na “labindalawang pantig.” O ginang na marikit ang mga sangkap, ito’y dapat bigkasin sa japa nang paulit-ulit; ito ang walang-hanggang diwa ng mga Veda.

Verse 3

प्रणवः सर्ववेदाद्यः सर्वब्रह्मांडयाजकः । प्रथमः सर्वकार्येषु सर्वसिद्धिप्रदायकः

Ang Praṇava (Oṃ) ay nasa pasimula ng lahat ng Veda at nagpapabanal sa lahat ng daigdig sa sansinukob. Ito ang nangunguna sa bawat gawain at nagkakaloob ng lahat ng siddhi o ganap na kaganapan.

Verse 4

सितवर्णो मधुच्छंदा ऋषिर्ब्रह्मा तु देवता । परमात्मा तु गायत्री नियोगः सर्वकर्मसु

Ang kulay nito ay puti; ang sukat o chandas nito ay Madhu; ang ṛṣi nito ay si Brahmā, at si Brahmā rin ang namumunong diyos. Ang Kataas-taasang Sarili ay nasa anyong Gāyatrī, at ang gamit nito ay sa lahat ng ritwal at tungkulin.

Verse 5

वेदवेदांग तत्त्वाख्यं सदसदूपमव्ययम्

Ito’y tinatawag na prinsipyo ng katotohanan ng mga Veda at Vedāṅga—di-nasisira, walang paglipas, at may likas na kapwa pag-iral at di-pag-iral.

Verse 6

नकारः पीतवर्णस्तु जलबीजः सनातनः । बीजं पृथ्वी मनश्छन्दो विषहा विनियोगतः

Ang pantig na “na” ay dilaw ang kulay, ang walang-hanggang binhi ng prinsipyo ng tubig. Ang kaugnay na binhi nito ay sa Lupa; ang metro nito ay “Manas”; at sa itinakdang vinayoga, ito’y nagiging “Viṣahā”—tagapag-alis ng lason at kapighatian.

Verse 7

मोकारः पृथिवी बीजो विश्वामित्रसमन्वितः । रक्तवर्णो महातेजा धनदो विनियोजितः

Ang pantig na “mo” ay ipinahayag na binhi ng lupa (pṛthivī-bīja), kaugnay ng rishi na si Viśvāmitra. Mapula ang kulay at may dakilang ningning, at dapat gamitin bilang tagapagkaloob ng yaman.

Verse 8

भकारः पंचवर्णस्तु जलबीजः सनातनः । मरीचिना समायुक्तः पूजितः सर्वभोगदः

Ang pantig na “bha,” na may limang uri ng kulay, ay ang walang-hanggang binhi ng prinsipyo ng tubig. Kaakibat ng rishi na si Marīci; kapag sinamba, ipinagkakaloob nito ang lahat ng kaluguran at kasaganaan.

Verse 9

गकारो हेमरक्ताभो भरद्वाजसमन्वितः । वायुबीजो विनिर्योगं कुर्वतामादिभोगदः

Ang pantig na “ga,” na tila ginto na may pulang ningning at kaugnay ni Bharadvāja, ay binhi ng prinsipyo ng hangin. Sa mga gumagamit nito ayon sa wastong ritwal, ipinagkakaloob nito ang mga unang kaluguran at mga pagtatamo.

Verse 10

वकारः कुन्दधवलो व्योमबीजो महाबलः । ऋषिमंत्रिपुरस्कृत्य योजितो मोक्षदायकः

Ang pantig na “va,” puti na gaya ng bulaklak na sampagita, ay makapangyarihang binhi (bīja) ng prinsipyo ng kalangitan/eter. Kapag ginamit ayon sa tuntunin, na inuuna ang mga ṛṣi at mga mantra, ito’y nagiging tagapagkaloob ng mokṣa, ang paglaya.

Verse 11

तकारो विद्युद्विकारः सोमबीजं महत्स्मृतम् । अंगिरावर्द्धमूलं च वर्जितं कर्मका मिकम् १

Ang pantig na “ta,” kumikislap na parang kidlat, ay inaalala bilang dakilang binhi (bīja) ni Soma. Nakaugat sa angkan ni Aṅgiras at nagpapalago ng saligan, ngunit dapat iwasan ng mga taong inuudyukan lamang ng makamundong pagnanasa sa ritwal.

Verse 13

सुकारश्चाक्षरो नित्यं जपाकुसुम भास्वरः । मनो बीजं दुर्विषह्यं पुलहाश्रितमर्थिदम्

Ang pantig na “su” ay walang hanggang tunog na di-nasisira, nagniningning na parang bulaklak na gumamela. Ito ang binhi ng isip—mahirap mapagtiisan—na nakasalig sa angkan ni Pulaha, at nagbibigay ng mga layuning minimithi.

Verse 14

सिद्धिबीजं महासत्त्वं क्रतौ क्रतुनियोजितम्

Ito ang binhi ng katuparan (siddhi), taglay ang dakilang lakas-espirituwal; sa paghahandog (yajña) dapat itong gamitin at ilagay sa wastong bahagi ng ritwal.

Verse 15

वाकारो निर्मलो नित्यं यजमानस्तु बीजभृत् । प्रचेताश्रियमाश्रेयं मोक्षे मोक्षप्रदायकम्

Ang pantig na “vā” ay laging dalisay; ang yajamāna, ang nagsasagawa ng handog, ay taglay ito bilang binhi (bīja). Sa pagkanlong sa kasaganaan ni Pracetas, sa landas ng paglaya ito’y nagiging tagapagkaloob ng mokṣa.

Verse 16

यकारस्य महाबीजं पिंगवर्णश्च खेचरी । भूचरी च महासिद्धिः सर्वदा भूविचिन्तनम्

Para sa pantig na “ya” ay may dakilang binhing-mantra: kulay kayumanggi-dilaw at gumagalaw sa himpapawid (khecarī). Gumagalaw din sa ibabaw ng lupa; ito’y isang dakilang siddhi—laging may pagninilay sa daigdig/antas ng lupa.

Verse 17

भृगुयन्त्रे समाश्रांतिनियोगे सर्वकर्मकृत् । गायत्रीछंद एतेषां देहन्यासक्रमो भवेत्

Sa Bhṛgu-yantra, kapag ang mga ito’y inilapat ayon sa itinakdang ayos at paglalagak, natutupad ang lahat ng mga ritwal. Ang sukat (chandas) nila ay Gāyatrī, at ang nyāsa sa katawan ay dapat isagawa sa wastong pagkakasunod.

Verse 18

ओंकारं सर्वदा न्यस्यन्नकारं पादयोर्द्वयोः । मोकारं गुह्यदेशे तु भकारं नाभिपंकजे

Dapat laging ilagak (sa nyāsa) ang pantig na Oṃ sa sarili; ang “na” sa dalawang paa; ang “mo” sa lihim na bahagi; at ang “bha” sa lotus ng pusod.

Verse 19

गकारं हृदये न्यस्य वकारः कण्ठ मध्यगः । तेकारं दक्षिणे हस्ते वाकारो वामहस्तगः

Ilagak ang pantig na “ga” sa puso; ang “va” sa gitna ng lalamunan; ang “te” sa kanang kamay; at ang “vā” sa kaliwang kamay.

Verse 20

सुकारं मुखजिह्वायां देकारः कर्णयोर्द्वयोः । वाकारश्चक्षुषोर्द्वन्द्वे यकारं मस्तके न्यसेत्

Ilagak ang “su” sa bibig at dila; ang “de” sa dalawang tainga; ang “vā” sa dalawang mata; at ang “ya” sa ulo.

Verse 21

लिंगमुद्रा योनिमुद्रा धेनुमुद्रा तथा त्रयम् । सकलं कृतमेतद्धि मंत्ररूपे बिजाक्षरम्

Ang Liṅga-mudrā, ang Yoni-mudrā, at gayundin ang Dhenu-mudrā—ang tatlong ito. Sa pamamagitan nila, nalulubos ang buong ritwal, sapagkat ang pantig-binhi ay naitatatag bilang anyo ng mantra.

Verse 22

योजयेत्प्रत्यहं देवि न स पापैः प्रलिप्यते । एतद्द्वादशलिंगारं कूर्मस्थं द्वादशाक्षरम्

O Diyosa, ang nagsasagawa nito araw-araw ay hindi nadudungisan ng mga kasalanan. Ito ang labindalawang-pantig na mantra, may anyong labindalawang liṅga, na nananahan sa Kūrmā (salalayan ng pagong).

Verse 23

शालग्रामशिलाश्चैव द्वादशैव हि पूजिताः । ताभिः सहाकरैरेभिः प्रत्यक्षैः सह संसदि

At tunay nga, ang labindalawang batong Śālagrāma ay dapat ding sambahin. Kasama nila—kasama ang mga anyong ito at ang mga hayag na presensya—sa kapulungan ng pagsamba.

Verse 24

यथावर्णमनुध्यानैर्मुनिबीजसमन्वितैः । विनियोगेन सहितैश्छन्दोभिः समलंकृतैः

Sa mga pagninilay na tumutugma sa bawat pantig, na may kasamang ṛṣi at bīja, na kaugnay ng itinakdang viniyoga, at pinalalamutian ng angkop na chandas (sukat ng taludtod)—ganyan gamitin ang mantra.

Verse 26

अयं हि ध्यानकर्माख्यो योगो दुष्प्राप्य एव हि । ध्यानयोगं पुनर्वच्मि शृणुष्वैकाग्रमानसा

Ang disiplin na ito, na tinatawag na yoga ng pagsasanay sa pagninilay, ay tunay na mahirap makamtan. Kaya muli kong ipaliliwanag ang dhyāna-yoga—makinig na may iisang-tutok na isip.

Verse 27

ध्यानयोगेन पापानां क्षयो भवति नान्यथा । जपध्यानमयो योगः कर्मयोगो न संशयः

Sa dhyāna-yoga nagaganap ang pagkapawi ng mga kasalanan—wala nang ibang paraan. Ang yoga na binubuo ng japa (pagbigkas ng mantra) at pagninilay ay tunay na karma-yoga, walang pag-aalinlangan.

Verse 28

शब्दब्रह्मसमुद्भूतो वेदेन द्वादशाक्षरः । ध्यानेन सर्वमाप्नोति ध्यानेनाप्नोति शुद्धताम्

Ang labindalawang pantig na mantra, na isinilang mula sa Śabda-Brahman at nakaugat sa Veda—sa pagninilay natatamo ang lahat; sa pagninilay natatamo ang kadalisayan.

Verse 29

ध्यानेन परमं ब्रह्म मूर्त्तौ योगस्तु ध्यानजः । सावलम्बो ध्यानयोगो यन्नारायणदर्शनम्

Sa pagninilay natatanto ang Kataas-taasang Brahman; at kaugnay ng mūrti (nahayag na anyo), itinuturo ang yoga na sumisibol mula sa pagninilay. Ang dhyāna-yoga na may sandigan (may bagay na pinagtutuunan) ay humahantong sa pangitain ni Nārāyaṇa.

Verse 30

द्वितीयो निखिलालम्बो ज्ञानयोगेन कीर्तितः । अरूपमप्रमेयं यत्सर्वकायं महः सदा

Ang ikalawang landas ay ipinahayag bilang yaong sumasandig at sumusuporta sa lahat, sa pamamagitan ng jñāna-yoga, yoga ng kaalaman. Ito ang Dakilang Liwanag na walang hanggan—walang anyo, di masukat, at lumalaganap sa lahat ng katawan.

Verse 31

तडित्कोटिसमप्रख्यं सदोदितमखंडितम् । निष्कलं सकलं वापि निरंजनमयं वियत्

Ito’y nagniningning na tila sampung milyong kidlat—laging sumisikat at di napuputol. Maaaring maunawaang walang bahagi o may mga bahagi, ngunit nananatiling walang dungis, gaya ng dalisay na lawak ng langit.

Verse 32

तत्स्वरूपं भोगरूपं तुर्यातीतमनोपमम् । विभ्रांतकरणं मूर्तं प्रकृतिस्थं च शाश्वतम्

Ang Katotohanang iyon ay ang sariling tunay na kalikasan, at lumilitaw rin bilang anyo ng pagdanas o pagtamasa (bhoga). Ito’y maihahambing sa isip na lumalampas maging sa ‘ikaapat’ na kalagayan; gayunman, sinasabi ring may anyo, kumikilos sa pamamagitan ng mga pandama, nananatili sa Prakṛti, at walang hanggan.

Verse 33

दृश्यादृश्यमजं चैव वैराजं सततोज्ज्वलम् । बहुलं सर्वजं धर्म्यं निर्विकल्पमनीश्वरम्

Ito’y kapwa nakikita at di-nakikita; hindi ipinanganak; kosmiko (vairāja) at laging nagniningning. Malawak at pinagmumulan ng lahat, ito ang saligan ng dharma—malaya sa mga gawang-isip ng pag-iisip at lampas sa karaniwang pagkaunawa sa ‘pagiging Panginoon’.

Verse 34

अगोत्रं वरणं वापि ब्रह्मांडशतकारणम् । निरीहं निर्ममं बुद्धिशून्यरूपं च निर्मलम्

Wala itong gotra o angkan; lampas sa pag-uuri at sa mga ‘bakod’ ng lipunan; ito ang sanhi ng di-mabilang na mga sansinukob. Walang pagnanasa, walang pag-aangkin, may anyong lampas sa talino, at lubos na dalisay.

Verse 35

तदीशरूपं निर्देहं निर्द्वंद्वं साक्षिमात्रकम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं ध्यातृध्येयविवर्जितम् । नोपमेयमगाधं त्वं स्वीकुरुष्व स्वतेजसा

Ang Maka-Panginoong Katotohanang iyon ay walang katawan, lampas sa lahat ng magkasalungat, at dalisay na Kamalayang Saksi (sākṣī) lamang. Ito’y tulad ng kristal na ganap na malinaw—walang hati sa nagmumuni at sa pinagmumunihan. O Diyosa, tanggapin sa iyong sarili, sa pamamagitan ng sarili mong panloob na liwanag, ang Katotohanang di-maihahambing at di-masukat ang lalim.

Verse 36

पार्वत्युवाच । तत्कथं प्राप्यते सम्यग्ज्ञानं योगिस्वरूपिणम् । नारायणममूर्तं च स्थानं तस्य वद प्रभो

Wika ni Pārvatī: “Paano wastong matatamo ang ganap na kaalaman—na ang likas na anyo ay mismong anyo ng yogin? At sabihin mo sa akin, O Panginoon, ang ‘tahanan’ ng walang-anyong Nārāyaṇa.”

Verse 37

ईश्वर उवाच । शिरः प्रधानं गात्रेषु शिरसा धार्यते महान्

Wika ni Īśvara: Sa lahat ng mga sangkap ng katawan, ang ulo ang pinakapangunahin; sa ulo rin dinadala ang dakilang bigat—ang buong pagkatao.

Verse 38

शिरसा पूजितो देवः पूजितं सकलं जगत् । शिरसा धार्यते योगः शिरसा ध्रियते बलम्

Kapag sinamba ang Diyos sa pagyuko ng ulo, wari’y ang buong daigdig ay nasamba. Sa ulo nananatili ang yoga; sa ulo itinataguyod ang lakas.

Verse 39

शिरसा ध्रियते तेजो जीवितं शिरसि स्थितम् । सूर्यः शिरो ह्यमूर्त्तस्य मूर्तस्यापि तथैव च

Ang ningning ay dinadala ng ulo; ang buhay mismo’y nananahan sa ulo. Ang Araw ay tunay na “ulo” ng Walang-Anyo, at gayundin ng May-Anyo.

Verse 40

उरस्तु पृथिवीलोकः पादश्चैव रसातलम् । अयं ब्रह्मांडरूपे च मूर्त्तामूर्त्तस्वरूपतः

Ang dibdib Niya ay ang daigdig na Pṛthivī-loka, at ang mga paa Niya ay ang kahariang Rasātala. Kaya Siya’y nakatindig bilang anyo ng Brahmāṇḍa, kapwa sa nahahayag at di-nahahayag.

Verse 41

विष्णुरेव ब्रह्मरूपो ज्ञानयोगाश्रयः स्वयम् । सृजते सर्वभूतानि पालयत्यपि सर्वशः

Si Viṣṇu mismo ang Brahmā sa anyo, ang kanlungan ng jñāna-yoga. Nililikha Niya ang lahat ng nilalang at pinangangalagaan din sila sa lahat ng paraan.

Verse 42

विनाशयति सर्वं हि सर्वदेवमयो ह्ययम् । सर्वमासेष्वाधिपत्यं यस्य विष्णोः सनातनम्

Tunay na nilulusaw Niya ang lahat, sapagkat Siya ang kabuuan ng lahat ng mga diyos. Ang walang hanggang paghahari sa lahat ng mga buwan ay kay Viṣṇu.

Verse 43

तस्मात्सर्वेषु मासेषु सर्वेषु दिवसेष्वपि । सर्वेषु यामकालेषु संस्मरन्मुच्यते हरिम्

Kaya nga, sa lahat ng buwan, sa lahat ng araw, at sa bawat pagbabantay ng panahon, ang sinumang umaalaala kay Hari ay pinalalaya sa pagkagapos.

Verse 44

चातुर्मास्ये विशेषेण ध्यानमात्रात्प्रमुच्यते । अमूर्त्तसेवनं गंगातीर्थध्यानाद्वरं परम्

Sa Cāturmāsya, lalo na, napapalaya ang tao sa pamamagitan lamang ng pagninilay. Ang paglilingkod sa Walang-Anyo (Amūrta) ang sukdulang kadakilaan—higit pa kaysa pagninilay sa banal na pook ng Gaṅgā.

Verse 45

सर्वदानोत्तरं चैव चातुर्मास्ये न संशयः । सर्वमासकृतं पापं चातुर्मास्ये शुभाशुभम्

Sa Cāturmāsya, ang (kagalingan nito) ay higit sa lahat ng pagbibigay—walang pag-aalinlangan. Ang mga kasalanang naipon sa lahat ng buwan, mula man sa ‘mabuti’ o ‘masamang’ gawa, ay nahaharap at nalilinis sa Cāturmāsya.

Verse 46

अक्षय्यं तद्भवेद्देवि नात्र कार्या विचारणा । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ज्ञानयोगो बहूत्तमः

O Devī, iyon ay nagiging di-nasisira; hindi na kailangan ang pag-aalinlangan o pagtatalo. Kaya, sa buong pagsisikap, ang jñāna-yoga, ang yoga ng karunungan, ang pinakadakila.

Verse 48

न कथ्येयं यस्य कस्य सुतस्याप्य परस्य च । अदांतायाथ दुष्टाय चलचित्ताय दांभिके

Ang aral na ito ay hindi dapat ituro sa kung sinu-sino—kahit sa sariling anak ay hindi nararapat, lalo na sa iba. Huwag itong sabihin sa walang pagpipigil, sa masama, sa pabagu-bagong isip, o sa mapagkunwari.

Verse 49

स्ववाक्च्युताय निंद्याय न वाच्या योगजा कथा । नित्यभक्ताय दांताय शमादि गुणिने तथा

Ang salaysay na isinilang mula sa yoga ay hindi dapat sabihin sa taong tumalikod sa sariling salita at katotohanan, o sa taong kapintasan. Ngunit ito’y dapat ipahayag sa laging deboto, sa may pagpipigil sa sarili, at sa may mga birtud na nagsisimula sa katahimikan ng loob.

Verse 50

विष्णुभक्ताय दातव्या शूद्रायापि द्विजन्मने । अभक्तायाप्यशुचये ब्रह्मस्थानं न कथ्यते

Ang lihim na aral na ito ay dapat ibigay sa deboto ni Viṣṇu—kahit siya’y Śūdra—na tunay na ‘dalawang ulit na isinilang’ sa pamamagitan ng disiplina ng espiritu. Ngunit sa walang pananampalataya at marumi, hindi dapat ibunyag ang kataas-taasang ‘luklukan ni Brahman’.

Verse 51

मद्भक्त्या योगसिद्धिं त्वं गृहाणाशु तपोधने । अभूतं ज्ञानगम्यं तं विद्धि नारायणं परम्

O kayamanan ng pag-aayuno at pagsasadhana, sa pamamagitan ng debosyon sa Akin ay tanggapin mo agad ang kaganapan ng yoga. Alamin mo ang Kataas-taasang Nārāyaṇa—lampas sa lahat ng pag-iral at pagiging—na naaabot sa tunay na kaalaman.

Verse 52

नादरूपेण शिरसि तिष्ठंतं सर्वदेहिनाम् । स एव जीवशिरसि वर्त्तते सूर्यबिंबवत्

Ang Katotohanang iyon ay nananahan sa tuktok ng ulo ng lahat ng may katawan sa anyo ng nāda (panloob na tunog). Siya ring iyon ang nasa ulo ng bawat nilalang—gaya ng repleksiyon ng araw na nakikita sa lahat ng dako.

Verse 53

सदोदितः सूक्ष्मरूपो मूर्त्तो मूर्त्या प्रणीयते । अभ्यासेन सदा देवि प्राप्यते परमात्मकः

Siya’y laging sumisilang at may maselang anyo; ang May-anyong Diyos ay nilalapitan sa pamamagitan ng anyo. Sa walang patid na pagsasanay, O Diyosa, natatamo ang Kataas-taasang Sarili (Ātman).

Verse 54

शरीरे सकला देवा योगिनो निवसंति हि । कर्णे तु दक्षिणे नद्यो निवसंति तथाऽपराः

Tunay ngang ang lahat ng mga deva at ang mga yogi ay nananahan sa loob ng katawan. Sa kanang tainga naman, gayundin, naninirahan ang mga ilog at iba pang banal na agos.

Verse 55

हृदये चेश्वरः शंभुर्नाभौ ब्रह्मा सनातनः । पृथ्वी पादतलाग्रे जलं सर्वगतं तथा

Sa puso naroon ang Panginoong Śambhu; sa pusod naroon ang walang hanggang Brahmā. Sa dulo ng mga talampakan naroon ang Daigdig; at ang Tubig ay lumalaganap sa lahat ng dako.

Verse 56

तेजो वायुस्तथाऽकाशं विद्यते भालमध्यतः । हस्ते च पंच तीर्थानि दक्षिणे नात्र संशयः

Ang apoy, hangin, at eter ay matatagpuan sa gitna ng noo. At sa kanang kamay ay naroon ang limang tīrtha—dito’y walang pag-aalinlangan.

Verse 57

सूर्यो यद्दक्षिणं नेत्रं चन्द्रो वाममुदाहृतम् । भौमश्चैव बुधश्चैव नासिके द्वे उदाहृते

Ang Araw ay ipinahahayag na kanang mata, at ang Buwan ay kaliwang mata. Si Mars at si Mercury ay ipinahahayag na dalawang butas ng ilong.

Verse 58

गुरुश्च दक्षिणे कर्णे वामकर्णे तथा भृगुः । मुखे शनैश्चरः प्रोक्तो गुदे राहुः प्रकीर्तितः

Si Guru (Bṛhaspati) ay nasa kanang tainga; sa kaliwang tainga naman si Bhṛgu (Śukra). Sa bibig ay sinasabing naroon si Śanaiścara (Saturno); at si Rāhu ay ipinahahayag na nasa puwitan.

Verse 59

केतुरिंद्रियगः प्रोक्तो ग्रहाः सर्वे शरीरगाः । योगिनो देहमासाद्य भुवनानि चतुर्दश

Sinasabing si Ketu ay gumagalaw sa loob ng mga pandama; tunay na ang lahat ng graha ay nananahan sa katawan. Ang mga yogin, na umaasa sa katawan bilang larangan ng pagsasanay, ay natatanto ang labing-apat na daigdig.

Verse 60

प्रवर्त्तंते सदा देवि तस्माद्योगं सदाभ्यसेत् । चातुर्मास्ये विशेषेण योगी पापं निकृन्तति

O Diyosa, yamang ang mga agos ng pagnanasa sa daigdig ay laging sumisibol, kaya dapat sanayin ang yoga sa lahat ng panahon. Lalo na sa panahon ng Cāturmāsya, pinuputol ng yogin ang kasalanan.

Verse 61

मुहूर्त्तमपि यो योगी मस्तके धारयेन्मनः । कर्णै पिधाय पापेभ्यो मुच्यतेऽसौ न संशयः

Kahit sa loob lamang ng isang muhūrta, kung ang yogin ay pinatatatag ang isip sa tuktok ng ulo at isinasara ang mga tainga laban sa panlabas na ligalig, siya’y napapalaya sa mga kasalanan—walang pag-aalinlangan.

Verse 62

अंतरं नैव पश्यामि विष्णोर्योगपरस्य वा । एकोऽपि योगी यद्गेहे ग्रासमात्रं भुनक्ति च

Wala akong nakikitang anumang pagkakaiba sa pagitan ni Viṣṇu at ng taong ganap na nakatuon sa yoga. Kahit isang yogin lamang, sa isang bahay, na kumakain ng isang munting subo, ay nagdadala ng kabanalan doon.

Verse 63

कुलानि त्रीणि सोऽवश्यं तारयेदात्मना सह । यदि विप्रो भवेद्योगी सोऽवश्यं दर्शनादपि

Tiyak niyang inililigtas ang tatlong salinlahi kasama ang sarili. Kung ang yogin ay isang brāhmaṇa, tiyak na nagbibigay siya ng biyaya kahit sa simpleng darśana, sa pagtanaw pa lamang.

Verse 64

सर्वेषां प्राणिनां देवि पापराशि निषूदकः । सक्रियो ब्रह्मनिरतः सच्छूद्रो योगभाग्यदि

O Diyosa, para sa lahat ng nilalang, siya’y nagiging tagapagwasak ng mga bunton ng kasalanan. Maging ang isang masiglang śūdra na namumuhay bilang maybahay, kung marangal ang asal, nakatuon sa Brahman, at pinagpala ng yoga, ay nagkakamit din nito.

Verse 65

भवेत्सद्गुरुभक्तो वा सोऽप्यमूर्त्तफलं लभेत् । यो योगी नियताहारः परब्रह्म समाधिमान्

O kung ang isa’y maging deboto ng tunay na sadguru, siya man ay makatatamo ng banayad at di-nahahayag na bunga. Ang yoging yaon—katamtaman sa pagkain at nakalagay sa samādhi sa Kataas-taasang Brahman—ay lubhang pinagpala.

Verse 66

चातुर्मास्ये विशेषेण हरौ स लयभाग्भवेत् । यथा सिद्धकरस्पर्शाल्लोहं भवति कांचनम्

Lalo na sa panahon ng Cāturmāsya, siya’y nagkakamit ng laya, ang pagkalusaw sa Hari. Gaya ng bakal na nagiging ginto sa haplos ng kamay ng isang siddha.

Verse 67

तथा मूर्त्तं हरिप्रीत्या मनुष्यो लयमाव्रजेत् । यथा मार्गजलं गंगापतितं त्रिदशैरपि

Gayon din, sa pag-ibig kay Hari, ang tao’y dumarating sa laya (pagkalusaw sa Kanya) kahit nasa katawan pa. Gaya ng karaniwang tubig sa daan, kapag napadpad sa Gaṅgā, itinuturing na banal maging ng mga deva.

Verse 68

सेवितं सर्वफलदं तथा योगी विमुक्तिदः । यथा गोमयमात्रेण वह्निर्दीप्यति सर्वदा

Kapag sinamba at pinaglilingkuran, ito’y nagkakaloob ng lahat ng bunga; gayundin, ang yogi’y nagkakaloob ng moksha. Gaya ng apoy na laging nagliliyab kapag pinakain kahit kaunting tuyong dumi ng baka bilang panggatong.

Verse 69

देवतानां मुखं तद्धि कीर्त्यते याज्ञिकैः सदा । एवं योगी सदाऽभ्यासाज्जायते मोक्षभाजनम्

Tunay ngang iyon ang laging tinatawag ng mga nagsasagawa ng yajña na “bibig ng mga deva.” Sa gayon, sa walang patid na pagsasanay, ang yogi ay nagiging karapat-dapat na sisidlan ng moksha.

Verse 70

योगोऽयं सेव्यते देवि ज्ञानासिद्धिप्रदः सदा । सनकादिभिराचार्यैर्मुमुक्षुभिरधीश्वरैः

O Diyosa, ang Yogang ito ay dapat laging isagawa, sapagkat tiyak nitong ipinagkakaloob ang tunay na kaalaman at mga kaganapang espirituwal. Ito’y pinagyaman ng mga kagalang-galang na guro gaya nina Sanaka at iba pa, ng mga naghahangad ng moksha, at ng mga dakilang panginoon na may ganap na pagpipigil-sa-sarili.

Verse 71

प्रथमं ज्ञानसंपत्तिर्जायते योगिनां सदा । तेषां गृहीतमात्रस्तु योगी भवति पार्वति

Una, sa mga yogi ay laging sumisilang ang kayamanan ng tunay na kaalaman. O Pārvatī, ang sinumang humawak lamang sa (landas/disiplina) na iyon ay nagiging yogi nga.

Verse 72

ततस्तु सिद्धयस्तस्य त्वणिमाद्याः पुरोगताः । भवन्ति तत्रापि मनो न दद्याद्योगिनां वरः

Pagkaraan, ang kanyang mga siddhi—mula sa aṇimā at iba pa—ay lilitaw sa harap niya. Ngunit kahit doon, ang pinakamainam na yogi ay hindi dapat ibigay ang isip sa mga iyon, ni kumapit sa mga ito.

Verse 73

सर्वदानक्रतुभवं पुण्यं भवति योगतः । योगात्सकलकामाप्तिर्न योगाद्भुवि प्राप्यते

Sa pamamagitan ng yoga, sumisibol ang kabanalang-kabutihan na katumbas ng bunga ng bawat pag-aalay at bawat sakripisyo. Mula sa yoga dumarating ang katuparan ng lahat ng layon—walang anuman sa daigdig na di maaabot sa pamamagitan ng yoga.

Verse 74

योगान्न हृदयग्रंथिर्न योगान्ममता रिपुः । न योगसिद्धस्य मनो हर्त्तुं केनापि शक्यते

Sa pamamagitan ng yoga, napuputol ang buhol ng puso; sa pamamagitan ng yoga, hindi sumisibol ang kaaway na tinatawag na “akin.” At ang isip ng ganap sa yoga ay hindi mananakaw ng anumang bagay.

Verse 75

स एव विमलो योगी यच्चित्तं शिरसि स्थितम् । स्थिरीभूतव्यथं नित्यं दशमद्वारसंपुटे

Tanging yaong yogi ang tunay na dalisay na ang isip ay nananahan sa tuktok ng ulo—laging matatag, napawi ang pagyanig—sa loob ng sisidlan ng “ikasampung pintuan.”

Verse 76

कणौं पिधाय मर्त्यस्य नादरूपं विचिन्वतः । तदेव प्रणवस्याग्रं तदेव ब्रह्म शाश्वतम्

Para sa mortal na nagsasara ng mga tainga at nagmumuni sa anyo ng tunog (nāda), ang mismong panloob na tunog na iyon ang pinakadiwa ng Praṇava (Oṃ); iyon nga ang walang-hanggang Brahman.

Verse 77

तदेवानंतरूपाख्यं तदेवामृतमुत्तमम् । घ्राणवायौ प्रघोषोऽयं जठराग्नेर्महत्पदम्

Iyon lamang ang tinatawag na “anyo ng Walang-Hanggan”; iyon din ang pinakadakilang amṛta. Ang umuugong na tunog na ito ay (naririnig) sa hininga sa ilong, at ito ang dakilang kalagayan ng apoy sa tiyan.

Verse 78

पंचभूतं निवासं यज्ज्ञानरूपमिदं पदम् । पदं प्राप्य विमुक्तिः स्याज्जन्मसंसारबंधनात्

Ang banal na kalagayang ito—na tahanan ng limang elemento at likas na kaalaman—kapag natamo, nagdudulot ng moksha, paglaya mula sa gapos ng kapanganakan at pag-ikot ng samsara.

Verse 79

यदाप्तिर्दुलभा लोके योगसिद्धिप्रदायिका

Ang pagkakamit na iyon ay bihira sa daigdig, at siyang nagkakaloob ng mga siddhi ng yoga.

Verse 80

एवं ब्रह्ममयं विभाति सकलं विश्वं चरं स्थावरं विज्ञानाख्यमिदं पदं स भगवान्विष्णुः स्वयं व्यापकः । ज्ञात्वा तं शिरसि स्थितं बहुवरं योगेश्वराणां परं प्राणी मुंचति सर्पवज्जगतिजां निर्मोकमायाकृतिम्

Sa gayon, ang buong sansinukob—gumagalaw man o di-gumagalaw—ay nagniningning bilang Brahman. Ang kalagayang ito na tinatawag na “vijñāna” (ganap na pagkaunawa) ay si Bhagavān Viṣṇu mismo, ang Lubos na Lumalaganap. Kapag nakilala Siya bilang kataas-taasan, nakaluklok sa tuktok ng ulo at higit pa sa mga panginoon ng yoga, inihuhubad ng nilalang ang balabal na isinilang sa daigdig at hinubog ng māyā—gaya ng ahas na naglalagas ng balat.

Verse 112

वाकारो धूम्रवर्णश्च सूर्यबीजं मनोजवम् । पुलस्त्यर्षिसमायुक्तं नियुक्तं सर्वसौख्यदम्

Ang pantig na “va”, na kulay-usok, ay bīja-mantra ng Araw, kasingbilis ng isip. Kapag iniugnay kay Rishi Pulastya at ginamit nang wasto, nagkakaloob ito ng lahat ng kaginhawahan at kabutihan.

Verse 258

ध्यानैजपैः पूजितैश्च भक्तानां मुनिसत्तम । मोक्षो भवति बन्धेभ्यः कर्मजेभ्यो न संशयः

O pinakadakila sa mga muni, para sa mga deboto na sumasamba sa pamamagitan ng pagninilay, japa (pagbigkas ng mantra), at pūjā, tiyak na sumisilang ang moksha—paglaya mula sa mga gapos na bunga ng karma; walang pag-aalinlangan.

Verse 262

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहरस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये ज्ञानयोगकथनं नाम द्विषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos ang Kabanata 262, na pinamagatang “Ang Pagtuturo ng Jñāna-yoga,” sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā, sa ika-anim na Nāgara-khaṇḍa—sa ilalim ng Māhātmya ng Banal na Pook ng Hāṭakeśvara, sa salaysay ng Śeṣaśāyī, sa pag-uusap nina Brahmā at Nārada, at sa pagpupuri sa Cāturmāsya.

Verse 407

सेवितो विष्णुरूपेण ब्रह्ममोक्षप्रदायकः । शृणुष्वावहिता भूत्वा मूर्त्तामूर्ते स्थितिं शुभे

Kapag sinamba Siya sa anyo ni Viṣṇu, ipinagkakaloob Niya ang pagkabatid sa Brahman at ang kalayaan (mokṣa). Makinig kang mabuti, O mapalad, sa banal na aral tungkol sa Kanyang kalagayan—kapwa may anyo at lampas sa anyo.