Adhyaya 260
Ipinagpapatuloy ng kabanatang ito ang teolohikong pagtalakay na sinimulan sa salaysay ng Śālagrāma (śālagrāma-kathānaka), kasama ang paggunita sa pagpapakita ni Maheśvara at sa tema ng anyong liṅga. Inirerekomenda ng teksto ang debosyonal na pagsamba kay Hari sa anyong Śālagrāma at ang paggalang sa magkapares na diyos na Hari–Hara, lalo na sa panahon ng cāturmāsya. Inilalarawan ang pagsamba bilang makapangyarihang daan sa kaligtasan—nagkakaloob ng langit at paglaya (mokṣa)—at inilalatag ang mga pamantayang ritwal at etikal: mga tungkuling batay sa Veda (vedokta karma), mga gawaing pūrta/ iṣṭa, pagsambang pañcāyatana, katotohanan, at pag-iwas sa kasakiman. Tinalakay rin ang pagiging karapat-dapat at paghubog ng asal, na nagsasabing mahalaga ang mga disiplinadong katangian gaya ng viveka, ang brahmacarya, at ang pagninilay sa labindalawang-pantig na mantra (dvādaśākṣara). Binibigyang-diin na ang pūjā ay dapat isagawa sa labing-anim na upacāra kahit walang mantra. Sa wakas, may paglipat sa salaysay (lumipas ang gabi at naghiwa-hiwalay ang mga panig) at phalaśruti na nagsasaad na ang pakikinig, pagbigkas, o pagtuturo ng bahaging ito ay hindi nagdudulot ng pagkawala ng kabutihang-loob o gantimpala.
Shlokas
Verse 1
गालव उवाच । इति ते कथितं सर्वं शालग्रामकथानकम् । महेश्वरस्य चोत्पत्तिर्यथा लिंगत्वमाप सः
Sinabi ni Gālava: “Ganyan ko na isinalaysay sa iyo ang buong salaysay tungkol sa Śālagrāma, at kung paanong nagpakita si Maheśvara at kung paano niya tinanggap ang anyong liṅga.”
Verse 2
तस्माद्वरं लिंगरूपं शालग्रामगतं हरिम् । येऽर्चयंति नरा भक्त्या न तेषां दुःखयातनाः
Kaya nga, pinakamainam na sambahin nang may debosyon si Hari na nasa Śālagrāma, sa anyong tulad ng liṅga; sapagkat sa mga taong sumasamba nang gayon, wala nang masakit na pagdurusa at parusa.
Verse 3
चातुर्मास्ये समायाते विशेषात्पूजयेच्च तौ । अर्चितौ यावभेदेन स्वर्गमोक्षप्रदायकौ
Kapag dumating ang Cāturmāsya, sambahin nang may natatanging pag-iingat ang dalawang iyon. Kapag sila’y sinamba—kahit may munting pagkakaiba na kasinlaki lamang ng butil ng sebada—nagiging tagapagkaloob sila ng langit at kalayaan (mokṣa).
Verse 4
देवौ हरिहरौ भक्त्या विप्रवह्निगवां गतौ । येऽर्चयंति महाशूद्र तेषां मोक्षप्रदोहरिः
Ang dalawang diyos—si Hari at si Hara—ay nilalapitan nang may debosyon sa pamamagitan ng paglilingkod sa mga brāhmaṇa, sa banal na apoy, at sa mga baka. O dakilang Śūdra, para sa mga sumasamba, si Hari ang nagkakaloob ng mokṣa.
Verse 5
वेदोक्तं कारयेत्कर्म पूर्तेष्टं वेदतत्परः । पंचायतनपूजा च सत्यवादो ह्यलोलता
Ang taong deboto sa Veda ay dapat magsagawa ng mga ritwal na itinatagubilin ng Veda—kapwa ang mga gawaing iṣṭa at pūrta—kasama ang pagsamba sa Pañcāyatana, pagsasabi ng katotohanan, at matatag na diwa na walang pabagu-bago.
Verse 6
विवेकादिगुणैर्युक्तः स शूद्रो याति सद्गतिम् । ब्रह्मचर्यं तपो नान्यद्द्वादशाक्षरचिंतनात् १
Ang may viveka (pagkilatis) at iba pang kabutihan, kahit isang Śūdra, ay makaaabot sa mabuting hantungan. Para sa kanya, walang pag-aayuno o tapa na hihigit sa brahmacarya at sa pagninilay sa labindalawang-pantig na mantra.
Verse 7
मन्त्रैर्विना षोडश सोपचारैः कार्या सुपूजा नरकादिहंतुः । यथा तथा वै गिरिजापतेश्च कार्या महा शूद्र महाघहंत्री
Kahit walang mga mantra, dapat pa ring isagawa ang marangal na pagsamba sa pamamagitan ng labing-anim na tradisyonal na handog; sapagkat winawasak nito ang kapalarang mala-impyerno at iba pa. Gayundin, O dakilang Śūdra, isagawa ang pagsamba kay Girijā-pati (Śiva), ang dakilang tagapuksa ng mabibigat na kasalanan.
Verse 8
ब्रह्मोवाच । एवं कथयतोरेषा रजनी क्षयमाययौ । सच्छूद्रो गालवश्चैव शिष्यैश्च परिवारितः
Sinabi ni Brahmā: Habang sila’y nagsasalita nang gayon, ang gabing iyon ay sumapit sa wakas. At ang mabuting Śūdra, gayundin si Gālava, ay napaliligiran ng kanilang mga alagad.
Verse 9
स तेन पूजितो विप्रो ययौ शीघ्रं निजाश्रमम्
Ang Brahmin na iyon, matapos parangalan niya, ay agad na nagtungo sa sarili niyang āśrama.
Verse 10
य इमं श्रुणुयान्मर्त्यो वाचयेत्पाठयेच्च वा । श्लोकं वा सर्वमपि च तस्य पुण्यक्षयो न हि
Sinumang mortal na makarinig nito, o bumigkas, o magpabigkas—maging isang taludtod man o ang kabuuan—hindi kailanman mababawasan ang kanyang kabanalan at gantimpalang merito.
Verse 260
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्य माहात्म्ये पैजवनोपाख्याने षष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ika-260 kabanata sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa saṁhitāng may walumpu’t isang libong śloka, sa ikaanim na aklat, ang Nāgara Khaṇḍa—sa Mahātmya ng banal na pook na Hāṭakeśvara, sa salaysay ng Śeṣaśāyī, sa pag-uusap nina Brahmā at Nārada, sa Mahātmya ng Cāturmāsya, sa salaysay ni Paijavana.