Adhyaya 258

Verse 1

गालव उवाच । प्रवृत्तायां शैलपुत्र्यां महत्तपसि दारुणे । कन्दर्पेण पराभूतो विचचार महीं हरः

Wika ni Gālava: Nang si Śailaputrī (si Pārvatī, Anak na Dalaga ng Bundok) ay nagsimula ng dakila at mabagsik na tapa, si Hara (Śiva), na napagtagumpayan ni Kāma (pagnanasa), ay gumala sa ibabaw ng daigdig.

Verse 2

वृक्षच्छायासु तीर्थेषु नदीषु च नदेषु च । जलेन सिंचत्स्ववपुः सर्वत्रापि महेश्वरः

Sa lilim ng mga puno, sa mga banal na tīrtha, sa malalaking ilog at sa mga sapa, si Maheśvara ay sa lahat ng dako’y patuloy na nagwiwisik ng tubig sa sarili niyang katawan.

Verse 3

तथापि कामाकुलितो न लेभे शर्म कर्हिचित् । एकदा यमुनां दृष्ट्वा जलकल्लोलमालिनीम्

Ngunit kahit gayon, dahil sa pagkaligalig ng pagnanasa, hindi siya nakatagpo ng kapayapaan kailanman. Minsan, nasilayan niya ang Yamunā, na wari’y may kuwintas na hinabing mga alon at alimpuyo ng tubig.

Verse 4

विगाहितुं मनश्चक्रे तापार्तिं शमयन्निव । कृष्णं बभूव तन्नीरं हरकायाग्निवह्निना

Nagpasya siyang lumusong, na wari’y upang pawiin ang nagpapahirap na init. Sa apoy ng lakas ng katawan ni Hara, ang tubig na iyon ay naging maitim.

Verse 5

साऽपि दिव्यवपुः पूर्वं श्यामा भूत्वा हराद्यतः

Siya man—na may anyong dibyino—ay unang naging maitim (śyāmā), at pagkaraan, mula kay Hara ay naganap ang pagbabago sa kanya sa bisa ng Kanyang impluwensiya.

Verse 6

स्तुत्वा नत्वा महेशानमुवाच पुनरेव सा । प्रसादं कुरु देवेश वशगास्मि सदा तव

Pagkatapos purihin at yumukod kay Maheśāna, muli siyang nagsalita: “Ipagkaloob Mo ang Iyong biyaya, O Panginoon ng mga diyos; ako’y laging nasa ilalim ng Iyong utos.”

Verse 7

ईश्वर उवाच । अस्मिंस्तीर्थवरेपुण्ये यः स्नास्यति नरो भुवि । तस्य पापसहस्राणि यास्यंति विलयं ध्रुवम् १

Wika ni Īśvara: “Sa pinakamabanal at dakilang tīrtha na ito, sinumang tao sa lupa ang maligo rito—ang libu-libong kasalanan niya ay tiyak na matutunaw at maglalaho.”

Verse 8

हरतीर्थमिति ख्यातं पुण्यं लोके भविष्यति । इत्युक्त्वा तां प्रणम्याथ तत्रैवांतरधीयत

“Sasikat ito sa daigdig bilang Hara-tīrtha, isang banal na pook ng dakilang kabutihan.” Pagkasabi nito, yumukod siya sa kanya at naglaho roon din.

Verse 9

तस्यास्तीरे महेशोऽपि कृत्वा रूपं मनोहरम् । कामालयं वाद्यहस्तं कृतपुंड्रं जटाधरम्

Sa pampang ng kaniyang ilog, si Maheśa man ay nag-anyong kaakit-akit—nanahan sa pagnanasa, may hawak na kasangkapang pangmusika, may tilaka sa noo, at may buhok na jaṭā na buhol-buhol.

Verse 10

स्वेच्छया मुनिगेहेषु दर्शयत्यंगचापलम् । क्वचिद्गायति गीतानि क्वचिन्नृत्यति छन्दतः

Sa sariling kalooban, sa mga ashram ng mga muni, ipinamalas niya ang mapaglarong galaw ng katawan; kung minsan ay umaawit ng mga awit, at kung minsan ay sumasayaw ayon sa kumpas.

Verse 11

स च क्रुद्ध्यति हसति स्त्रीणां मध्यगतः क्वचित् । एवं विचरतस्तस्य ऋषिपत्न्यः समंततः

At kung minsan, habang nasa gitna ng mga babae, siya’y nagagalit at saka tumatawa. Sa gayong paglalagalag niya, pinalibutan siya ng mga asawa ng mga rishi sa lahat ng panig.

Verse 12

पत्युः शुश्रूषणं गेहे त्यक्त्वा कार्याण्यपि क्षणात् । तमेव मनसा चक्रुः पतिरूपेण मोहिताः

Sa isang iglap, iniwan nila ang mga gawain sa bahay at ang paglilingkod sa asawa; nalito sa pag-aakalang siya ang anyo ng asawa, sa kaniya lamang nila itinuon ang isip.

Verse 13

भ्रमंत्यश्चैव हास्यानि चक्रुस्ता अपि योषितः । ततस्तु मुनयो दृष्ट्वा तासां दुःशीलभावनाम्

Pagala-gala, ang mga babaeng iyon ay nagpakawala ng halakhak at mga kilos na mapaglaro. Pagkaraan, nakita ng mga muni ang kanilang maruming pag-iisip at asal.

Verse 14

चुक्रुधुर्मुनयः सर्वे रूपं तस्य मनोहरम् । गृह्यतां हन्यतामेष कोऽयं दुष्ट उपागतः

Nag-alab sa galit ang lahat ng mga muni—bagama’t kaakit-akit ang anyo niya—at sumigaw: “Dakpin siya! Pukpukin siya! Sino ang masamang dumating dito?”

Verse 15

इति ते गृह्य काष्ठानि यदोपस्थे ययुस्तदा । पलायितः स बहुधा भयात्तेषां महात्मनाम्

Pagkasabi nito, sinunggaban nila ang mga pamalo at sumugod sa kanya. Ngunit sa takot sa mga dakilang-muni, tumakas siya sa iba’t ibang panig.

Verse 16

यो जीवकलया विश्वं व्याप्य तिष्ठति देहिनाम् । न ज्ञायते न च ग्राह्यो न भेद्यश्चापि जायते

Siya na sa isang bahagi ng kapangyarihang-buhay ay lumalaganap sa sansinukob at nananahan sa mga may katawan—hindi ganap na mauunawaan, hindi madadakip, ni matutusok o mapipinsala.

Verse 17

न शेकुस्ते यदा सर्वे ग्रहीतुं तं महेश्वरम् । तदा शिवं प्रकुपिता शेपुरित्थं द्विजातयः

Nang hindi nila madakip ang Maheśvara, ang mga “dalawang-beses na isinilang” na mga muni—sa tindi ng galit—ay bumigkas ng sumpa laban kay Śiva nang ganito.

Verse 18

यस्माल्लिंगार्थमागत्य ह्याश्रमांश्चोरवत्कृतम् । परदारापहरणं तल्लिङ्गं पततां भुवि

“Sapagkat pumarito ka alang-alang sa liṅga, ngunit umasal kang parang magnanakaw sa aming mga ashram, dinukot ang mga asawa ng iba—kaya nawa’y mahulog sa lupa ang liṅga na iyon!”

Verse 19

सद्य एव हि शापं त्वं दुष्टं प्राप्नुहि तापस । एवमुक्ते स शापाग्निर्वज्ररूपधरो महान्

“Kaagad, O masamang asceta, tanggapin mo ang sumpang ito!” Pagkasambit nito, sumiklab ang makapangyarihang apoy ng sumpa, taglay ang anyong tulad ng vajra, ang kulog na sandata.

Verse 20

तल्लिगं धूर्जटेश्छित्त्वा पातयामास भूतले । रुधिरौघपरिव्याप्तो मुमोह भगवान्विभुः

Pinutol niya ang liṅga ni Dhūrjaṭi (Śiva) at inihagis sa lupa. Nababalot ng rumaragasang dugo, ang Panginoong Makapangyarihan sa lahat ay nalugmok sa pagkalito.

Verse 21

वेदनार्त्तोज्ज्वलवपुर्महाशापाभिभूतधीः । तं तथा पतितं दृष्ट्वा त आजग्मुर्महर्षयः

Naglalagablab ang kanyang katawan sa hapdi ng pagdurusa, at ang isip niya’y dinaig ng isang dakilang sumpa. Nang makita siyang bumagsak nang gayon, nagmadaling dumating doon ang mga dakilang rishi.

Verse 22

आकाशे सर्वभूतानि त्रेसुर्विश्वं चचाल ह । देवाश्च व्याकुला जाता महाभयमुपागताः

Nanginig ang lahat ng nilalang sa kalangitan, at yumanig ang buong sansinukob. Maging ang mga deva ay nabalisa, sinaklot ng matinding pangamba.

Verse 23

ज्ञात्वा विप्रा महेशानं पीडिता हृदयेऽभवन् । शुशुचुर्भृशदुःखार्ता दैवं हि बलवत्तरम्

Nang makilala nilang siya si Maheśāna, nabigatan ang puso ng mga brāhmaṇa. Sa matinding dalamhati ay napahagulhol sila—tunay ngang ang tadhana (daiva) ang mas makapangyarihan.

Verse 24

किं कृतं भगवानेष देवैरपि स सेव्यते । साक्षी सर्वस्य जगतोऽस्माभिर्नैवोपलक्षितः

Ano ang nagawa namin? Ang Pinagpalang Panginoong ito—na pinaglilingkuran maging ng mga diyos—ang Saksi ng buong sanlibutan, ngunit hindi namin Siya nakilala kailanman.

Verse 25

वयं मूढधियः पापाः परमज्ञानदुर्बलाः । कथमस्माभिर्यस्यात्मा श्रुतश्च न निवेदितः

Kami ay makasalanan, may nalilitong pag-unawa, at mahina sa pinakamataas na kaalaman. Paano nangyari na hindi namin ipinahayag ang katotohanan tungkol sa Kanya—kahit narinig na namin ito?

Verse 26

मयेदृशो गृहस्थाय ह्यात्माऽयं न निवेदितः । निर्विकारो निर्विषयो निरीहो निरुपद्रवः

Sa isang maybahay na tulad ko, ang Sariling Ito ay hindi naipahayag—ang Sariling hindi nagbabago, lampas sa mga bagay ng pandama, walang pagnanasa, at walang pagkabagabag.

Verse 27

निर्ममो निरहंकारो यः शंभुर्नोपलक्षितः । यस्य लोका इमे सर्वे देहे तिष्ठंति मध्यगाः

Yaong Śambhu—walang pag-aangkin at walang pagkamakasarili—ay hindi namin nakilala. Sa loob ng Kanyang katawan nananahan ang lahat ng mga daigdig na ito, na nakatindig sa gitna.

Verse 28

स एष जगतां स्वामी हरोऽस्माभिर्न वीक्षितः । इत्युक्त्वा ते ह्युपविष्टा यावत्तत्र समागताः

“Siya nga ang Panginoon ng mga daigdig—si Hara—ngunit hindi namin Siya nasilayan.” Pagkasabi nito, sila’y naupo roon at naghintay hanggang dumating ang iba.

Verse 29

तान्दृष्ट्वा सहसा त्रस्तः पुनरेव महेश्वरः । विप्रशापभयान्नष्टस्त्रिपुरारिर्दिवं ययौ

Pagkakita sa kanila, muling biglang natakot si Maheśvara. Sa pangamba sa sumpa ng mga brāhmaṇa, naglaho ang kaaway ng Tripura at nagtungo sa langit.

Verse 30

सृष्टिस्थिति विनाशानां कर्त्र्यै मात्रे नमोनमः

Pagpupugay, muli’t muli, sa Ina—ang Tagapagganap ng paglikha, pag-iingat, at pagkalusaw.

Verse 32

सर्वै र्ज्ञाता रसाभिज्ञैर्मधुरास्वाददायिनी । त्वया विश्वमिदं सर्वं बलस्नेहसमन्वितम्

Kilala ng lahat ng marunong sa rasa bilang Tagapagkaloob ng matamis na lasa; sa Iyo, ang buong sansinukob na ito’y nalulukuban at sinusuportahan—taglay ang lakas at pag-ibig na nagbubuklod.

Verse 33

त्वं माता सर्वरुद्राणां वसूनां दुहिता तथा । आदित्यानां स्वसा चैव तुष्टा वांच्छितसिद्धिदा

Ikaw ang Ina ng lahat ng Rudra, at gayundin ang anak na babae ng mga Vasu; ikaw din ang kapatid na babae ng mga Āditya. Kapag Ikaw ay nalulugod, ipinagkakaloob Mo ang katuparan ng ninanais na mga tagumpay.

Verse 34

त्वं धृतिस्त्वं तथा पुष्टिस्त्वं स्वाहा त्वं स्वधा तथा । ऋद्धिः सिद्धिस्तथा लक्ष्मीर्धृतिः कीर्ति स्तथा मतिः

Ikaw ang katatagan at ang pagyabong; Ikaw ang Svāhā at gayundin ang Svadhā. Ikaw ang kasaganaan at ang ganap na tagumpay; Ikaw si Lakṣmī—pagtitiis, dangal, at wastong pag-unawa rin.

Verse 35

कांतिर्लज्जा महामाया श्रद्धा सर्वार्थसाधिनी । त्वया विरहितं किंचिन्नास्ति त्रिभुवनेष्वपि

Ikaw ang liwanag, ang kahinhinan, ang Mahāmāyā, at ang pananampalatayang tumutupad sa bawat marangal na layon. Sa tatlong daigdig, walang anumang umiiral na hiwalay sa Iyo.

Verse 36

वह्नेस्तृप्तिप्रदात्री च देवादीनाम् च तृप्तिदा । त्वया सर्वमिदं व्याप्तं जगत्स्थावरजंगमम्

Ikaw ang nagbibigay-kasiyahan kay Agni, at Ikaw rin ang nagkakaloob ng kasiyahan sa mga deva at sa lahat ng nilalang. Sa Iyo napupuno ang buong sanlibutan—ang di-kumikilos at ang kumikilos.

Verse 37

पादास्ते वेदाश्चत्वारः समुद्राः स्तनतां ययुः । चंद्रार्कौ लोचने यस्या रोमाग्रेषु च देवताः

Ang mga paa Mo ay ang apat na Veda; ang mga karagatan ay naging mga dibdib Mo. Ang buwan at araw ang mga mata ng Ina, at ang mga deva’y nananahan sa dulo ng bawat hibla ng Kanyang balahibo.

Verse 38

शृङ्गयोः पर्वताः सर्वे कर्णयोर्वायवस्तथा । नाभौ चैवामृतं देवि पातालानि खुरास्तथा

Ang lahat ng bundok ay mga sungay Mo; ang mga hangin ay mga tainga Mo. Sa Iyong pusod, O Devī, naroon ang amṛta—nektar ng kawalang-kamatayan; at ang mga Pātāla ay mga kuko ng Iyong mga paa rin.

Verse 39

स्कन्धे च भगवान्ब्रह्मा मस्तकस्थः सदाशिवः । हृद्देशे च स्थितो विष्णुः पुच्छाग्रे पन्नगास्तथा

Sa balikat Mo nakatayo ang Panginoong Brahmā; sa ulo Mo nananahan si Sadāśiva. Sa dako ng puso Mo naninirahan si Viṣṇu, at sa dulo ng buntot Mo naroon ang mga Nāga.

Verse 40

शकृत्स्था वसवः सर्वे साध्या मूत्रस्थितास्तव । सर्वे यज्ञा ह्यस्थिदेशे किन्नरा गुह्यसंस्थिताः

Ang lahat ng Vasu ay nananahan sa iyong dumi, at ang mga Sādhya ay nasa iyong ihi. Ang lahat ng yajña ay nasa iyong mga buto, at ang mga Kinnara ay nanunuluyan sa iyong mga lihim na bahagi.

Verse 41

पितॄणां च गणाः सर्वे पुरःस्था भांति सर्वदा । सर्वे यक्षा भालदेशे किन्नराश्च कपोलयोः

Ang lahat ng pangkat ng mga Ninuno (Pitṛ) ay laging nagniningning sa harap mo. Ang lahat ng Yakṣa ay nasa bahagi ng noo, at ang mga Kinnara ay nasa iyong mga pisngi.

Verse 42

सर्वदेवमयी त्वं हि सर्वभूतविवृद्धिदा । सर्वलोकहिता नित्यं मम देहहिता भव

Tunay na ikaw ang katawang-diyos ng lahat ng mga deva, ang nagpapalago sa lahat ng nilalang. Laging para sa kapakanan ng lahat ng daigdig, maging tagapagpala ka rin ngayon sa aking katawan.

Verse 43

प्रणतस्तव देवेशि पूजये त्वां सदाऽनघे । स्तौमि विश्वार्तिहन्त्रीं त्वां प्रसन्ना वरदा भव

Yumuyuko ako sa harap mo, O Diyosa ng mga panginoon—ikaw na walang dungis—at lagi kitang sinasamba. Pinupuri kita bilang tagapawi ng dalamhati ng sanlibutan; maging mapagpala at maging tagapagkaloob ng biyaya.

Verse 44

विप्रशापाग्निना दग्धं शरीरं मम शोभने । स्वतेजसा पुनः कर्त्तुमर्हस्यमृतसंभवे

O marilag na Isa, ang aking katawan ay nasunog sa apoy ng sumpa ng isang brāhmaṇa. O bukal ng kawalang-kamatayan, nararapat na ibalik mo ito sa pamamagitan ng sarili mong banal na ningning.

Verse 45

इत्युक्त्वा ता परिक्रम्य तस्या देहे लयं गतः । साऽपि गर्भे दधाराथ सुरभिस्तदनन्तरम्

Pagkasabi nito, nilibot niya siya nang may paggalang (pradakṣiṇa) at saka siya naglaho sa laya sa loob ng kanyang katawan. Pagkaraan, si Surabhi naman ay nagdalang-tao sa kanya sa sinapupunan.

Verse 46

कालातिक्रमयोगेन सर्वव्याकुलतां ययौ । यस्मिन्प्रनष्टे देवेशे विप्रशापभयावृते

Sa paglipas ng panahon, ang lahat ng nilalang ay nalugmok sa matinding pagkabalisa, sapagkat naglaho ang Panginoon—nababalot ng takot sa sumpa ng brāhmaṇa.

Verse 47

देवा महार्तिं प्रययुश्चचाल पृथिवी तथा । चंद्रार्कौ निष्प्रभौ चैव वायुरुच्चण्ड एव च

Sinakmal ang mga deva ng matinding dalamhati; yumanig din ang daigdig. Nangulimlim ang buwan at araw, at ang hangin ay naging marahas at mabangis.

Verse 48

समुद्राः क्षोभमग मंस्तस्मिन्काले द्विजोत्तम

Noong panahong iyon, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ang mga karagatan ay nag-alon at nagngitngit sa matinding pagyanig.

Verse 49

यस्मिञ्जगत्स्थावरजंगमादिकं काले लयं प्राप्य पुनः प्ररोहति । तस्मिन्प्रनष्टे द्विजशापपीडिते जयद्धतप्राय मवर्तत क्षणात्

Siya na sa Kanya ang buong daigdig—gumagalaw at di-gumagalaw—sa takdang panahon ay nalulusaw at muling sumisibol: nang maglaho ang Panginoong iyon, pinahihirapan ng sumpa ng brāhmaṇa, ang sansinukob ay waring biglang nalalapit na sa pagkapahamak.

Verse 258

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये हरशापो नामाष्टपंचाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Kaya nga, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa saṃhitā na may walumpu’t isang libong śloka—ito ang ika-258 na kabanata, na tinatawag na “Haraśāpa,” sa Ikaanim na Khaṇḍa (Nāgara), sa Māhātmya ng banal na pook na Hāṭakeśvara, sa salaysay na Śeṣaśāyy, sa pag-uusap nina Brahmā at Nārada, sa kadakilaan ng pagtalima sa Cāturmāsya.

Verse 311

या त्वं रसमयैर्भावैराप्यायसि भूतलम् । देवानां च तथासंघान्पितॄणामपि वै गणान्

Ikaw na sa pamamagitan ng mga katangiang puspos ng diwa at lakas-buhay ay nagpapalusog sa daigdig; gayundin, pinananatili Mo ang mga pangkat ng mga deva, at maging ang mga kalipunan ng mga Pitṛ, ang mga ninuno.