Adhyaya 257
Sa Kabanata 257, inihaharap ang isang teolohikong pag-uusap tungkol sa mantra-adhikāra (karapatang magsambit ng mantra) at disiplinadong debosyon. Hiniling ni Pārvatī kay Mahādeva ang masusing paliwanag sa kadakilaan ng labindalawang-pantig na mantra, ang wastong anyo nito, mga bunga, at paraan ng pagsasagawa. Ipinaliwanag ni Śiva ang tuntuning sensitibo sa varṇa/āśrama: para sa mga dvija, binibigkas ang dvādaśākṣara kasama ang praṇava «oṃ»; para sa kababaihan at Śūdra, itinuturo ito na may paunang pormulang pagpupugay—lalo na ang «namo bhagavate vāsudevāya»—at walang praṇava, ayon sa pasya ng Purāṇa–Smṛti. Nagbabala siya na ang paglabag sa itinakdang kaayusan (krama) ay itinuturing na pagkukulang na may masamang bunga. Ibinangon ni Pārvatī ang tensiyong doktrinal: sumasamba siya sa pamamagitan ng tatlong mātrā ngunit sinasabing wala siyang praṇava-adhikāra. Itinaas ni Śiva ang praṇava bilang sinaunang simulain kung saan nakaugat sa diwa ang Brahmā, Viṣṇu, at Śiva, subalit sinabi niyang ang pagiging karapat-dapat ay nakakamit sa tapas, lalo na sa pagtalima sa Cāturmāsya para sa ikalulugod ni Hari. Pinag-ugnay ng kabanata ang tapas at bhakti: ang tapas ay nagbibigay ng layunin at mga birtud ngunit mahirap; ang tunay na pagdami ng tapas ay nakikilala sa debosyon kay Hari, samantalang ang tapas na walang bhakti ay itinuturing na nabawasan. Ang pag-alaala kay Viṣṇu ay nagpapadalisay ng pananalita; ang Hari-kathā ay nag-aalis ng kasalanan gaya ng ilawan na nagtataboy ng dilim. Sa wakas, isinagawa ni Pārvatī ang Cāturmāsya austerity sa Himācala, may brahmacarya at kasimplehan, at nagmumuni-muni kay Hari–Śaṅkara sa mga itinakdang oras; ang pangwakas na papuri (iniuugnay kay Gālava) ay pumupuri sa kanya bilang Ina ng sansinukob at prakṛti na lampas sa mga guṇa, at ginagawang huwaran ang kanyang tapas sa balangkas ng mga panata at banal na pook ng bahaging ito.
Shlokas
Verse 1
पार्वत्युवाच । द्वादशाक्षरमाहात्म्यं मम विस्तरतो वद । यथावर्णं यत्फलं च यथा च क्रियते मया
Wika ni Pārvatī: “Ipaliwanag mo sa akin nang ganap ang kadakilaan ng labindalawang-pantig na mantra—ang wastong anyo ayon sa mga pantig, ang bungang ibinibigay nito, at ang paraan ng pagsasagawa na nararapat kong gawin.”
Verse 2
श्रीमहादेव उवाच । द्विजातीनां सहोंकारसहितो द्वादशाक्षरः । स्त्रीशूद्राणां नमस्कारपूर्वकः समुदाहृतः
Sinabi ni Śrī Mahādeva: “Para sa mga dvijāti (dalawang ulit na isinilang), itinuturo ang labindalawang-pantig na mantra na kasama ang pantig na Oṃ; para sa mga babae at Śūdra, ipinahahayag na ito’y inuunahan ng pagbati ng pagpupugay, ‘namo’.”
Verse 3
प्रकृतीनां रामनाम संमतो वा षडक्षरः । सोऽपि प्रणवहीनः स्यात्पुराणस्मृतिनिर्णयः
Para sa karaniwang tao, tinatanggap ang anim-na-pantig na pormulang kinikilala bilang “Rāma-nāma”; at iyon man ay nararapat na walang praṇava (Oṃ)—ganyan ang pasya ng mga Purāṇa at Smṛti.
Verse 4
क्रमोऽयं सर्ववर्णानां प्रकृतीनां सदैव हि । क्रमेण रहितो यस्तु करोति मनुजो जपम् । तस्य प्रकुप्यति विभुर्नरकादिप्रदायकः
Tunay, ito ang itinakdang kaayusan para sa lahat ng uri at para sa karaniwang tao. Ngunit ang sinumang magsagawa ng japa nang walang wastong kaayusan, sa kanya nagagalit ang Panginoon, at nagiging tagapagkaloob ng impiyerno at iba pang masakit na bunga.
Verse 5
पार्वत्युवाच । मया त्रिमात्रया स्वामिन्सेव्यते जगदीश्वरः । रूपमस्य कथं जाने वचसामप्यगोचरम्
Wika ni Pārvatī: “O Panginoon, sinasamba ko ang Panginoon ng sansinukob sa pamamagitan ng tatlong mātrā; paano ko malalaman ang Kanyang anyo, na lampas maging sa abot ng mga salita?”
Verse 6
ईश्वर उवाच प्रणवस्याधिकारो न तवास्ति वरवर्णिनि । नमो भगवते वासुदेवायेति जपः सदा
Wika ni Īśvara: “O marikit, wala kang karapatang gumamit ng praṇava (Oṃ). Kaya ang japa ay laging: ‘Namo Bhagavate Vāsudevāya.’”
Verse 7
पार्वत्युवाच । यदि सप्रणवं दद्याद्द्वादशाक्षरचिंतनम । प्रणवे नाधिकारो मे कथं भवति धूर्जटे
Sinabi ni Pārvatī: “Kung ang pagninilay sa labindalawang-pantig na mantra ay ibibigay na may praṇava (Oṃ), at wala akong karapat-dapat sa praṇava, paano ito magiging para sa akin, O Dhūrjaṭi?”
Verse 8
ईश्वर उवाच । प्रणवः सर्वदेवानामादिरेष प्रकीर्तितः । ब्रह्मा विष्णुः शिवश्चैव वसंति दयितायुताः
Wika ni Īśvara: “Ang Praṇava (Oṃ) ay ipinahahayag na pinagmulan at unang-ugat ng lahat ng mga deva. Sa loob nito nananahan sina Brahmā, Viṣṇu, at Śiva rin, kasama ang kanilang mga minamahal na kabiyak.”
Verse 9
तत्र सर्वाणि भूतानि सर्व तीर्थानि भागशः । तिष्ठंति सर्वतीर्थानि कैवल्यं ब्रह्म एव यः
“Doon nananahan ang lahat ng nilalang at ang lahat ng tīrtha, bawat isa ayon sa bahagi nito. Doon din nananahan ang lahat ng tīrtha—tunay nga, yaon ang mismong Brahman, ang kalagayan ng ganap na paglaya (kaivalya).”
Verse 10
तस्य योग्या तदा देवि भविष्यसि यदा तपः । चातुर्मास्ये हरिप्रीत्यै करिष्यसि शुभानने
“O Diyosa, ikaw na may mapagpalang mukha, magiging karapat-dapat ka roon kapag nagsagawa ka ng tapa. Sa panahon ng Cāturmāsya, para sa kagalakan ni Hari, gagawin mo ang banal na pag-aayuno at pagdidisiplina.”
Verse 11
तपसा प्राप्यते कामस्तपसा च महत्फलम् । तपसा जायते सर्वं तत्तपः सुलभं नरैः
Sa pamamagitan ng tapas (mahigpit na pag-aayuno at disiplina), natatamo ang mga ninanais; sa tapas, sumisibol ang dakilang bunga. Mula sa tapas nagmumula ang lahat—ngunit ang gayong tapas ay hindi madaling maisagawa ng tao.
Verse 12
यशः सौभाग्यमतुलं क्षमासत्यादयो गुणाः । सुलभं तपसा नित्यं तपश्चर्त्तुं न शक्यते
Ang katanyagan, walang kapantay na magandang kapalaran, at mga birtud gaya ng pagtitiis at katotohanan ay palagiang natatamo sa pamamagitan ng tapas. Ngunit ang pananatili sa tapas ay hindi madaling magawa.
Verse 13
यदा हि तपसो वृद्धिस्तदा भक्तिर्हरौ भवेत् । तदा हि तपसो हानिर्यदा भक्तिं विना कृतम्
Kapag lumalago ang tapas, nararapat na sumibol ang debosyon (bhakti) kay Hari. Ngunit ang tapas ay humihina at nababawasan kapag ginagawa nang walang bhakti.
Verse 14
तावत्तपांसि गर्जंति देहेऽस्मिन्सततं नृणाम् । यदा विष्णुं स्मरेन्नित्यं जिह्वाग्रं पावनं भवेत्
Hangga’t ang mga pag-austeridad ay “umuungal” sa loob ng katawang ito ng tao nang walang tigil. Ngunit kapag laging inaalala si Viṣṇu, ang dulo ng dila ay nagiging dalisay at nakapaglilinis, karapat-dapat sa banal na pagbigkas.
Verse 15
यथा प्रदीपे ज्वलिते प्रणश्यति महत्तमः । तथा हरेः कथायां च याति पापमनेकधा
Gaya ng pagkapawi ng matinding dilim kapag sinindihan ang lampara, gayon din sa pagsasalaysay ng mga katha ni Hari, ang kasalanan ay lumilisan sa maraming anyo at pinagmulan.
Verse 16
तस्मात्पार्वति यत्नेन हरौ सुप्ते तपः कुरु । चातुर्मास्येऽथ संप्राप्ते प्रणवेन समन्वितम्
Kaya nga, O Pārvatī, magsikap kang magsagawa ng tapas (pagpapakasakit na banal) habang si Hari ay “natutulog” sa sagradong panahon. At pagdating ng Cāturmāsya, isagawa ito na kalakip ang Praṇava (Oṃ).
Verse 17
विशुद्धहृदया भूत्वा मन्त्रराजमिमं जप स एव भगवांस्तुष्टो द्वादशाक्षरसंयुतम्
Pagdalisayin ang puso, saka bigkasin sa japa ang “hari ng mga mantra” na ito. Ang mismong Mapalad na Panginoon, kapag nalugod, ay magbibigay ng kaganapan sa pamamagitan ng mantrang may labindalawang pantig.
Verse 18
प्रदास्यति परं ज्ञानं ब्रह्मरूपमखण्डितम् । ब्रह्मकल्पांतकोटीषु जप त्वं द्वादशाक्षरम्
Ito’y magkakaloob ng kataasang kaalaman—di-nahahati, may likas na anyo ng Brahman. Kaya sa paglipas ng di-mabilang na yuga at mga wakas nito, patuloy mong bigkasin sa japa ang mantrang labindalawang pantig.
Verse 19
मन्त्रराजं सप्रणवं ध्यायेत्सोऽपि न पश्यति । इत्युक्ता सा तपोनिष्ठा तपश्चरितुमागता
Kahit magnilay sa “hari ng mga mantra” na kalakip ang Praṇava (Oṃ), hindi pa rin natatanaw ang layon sa pamamagitan niyon lamang. Kaya’t nang maturuan, siya—matatag sa pag-aayuno at tapas—ay humayo upang magsagawa ng tapas.
Verse 20
हिमाचलस्य शिखरे चातुर्मास्ये समागते । ब्रह्मचर्यव्रतपरा वसनत्रयसंयुता
Nang dumating ang sagradong panahon ng Cāturmāsya, sa tuktok ng Himālaya siya nanatili—nakatuon sa panatang brahmacarya (kalinisan), at nakabihis ng tatlong kasuotan.
Verse 21
प्रातर्मध्येऽपराह्ने च ध्यायन्ती हरिशंकरम् । वपुर्यथा पुरा कृष्टं पूजने शंकरस्य च
Sa umaga, tanghali, at hapon, siya’y nagmuni-muni kay Hari–Śaṅkara; at ang kanyang katawan ay pumayat gaya ng dati, dahil sa pagsamba kay Śaṅkara.
Verse 22
सखीजन समायुक्ता पितुः शृंगे मनोहरे । अतपत्सा विशालाक्षी क्षमादिगुणसंयुता
Kasama ang kanyang pangkat ng mga kaibigan, sa kaaya-ayang tuktok ng bundok ng kanyang ama, ang malalaking-mata—puspos ng mga birtud gaya ng pagtitiis—ay nagsagawa ng matinding pag-aayuno at pagninilay (tapas).
Verse 23
गालव उवाच । या हि योगीश्वरध्येया या वन्द्या विश्ववन्दिता । जननी या च विश्वस्य साऽपि कामात्तपोगता
Wika ni Gālava: Siya na pinagninilayan ng mga panginoon ng Yoga, Siya na karapat-dapat sambahin at sinasamba ng sanlibutan, Siya na Ina ng daigdig—siya man, dahil sa isang pagnanais, ay nagtungo sa tapas (pag-aayuno at pagninilay).
Verse 24
या हि प्रकृतिसद्रूपा तडित्कोटिसमप्रभा । विरजा या स्वयं वन्द्या गुणातीताचरत्तपः
Siya na ang anyo’y tulad ng unang Prakṛti, ang ningning ay katumbas ng di-mabilang na kidlat; walang dungis, karapat-dapat sambahin sa sarili, at lampas sa mga guṇa—ay nagsagawa ng austeridad (tapas).
Verse 25
पृथ्व्यंबु तेजो वायुश्च गगनं यन्मयं विदुः । मूलप्रकृतिरूपा या सा चकारोत्तम तपः
Siya na kinikilalang pinagmumulan ng lupa, tubig, apoy, hangin, at kalangitan; Siya na anyo ng Mūla-Prakṛti—siya’y nagsagawa ng pinakadakilang tapas.
Verse 26
या स्थावरं जंगममाशु विश्वं व्याप्य स्थिता या प्रकृतेः पुरापि । स्पृहादिरूपेण च तृप्तिदात्री देवे प्रसुप्ते तपसाऽप शुद्धिम्
Siya na lumalaganap at nananahan sa buong daigdig—sa di-gumagalaw at sa gumagalaw; Siya na umiiral pa bago pa man mahayag ang Prakṛti; at sa mga anyong gaya ng pananabik, Siya ang nagkakaloob ng kasiyahan. Nang mahimbing ang Deva, sa pamamagitan ng tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay) ay inalis Niya ang karumihan.
Verse 257
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये द्वादशाक्षरनाममहिमपूर्वकपार्वतीतपोवर्णनं नाम सप्तपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang Kabanata 257, na tinatawag na “Paglalarawan ng Tapa ni Pārvatī, na pinangungunahan ng Kaluwalhatian ng Labindalawang-Pantig na Pangalan,” sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod, sa ikaanim na bahagi—ang Nāgara-khaṇḍa—sa loob ng Māhātmya ng Hāṭakeśvara-kṣetra, sa salaysay ng Śeṣaśāyī, sa pag-uusap nina Brahmā at Nārada, sa pagpupuri sa Cāturmāsya.