
Nagbubukas ang kabanata sa Kailāsa: si Rudra (Śiva) ay nakaupo kasama si Umā, napaliligiran ng maraming gaṇa na isa-isang binabanggit ang mga pangalan, na wari’y isang kosmikong korte ng pagsamba. Pagdating ng tagsibol, inilalarawan ang ganda ng kapaligiran at ang pag-igting ng mapaglarong kilos; inuutusan ni Śiva ang mga gaṇa na pigilan ang kababawan at magsagawa ng tapas (mahigpit na pagninilay at pag-aayuno). Napansin ni Pārvatī ang rosaryo (mālā) ni Śiva at nagtanong kung ano ang inuulit niya sa japa, gayong siya ang sinaunang Panginoon—ano ang dakilang bagay na kanyang pinagninilayan? Sumagot si Śiva na lagi niyang binubulay ang diwa ng sanlibong pangalan ni Hari, at itinuro ang disiplina ng mantra: ang praṇava (Om) at ang dvādaśākṣara (labindalawang pantig) ay itinatanghal bilang esensya ng Veda, dalisay, nagpapalaya, at lalo pang mabisa sa Cāturmāsya, na may matibay na pangakong phala—pagkawasak ng napakalaking naipong kasalanan. Pagkaraan, pinalawak ang aral sa pagiging abot ng lahat: para sa mga pangkat na hindi gumagamit ng praṇava, inirerekomenda ang Rāma-nāma bilang pinakamakapangyarihang mantra na dalawang pantig. Nagtatapos ang kabanata sa masidhing pagpupuri sa pangalang “Rāma” bilang tagapag-alis ng takot at sakit, tagapagkaloob ng tagumpay, at tagapaglinis ng lahat; ang pag-asa sa Pangalan ay nagpapahupa ng mga balakid at nag-aalis ng parusang bunga sa kabilang buhay, lalo na sa panahon ng Cāturmāsya.
Verse 1
गालव उवाच । एकदा भगवान्रुद्रः कैलासशिखरे स्थितः । दधार परमां लक्ष्मीमुमया सहितः किल
Wika ni Gālava: Minsan, ang mapalad na Rudra ay nanahan sa tuktok ng Kailāsa; at tunay ngang tinaglay Niya ang kataas-taasang Lakṣmī, kasama si Umā.
Verse 2
गणानां कोटयस्तिस्रस्तं यदा पर्यवारयन् । वीरबाहुर्वीरभद्रो वीरसेनश्च भृङ्गिराट्
Nang ang tatlong koṭi na mga gaṇa ni Śiva ay pumaligid sa Kanya sa lahat ng panig, kabilang sa kanila sina Vīrabāhu, Vīrabhadra, Vīrasena, at Bhṛṅgirāṭ.
Verse 3
रुचिस्तुटिस्तथा नन्दी पुष्पदन्तस्तथोत्कटः । विकटः कण्टकश्चैव हरः केशो विघंटकः
Naroon sina Ruci, Tuṭi, Nandī, Puṣpadanta, at si Utkaṭa; gayundin sina Vikaṭa at Kaṇṭaka; at (iba pa) sina Hara, Keśa, at Vighaṃṭaka—kabilang sa mga gaṇa.
Verse 4
मालाधरः पाशधरः शृङ्गी च नरनस्तथा । पुण्योत्कटः शालिभद्रो महाभद्रो विभद्रकः
Naroon din sina Mālādhara, Pāśadhara, at Śṛṅgī, gayundin si Naranas; at naroon pa sina Puṇyotkaṭa, Śālibhadra, Mahābhadra, at Vibhadraka.
Verse 5
कणपः कालपः कालो धनपो रक्तलोचनः । विकटास्यो भद्रकश्च दीर्घजिह्वो विरोचनः
Sina Kaṇapa, Kālapa, Kāla, Dhanapa, at Raktalocana; gayundin sina Vikaṭāsya, Bhadraka, Dīrghajihva, at Virocana—kabilang sila roon.
Verse 6
पारदो घनदो ध्वांक्षी हंसक्री नरकस्तथा । पंचशीर्षस्त्रिशीर्षश्च क्रोडदंष्ट्रो महाद्भुत
Sina Pārada, Ghanada, Dhvāṃkṣī, Haṃsakrī, at pati Naraka; sina Paṃcaśīrṣa at Triśīrṣa; at si Kroḍadaṃṣṭra—tunay na kagila-gilalas.
Verse 7
सिंहवक्त्रो वृषहनुः प्रचण्डस्तुंडिरेव च । एते चान्ये च बहवस्तदा भवसमीपगाः
Sina Siṃhavaktra, Vṛṣahanu, Pracaṇḍa, at si Tuṃḍi rin—sila at marami pang iba ay naroon noon sa piling ni Bhava (Śiva).
Verse 8
महादेव जयेत्युच्चैर्भद्रकालीसमन्विताः । भूतप्रेतपिशाचानां समूहा यस्य वल्लभाः
Kasama si Bhadrakālī, sumigaw sila nang malakas: “Tagumpay kay Mahādeva!”—siya na minamahal at tapat na sinusundan ng mga pangkat ng bhūta, preta, at piśāca.
Verse 9
अस्तुवंस्तं समीपस्था वसन्ते समुपागते । वनराजिर्विभाति स्म नवकोरकशोभिता
Nakatayo sa piling niya, pinuri nila siya; at nang dumating ang tagsibol, ang mga hanay ng gubat ay nagningning, pinalamutian ng mga sariwang usbong.
Verse 10
दक्षिणानिलसंस्पर्शः कवीनां सुखकृद्बभौ । वियोगिहृदयाकर्षी किंशुकः पुष्पशोभितः
Ang haplos ng hanging timog ay naging ligaya ng mga makata; at ang punong kiṃśuka na nababalutan ng mga bulaklak ay humila sa puso ng mga nagdurusa sa paglayo at pangungulila.
Verse 11
द्वन्द्वादिविक्रियाभावं चिक्रीडुश्च समंततः । तस्मिन्विगाढे समये मनस्युन्मादके तथा
At sa lahat ng dako sila’y naglaro at nagsaya, na wari’y nakalaya sa mga pag-uga na bunga ng mga magkasalungat (gaya ng ligaya at pighati); sa sandaling yaong lubhang nakalulubog—na nakalalasing din sa isip.
Verse 12
नंदी दंडधरः संज्ञां दृष्ट्वा चक्रे हरो परः । अलं चापलदोषेण तपः कुर्वंतु भो गणाः
Nang makita ni Nandī at ng tagapaglingkod na may hawak na tungkod ang hudyat, nag-utos ang Kataas-taasang Hara (Śiva): “Sapat na ang kasalanan ng pagkabalisa—O mga Gaṇa, magsagawa kayo ng tapas, ang banal na pag-aayuno at pagninilay!”
Verse 13
तदा सर्वे वनमपि भूकांडजमभूत्पुनः । गणास्ते तप आतस्थुर्दृष्ट्वा कान्तिंवसन्तजाम्
Noon, maging ang buong gubat ay tila muling sumibol na sariwa mula sa lupa; at ang mga Gaṇa, nang makita ang ningning na wari’y isinilang ng tagsibol, ay tumindig sa kanilang tapas, ang banal na pag-aayuno at pagninilay.
Verse 14
ततः सा विश्वजननी पार्वती प्राह शंकरम् । इयं ते करगा नित्यमक्षमाला महेश्वर
Pagkaraan, si Pārvatī, ang Ina ng sansinukob, ay nagsalita kay Śaṅkara: “O Maheśvara, ang banal na rosaryo (akṣamālā) na ito ay laging nasa iyong kamay.”
Verse 15
त्वया किं जप्यते देव संदेहयति मे मनः । त्वमेकः सर्व भूतानामादिकृत्सकलेश्वरः
“O Deva, ano ang inuusal mo sa japa? Napupuno ng pag-aalinlangan ang aking isip—sapagkat Ikaw lamang ang unang Lumikha ng lahat ng nilalang, ang Panginoon ng lahat.”
Verse 16
न माता न पिता बंधुस्तव जातिर्न कश्चन । अहं तव परं किंचिद्वेद्मि नास्तीति किंचन
“Sa Iyo’y walang ina, walang ama, walang kamag-anak; wala ring anumang (hangganang) kapanganakan o angkan. Ngunit ito ang nalalaman ko tungkol sa Iyo: wala ni anumang bagay na higit pa sa Iyo.”
Verse 17
श्रमेण त्वं समायुक्तो श्वासोच्छ्वासपरायणः । जपन्नपि महाभक्त्या दृश्यसे त्वं मया सदा
“Ngunit sa aking paningin, wari’y Ikaw ay nasa pagod na pagsisikap, nakatuon sa paghinga—sa paglanghap at pagbuga; at sa dakilang debosyon, lagi kitang nakikita, kahit habang inuusal mo ang japa.”
Verse 18
त्वत्तःपरतरं किचिद्यत्त्वं ध्यायसि चेतसा । तन्मे कथय देवेश यद्यहं दयिता तव
“Kung may anumang higit sa Iyo na pinagninilayan Mo sa puso, sabihin Mo sa akin, O Panginoon ng mga diyos—kung tunay ngang ako’y mahal Mo.”
Verse 19
इति स्पृष्टस्तदा शंभुरुवाच हरिसेवकः । हरेर्नामसहस्राणां सारं ध्यायामि नित्यशः
Nang siya’y masambitang gayon, sumagot si Śambhu—ang lingkod ni Hari: “Palagi kong pinagninilayan ang diwa ng sanlibong pangalan ni Hari.”
Verse 20
जपामि रामनामांकमवातरं ससप्तमम् । चतुर्विशतिसंख्याकान्प्रादुर्भावान्हरेर्गुणान्
Sa japa ay paulit-ulit kong binibigkas ang Pangalan ni Rāma—ang ikapitong avatāra—at pinagninilayan ko ang mga katangian at pagpapakita ni Hari na bilang ay dalawampu’t apat.
Verse 21
एतेषामपि यत्सारं प्रणवाख्यं महत्फलम् । द्वादशाक्षरसंयुक्तं ब्रह्मरूपं सना तनम्
At ang diwa ng lahat ng ito ay ang Pranava (Oṃ), na nagbubunga ng dakilang gantimpala—kakabit ng mantrang labindalawang pantig—ang walang hanggang katotohanang anyong Brahman.
Verse 22
अक्षरत्रयसंबद्धं ग्रामत्रयसमन्वितम् । सबिंदुं प्रणवं शश्वज्जपामि जपमालया
Walang humpay kong inuusal, sa pamamagitan ng mala (rosaryo), ang Pranava (Oṃ) na may bindu—kaugnay ng tatlong pantig—at sinasamahan ng tatlong grāma (anyo ng pagbigkas).
Verse 23
वेदसारमिदं नित्यं द्व्यक्षरं सततोद्यतम् । निर्मलं ह्यमृतं शांतं सदूपममृतोपमम्
Ito ang pinakadiwa ng mga Veda—walang hanggan, may dalawang pantig, at laging dapat panghawakan. Ito’y dalisay, amṛta na di-namamatay; mapayapa sa likas na anyo, tunay sa anyo, at tulad ng mismong kawalang-kamatayan.
Verse 24
कलातीतं निर्वशगं निर्व्यापारं महत्परम् । विश्वाधारं जगन्मध्यं कोटिब्रह्मांडबीजकम्
Higit sa lahat ng hati ng panahon at sukat, malaya at di-nakasalalay, walang-kilos at walang-gawa, kataas-taasan at malawak—salalayan ng sansinukob, puso ng mga daigdig, binhi ng di-mabilang na brahmāṇḍa (mga kosmikong itlog).
Verse 25
जडं शुद्धक्रियं वापि निरंजनं नियामकम् । यज्ज्ञात्वा मुच्यते क्षिप्रं घोरसंसारबंधनात्
Maging Siya man ay pagnilayan bilang tahimik at di-nagbabago, o bilang dalisay na pagkilos; bilang walang dungis at bilang Tagapag-ayos sa kalooban—sa pagkakilala sa Kanya, ang tao’y agad napapalaya mula sa kakila-kilabot na gapos ng saṃsāra.
Verse 26
ओंकारसहितं यच्च द्वादशाक्षरबीजकम् । जपतः पापकोटीनां दावाग्नित्वं प्रजायते
At ang binhi-mantra na may labindalawang pantig, na kalakip ang Oṃ—kapag ito’y inuusal sa japa, ang mga kasalanang di-mabilang ay nagiging parang panggatong ng apoy sa gubat at nalilipol.
Verse 27
एतदेव परं गुह्यमेतदेव परं महः । एतद्धि दुर्लभं लोके लोकत्रयविभूषणम्
Ito lamang ang sukdulang lihim; ito lamang ang pinakamataas na kaningningan. Tunay, ito’y bihira sa daigdig—palamuti ng tatlong mundo.
Verse 28
प्राप्यते जन्मकोटीभिः शुभाशुभविनाशकम् । एतदेव परं ज्ञानं द्वादशाक्षरचिन्तनम्
Nakakamtan lamang ito matapos ang di-mabilang na kapanganakan, at winawasak nito ang mga nalalabing bunga ng karma, mabuti man o masama. Ito lamang ang sukdulang kaalaman: pagninilay sa labindalawang-pantig na mantra.
Verse 29
चातुर्मास्ये विशेषेण ब्रह्मदं चिंतितप्रदम् । एतदक्षरजं स्तोत्रं यः समाश्रयते सदा
Lalo na sa panahon ng Cāturmāsya, ipinagkakaloob nito ang Brahman (ang kataas-taasang kalagayan) at tinutupad ang anumang pinagninilayan. Sinumang laging kumakalinga sa himnong isinilang mula sa mga banal na pantig na ito—
Verse 30
मनसा कर्मणा वाचा तस्य नास्ति पुनर्भवः । द्वादशाक्षरसंयुक्तं चक्रद्वादशभूषितम्
Para sa kanya—sa isip, sa gawa, at sa salita—wala nang muling kapanganakan. Ang pagtalima/aral na ito ay kaugnay ng Mantrang Labindalawang Pantig at pinalalamutian ng labindalawang tanda ng cakra.
Verse 31
मासद्वादशनामानि विष्णोर्यो भक्तितत्परः । शालग्रामेषु तान्युक्त्वा न्यसेदघहराणि च
Ang taong masigasig sa bhakti ay dapat bigkasin ang labindalawang pangalang pangbuwan ni Viṣṇu; sa pagbigkas nito sa mga batong Śālagrāma, ilagak bilang nyāsa, sapagkat nag-aalis ito ng kasalanan.
Verse 32
दिवसेदिवसे तस्य द्वादशाहफलं लभेत् । द्वादशाक्षर माहात्म्यं वर्णितुं नैव शक्यते
Araw-araw, natatamo niya ang bunga ng isang labindalawang-araw na banal na pagtalima. Ang kadakilaan ng Mantrang Labindalawang Pantig ay tunay na di-masaysay nang ganap.
Verse 33
जिह्वासहस्रैरपि च ब्रह्मणापि न वार्यते । महामन्त्रो ह्ययं लोके जप्यो ध्यातः स्तुतस्तथा
Kahit may sanlibong dila—kahit si Brahmā mismo—hindi mauubos ang papuri rito. Tunay, ito ang Dakilang Mantra sa daigdig: dapat bigkasin sa japa, pagnilayan sa dhyāna, at awitin sa pagpupuri.
Verse 34
पापहा सर्वमासेषु चातुर्मास्ये विशेषतः । इदं रहस्यं वेदानां पुराणानामनेकशः
Pinupuksa nito ang kasalanan sa bawat buwan—lalo na sa banal na panahon ng Cāturmāsya. Ito ang lihim na paulit-ulit na itinuturo sa mga Veda at sa maraming Purāṇa.
Verse 35
स्मृतीनामपि सर्वासां द्वादशाक्षरचिन्तनम् । चिंतनादेव मर्त्यानां सिद्धिर्भवति हीप्सिता
Kahit sa lahat ng Smṛti, pinapahalagahan ang pagninilay sa Mantrang Labindalawang Pantig. Sa pagninilay lamang, natatamo ng mga mortal ang tagumpay na minimithi nila.
Verse 36
पुण्यदानेन याम्येन मुक्तिर्भवति शाश्वती । वर्णैस्तथाश्रमैरेव प्रणवेन समन्वितैः
Sa pagbibigay ng kaloob na may kabanalan ayon sa itinakdang tuntunin, sumisilang ang walang-hanggang kalayaan. Ito’y itinuturo para sa mga varṇa at mga āśrama, kapag iniuugnay sa Praṇava (Oṃ).
Verse 37
जपैर्ध्यानैः शमपरैर्मोक्षं यास्येत निश्चितम । शूद्राणां चापि नारीणां प्रणवेन विवर्जितः
Sa pamamagitan ng japa, dhyāna, at mga pagsasanay na nakaugat sa kapayapaan, tiyak na mararating ang mokṣa. Para sa mga Śūdra at gayundin sa mga babae, sinasabing walang Praṇava (Oṃ).
Verse 38
प्रकृतीनां च सर्वासां न मन्त्रो द्वादशाक्षरः । न जपो न तपः कार्यं कायक्लेशाद्विशुद्धिता
At para sa lahat ng gayong tao, ang Mantrang Labindalawang Pantig ay hindi dapat gawing mantra. Huwag magsagawa ng japa at huwag magtapa; walang pagdalisay sa pagpapahirap sa katawan.
Verse 39
विप्रभक्त्या च दानेन विष्णुध्यानेन सिद्ध्यति । तासां मन्त्रो रामनाम ध्येयः कोट्यधिको भवेत्
Sa debosyon sa mga brāhmaṇa, sa pagkakawanggawa, at sa pagninilay kay Viṣṇu, natatamo ang kaganapan. Para sa kanila, ang mantra ay ang Pangalan ni Rāma—dapat pagnilayan—na nakahihigit sa iba pang mantra nang sampu-sampung milyon.
Verse 40
रामेति द्व्यक्षरजपः सर्वपापापनोदकः । गच्छंस्तिष्ठञ्छयानो वा मनुजो रामकीर्तनात्
Ang japa na may dalawang pantig—“Rāma”—ay nag-aalis ng lahat ng kasalanan. Maging naglalakad, nakatayo, o nakahiga, ang tao’y nalilinis sa pag-awit ng Banal na Pangalan ni Rāma.
Verse 41
इह निर्वर्ततो याति प्रान्ते हरिगणो भवेत् । रामेति द्व्यक्षरो मन्त्रो मंत्रकोटिशताधिकः
Ang sinumang makapagtapos ng pagsasanay na ito dito ay lilisan, at sa wakas ay magiging kabilang sa banal na kapisanan ni Hari. Ang dalawang-pantig na mantra—“Rāma”—ay higit pa sa daan-daang krore ng ibang mga mantra.
Verse 42
सर्वासां प्रकृतीनां च कथितः पापनाशकः । चातुर्मास्येऽथ संप्राप्ते सोऽप्यनंतफलप्रदः
Ito’y ipinahayag na tagapuksa ng kasalanan para sa lahat ng nilalang, anuman ang kanilang likas na ugali. At kapag dumating ang banal na panahon ng Cāturmāsya, ang gayong pagsasanay ay nagkakaloob ng walang-hanggang bunga.
Verse 43
चातुर्मास्ये महापुण्ये लभ्यते भक्तितत्परैः । देववन्निष्फलं तेषां यमलोकस्यसेवनम्
Sa Cāturmāsya na dakilang mapagpala, ito’y nakakamtan ng mga puspos ng bhakti. Para sa kanila, ang pagdalo sa kaharian ni Yama ay nagiging walang saysay at walang bunga.
Verse 44
न रामादधिकं किंचित्पठनं जगतीतले । रामनामाश्रया ये वै न तेषां यमयातना
Sa ibabaw ng daigdig, walang pagbigkas na hihigit sa Pangalan na “Rāma”. Ang mga kumakalinga sa pangalang Rāma ay hindi daraan sa mga pahirap ni Yama.
Verse 45
ये च दोषा विघ्नकरा मृतका विग्रहाश्च ये । राम नामैव विलयं यांति नात्र विचारणा
Anumang pagkukulang na nagdudulot ng hadlang—maging mga nakatagong dumi na tila patay o mga alitang mapanlaban—sa banal na Pangalan na “Rāma” lamang ay nalulusaw; dito’y walang pag-aalinlangan o karagdagang pagsisiyasat.
Verse 46
रमते सर्वभूतेषु स्थावरेषु चरेषु च । अन्तरात्मस्वरूपेण यच्च रामेति कथ्यते
Yaong nagdudulot ng kagalakan at nananahan sa lahat ng nilalang—sa mga di-gumagalaw at sa mga gumagalaw—sa anyo ng Panloob na Sarili, siya ang tinatawag na “Rāma”.
Verse 47
रामेति मत्रराजोऽयं भयव्याधिनिषूदकः । रणे विजयदश्चापि सर्वकार्यार्थसाधकः
Ang haring-mantra na ito—“Rāma”—ay pumupuksa sa takot at karamdaman; nagbibigay rin ng tagumpay sa digmaan at tumutupad sa bawat layunin at gawain.
Verse 48
सर्वतीर्थफलः प्रोक्तो विप्राणामपि कामदः । रामचन्द्रेति रामेति रामेति समुदाहृतः
Ipinahayag na ito’y nagbibigay ng bunga ng lahat ng tīrtha at tumutupad maging sa mga hangarin ng mga brāhmaṇa; kaya ito’y binibigkas bilang “Rāmacandra”, bilang “Rāma”, bilang “Rāma”.
Verse 49
द्व्यक्षरो मन्त्रराजोऽयं सर्वकार्यकरो भुवि । देवा अपि प्रगायंति रामनामगुणाकरम्
Ang dalawang-pantig na haring-mantra na ito ay tumutupad sa lahat ng gawain sa daigdig; maging ang mga deva ay umaawit ng mga katangian ng banal na Pangalan ni “Rāma”, ang sisidlan ng mga kabutihan.
Verse 50
तस्मात्त्वमपि देवेशि रामनाम सदा वद । रामनाम जपेद्यो वै मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
Kaya nga, O Diyosa na Panginoon ng mga diyos, ikaw man ay laging bigkasin ang Pangalan na “Rāma”. Sinumang taimtim na umuulit ng Pangalan ni Rāma ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.
Verse 51
सहस्रनामजं पुण्यं रामनाम्नैव जायते । चातुर्मास्ये विशेषेण तत्पुण्यं दशधोत्तरम्
Ang kabanalang bunga ng pagbigkas ng sanlibong pangalan ay nagmumula sa iisang Pangalan na “Rāma” lamang; at lalo na sa Cāturmāsya, ang kabanalang iyon ay nagiging sampung ulit na higit.
Verse 52
हीनजातिप्रजातानां महदह्यति पातकम्
Para sa mga isinilang sa mababang kalagayang panlipunan, kahit ang malaking kasalanan ay nasusunog at nawawala (sa banal na paraan na ito).
Verse 53
रामो ह्ययं विश्वमिदं समयं स्वतेजसा व्याप्य जनांतरात्मना । पुनाति जन्मांतरपातकानि स्थूलानि सूक्ष्माणि क्षणाच्च दग्ध्वा
Sapagkat ang Rāma na ito ay lumalaganap sa buong sansinukob sa lahat ng panahon sa pamamagitan ng sariling liwanag, nananahan bilang panloob na Sarili sa lahat ng nilalang. Sa pagsunog nito sa isang kisap, nililinis Niya ang mga kasalanan ng maraming kapanganakan—maging lantad man o masinsin.
Verse 256
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये रामनाममहिमवर्णनं नाम षट्पंचाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ika-256 na kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kaluwalhatian ng Pangalan ni Rāma,” sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā, sa ikaanim na Nāgara Khaṇḍa—sa Māhātmya ng banal na pook na Hāṭakeśvara, sa salaysay ni Śeṣaśāyī, sa pag-uusap nina Brahmā at Nārada, sa Māhātmya ng Cāturmāsya.