Adhyaya 253

Verse 1

शूद्र उवाच । पार्वतीकुपिता देवी कथं देवेन शूलिना । प्रसादं च गता शप्त्वा यत्कोपात्क्षुभ्यते जगत्

Wika ng Śūdra: Paano nagbalik-loob ang Diyosa Pārvatī, na nagngangalit, sa Panginoong may hawak na trident? At matapos magwika ng sumpa, paano siya muling nagbalik sa biyaya—siya na sa galit ay nagpapayanig sa buong daigdig?

Verse 2

कथं स भगवान्रुद्रो भार्याशापमवाप ह । वैकृतं रूपमासाद्य पुनर्दिव्यं वपुः श्रितः

Paano napasailalim ang pinagpalang Rudra sa sumpa ng kanyang asawa? At matapos mag-anyong baluktot at di-wasto, paano siya muling nagbalik sa banal na katawan?

Verse 3

गालव उवाच । देवा रूपाण्यदृश्यानि कृत्वा देव्या महाभयात् । मनुष्यलोके सकले प्रतिमासु च संस्थिताः

Sinabi ni Gālava: Dahil sa dakilang pagkatakot sa Diyosa, ginawa ng mga deva na di-makita ang kanilang anyo; at sa buong daigdig ng tao, sila’y nanahan sa loob ng mga imahen (pratimā).

Verse 4

तेषामपि प्रसन्ना साऽनुग्रहं समुपाकरोत् । विष्णुस्तुता महाभागा विश्वमाताऽघनाशिनी

Maging sa kanila, siya’y nalugod at ipinagkaloob ang kanyang biyaya. Pinuri ni Viṣṇu ang Mapalad na Dakila—ang Ina ng sansinukob—na naging tagapuksa ng kasalanan.

Verse 5

तेषां बलाच्च पार्वत्याः शापभारेण यन्त्रितः । तां नित्यमेवानुनयन्नृचे सोवाच शंकरम्

At dahil sa kanilang pagpupumilit, at sapagkat napipigil ng mabigat na pasaning sumpa ni Pārvatī, patuloy niyang sinikap na payapain siya; saka, sa pamamagitan ng isang banal na taludtod (ṛc), kinausap niya si Śaṅkara.

Verse 6

एते देवा विश्व पूज्या विश्वस्य च वरप्रदाः । मत्प्रसादाद्भविष्यंति भक्तितस्तोषिता नरैः

Ang mga devang ito ay sasambahin ng buong daigdig at magbibigay ng mga biyaya sa daigdig. Sa aking biyaya, sila’y malulugod sa debosyon ng mga tao.

Verse 7

त्वामृते मम कर्मेदं कृतं साधुविनिन्दितम् । वेद्यां विवाह काले च प्रत्यक्षं सर्वसाक्षिकम्

Kung wala ka, ang gawaing ito ko’y hahatulan kahit ng mga banal. Sa dambana ng paghahandog at sa oras ng kasal, ikaw ay hayagang naroon bilang saksi ng lahat.

Verse 8

यत्सप्तमंडलानां च गमनं च करार्पणम् । वह्निश्च वरुणः कृष्णो देवताश्च सवल्लभाः

Iyon ang: pag-ikot sa pitong bilog at ang pag-aalay ng kamay (pagpapaabot sa kasal). Sina Agni, Varuṇa, Kṛṣṇa, at ang iba pang minamahal na mga diyos ay naroon bilang mga saksi at kapangyarihan ng ritwal.

Verse 9

चतुर्दिक्ष्वंग संयुक्ता देवब्राह्मणसंयुताः । एतेषामग्रतो दिब्यं कृत्वा त्वं जनसंसदि

Sa apat na dako, na inayos nang ganap ang mga sangkap ng ritwal at sinamahan ng mga diyos at mga brāhmaṇa—sa harap nila ay isinagawa mo ang banal na gawain sa gitna ng kapulungan ng mga tao.

Verse 10

प्रमादात्सत्त्वमापन्नो व्यभिचारं कथं कृथाः । गुरुवोऽपि न सन्मार्गे प्रवर्त्तंते जनौघवत्

Bagaman nakamtan mo ang marangal na pagkatao, paano ka makagagawa ng paglabag dahil sa kapabayaan? Maging ang mga guro, nadadala na parang baha ng karamihan, ay maaaring hindi makalakad sa tunay na landas—kaya maging mapagmatyag.

Verse 11

निग्राह्याः सर्वलोकेषु प्रबुद्धैः श्रूयते श्रुतौ । पुत्रेणापि पिता शास्यः शिष्येणापि गुरुः स्वयम्

Ipinahahayag ng mga nagising—gaya ng naririnig sa banal na Śruti—na ang mga gumagawa ng mali ay dapat pigilan sa bawat daigdig. Maging ang ama ay maaaring ituwid ng anak, at maging ang guro ay maaaring sawayin ng sariling alagad.

Verse 12

क्षत्रियैर्ब्राह्मणः शास्यो भार्यया च पतिस्तथा । उन्मार्गगामिनं श्रेष्ठमपि वेदान्तपारगम्

Ang isang brāhmaṇa na naligaw sa landas ay dapat ituwid kahit ng mga kṣatriya; gayundin, ang asawa ay maaaring ituwid ng kanyang maybahay—kung siya’y lumalakad sa maling daan, kahit siya’y dakila at bihasa sa Vedānta.

Verse 13

नीचैरपि प्रशास्येत श्रुतिराह सनातनी । सन्मार्ग एव सर्वत्र पूज्यते नापथः क्वचित्

Ipinahahayag ng walang-hanggang Śruti na ang tao’y maaaring ituwid kahit ng may mababang katayuan. Sa lahat ng dako, ang landas na mabuti lamang ang pinararangalan—hindi kailanman ang landas ng pagkaligaw.

Verse 14

येन स्वकुलजो धर्मस्त्यक्तः स पतितो भवेत् । मृतश्च नरकं प्राप्य दुःखभारेण युज्यते

Ang sinumang tumalikod sa dharma ng sariling angkan ay nagiging nalugmok. Pagkamatay, mapapasa-impyerno at mabibigkis sa nakadadagok na bigat ng pagdurusa.

Verse 15

धर्मं त्यजति नास्तिक्याज्ज्ञातिभेदमुपागतः । स निग्राह्यः सर्वलोकैर्मनुधर्मपरायणैः

Ang tumatalikod sa dharma dahil sa kawalang-pananalig at nahuhulog sa pagkakampi-kampi sa mga kamag-anak—ang gayong tao’y dapat pigilan ng lahat ng tapat sa dharmang itinuro ni Manu.

Verse 16

कुलधर्माञ्ज्ञातिधर्मान्देशधर्मान्महेश्वर । ये त्यजंति च तेऽवश्यं कुलाच्च पतिता जनाः

O Maheśvara, yaong tumatalikod sa mga dharma ng angkan, ng mga kamag-anak, at ng lupain ay tiyak na nalulugmok—nalalayo maging sa sarili nilang pamayanan.

Verse 17

अग्नित्यागो व्रतत्यागो वचनत्याग एव च । धर्मत्यागो नैव कार्यः कुर्वन्पतित एव हि

Ang pagtalikod sa banal na apoy, sa mga panata (vrata), at maging sa sariling pangako—hindi dapat humantong sa pagtalikod sa dharma. Sapagkat ang tumitigil sa dharma ay tunay na nalulugmok.

Verse 18

न पिता न च ते माता न भ्राता स्वजनोऽपि च । पश्यते तव वार्तां च अस्पृश्यस्त्वमदन्विषम्

Hindi ama mo, hindi ina mo, hindi kapatid mo, ni maging ang sarili mong kamag-anak ay titingin o magtatanong man lamang tungkol sa iyo; ikaw ay nagiging di-mahipo—gaya ng lason na walang sinumang tatanggap.

Verse 19

अस्थिमालाचिताभस्म जटाधारी कुचैलवान् । चपलो मुक्तमर्यादस्तस्थुं नार्हसि मेऽग्रतः

May suot na kuwintas ng mga buto, pahid ng abo ng libingang-apoy, gusot na buhok na nakapulupot, at maruruming damit; balisa at winawasak ang lahat ng dangal—hindi ka karapat-dapat tumindig sa harap ko.

Verse 20

अब्रह्मण्योऽव्रती भिक्षुर्दुष्टात्मा कपटी सदा । नार्हसि त्वं मम पुरः संभाषयितुमीश्वर

Hindi ka kaibigan ng mga Brahmin; wala kang tinutupad na panata; pulubi ka lamang sa pangalan, masama ang loob at laging mapanlinlang. O Panginoon, hindi ka nararapat magsalita sa harap ko.

Verse 21

एवं सा रुदती देवी बाष्पव्याकुललोचना । महादुःखयुतैवासीद्देवेशेऽनुनयत्यपि

Kaya nito, ang Diyosa ay humagulgol, ang mga mata’y nababalisa sa luha; kahit sinusubukan niyang payapain ang Panginoon ng mga diyos, nanatili siyang nilulunod ng matinding dalamhati.

Verse 22

पुनरेव प्रकुपिता हरं प्रोवाच भामिनी । तवार्जवं न हृदये काठिन्यं वेद्मि नित्यदा

Muli, sa galit, nagsalita ang masidhing Ginang kay Hara: “Sa puso mo’y wala akong masumpungang katapatan at tuwiran; ang alam ko sa iyo’y tigas ng loob, palagi.”

Verse 23

ब्राह्मणैस्त्वासुरैरुक्तं तन्मृषा प्रतिभाति मे । यस्मान्मयि महादुष्टभाव एव कृतस्त्वया

Ang sinabi ng mga Brahmin na yaon—na kumikilos na wari’y mga asura—ay wari’y kasinungalingan sa akin, sapagkat sa akin lamang itinakda mo ang tunay na malupit na pagdududa.

Verse 24

ब्राह्मणा वंचिता यस्माद्ब्राह्मणैस्त्वं हनिष्यसे । एवमुक्त्वा भगवती पुनराह न किञ्चन

Sapagkat ang mga Brahmin ay nadaya, ikaw ay papatayin ng mga Brahmin. Pagkasabi nito, ang Mapalad na Diyosa (Bhagavatī) ay hindi na muling nagsalita pa.

Verse 25

ईशः प्रसन्नवदनामुपचारैरथाकरोत् । शनैर्नीतिमयैर्वाक्यैर्हेतुमद्भिर्महेश्वरः

Pagkaraan, sinikap ng Panginoong Maheśvara na payapain ang kanyang mukha sa pamamagitan ng marahang pag-aaruga; at dahan-dahan, sa mga salitang may katuwiran at puspos ng dharma, siya’y kinausap.

Verse 26

प्रसन्नलोचनां ज्ञात्वा किंचित्प्राह हरस्ततः । कोपेन कलुषं वक्त्रं पूर्णचन्द्र समप्रभम्

Nang makita ni Hara na lumambot na ang kanyang mga mata, nagsalita siya nang kaunti. Ngunit ang kanyang mukha—maningning na gaya ng kabilugan ng buwan—ay naliliman pa rin ng galit.

Verse 27

कस्मात्त्वं कुरुषे भद्रे युक्तमेव वचो न ते । सर्वभूतदया कार्या प्राणिनां हि हितेच्छया

“Bakit ka nagsasalita nang ganyan, o marilag at mahinahon? Hindi angkop ang iyong mga salita. Dapat isagawa ang habag sa lahat ng nilalang, sapagkat nararapat na hangarin ang kapakanan ng bawat may buhay.”

Verse 28

यद्यपीष्टो हि यस्यार्थो न कार्यं परपीडनम् । जगत्सर्वं सुतप्रायं तवास्ति वरवर्णिनि

Kahit nakataya ang minimithing layon, hindi nararapat saktan ang iba. O marikit ang mga sangkap, ang buong daigdig na ito ay tila isang anak para sa iyo.

Verse 29

जगत्पूज्या त्वमेवैका सर्वरूपधरानघे । मया यदि कृतं कर्मावद्यं देव हिताय वै

Ikaw lamang ang sinasamba ng buong sanlibutan, O walang dungis na nag-aanyong lahat ng anyo. Kung may nagawa man akong kapintasan, tunay na iyon ay para sa kapakanan ng mga diyos.

Verse 30

तथाप्येवं तव सुतो भविष्यति न संशयः । अथवा मम सर्वेभ्यः प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

Gayunman, tiyak na magkakaroon ka ng isang anak na lalaki—walang alinlangan. Tunay, ikaw ay higit na mahalaga sa akin kaysa sa lahat ng aking hininga ng buhay.

Verse 31

यदिच्छसि तथा कुर्यां तथा तव मनोरथान् । प्रसन्नवदना भूत्वा कथयस्व वरानने

Anuman ang iyong naisin, gayon ang aking gagawin; gayon din matutupad ang mga hangarin ng iyong puso. Magningning ang iyong mukha sa galak at sabihin mo sa akin, O marikit ang mukha, ang mga biyayang iyong hinihiling.

Verse 32

इत्युक्ता सा भगवती पुनराह महेश्वरम् । चातुर्मास्ये च संप्राप्ते महाव्रत धरो यदि

Nang masabi iyon, muling nagsalita ang Mapalad na Diyosa kay Maheśvara: “Kapag dumating na ang banal na panahon ng Cāturmāsya—kung ikaw, tagapagdala ng Dakilang Panata, ay…”

Verse 33

देवतानां च प्रत्यक्षं तांडवं नर्तसे यदि । पारयित्वा व्रतं सम्यग्ब्रह्मचर्यं महेश्वर

“Kung sa mismong harapan ng mga diyos ay sasayawin mo ang Tāṇḍava; at matapos mong ganap na tuparin ang panata—kalakip ang ganap na brahmacarya—O Maheśvara…”

Verse 34

मत्प्रीत्यै यदि देहार्थं वैष्णवं च प्रयच्छसि । शापस्यानुग्रहं कुर्यां प्रसववदना सती

“Kung para sa aking kagalakan ay ipagkakaloob mo ang isang biyayang may diwang Vaiṣṇava at nakabubuti sa kapakanan ng may-katawang buhay, kung gayon ako—si Sati, na may anyong gaya ng inang malapit nang manganak—ay gagawing pagpapala ang sumpa.”

Verse 35

नान्यथा मम चित्तं त्वां विश्वासमनुगच्छति । तच्छ्रुत्वा भगवांस्तुष्टस्तथेति प्रत्युवाच ताम्

“Wala nang ibang paraan upang ang aking puso ay makalapit sa pagtitiwala sa iyo.” Nang marinig ito, ang Mapalad na Panginoon, nalugod, ay sumagot sa kanya: “Mangyari nawa.”

Verse 36

सापि हृष्टा भगवती शापस्यानुग्रहे वृता

At ang Mapalad na Diyosa rin, sa galak, ay nagpasiyang gawing biyaya ang sumpa.

Verse 37

इदं पुराणं मनुजः शृणोति श्रद्धायुक्तो भेदबुद्ध्या दृढत्वम् । तस्या वश्यं जीवितं सर्वसिद्धं मर्त्याः सत्यात्तच्छ्रयत्वं प्रयांति

Ang sinumang tao na nakikinig sa Purāṇa na ito nang may pananampalataya at matibay na pag-unawa ay nagkakamit ng pagkamay-ari sa buhay at ganap na katuparan ng lahat ng siddhi; sa kapangyarihan ng katotohanan, ang mga mortal ay dumarating upang manangan sa yaong pinakamataas na kanlungan.

Verse 253

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये शंकरकृतपार्वत्यनुनयो नाम त्रिपंचाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos ang Kabanata 253, na pinamagatang “Ang Pagpapalubag ni Śaṅkara kay Pārvatī,” sa Cāturmāsya Māhātmya, sa diyalogo nina Brahmā at Nārada, sa salaysay ng Śeṣaśāyī, sa Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, sa ikaanim na (Nāgara) Khaṇḍa ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa (ang salin na may 81,000 śloka).