Adhyaya 245

Verse 2

पैजवन उवाच । शालिग्रामशिलायां च जगदादिः सनातनः । कथं पाषाणतां प्राप्तो गण्डक्यां तच्च मे वद । त्वत्प्रसादेन विप्रर्षे हरौ भक्तिर्दृढा भवेत् । भवंतस्तीर्थरूपा हि दर्शनात्पापहारिणः

Wika ni Paijavana: “Sa batong Śāligrāma ay naroroon ang Panginoon ng sanlibutan, ang Sinauna at Walang-hanggang. Paano Siya nagkamit ng kalagayang bato sa ilog Gaṇḍakī? Iyan ang sabihin mo sa akin. Sa iyong biyaya, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, nawa’y tumibay ang aking bhakti kay Hari. Sapagkat kayo’y tunay na mga buhay na anyo ng mga tīrtha; sa pagtanaw pa lamang sa inyo, napapawi ang mga kasalanan.”

Verse 3

तीर्थामृतावगाहेन यथा पवित्रता नृणाम् । भवद्वाक्यामृताज्जाता तथा मम न संशयः

Kung paanong ang mga tao’y nalilinis sa paglubog sa tila amṛta na tubig ng isang banal na tīrtha, gayon din ang aking pagdalisay ay sumibol mula sa amṛta ng iyong mga salita—dito’y wala akong alinlangan.

Verse 4

गालव उवाच । इतिहासस्त्वयं पुण्यः पुराणेषु च पठ्यते । यथा स एव भगवाञ्छालिग्रामत्वमागतः

Wika ni Gālava: “Ang banal na kasaysayang ito’y binibigkas sa mga Purāṇa—kung paanong ang mismong Panginoon ay nagpakita bilang Śāligrāma.”

Verse 5

महेश्वरश्च लिंगत्वं कथयेऽहं तवाऽनघ । पूर्वं प्रजापतिर्दक्षो ब्रह्मणोंऽगुष्ठ संभवः

O ikaw na walang dungis ng kasalanan, ipaliliwanag ko sa iyo kung paano naroroon si Maheśvara bilang Liṅga. Noong una, ang Prajāpati na si Dakṣa ay isinilang mula sa hinlalaki ni Brahmā.

Verse 7

स चकार महायज्ञे हरद्वेषं विमूढधीः । तेन द्वेषेण महता सती प्रकुपिता भृशम्

Sa dakilang yajña, ang naliligaw ang isip ay nagkimkim ng poot laban kay Hara (Śiva); dahil sa matinding pagkapoot na iyon, si Satī ay nag-alab sa galit.

Verse 8

यज्ञवेद्यां समागम्य वह्निधारणया तदा । प्राणायामपरा भूत्वा देहोत्सर्गं चकार सा

Pagdating sa dambana ng yajña, noon ay sa paghawak sa apoy sa loob, pumasok siya sa malalim na prāṇāyāma at iniwan ang kanyang katawan.

Verse 9

पितृभागं परित्यज्य स्वभागेन युता सती । मनसा ध्यानमगमच्छीतलं च हिमालयम्

Iniwan ni Satī ang bahagi ng ama, at kaisa ng sariling karapat-dapat na bahagi, sa isip na pagninilay ay nagtungo siya sa malamig na Himalaya.

Verse 10

यत्रयत्र मनो याति स्वकर्मवशगं मृतौ । अवतारस्तत्रतत्र जायते नात्र संशयः

Saan man mapunta ang isip sa oras ng kamatayan—hinahatak ng lakas ng sariling karma—doon at doon din nagkakaroon ng pagkakatawang-tao; walang pag-aalinlangan.

Verse 11

दह्यमाना हि सा देवी हिमालयसुताऽभवत् । तत्र सा पार्वती भूत्वा तप उग्रं समाश्रिता

Tunay nga, kahit siya’y nasusunog, ang Diyosa ay naging anak na babae ng Himalaya. Doon siya naging Pārvatī at yumakap sa mabagsik na pag-aayuno at pagninilay (tapas).

Verse 12

शिवभक्तिरता नित्यं हरव्रतपरायणा । शृंगे हिमवतः पुत्री मनो न्यस्य महेश्वरे

Laging nakalubog sa Śiva-bhakti at ganap na nakatuon sa mga panata ni Hara, ang anak na babae ni Himavat sa tuktok ng bundok ay inilagak ang kanyang isip kay Maheśvara.

Verse 13

ततो वर्षसहस्रांते भगवान्भूतभावनः । अथाजगाम तं देशं विप्ररूपो महेश्वरः

Pagkaraan, sa pagtatapos ng isang libong taon, dumating sa pook na iyon ang Mapalad na Panginoon—tagapag-angat ng lahat ng nilalang—at si Maheśvara ay nagpakita sa anyo ng isang brāhmaṇa.

Verse 14

तां ज्ञात्वा तपसा शुद्धां कर्मभावैः परीक्षितैः । ततो दिव्यवपुर्भूत्वा करे जग्राह पार्वतीम्

Nang malaman niyang siya’y nalinis ng tapas at napatunayan sa mga gawa at layon, siya’y nag-anyong banal at maningning, at hinawakan ang kamay ni Pārvatī.

Verse 15

तपसा निर्जितश्चास्मि करवाणि च किं प्रियम् । ततः प्राह महेशानं प्रमाणं मे पिता गुरुः

“Nadaig ako ng iyong tapas—anong mahal na hiling ang aking tutuparin?” Pagkaraan ay nagsalita siya kay Maheśāna: “Para sa akin, ang aking ama—ang aking guru—ang siyang pamantayang may kapangyarihan.”

Verse 16

सप्तर्षीन्स तथोक्तस्तु प्रेषयामास शंकरः । ते तत्र गत्वा समयं वक्तुं हिमवता सह

Nang masabihan nang gayon, isinugo ni Śaṅkara ang Pitong Ṛṣi. Pumaroon sila roon upang ihatid, kasama ni Himavān, ang napagkasunduang alok at mga tuntunin.

Verse 17

निवेद्य च महेशानं प्रेषिता मुनयो ययुः । ततो लग्नदिने देवा महेन्द्रादय ईश्वरम्

Matapos maihatid ang pahayag kay Maheśāna, ang mga muning inutusan ay umalis. Pagkaraan, sa mapalad na araw ng kasal, dumating ang mga diyos—si Indra at ang iba pa—upang parangalan ang Panginoon.

Verse 18

ब्रह्मविष्णुपुरोगाश्च पुरोधायाग्निमाययुः । योगसिद्धा समायांतं वरवेषं वृषध्वजम्

Pinangungunahan nina Brahmā at Viṣṇu, dumating sila na may dalang banal na apoy at ang punong pari. Namalas ng mga siddha sa yoga si Vṛṣadhvaja (Śiva) na papalapit, nakabihis bilang lalaking ikakasal.

Verse 19

हिमवान्पूजयामास मधुपर्कादिकैः शुभैः । उपचारैर्मुदा युक्तो मानयन्कृतकृत्यताम्

Pinarangalan ni Himavān sila sa pagsamba, na naghandog ng mga mapalad na kaloob gaya ng madhuparka at iba pang pag-aasikaso. Puspos ng galak, nagbigay siya ng nararapat na paggalang, wari’y natupad na ang layon ng kanyang buhay.

Verse 20

वेदोक्तेन विधानेन तां कन्यां समयोजयत् । पाणिग्रहेण विधिना द्विजातिगणसंवृतः

Ayon sa tuntuning itinuro ng mga Veda, pinag-isa niya sa kasal ang dalagang iyon. Napaliligiran ng maraming dwijati, natapos ang ritwal sa wastong pāṇigraha—ang paghawak sa kamay ng nobya.

Verse 21

वह्निं प्रदक्षिणीकृत्य गिरीशस्तदनन्तरम् । दानकाले च गोत्रादि पृष्टो लज्जापरो हर

Pagkaraang umikot nang pakanan sa banal na apoy, ipinagpatuloy ni Girīśa ang kasunod na ritwal. At sa oras ng pag-aalay ng kaloob, nang tanungin tungkol sa kanyang angkan (gotra) at iba pa, si Hara ay naging mahinhin at nahiyain.

Verse 22

ब्रह्मणो वचनात्तेन विधिशेषोऽवशेषितः । चरुप्राशनकाले तु पंचवक्त्रप्रकाशकृत्

Ayon sa utos ni Brahmā, natapos ang nalalabing bahagi ng ritwal. Ngunit sa oras ng pagkain ng caru, ang banal na pagkaing handog, inihayag niya ang ningning ng kaniyang limang mukha.

Verse 23

सहितः सकलैर्देवैः कुतूहलपरायणः । गिरिजार्थं समायुक्तो वरः सोऽपि महेश्वरः

Kasama ang lahat ng mga diyos at puspos ng banal na pagkamangha, si Maheśvara mismo—bagaman ang Kataas-taasang Panginoon—ay tumindig na handa bilang kasintahang lalaki para kay Girijā.

Verse 24

नवकोटिमुखां दृष्ट्वा साट्टहासो जनोऽभवत् । वैदिकी श्रुतिरित्युक्ता शिव त्वं स्थिरतां व्रज

Nang makita siyang wari’y may “siyam na krore ng mga mukha,” ang mga tao’y humalakhak nang malakas. Pagkaraan, ipinahayag ang pahayag ng Veda: “O Śiva, pumasok sa katatagan; maging matibay at payapa.”

Verse 25

लज्जिता सा परित्यागं नाकरोत्पंचजन्मसु । भर्त्तारमसितापांगी हरमेवाभ्यगच्छत

Dahil sa hiya, hindi niya inisip na iwan siya kahit sa limang kapanganakan. Ang babaeng may maitim na mga mata ay lumapit sa kaniyang asawa—si Hara (Śiva) lamang.

Verse 26

देवानां पर्वतानां च प्रहृष्टं सकलं कुलम् । ततो विवाहे संपूर्णे हरोऽगात्कौतुकौकसि

Nagdiwang ang buong kapulungan—mga diyos at maging ang mga bundok. Pagkaraan, nang ganap nang natapos ang kasal, si Hara ay nagtungo sa pabiliong pangdiriwang.

Verse 27

गणानां चापि सान्निध्ये सा नामर्षयदंबिका । पारिबर्हं ततो दत्त्वा शैलेन स विसर्जितः

Kahit sa harap ng mga Gaṇa, hindi ito pinalampas ni Ambikā; siya’y hindi nalugod. Pagkaraan, matapos maibigay ang mga handog sa kasal (pāribarha), siya’y pinauwi at pinalisan ng Bundok (Śaila).

Verse 28

मानितः सत्कृतश्चापि मन्दराचलमभ्यगात् । विश्वकर्मा ततस्तस्य क्षणेन मणिमद्गृहम्

Pinarangalan at tinanggap nang marapat, siya’y nagtungo sa Mandarācala. Pagdaka, si Viśvakarmā, sa isang kisapmata, ay lumikha para sa kanya ng tahanang hitik sa mga hiyas.

Verse 29

निर्ममे देवदेवस्य स्वेच्छावर्द्धिष्णुमंदिरम् । सर्वर्द्धिमत्प्रशस्ताभं मणिविद्रुमभूषितम्

Itinindig niya para sa Diyos ng mga diyos (Devadeva) ang isang templo na lumalago ayon sa kanyang kalooban—maningning at marilag, puspos ng lahat ng kasaganaan, at pinalamutian ng mga hiyas at korales.

Verse 30

स्थूणासहस्रसंयुक्तं मणिवेदिमनोहरम् । गणा नंदिप्रभृतयो यस्य द्वारि समाश्रिताः

May isang libong haligi ito at kaakit-akit dahil sa mga dambanang yari sa hiyas. Sa pintuan nito, ang mga Gaṇa—si Nandin at iba pa—ay nakatindig bilang mga bantay.

Verse 31

त्रिनेत्राः शूलहस्ताश्च बभुः शंकररूपिणः । वाटिका अस्य परितः पारिजाताः सहस्रशः

Sila’y may tatlong mata at may hawak na śūla, na wari’y mismong anyo ni Śaṅkara. Sa paligid ay may mga hardin, at sa magkabi-kabila’y nakatindig ang libu-libong punong pārijāta.

Verse 32

कामधेनुर्मणिर्दिव्यो यस्य द्वारि समाश्रितौ । तस्मिन्मनोहरतरे कामवृद्धिकरे गृहे

Sa pintuan ng kanyang tahanan ay nakahimpil ang Kāmadhenu, ang bakang tumutupad ng hiling, at isang banal na hiyas. Sa bahay na yaong lubhang kaakit-akit, na nagpapalago ng lahat ng ninanais na biyaya,

Verse 33

पार्वत्या वसतः सार्द्धं कामो दृष्टिपथं ययौ । वायुरूपः शिवं दृष्ट्वा कामः प्रोवाच शंकरम्

Nang si Śiva ay nananahan kasama si Pārvatī, si Kāma ay napasok sa abot ng kanyang paningin. Sa anyong hangin, pagkakita kay Śiva, nagsalita si Kāma kay Śaṅkara,

Verse 34

नमस्ते सर्वरूपाय नमस्ते वृषभध्वज । नमस्ते गणनाथाय पाहि नाथ नमोऽस्तु ते

Pagpupugay sa Iyo na may lahat ng anyo; pagpupugay sa Iyo na ang watawat ay may tanda ng Toro. Pagpupugay sa Panginoon ng mga Gaṇa—ingatan Mo ako, O Guro; sa Iyo ang aking taimtim na pagyukod.

Verse 35

त्वया विरहितं लोकं शववत्स्पृशते मही । न त्वया रहितं किञ्चि द्दृश्यते सचराचरे

Kung wala Ka, ang daigdig ay nahahaplos ng lupa na tila bangkay. Sa lahat ng gumagalaw at di gumagalaw, wala ni anuman ang nakikitang hiwalay sa Iyo.

Verse 36

त्वं गोप्ता त्वं विधाता च लोकसंहारकारकः । कृपां कुरु महादेव देहदानं प्रयच्छ मे

Ikaw ang Tagapangalaga; Ikaw ang Tagapag-ayos ng tadhana; at Ikaw ang gumaganap ng pagkalusaw ng sanlibutan. Maawa Ka, O Mahādeva—ipagkaloob Mo sa akin ang kaloob na katawan (ibalik ang aking anyong may katawan).

Verse 37

ईश्वर उवाच । यन्मया त्वं पुरा दग्धः पर्वते पुरतोऽनघ । तस्या एव समीपे त्वं पुनर्भव स्वदेहवान्

Wika ni Īśvara: “O walang kasalanan, noong una ay sinunog kita sa harap ng Bundok. Doon, malapit sa mismong pook na iyon, magkatawang-tao kang muli sa sarili mong anyo.”

Verse 38

एवमुक्तस्ततः कामः स्वशरीरमुपागतः । ववंदे चरणौ शूद्र विनयावनतोऽभवत्

Nang masabihan nang gayon, nabawi ni Kāma ang sarili niyang katawan. Siya’y yumukod at sumamba sa mga paa, mapagpakumbaba at nakayuko sa paggalang.

Verse 39

ततो ननाम चरणौ पार्वत्याः संप्रहृष्टवान् । लब्धप्रसादस्तु तयोः समीपाद्भुवनत्रये

Pagkaraan, sa galak ng puso, siya’y sumamba sa mga paa ni Pārvatī. Nang matamo ang biyaya ng dalawa, nanatili siyang malapit sa kanila, bantog sa tatlong daigdig.

Verse 40

चचार सुमहातेजा महामोहबलान्वितः । पुष्पधन्वा पुष्पबाणस्त्वाकुञ्चितशिरोरुहः

Siya’y naglibot, nagniningning sa dakilang ningning, taglay ang lakas ng matinding pagkalito; may busog na bulaklak at mga palasong bulaklak, at kulot ang buhok.

Verse 41

सदा घूर्णितनेत्रश्च तयोर्देहमुपाविशत् । दिव्यासवैर्दिव्यगंधैर्वस्त्रमाल्यादिभिस्तथा

Taglay ang mga matang laging gumugulong at di mapalagay, pumasok siya sa kanilang mga katawan. At naroon ang alak na makalangit, mga samyo ng langit, gayundin ang mga kasuotan, mga kuwintas na bulaklak, at iba pang ligaya.

Verse 42

सख्यः संभोगसमये परिचक्रुः समंततः । एवं प्रक्रीडतस्तस्य वत्सराणां शतं ययौ

Sa oras ng pagdiriwang at ligaya, nagtipon ang mga kasama sa paligid niya sa lahat ng dako. Habang siya’y naglalaro at nagsasaya nang gayon, lumipas para sa kanya ang isang daang taon.

Verse 43

साग्रमेका निशा यद्वन्मैथुने सक्तचेतसः । एतस्मिन्नंतरे देवास्तारकप्रद्रुता भयात् । ब्रह्माणं शरणं जग्मुः स्तुत्वा तं शरणं गताः

Para sa isip na lubos na nakalubog sa pagsasanib, ang isang gabi’y wari’y isang daang taon. Samantala, ang mga deva—itinaboy ng takot kay Tāraka—ay nagtungo upang manangan kay Brahmā; pinuri nila Siya at humingi ng Kanyang pag-iingat.

Verse 44

देवा उचुः । तारकोऽसौ महारौद्रस्त्वया दत्तवरः पुरा

Wika ng mga deva: “Yaong si Tāraka ay lubhang mabagsik; noong una, tumanggap siya ng biyayang ipinagkaloob mo.”

Verse 45

विजित्य तरसा शक्रं भुंक्ते त्रैलोक्यपूजितः । वधोपायो यथा तस्य जायते त्वं कुरु स्वयम्

“Mabilis niyang tinalo si Śakra (Indra), at ngayo’y tinatamasa ang kapangyarihan, pinararangalan sa tatlong daigdig. Kaya, ikaw mismo ang magbalangkas ng paraan upang maganap ang pagpatay sa kanya.”

Verse 46

ब्रह्मोवाच । मया दत्तवरश्चासौ मयैवोच्छिद्यते नहि । स्वयं संवर्ध्य कटुकं छेत्तुं कोऽपि न चार्हति

Wika ni Brahmā: “Tunay, ako ang nagkaloob ng biyayang iyon sa kanya; ngunit hindi nararapat na ako rin ang sumira sa kanya. Ang sinumang siya ring nagpalago ng mapait na usbong, hindi siya ang dapat pumutol nito.”

Verse 47

तस्मात्तस्य वधोपायं कथयामि महात्मनः । पार्वत्यां यो महेशानात्सूनुरुत्पत्स्यते हि सः

Kaya nga, ipahahayag ko ang paraan ng kanyang kamatayan, O mga dakilang banal: ang anak na tunay na isisilang kay Pārvatī mula kay Maheśāna (Śiva)—siya nga ang siyang iyon.

Verse 48

दिनसप्तकवान्भूत्वा तारकं स हनिष्यति । इति वाक्यं तु ते श्रुत्वा मंदरं लोकसुंदरम्

Pagkaraang maging pitong araw ang gulang, papatayin niya si Tāraka. Nang marinig nila ang mga salitang iyon, sila’y tumungo kay Mandara, ang kagandahan ng mga daigdig.

Verse 49

ब्रह्मलोकात्समाजग्मुः पीडिता दैत्यदानवैः

Pinahihirapan ng mga Daitya at Dānava, sila’y lumabas mula sa Brahmaloka.

Verse 50

तत्र नंदिप्रभृतयो गणाः शूलभृतः पुरः । गृहद्वारे ह्युपा वृत्य तस्थुः संयतचेतसः

Doon, na nasa unahan ang may hawak ng trident (Śiva), ang mga Gaṇa—mula kay Nandin—ay nagtipon at tumindig sa pintuan ng tahanan, na pigil ang isip at may paggalang.

Verse 51

देवा ऊचुः । देवाश्च दुःखातुरचेतसो भृशं हतप्रभास्त्यक्तगृहाश्रयाखिलाः । संप्राप्य मासांश्चतुरः स्तपः स्थिता देवे प्रसुप्ते हरतोषणं परम्

Wika ng mga Deva: “Ang mga diyos, labis na nababagabag sa dalamhati, nangupas ang ningning, tinalikuran ang lahat ng kanlungan ng tahanan, at nagsagawa ng matinding tapa sa loob ng apat na buwan—habang ang Panginoon ay nasa yogic na pagkatulog—upang higit sa lahat ay bigyang-lugod si Hara (Śiva).”

Verse 245

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये पैजवनोपाख्याने तारकोपद्रुतानां देवानां शिवदर्शनार्थं मंदराचलंप्रतिगमनवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ika-245 kabanata—na tinatawag na “Paglalarawan ng paglalakbay ng mga Deva sa Mandarācala upang masilayan (darśana) si Śiva, nang sila’y pinahirapan ni Tāraka”—sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Nāgara Khaṇḍa, sa kadakilaan ng Hāṭakeśvara-kṣetra, sa salaysay ng Śeṣaśāyī, sa pag-uusap nina Brahmā at Nārada, sa Cāturmāsya-māhātmya, sa kuwento ni Paijavana.