Adhyaya 244
Ang kabanatang ito ay isang aral na diyalogo: hiniling ni Paijavana kay Gālava ang masusing paliwanag tungkol sa mga “bheda” (mga pag-uuri/pagkakaiba sa doktrina), sapagkat hindi pa raw napapawi ang kanyang uhaw kahit sa “nektar” ng pananalita ng guro. Tumugon si Gālava na magbibigay siya ng isang purāṇikong paglalatag na ang pakikinig pa lamang ay nakapagpapalaya sa mga kasalanan. Ang pinakapuso ng kabanata ay ang maayos na pagbanggit ng dalawampu’t apat na anyo at banal na pangalan ng Hari/Viṣṇu—gaya nina Keśava, Madhusūdana, Saṅkarṣaṇa, Dāmodara, Vāsudeva, Pradyumna, at iba pa hanggang kay Kṛṣṇa—bilang pamantayang hanay na dapat sambahin sa buong taon. Iniuugnay ang mga mūrti-nāma sa kaayusan ng kalendaryo—mga tithi at taunang siklo—na nagpapahiwatig ng disiplinadong programa ng debosyon. Itinatapat din ang bilang na 24 sa iba pang “dalawampu’t apat” (hal. mga avatāra) at binabanggit ang paghahati ng mga buwan at kalahating-buwan. Sa wakas, itinataguyod na ang taimtim na pagsamba sa Panginoon ay nagbubunga ng apat na layunin ng tao (dharma, kāma, artha, mokṣa). Sa phalaśruti, sinasabi na ang pakikinig o pagbigkas nang may debosyon at pagtuon ay nakalulugod kay Hari, ang tagapangalaga ng lahat ng nilalang.
Shlokas
Verse 1
पैजवन उवाच । एतान्भेदान्मम ब्रूहि विस्तरेण तपोधन । त्वद्वाक्यामृतपानेन तृषा नैव प्रशाम्यति
Sinabi ni Paijavana: “O kayamanang bunga ng pag-aayuno, ipaliwanag mo sa akin nang masinsin ang mga pagkakaibang ito. Sa pag-inom ko ng amṛta ng iyong mga salita, hindi pa rin napapawi ang aking uhaw.”
Verse 2
गालव उवाच । शृणु विस्तरतो भेदान्पुराणोक्तान्वदामि ते । याञ्छ्रुत्वा मुच्यतेऽवश्यं मनुजः सर्वकिल्बिषात्
Sinabi ni Gālava: “Makinig—isasalaysay ko sa iyo nang masinsin ang mga pagkakaibang binanggit sa mga Purāṇa; sinumang makarinig nito ay tiyak na mapapalaya mula sa lahat ng kasalanan.”
Verse 3
पूर्वं तु केशवः पूज्यो द्वितीयो मधुसूदनः । संकर्षणस्तृतीयस्तु ततो दामोदरः स्मृतः
Una, si Keśava ang dapat sambahin; ikalawa si Madhusūdana; ikatlo si Saṃkarṣaṇa; at pagkatapos ay inaalala si Dāmodara bilang kasunod.
Verse 4
पंचमो वासुदेवाख्यः षष्ठः प्रद्युम्नसंज्ञकः । सप्तमो विष्णुरुक्तश्चाष्टमो माधव एव च
Ang ikalima ay tinatawag na Vāsudeva; ang ikaanim ay pinangalanang Pradyumna; ang ikapito ay binabanggit bilang Viṣṇu; at ang ikawalo ay tunay na Mādhava.
Verse 5
नवमोऽनंतमूर्त्तिश्च दशमः पुरुषोत्तमः । अधोक्षजस्ततः पश्चाद्द्वादशस्तु जनार्दनः
Ang ikasiyam ay Anantamūrti; ang ikasampu ay Puruṣottama. Pagkaraan nito ay dumarating si Adhokṣaja; at ang ikalabindalawa ay si Janārdana.
Verse 6
त्रयोदशस्तु गोविंदश्चतुर्दशस्त्रिविक्रमः । श्रीधरश्च पंचदशो हृषीकेशस्तु षोडशः
Ang ikalabintatlo ay si Govinda; ang ikalabing-apat ay si Trivikrama. Ang ikalabinlima ay si Śrīdhara, at ang ikalabing-anim ay si Hṛṣīkeśa.
Verse 7
नृसिंहस्तु सप्तदशो विश्वयोनिस्ततः परम् । वामनश्च ततः प्रोक्त स्ततो नारायणः स्मृतः
Ang ikalabimpito ay si Nṛsiṃha. Pagkaraan nito ay si Viśvayoni. Pagkatapos ay ipinahahayag si Vāmana, at sumunod ay inaalala si Nārāyaṇa.
Verse 9
पुंडरीकाक्ष उक्तस्तु ह्युपेंद्रश्च ततः परम् । हरिस्त्रयोविंशतिमः कृष्णश्चांत्य उदाहृतः
Binabanggit si Puṇḍarīkākṣa, at kasunod niya si Upendra. Si Hari ang ikadalawampu’t tatlo, at si Kṛṣṇa ang ipinahahayag na pinakahuli.
Verse 10
मूर्त्तयस्तिथिनान्म्यः स्युरेकादश्यः सदैव हि । संवत्सरेण पूज्यंते चतुर्विंश तिमूर्तयः
Ang mga banal na anyong ito ay tumutugma sa mga araw ng tithi sa buwan; tunay ngang ang mga Ekādaśī ang laging natatanging panahon. Kaya sa loob ng isang taon, ang dalawampu’t apat na anyo ay sinasamba at pinupuri.
Verse 11
देवावताराश्च तथा चतुर्विंशतिसंख्यकाः । मासा मार्गशिराद्याश्च मासार्द्धाः पक्षसंज्ञकाः
Gayundin, ang mga banal na pagpapakita (avatāra) ay binibilang na dalawampu’t apat. Ang mga buwang nagsisimula sa Mārgaśīrṣa, at ang mga kalahating-buwan na tinatawag na pakṣa, ay kabilang din sa banal na kaayusang ito.
Verse 12
अधीशसहितान्नित्यं पूजयन्भक्तिमान्भवेत् । चतुर्विंशतिसंज्ञं च चतुष्टयमुदाहृतम्
Ang taong may debosyon, kapag araw-araw na sumasamba sa kanila kasama ng Panginoong namumuno, ay nagiging puspos ng bhakti. Ang apat-na-bahaging kalipunang ito, na tinatawag na “dalawampu’t apat,” ay ipinahayag na.
Verse 13
एतच्चतुष्टयं नृणां धर्मकामार्थमोक्षदम् । यः शृणोति नरो भक्त्तया पठेद्वापि समाहितः
Ang apat-na-bahaging ito ay nagkakaloob sa mga tao ng dharma, kāma, artha, at mokṣa. Ang sinumang makinig dito nang may debosyon, o bumigkas nito nang may pagninilay at pagtuon, ay tatanggap ng bunga nito.
Verse 14
भूतसर्गस्य गोप्ताऽसौ हरिस्तस्य प्रसीदति
Si Hari—tagapangalaga ng paglikha ng mga nilalang—ay nagiging mahabagin at kinalulugdan ang gayong tao.
Verse 244
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्य शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये शालिग्रामशिलासुमूर्त्त्युत्पत्तिवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशदुत्तरद्वि शततमोध्यायः
Sa gayon nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa kalipunang may walumpu’t isang libong śloka—sa ikaanim na bahagi, ang Nāgarakhaṇḍa: sa Māhātmya ng banal na pook na Hāṭakeśvara, sa salaysay ng Śeṣaśāyī, sa pag-uusap nina Brahmā at Nārada, sa Māhātmya ng Cāturmāsya—ang kabanatang pinamagatang “Paglalarawan ng pinagmulan ng mapalad na mga anyo ng batong Śāligrāma,” na siyang Kabanata 244.