Adhyaya 243

Verse 1

। ब्रह्मोवाच । शूद्रः पैजवनोनाम गार्हस्थ्याच्छुद्धिमाप्तवान् । धर्ममार्गाविरोधेन तन्निबोध महामते

Wika ni Brahmā: Isang Śūdra na nagngangalang Paijavana ang nagkamit ng kadalisayan sa pamamagitan ng buhay-maybahay, nang hindi sumasalungat sa landas ng dharma. Unawain mo ito, O dakilang pag-iisip.

Verse 2

आसीत्पैजवनः शूद्रः पुरा त्रेतायुगे किल । स्वधर्मनिरतः ख्यातो विष्णुब्राह्मणपूजकः

Noong unang panahon, sa Tretā Yuga, tunay ngang nabuhay ang isang Śūdra na si Paijavana—kilalá sa pagtalima sa sariling tungkulin, sa pagsamba kay Viṣṇu, at sa paggalang sa mga brāhmaṇa.

Verse 3

न्यायागतधनो नित्यं शांतः सर्वजनप्रियः । सत्यवादी विवेकज्ञस्तस्य भार्या च सुन्दरी

Ang kanyang yaman ay natamo sa makatarungang paraan; siya’y laging payapa at minamahal ng lahat. Siya’y nagsasalita ng katotohanan at may malinaw na pag-unawa; at ang kanyang asawa’y maganda rin.

Verse 4

धर्मोढा वेदविधिना समानकुलजा शुभा । पतिव्रता महाभागा देवद्विजहिते रता

Ikinasal siya ayon sa dharma at sa tuntuning Veda, mula sa marangal at kapantay na angkan, mapalad at mapagpala. Siya’y isang pativrata, lubhang pinagpala, at masigasig sa kapakanan ng mga deva at ng mga brāhmaṇa.

Verse 5

काश्यां संबंधिता बाला वैजयंत्यां विवाहिता । सा धर्माचरणे दक्षा वैष्णवव्रतचारिणी

Ang dalaga ay ipinagkasundo sa Kāśī at ikinasal sa Vaijayantī. Siya’y bihasa sa pagsasagawa ng dharma at tumutupad ng mga panatang Vaiṣṇava.

Verse 6

भर्त्रा सह तथा सम्यक्चिक्रीडे सुविनीतवत् । सोऽपि रेमे तया काले हस्तिन्येव महागजः

Kasama ang kanyang asawa, namuhay siyang may pagkakasundo at naglibang nang may wastong sukat, taglay ang mahinahong pagkamahinhin. Siya man ay nalugod sa kanya noon, gaya ng dakilang elepante na nalulugod sa kapareha nito.

Verse 7

अर्थाप्तिः पूर्वपुण्येन जाता तस्य महात्मनः । वाणिज्यं स्वजनैर्नित्यं स्वदेशपरदेशजम्

Dahil sa dating kabutihan, sumibol ang kasaganaan para sa marangal na taong iyon. Ang kanyang mga tao ay palaging nakikipagkalakalan, sa sariling lupain at maging sa mga banyagang pook.

Verse 8

कारयत्यर्थजातैश्च परकीयस्वकीयजैः । एवमर्थश्च बहुधा संजातो धर्मदर्शिनः

Sa yamang natamo mula sa iba at mula rin sa sarili, ipinagawa niya ang iba’t ibang gawain. Kaya’t sa maraming paraan, dumami ang kayamanan ng yaong nakakakita ng Dharma.

Verse 9

पुत्रत्रयं च संजातं पितुः शुश्रूषणे रतम् । तस्य पुत्राः पितुर्भक्ता द्रव्यादिमदवर्जिताः

Tatlong anak na lalaki ang isinilang, masigasig sa paglilingkod sa ama. Ang mga anak na iyon ay tapat sa kanilang ama at malaya sa kapalaluan na dulot ng yaman at iba pa.

Verse 10

पितृवाक्यरताः श्रेष्ठाः स्वधर्माचारशोभनाः । पित्रोः शुश्रूषणादन्यन्नाभिनंदंति किंचन

Sila’y mga mararangal, nalulugod sa mga salita ng ama at nagiging marikit sa pagsunod sa sariling dharma. Bukod sa paglilingkod sa mga magulang, wala na silang ikinalulugod na iba pa.

Verse 11

ते सम्बन्धैः सुसंबद्धाः पित्रा धर्मार्थदर्शिना । तत्पत्न्यो मातृपित्रर्चां कारयंत्यनिवारितम्

Sa pamamagitan ng wastong mga ugnayan na inayos ng amang nakakakita ng dharma at artha, sila’y mahigpit na napag-ugnay; at ang kanilang mga asawa’y walang patid na nagtataguyod ng pagsamba at paggalang sa ina at ama.

Verse 12

ऋद्धिमद्भवनं तस्य धनधान्यसमन्वितम् । सोऽपि धर्मरतो नित्यं देवतातिथिपूजकः

Ang kanyang tahanan ay masagana, hitik sa yaman at butil ng ani. Gayunman, siya’y laging nakatuon sa dharma, sumasamba sa mga diyos at nagbibigay-galang sa mga panauhin.

Verse 13

गृहागतो न विमुखो यस्य जातु कदाचन । शीतकाले धनं प्रादादुष्णकाले जलान्नदः

Sinumang dumating sa kanyang bahay ay hindi kailanman itinaboy. Sa panahon ng lamig, nagbibigay siya ng yaman; sa panahon ng init, nagbibigay siya ng tubig at pagkain.

Verse 14

वर्षा काले वस्त्रदश्च बभूवान्नप्रदः सदा । वापीकूपतडागादिप्रपादेवगृहाणि च

Sa panahon ng tag-ulan, siya’y nagkakaloob ng kasuotan, at palagi siyang nagbibigay ng pagkain. Nagpagawa rin siya ng mga balon, hakbangang balon, mga lawa, mga pahingahang may tubig, at mga templo at bahay-pahingahan.

Verse 15

कारयत्युचिते काले शिवविष्णुव्रतस्थितः । इष्टधर्मस्तु वर्णानां समाचीर्णो महाफलः

Sa takdang panahon, ipinagagawa niya ang mga ritwal, matatag sa mga panatang (vrata) iniaalay kina Śiva at Viṣṇu. Tunay, ang minamahal na dharma ng mga varṇa, kapag isinagawa nang wasto, ay nagbubunga ng dakilang gantimpala.

Verse 16

अन्येषां पूर्तधर्माणां तेषां पूर्तकरः सदा । स बभूव धनाढ्योपि व्यसनैर्न समाश्रितः

Para sa mga gawaing pampublikong kabutihan ng iba, siya ang laging nagtatapos at nagsasakatuparan. Bagaman mayaman, hindi siya nadaig ng bisyo o ng mga kapahamakan.

Verse 17

एकदा गालवमुनिः शिष्यैर्बहुभिरावृतः

Minsan, dumating ang pantas na si Gālava, napalilibutan ng maraming alagad.

Verse 18

विष्णुभक्तिरतो नित्यं चातुर्मास्ये विशेषतः

Siya’y laging masigasig sa debosyon kay Viṣṇu, lalo na sa banal na panahon ng Cāturmāsya.

Verse 19

स वाग्भिर्मधुभिस्तस्य अभ्युत्थानासनादिभिः । उपचारैः पुनर्युक्तः कृतार्थ इव मानयन्

Pinarangalan niya ang pantas na iyon na wari’y natupad na ang kanyang layunin—sa matatamis na pananalita, pagtindig upang salubungin, pag-aalay ng upuan, at paulit-ulit na paglilingkod ayon sa kaugalian.

Verse 20

अद्य मे सफलं जन्म जातं जीवितमुत्तमम् । अद्य मे सफलो धर्मः कुशलश्चोद्धृतस्त्वया

Ngayong araw, namunga ang aking pagsilang; naging marangal ang aking buhay. Ngayong araw, naging mabunga ang aking dharma, at ang aking kapakanan ay itinaas mo.

Verse 21

मम पापसहस्राणि दृष्ट्या दग्धानि ते मुने । गृहं मम गृहस्थस्य सकलं पावितं त्वया

O pantas, sa iyong sulyap pa lamang ay nasunog at naglaho ang libo-libong kasalanan ko. Ang buong tahanan ko—ako na isang maybahay—ay nalinis at pinabanal mo.

Verse 22

तस्य भक्त्या प्रसन्नोऽभूद्गतमार्गपरिश्रमः । उवाच मुनिशार्दूलः सच्छूद्रं तं कृतांजलिम्

Nalugod sa kanyang debosyon at napawi ang pagod sa paglalakbay, ang dakilang muni—ang tigre sa mga pantas—ay nagsalita sa mabuting Śūdra na nakatayo nang magkapatong ang mga palad sa paggalang.

Verse 23

कच्चित्ते कुशलं सौम्य मनो धर्मे प्रवर्तते । अर्थानुबंधाः सततं बन्धुदारसुतादयः

O mahinahon, mabuti ba ang iyong kalagayan? Nananatili bang nakatuon ang iyong isip sa dharma? At ang mga tali ng daigdig—mga kamag-anak, asawa, mga anak at iba pa—patuloy ka pa rin bang iginagapos ng pagkapit at pagnanasa?

Verse 24

गोविन्दे सततं भक्तिस्तथा दाने प्रवर्तते । धर्मार्थकाम कार्येषु सप्रभावं मनस्तव

May matatag bang debosyon sa iyo kay Govinda, at gayundin ay patuloy na pagnanais na magbigay ng kawanggawa? Sa mga gawain ng dharma, artha, at kāma, nawa’y ang iyong isip ay pagkalooban ng mabuting lakas at wastong bisa.

Verse 25

विष्णुपादोदकं नित्यं शिरसा धार्यते न वा । पादोद्भवं च गंगोदं द्वादशाब्दफलप्रदम्

Araw-araw mo bang ipinapatong sa ulo ang tubig na ipinanghugas sa mga paa ni Viṣṇu—o hindi? Ang tubig ng Gaṅgā na nagmula sa mga paa ng Panginoon ay nagkakaloob ng bunga ng labindalawang taon ng kabutihang-loob.

Verse 26

चातुर्मास्ये विशेषेण तत्फलं द्विगुणं भवेत् । हरिभक्तिर्हरिकथा हरिस्तोत्रं हरेर्नतिः

Lalo na sa panahon ng Cāturmāsya, ang gantimpala ay nagiging doble. Ang debosyon kay Hari, pagtalakay sa mga salaysay ni Hari, mga himno para kay Hari, at pagyukod kay Hari—ito ang mga gawang minamahal.

Verse 27

हरिध्यानं हरेः पूजा सुप्ते देवे च मोक्षकृत् । एवं ब्रुवाणं स मुनिं पुनराह नतिं गतः

Ang pagninilay kay Hari at pagsamba kay Hari—kahit sa panahong ang Panginoon ay nasa Kanyang banal na pag-idlip—ay nagdudulot ng kalayaan. Nang magsalita nang gayon ang pantas, ang isa, matapos yumukod, ay muling nagsalita sa kanya.

Verse 28

भवद्दृष्ट्याश्रमफलमेतज्जातं न संशयः । तथापि श्रोतुमिच्छामि तव वाणीमनामयीम्

Sa pagtanaw ko pa lamang sa iyo, ang bunga ng pamumuhay-āśrama ay sumilang—walang pag-aalinlangan. Gayunman, nais kong marinig ang iyong pananalita, na malaya sa pighati at pagkakamali.

Verse 29

भवादृशानां गमनं सर्वार्थेषु प्रकल्पते । ततस्तौ सुमुदा युक्तौ संजातौ हृष्टचेतसौ

Ang pagdating ng tulad mo ay nagiging tagapagganap ng bawat layunin. Kaya silang dalawa ay napuspos ng malaking kagalakan at naging masaya ang kalooban.

Verse 30

मुनिं पैजवनोनाम सच्छूद्रः प्राह संमतः । किमागमनकृत्यं ते कथयस्व प्रसादतः

Isang mabuti at iginagalang na Śūdra na nagngangalang Paijavana ang nagsalita sa pantas: “Ano ang layunin ng iyong pagparito? Ipagpaumanhin at ipahayag mo sa akin, sa iyong kagandahang-loob.”

Verse 31

को वा तीर्थप्रसंगश्च चातुर्मास्ये समीपगे । गालवः प्राह सच्छूद्रं धार्मिकं सत्यवादिनम्

“O anong banal na pagkakataon sa tīrtha ang nalalapit, ngayong malapit na ang Cāturmāsya?” Gayon nagsalita si Gālava sa mabuting Śūdra—matuwid sa dharma at tapat sa pananalita.

Verse 32

मम तीर्थावसिक्तस्य मासा बहुतरा गताः । इदानीमाश्रमं यास्ये चातुर्मास्ये समागते

“Maraming buwan na ang lumipas para sa akin habang naliligo ako sa mga banal na pook (tīrtha). Ngayon, pagdating ng Cāturmāsya, tutungo ako sa aking āśrama.”

Verse 33

आषाढशुक्लैकादश्यां करिष्ये नियमं गृहे । नारायणस्य प्रीत्यर्थं श्रेयोऽर्थं चात्मनस्तथा । प्रत्युवाच मुनिर्धर्मान्विनयानतकन्धरम्

“Sa Ekādaśī ng maliwanag na kalahati ng buwan sa Āṣāḍha, isasagawa ko sa tahanan ang mahigpit na pagtalima (niyama), para sa ikalulugod ni Nārāyaṇa at para rin sa pinakamataas na kabutihan ng aking sarili.” Gayon sumagot ang pantas, na nagturo ng dharma sa mapagpakumbabang taong nakayuko sa paggalang.

Verse 34

पैजवन उवाच । मामनुग्रहजां बुद्धिं ब्रूहि त्वं द्विजपुंगव । वेदेऽधिकारो नैवास्ति वेदसारजपस्य वा

Sinabi ni Paijavana: “O pinakamainam sa mga dvija, ituro mo sa akin ang pag-unawang isinilang mula sa iyong habag. Wala akong karapatang mag-aral ng Veda, ni magsagawa ng japa ng diwa ng Veda.”

Verse 35

पुराणस्मृतिपाठस्य तस्मात्किंचिद्वदस्व मे । तत्त्वात्मसदृशं किंचिद्भाति रूपं महाफलम्

“Kaya nga, magsabi ka sa akin ng kaunti mula sa pagbigkas ng Purāṇa at Smṛti. Isang gawang umaayon sa katotohanan at sa ātman—isang bagay na nagniningning bilang anyo ng dakilang bunga.”

Verse 36

चातुर्मास्ये विशेषेण मुक्तिसंसाधकं वद

Lalo na sa panahon ng Cāturmāsya, sabihin mo sa akin ang isang pagsasanay na nagdadala ng ganap na kalayaan (moksha).

Verse 37

गालव उवाच । शालिग्रामगतं विष्णुं चक्रांकित पुटं सदा । येऽर्चयन्ति नरा नित्यं तेषां भुक्तिस्त्वदूरतः

Wika ni Gālava: “Ang mga taong araw-araw na sumasamba kay Viṣṇu na nananahan sa Śālagrāma, na laging may tanda ng cakra, ay napapalayo sa makamundong kalayawan.”

Verse 38

शालिग्रामे मनो यस्य यत्किंचित्क्रियते शुभम् । अक्षय्यं तद्भवेन्नित्यं चातुर्मास्ये विशेषतः

Sa taong ang isip ay nakatuon sa Śālagrāma, anumang mabuting gawa na isinasagawa ay nagiging di-nasisira; at lalo na ito sa Cāturmāsya.

Verse 39

शालिग्रामशिला यत्र यत्र द्वारावती शिला । उभयोः संगमः प्राप्तो मुक्तिस्तस्य न दुर्लभा

Saanman may batong Śālagrāma at saanman may batong Dvārāvatī—kapag nagkatagpo ang dalawa, ang moksha ay hindi mahirap makamtan para sa taong iyon.

Verse 40

शालिग्रामशिला यस्यां भूमौ संपूज्यते नृभिः । पञ्चक्रोशं पुनात्येषा अपि पापशतान्वितैः

Ang lupang pinupurihan ng mga tao sa wastong pagsamba sa batong Śālagrāma—ang banal na batong ito’y nagpapadalisay ng limang krośa, kahit pa ang mga naninirahan ay may daan-daang kasalanan.

Verse 41

तैजसं पिंडमेतद्धि ब्रह्मरूपमिदं शुभम् । यस्याः संदर्शनादेव सद्यः कल्मषनाशनम्

Tunay nga, ito ay isang maningning na banal na bukol—isang mapalad na anyo ng Brahman; sa pagtanaw pa lamang dito, ang mga karumihan ay agad na nawawasak.

Verse 42

सर्वतीर्थानि पुण्यानि देवतायतनानि च । नद्यः सर्वा महाशूद्र तीर्थत्वं प्राप्नुवंति हि

Ang lahat ng banal na tīrtha, ang lahat ng dambana ng mga diyos, at ang lahat ng ilog—O dakilang Śūdra—tunay ngang nagkakamit ng katayuang tīrtha (kaugnay ng kabanalang ito).

Verse 43

सन्निधानेन वै तस्याः क्रिया सर्वत्रशोभनाः । व्रजंति हि क्रियात्वं च चातुर्मास्ये विशेषतः

Sa mismong pagdalo ng Kanya, ang lahat ng ritwal ay nagiging mapalad at marikit saanman; tunay ngang nagkakamit ang mga ito ng ganap na bisa—lalo na sa banal na panahon ng Cāturmāsya.

Verse 44

पूज्यते भवने यस्य शालिग्राम शिला शुभा । कोमलैस्तुलसीपत्रैर्विमुखस्तत्र वै यमः

Sa tahanang sinasamba ang mapalad na Śāligrāma-śilā gamit ang malalambot na dahon ng tulasī, si Yama ay tunay na tumatalikod sa pook na iyon.

Verse 45

ब्राह्मणक्षत्रियविशां सच्छूद्राणामथापि वा । शालिग्रामाधिकारोऽस्ति न चान्येषां कदाचन

Ang mga Brāhmaṇa, Kṣatriya, Vaiśya—at maging ang mga Śūdra na may kabutihang-asal—ay may karapatang sumamba sa Śāligrāma; ngunit ang iba ay wala, kailanman.

Verse 46

सच्छूद्र उवाच । ब्रह्मन्वेदविदां श्रेष्ठ सर्वशास्त्रविशारद । स्त्रीशूद्रादिनिषेधोऽयं शालिग्रामे हि श्रूयते

Ang mabuting Śūdra ay nagsabi: “O Brāhmaṇa, pinakadakila sa mga nakaaalam ng Veda at bihasa sa lahat ng śāstra—ang pagbabawal na ito tungkol sa mga babae, śūdra, at iba pa ay tunay na naririnig na may kaugnayan sa Śāligrāma.”

Verse 47

मादृशस्त्वं कथं शालिग्रामपूजाविधिं वद

“Kung gayon, paano magiging karapat-dapat ang tulad ko? Ipagpaumanhin, ituro ninyo ang wastong paraan ng pagsamba kay Śāligrāma.”

Verse 48

गालव उवाच । असच्छूद्रगतं दास निषेधं विद्धि मानद । स्त्रीणामपि च साध्वीनां नैवाभावः प्रकीर्तितः

Sinabi ni Gālava: “O mabuting tao, o lingkod, alamin mong ang pagbabawal ay para sa masamang-ugaling śūdra; at para rin sa mga babae—lalo na sa mga malinis at maka-Dharma—walang ipinahayag na kawalang-karapatan.”

Verse 49

मा भूत्संशयस्तेनात्र नाऽप्नुषे संशयात्फलम् । शालिग्रामार्चनपराः शुद्धदेहा विवेकिनः

Kaya huwag mag-alinlangan dito, sapagkat dahil sa pag-aalinlangan ay hindi mo matatamo ang bunga. Yaong mga nakatuon sa pagsamba kay Śāligrāma ay nalilinis ang katawan at nagiging mapagkilatis ang isip.

Verse 50

न ते यमपुरं यांति चातुर्मास्ये च पूजकाः । शालिग्रामार्पितं माल्यं शिरसा धारयंति ये

Ang mga sumasamba sa panahon ng Cāturmāsya ay hindi napupunta sa lungsod ni Yama; sinumang nagdadala sa ulo ng kuwintas ng bulaklak na inialay kay Śāligrāma ay gayon ang kapalaran.

Verse 51

तेषां पापसहस्राणि विलयं यांति तत्क्षणात् । शालिग्राम शिलाग्रे तु ये प्रयच्छंति दीपकम्

Para sa kanila, libo-libong kasalanan ay naglalaho sa mismong sandali—yaong nag-aalay ng ilawan sa harap ng banal na batong Śāligrāma-śilā.

Verse 52

तेषां सौरपुरे वासः कदाचिन्नैव हीयते । शालिग्रामगतं विष्णुं सुमनोभिर्मनोहरैः । येऽर्चयंति महाशूद्र सुप्ते देवे हरौ तथा

Para sa kanila, ang paninirahan sa Saurapura ay hindi kailanman nababawasan. O dakilang Śūdra, yaong sumasamba kay Viṣṇu na nananahan sa Śāligrāma sa pamamagitan ng mababangong bulaklak na kaaya-aya sa puso—kahit sa panahong ang Panginoong Hari ay nasa banal na pag-idlip—ay nagkakamit ng di-nagkukulang na kalagayang iyon.

Verse 53

पंचामृतेन स्नपनं ये कुर्वंति सदा नराः । शालिग्रामशिलायां च न ते संसारिणो नराः

Ang mga taong laging nagsasagawa ng banal na pagpapaligo (abhiṣeka) gamit ang pañcāmṛta, ang limang nektar, sa batong Śāligrāma—sila’y hindi na nakagapos sa saṃsāra; hindi na mga pagala-gala sa pag-ikot ng kapanganakan at kamatayan.

Verse 54

मुक्तेर्निदानममलं शालिग्रामगतं हरिम् । हृदि न्यस्य सदा भक्त्या यो ध्यायति स मुक्तिभाक्

Ang sinumang may walang patid na debosyon, inilalagak sa puso si Hari na nananahan sa Śāligrāma—dalisay at siyang sanhi ng paglaya—at nagmumuni-muni sa Kanya, siya’y nagiging kabahagi ng mokṣa.

Verse 55

तुलसीदलजां मालां शालिग्रामोपरि न्यसेत् । चातुर्मास्ये विशेषेण सर्वकामानवाप्नुयात्

Dapat ilagay ang kuwintas na yari sa mga dahon ng Tulasī sa ibabaw ng Śāligrāma; lalo na sa panahon ng Cāturmāsya, sa gayon ay matatamo ang lahat ng ninanais.

Verse 56

न तावत्पुष्पजा माला शालिग्रामस्य वल्लभा । सर्वदा तुलसी देवी विष्णोर्नित्यं शुभा प्रिया

Ang kuwintas na bulaklak ay hindi gaanong minamahal ng Śāligrāma; si Tulasī Devī ay laging mapalad at walang hanggan na minamahal ni Viṣṇu.

Verse 57

तुलसी वल्लभा नित्यं चातुर्मास्ये विशेषतः । शालिग्रामो महाविष्णुस्तुलसी श्रीर्न संशयः

Si Tulasī ay laging minamahal, lalo na sa panahon ng Cāturmāsya. Ang Śāligrāma ay si Mahāviṣṇu, at si Tulasī ay si Śrī (Lakṣmī) nga—walang alinlangan.

Verse 58

अतो वासितपानीयैः स्नाप्यं चंदनचर्चितैः । मंजरीभिर्युतं देवं शालग्रामशिलाहरिम्

Kaya nararapat paliguan si Hari na nahahayag bilang batong Śāligrāma ng mabangong tubig at pahiran ng sandal; at sambahin ang Panginoon na pinalamutian ng mga bulaklak ng Tulasī.

Verse 59

तुलसीसंभवाभिश्च कृत्वा कामानवाप्नुयात् । पत्रे तु प्रथमे ब्रह्मा द्वितीये भगवाञ्छिवः

Sa pagsamba gamit ang mga bagay na nagmula sa Tulasī, natatamo ang ninanais. Sa unang dahon ay si Brahmā; sa ikalawang dahon ay ang Panginoong Śiva.

Verse 60

मंजर्यां भगवान्विष्णुस्तदेकस्थत्रया सदा । मंजरी दलसंयुक्ता ग्राह्या बुधजनैः शुभा

Sa kumpol ng bulaklak (mañjarī) naroon ang Panginoong Viṣṇu; kaya ang tatlong anyo (Trimūrti) ay laging magkakasama sa iisang Tulasī. Kaya ang mapalad na mañjarī, kasama ang mga dahon nito, ay dapat kunin ng marurunong para sa pagsamba.

Verse 61

तां निवेद्य गुरौ भक्त्या जन्मादिक्षयकारणम् । शालिग्रामे धूपराशिं निवेद्य हरितत्परः

Matapos ihandog ang (alay na Tulasī) sa sariling guro nang may debosyon—isang gawi na pumupuksa sa muling pagsilang at iba pang pagdurusa—ang taong nakatuon kay Hari ay dapat maghandog ng bunton ng insenso sa Śāligrāma.

Verse 62

चातुर्मास्ये विशेषेण मनुष्यो नैव नारकी । शालिग्रामं नरो दृष्ट्वा पूजितं कुसुमैः शुभैः

Lalo na sa panahon ng Cāturmāsya, ang tao ay hindi nagiging nakatali sa impiyerno; sapagkat sa pagtanaw sa Śāligrāma na sinasamba ng mga mapalad na bulaklak, ang tao’y napapalaya sa gayong kapalaran.

Verse 63

सर्वपापविशुद्धात्मा याति तन्मयतां हरौ । य स्तौत्यश्मगतं विष्णुं गंडकीजलसंभवम्

Sinumang pumupuri kay Viṣṇu na nahayag sa bato—isinilang mula sa mga tubig ng Gaṇḍakī—ay nalilinis sa lahat ng kasalanan at nakakamit ang pakikiisa kay Hari.

Verse 64

श्रुतिस्मृतिपुराणैश्च सोऽपि विष्णुपदं व्रजेत् । शालिग्रामशिलायाश्च चतुर्विंशतिसंख्यकाः । भेदाः संति महाशूद्र ताञ्छृणुष्व महामते

Sa patotoo ng Śruti, Smṛti, at mga Purāṇa, siya man ay makararating sa tahanan ni Viṣṇu. At, O dakilang Śūdra, may dalawampu’t apat na uri ang batong Śāligrāma—pakinggan mo ang mga ito, O marunong.

Verse 65

इमाः पूज्याश्च लोकेऽत्र चतुर्विंशतिसंख्यकाः । तासां च दैवतं विष्णुं नामानि च वदाम्यहम्

Ang dalawampu’t apat na ito ay iginagalang para sa pagsamba sa mundong ito; si Viṣṇu ang kanilang pinakadiyos. Ngayon ay ipahahayag ko rin ang kanilang mga pangalan.

Verse 66

स एव मूर्त्तश्चतुरुत्तरासिर्विंशद्भिरेको भगवान्यथाऽद्यः । स एव संवत्सरनामसंज्ञः स एव ग्रावागत आदिदेवः

Ang yaong Pangunang Panginoon ay iisa, subalit nahahayag sa dalawampu’t apat na anyong nahayag; Siya rin ay tinatawag sa mga pangalan ng dalawampu’t apat na taon, at Siya ang sinaunang Diyos na dumating bilang banal na bato.

Verse 243

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्र माहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये पैजवनोपाख्याने शालिग्रामपूजनमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिचत्वारिंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ika-243 kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Pagsamba sa Śāligrāma,” sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, sa ikaanim na Nāgara-khaṇḍa—sa Māhātmya ng banal na pook na Hāṭakeśvara, sa salaysay ng Śeṣaśāyī, sa pag-uusap nina Brahmā at Nārada, sa Māhātmya ng Cāturmāsya, sa yugto ni Paijavana.