Adhyaya 240
Ang Kabanata 240 ay isang diyalogo nina Brahmā at Nārada tungkol sa paghahambing ng bisa ng pag-aalay ng lampara (dīpa) kay Hari/Vishnu. Ipinahayag ni Brahmā na ang “lampara ni Hari” ay higit sa ibang handog: palagi nitong nililinis ang dungis ng kasalanan (pāpa) at lalo itong makapangyarihan sa panahon ng Cāturmāsya upang matupad ang mga hangarin kapag wagas ang layon. Inilalatag ng kabanata ang sunod-sunod na gawi ng debosyon: pag-aalay ng lampara na may pormal na pagsamba, kasunod ang pag-aalay ng pagkain (naivedya) sa ika-13 araw ng buwan. Kapag “natutulog si Hari” sa Cāturmāsya, araw-araw na maghandog ng arghya gamit ang dahon ng nganga, bunga ng areca (bunga ng nganga), mga prutas, tubig mula sa kabibe (conch-water), at isang mantra para kay Keśava. Pagkatapos, maglinis sa pamamagitan ng ācamana, magsagawa ng ārati, magpatirapa sa ika-14 na araw, at sa ika-15 ay magsagawa ng pag-ikot (pradakṣiṇā) na itinuturing na katumbas ng pagdalaw sa maraming tīrtha at pagbibigay-kawanggawa ng tubig. Sa huli, tumutungo ito sa pagninilay: ang nagsasanay na may kaalamang yoga ay pinapayuhang magnilay sa banal na presensya na lampas sa nakapirming anyo, pag-isipan ang ugnayan ng sarili kay Vishnu, at sa gayon ay lumapit sa Vaiṣṇava na paglaya habang nabubuhay (jīvanmukti). Itinatampok ang Cāturmāsya bilang panahong lalong angkop para sa disiplinadong debosyon.
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । हरेर्दीपस्तु मद्दीपादधिकोऽयं प्रकुर्वतः । वैकुण्ठवास एव स्यान्ममैश्वर्यमवांछितम्
Wika ni Brahmā: “Ang ilawang iniaalay kay Hari (Viṣṇu) ay higit kaysa ilawang iniaalay sa akin. Sa gumagawa nito, tiyak ang paninirahan sa Vaikuṇṭha—isang walang kapantay na banal na kasaganaan.”
Verse 2
नारद उवाच । दीपोऽयं विष्णुभवने मन्त्रवद्विहितो नरैः । सदा विशेषफलदश्चातुर्मास्येऽधिकः कथम्
Sabi ni Nārada: “Ang pag-aalay ng ilaw na ito sa tahanan ni Viṣṇu, na isinasagawa ng mga tao na may mantra at wastong ritwal—bagaman laging nagbibigay ng natatanging gantimpala—bakit lalo itong nagiging mabunga sa panahon ng Cāturmāsya?”
Verse 3
ब्रह्मोवाच । विष्णुर्नित्याधिदैवं मे विष्णुः पूज्यः सदा मम । विष्णुमेनं सदा ध्याये विष्णुर्मत्तः परो हि सः
Wika ni Brahmā: “Si Viṣṇu ang aking walang hanggang Kataas-taasang Diyos; si Viṣṇu ay laging karapat-dapat sambahin ko. Lagi kong pinagninilayan ang Viṣṇung ito—tunay, si Viṣṇu ay higit kaysa sa akin.”
Verse 4
स विष्णु वल्लभो दीपः सर्वदा पापहारकः । चातुर्मास्ये विशेषेण कामनासिद्धिकारकः
Ang ilawang iyon, na minamahal ni Viṣṇu, ay laging nag-aalis ng mga kasalanan; at lalo na sa panahon ng Cāturmāsya, nagiging sanhi ito ng katuparan ng minimithing layon.
Verse 5
विष्णुर्दीपेन संतुष्टो यथा भवति पुत्रक । तथा यज्ञसहस्रैश्च वरं नैव प्रयच्छति
Anak ko, si Viṣṇu ay nalulugod sa pag-aalay ng ilawan, sa paraang kahit libu-libong yajña ay hindi makapipilit sa Kanya na magbigay ng biyaya nang gayon kadali.
Verse 6
स्वल्प व्ययेन दीपस्य फलमानंतकं नृणाम् । अनंतशयने प्राप्ते पुण्यसंख्या न विद्यते
Sa munting gugol, ang bunga ng pag-aalay ng ilawan ay nagiging walang hanggan para sa tao; kapag inialay kay Anantaśayana (si Viṣṇu na nakahimlay sa Ananta), ang kabutihang-loob ay di-mabilang.
Verse 7
तस्मात्सर्वात्मभावेन श्रद्धया संयुतेन च । दीपप्रदानं कुरुते हरेः पापैर्न लिप्यते
Kaya nga, ang sinumang nagkakaloob ng ilawan nang buong puso, kalakip ang pananampalataya at debosyon, ay hindi nadudungisan ng kasalanan, sapagkat ito’y handog kay Hari (Viṣṇu).
Verse 8
उपचारैः षोडशकैर्यतिरूपे हरौ पुनः । दीपप्रदाने विहिते सर्वमुद्द्योतितं जगत्
Muli, kapag ang ilawan ay inialay nang wasto kay Hari sa anyo ng isang Yati (asetiko), kalakip ang labing-anim na paraan ng pagsamba, sinasabing ang buong daigdig ay naliliwanagan.
Verse 9
दीपादनंतरं ब्रह्मन्नन्नस्य च निवेदनम् । त्रयोदश्या भक्तियुक्तैः कार्यं मोक्षपदस्थितैः
O Brahmin, matapos ihandog ang ilawan, dapat ding mag-alay ng pagkain bilang naivedya; sa araw ng Trayodaśī (ika-13 sa buwan), ito’y gawin nang may debosyon ng mga naghahangad sa kalagayan ng mokṣa.
Verse 10
अमृतं संपरित्यज्य यदन्नं देवता अपि । स्पृहयंति गृहस्थस्य गृहद्वारगताः सदा
Maging ang mga diyos, isinasantabi ang amrita, ay nananabik sa pagkain ng maybahay—wari’y laging nakatayo sa pintuan ng kanyang tahanan.
Verse 11
हरौ सुप्ते विशेषेण प्रदेयः प्रत्यहं नरैः । फलैरर्घ्यो विष्णुतुष्ट्यै तत्कालसमुदा हृतैः
Lalo na kapag sinasabing ‘natutulog’ si Hari (sa Cāturmāsya), dapat araw-araw maghandog ang mga tao ng arghya na may mga prutas na bagong nakuha noon, upang kalugdan ni Viṣṇu.
Verse 12
तांबूलवल्लीपत्रैश्च तथा पूगफलैः शुभैः । द्राक्षाजंब्वाम्रजफलैरक्रोडैर्दाडिमैरपि
Gamit ang mga dahon ng ikmo mula sa baging na tāmbūla at ang mapalad na bunga ng areka, at gayundin ang mga prutas tulad ng ubas, jambu, mangga, walnut, at granada, (dapat gawin ang handog).
Verse 13
बीजपूरफलैश्चैव दद्यादर्घ्यं सुभक्तितः । शंखतोयं समादाय तस्योपरि फलं शुभम्
At pati sa mga bungang bījapūra, maghandog ng arghya nang may taos na debosyon. Kumuha ng tubig sa kabibe ng sankha, at ilagay sa ibabaw nito ang isang mapalad na prutas.
Verse 14
मंत्रेणानेन विप्रेन्द्र केशवाय निवेदयेत् । पुनराचमनं देयमन्नदानादनंतरम्
“O pinakamainam sa mga brāhmaṇa,” sa mismong mantrang ito ihain ang handog kay Keśava. Pagkatapos ng pagbibigay ng pagkain, dapat agad na muling isagawa (o ibigay) ang ācamana.
Verse 15
आर्तिक्यं च ततः कुर्यात्सर्वपापविनाशनम् । चतुर्दश्या नमस्कुर्याद्विष्णवे यतिरूपिणे
Pagkaraan nito, isagawa ang ārati na pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Sa ika-14 na tithi (caturdaśī), magpatirapa at magbigay-galang kay Viṣṇu sa anyo ng yati, ang banal na asceta.
Verse 16
पंचदश्या भ्रमः कार्यः सर्वदिक्षु द्विजैः सह । सप्तसागरजै स्तोयैर्दत्तैर्यत्फलमाप्यते
Sa ika-15 na tithi (pañcadaśī), magsagawa ng pradakṣiṇā sa lahat ng dako kasama ang mga brāhmaṇa. Sa pag-aalay ng tubig na dinala mula sa pitong karagatan, ang gantimpalang makakamtan ay ayon sa sukat nito.
Verse 17
तत्तोयदानाच्च हरेः प्राप्यते विष्णुवल्लभैः । चतुर्वारभ्रमीभिश्च जगत्सर्वं चराचरम्
At sa pag-aalay ng tubig na iyon, ang mga debotong minamahal ni Viṣṇu ay nakaaabot kay Hari. At yaong umiikot nang apat na ulit ay wari’y nasasaklaw ang buong daigdig—ang gumagalaw at di-gumagalaw.
Verse 18
क्रांतं भवति विप्राग्र्य तत्तीर्थगमनादिकम् । षोडश्या देवसायुज्यं चिन्तयेद्योगवित्तमः
O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, sa ganito natutupad ang pagpunta sa tīrtha at ang mga kaugnay na panata. Sa ika-16 na tithi (ṣoḍaśī), ang nakaaalam ng yoga ay magnilay sa pakikiisa sa Banal (deva-sāyujya).
Verse 19
आत्मनश्च हरेर्नित्यं न मूर्तिं भावयेत्तदा । मूर्तामूर्तस्वरूप त्वाद्दृश्यो भवति योगवित्
Sa sandaling iyon, huwag magbuo ng anumang makitid na larawan ng sarili o ni Hari. Sapagkat ang Katotohanan ay may likas na kapwa may-anyo at walang-anyo, kaya ang yogin ay nagiging tunay na “nakakakita”.
Verse 20
तस्मिन्दृष्टे निवर्तेत सदसद्रूपजा क्रिया । आत्मानं तेजसां मध्ये चिन्तयेत्सूर्यवर्चसम्
Kapag namasdan ang Yaon, nawawala ang gawaing isinilang sa guniguni ng ‘pag-iral at di-pag-iral’. Dapat pagnilayan ang Sarili sa gitna ng mga liwanag (tejas), nagniningning sa karilagan ng araw.
Verse 21
अहमेव सदा विष्णुरित्यात्मनि विचारयन् । लभते वैष्णवं देहं जीवन्मुक्तो द्विजो भवेत्
Sa pagninilay sa loob: “Ako nga ay laging si Viṣṇu,” nakakamit ang katawang Vaiṣṇava; ang brahmana ay nagiging jīvanmukta, pinalaya habang nabubuhay.
Verse 22
चातुर्मास्ये विशेषेण योगयुक्तो द्विजो भवेत् । इयं भक्तिः समादिष्टा मोक्षमार्गप्रदे हरौ
Lalo na sa banal na panahon ng Cāturmāsya, ang dalawang-ulit na isinilang ay dapat maging disiplinado at nakaugnay sa yoga. Ang debosyong ito kay Hari ay iniutos, sapagkat nagbibigay ito ng landas tungo sa kalayaan.