Adhyaya 238

Verse 1

ब्रह्मोवाच । तपः शृणुष्व विप्रेंद्र विस्तरेण महामते । यस्य श्रवणमात्रेण चातुर्मास्येऽ घनाशनम्

Sinabi ni Brahmā: O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, O dakilang pantas, pakinggan mo nang masinsin ang tungkol sa tapas na ito; sa pagdinig pa lamang, napapawi ang mga kasalanang naipon sa Cāturmāsya.

Verse 2

षोडशैरुपचारैश्च विष्णोः पूजा सदा तपः । ततः सुप्ते जगन्नाथे महत्तप उदाहृतम्

Ang pagsamba kay Viṣṇu sa pamamagitan ng labing-anim na handog ay laging isang anyo ng tapas. Kaya kapag si Jagannātha (Panginoon ng sansinukob) ay nasa Kanyang banal na pagtulog (sa Cāturmāsya), ang gayong pagsamba ay ipinahahayag na dakilang pagkamapagtiis.

Verse 3

करणं पंचयज्ञानां सततं तप एव हि । तन्निवेद्य हरौ चैव चातुर्मास्ये महत्तपः

Ang palagiang pagsasagawa ng limang araw-araw na yajña ay tunay na tapas. At ang pag-aalay ng bunga nito kay Hari—lalo na sa Cāturmāsya—ay tinatawag na dakilang pag-aayuno at pagkamahigpit.

Verse 4

ऋतुयानं गृहस्थस्य तप एव सदैव हि । चातुर्मास्ये हरिप्रीत्यै तन्निषेव्यं महत्तपः

Ang pamumuhay ng isang maybahay na naaayon sa panahon ay laging tapas. Ang pagsasagawa nito upang kalugdan ni Hari sa Cāturmāsya ay ipinahahayag na dakilang austeridad.

Verse 5

सत्यवादस्तपो नित्यं प्राणिनां भुवि दुर्लभम् । सुप्ते देवपतौ कुर्वन्ननंतफलभाग्भवेत्

Ang pagsasabi ng katotohanan ay palagiang tapas, bihira sa mga nilalang sa lupa. Ang sinumang magsagawa nito habang ang Panginoon ng mga deva ay nasa banal na pag-idlip (sa Cāturmāsya) ay magiging kabahagi ng walang-hanggang bunga.

Verse 6

अहिंसादिगुणानां च पालनं सततं तपः । चातुर्मास्ये त्यक्तवैरं महत्तप उदारधीः

Ang palagiang pagtalima sa mga birtud na nagsisimula sa ahiṃsā (di-karahasan) ay tapas. Sa Cāturmāsya, ang pagtalikod sa poot at alitan ay dakilang austeridad para sa marangal ang isip.

Verse 7

तप एव महन्मर्त्यः पंचायतनपूजनम् । चातुर्मास्ये विशेषेण हरिप्रीत्या समाचरेत्

Para sa isang mortal, ang pagsamba sa pañcāyatana (limang banal na dambana) ay mismong dakilang tapas. Sa Cāturmāsya, gawin ito nang lalo pa, upang kalugdan ni Hari.

Verse 8

नारद उवाच । पंचायतनसंज्ञेयं कस्योक्ता सा कथं भवेत् । कथं पूजा च कर्तव्या विस्तरेणाशु तद्वद

Sinabi ni Nārada: “Ano ang kahulugan ng ‘pañcāyatana’? Sino ang nagturo nito, at paano ito dapat maunawaan? At paano isasagawa ang pagsamba? Ipagpaliwanag mo agad, nang masinsinan.”

Verse 9

ब्रह्मोवाच । प्रातर्मध्याह्नपूजायां मध्ये पूज्यो रविः सदा । रात्रौ मध्ये भवेच्चंद्रस्तद्वर्णकुसुमैः शुभैः

Sinabi ni Brahmā: Sa pagsamba sa umaga at tanghali, ang Araw ay laging sambahin sa gitna; at sa gabi, ang Buwan ang ilagay sa gitna—pinararangalan ng mga mapalad na bulaklak ayon sa kani-kanilang kulay.

Verse 10

वह्निकोणे तु हेरंबं सर्वविघ्नोपशांतये । रक्तचंदन पुष्पैश्च चातुर्मास्ये विशेषतः

Sa sulok ng apoy (panig ni Agni), sambahin si Heramba upang mapayapa ang lahat ng balakid; lalo na sa panahon ng Cāturmāsya, maghandog ng pulang sandalwood at mga bulaklak.

Verse 11

नैरृतं दलमास्थाय भगवान्दुष्टदर्पहा । गृहस्थस्य सदा शत्रुविनाशं विदधाति सः

Sa panig ng Nairṛta, ang Mapalad na Panginoon—tagadurog ng kapalaluan ng masasama—ay laging nagdudulot ng pagkalipol sa mga kaaway ng isang maybahay.

Verse 12

नैरृत्यकोणगं विष्णुं पूजयेत्सर्वदा बुधः । सुगन्धचंदनैः पुष्पैर्नैवेद्यैश्चातिशोभनैः

Ang marunong ay dapat laging sumamba kay Viṣṇu na nakalagay sa sulok ng Nairṛtya, na may handog na mabangong sandalwood, mga bulaklak, at mariringal na naivedya (pagkaing alay).

Verse 13

गोत्रजा वायुकोणे तु पूजनीया सदा बुधैः । पुत्रपौत्रप्रवृद्ध्यर्थं सुमनोभिर्मनोहरैः

Sa sulok ng Vāyu (sulok ng hangin), si Gotrajā ay dapat laging sambahin ng mga pantas, na may kaakit-akit at mababangong bulaklak, upang dumami ang mga anak at apo at umunlad ang angkan.

Verse 14

ऐशाने भगवान्रुद्रः श्वेतपुष्पैः सदाऽर्चितः । अपमृत्युविनाशाय सर्वदोषापनुत्तये

Sa dako ng Īśāna, si Panginoong Rudra ay dapat laging sambahin sa pamamagitan ng mga puting bulaklak, upang mapawi ang kamatayang di-napapanahon at maalis ang lahat ng kapintasan.

Verse 15

जागर्ति महिमा यस्य ब्रह्माद्यैर्नैव लिख्यते । पंचायतनमेतद्धि पूज्यते गृहमेधिभिः

Hayag ang kadakilaan ng banal na kaayusang ito, subalit maging si Brahmā at ang iba pa ay hindi kayang ilarawan nang lubos. Tunay, ito ang Pañcāyatana—ang limang-bahaging pagsamba—na dapat igalang ng mga maybahay (gṛhastha).

Verse 16

तप एतत्सदा कार्यं चातुर्मास्ये महाफलम् । पर्वकालेषु सर्वेषु दानं देयं तपः सदा । चातुर्मास्ये विशेषेण तदनंतं प्रजायते

Ang ganitong pag-aayuno at disiplina (tapas) ay dapat laging isagawa; sa Cāturmāsya ito’y nagbubunga ng dakilang gantimpala. Sa lahat ng banal na panahon ng pagdiriwang, magbigay ng dāna at panatilihin ang tapas; lalo na sa Cāturmāsya, ang bisa ng kabutihan ay nagiging walang hanggan.

Verse 17

शौचं तु द्विविधं ग्राह्यं बाह्यमाभ्यंतरं सदा । जलशौचं तथा बाह्यं श्रद्धया चांतरं भवेत्

Ang kadalisayan ay dapat laging maunawaan na may dalawang anyo: panlabas at panloob. Ang paglilinis sa tubig ay panlabas na kadalisayan; ang panloob na kadalisayan ay sumisibol sa pamamagitan ng śraddhā, ang pananampalataya.

Verse 18

इद्रियाणां ग्रहः कार्यस्तपसो लक्षणं परम् । निवृत्त्येंद्रियलौल्यं च चातुर्मास्ये महत्तपः

Dapat isagawa ang pagpipigil sa mga pandama; ito ang kataas-taasang tanda ng tapas (pagpapakasakit-espirituwal). Ang pagtalikod sa pagkabalisa ng pagnanasa sa laman—ito ang dakilang tapas sa panahon ng Cāturmāsya.

Verse 19

इन्द्रियाश्वान्सन्नियम्य सततं सुखमेधते । नरके पात्यते प्राणैस्तैरेवोत्पथगामिभिः

Sa patuloy na pag-awat sa mga pandamang tulad ng kabayo, dahan-dahang lumalago ang kaligayahan. Ngunit sa mismong mga puwersa ng buhay na iyon—kapag tumatakbo sa maling landas—ang tao’y ibinabagsak sa impiyerno.

Verse 20

ममतारूपिणीं ग्राहीं दुष्टां निर्भर्त्स्य निग्रहेत् । तप एव सदा पुंसां चातुर्मास्येऽधिगौरवम्

Dapat sawayin at pigilan ang masamang “tagasakmal” na nag-aanyong mamatā—ang pagkapit sa “akin.” Ang tapas lamang ang laging tunay na sandigan ng tao, at sa panahon ng Cāturmāsya ito’y nagkakamit ng natatanging bigat at kadakilaan.

Verse 21

काम एष महाशत्रुस्तमेकं निर्जयेद्दृढम् । जितकामा महात्मानस्तैर्जितं निखिलं जगत्

Ang pagnanasa (kāma) ang dakilang kaaway; dapat pagtagumpayan nang matatag ang iisang kaaway na ito. Sa mga dakilang kaluluwang nagwagi sa kāma, sa tagumpay na iyon ay wari bang nasakop na ang buong daigdig.

Verse 22

एतच्च तपसो मूलं तपसो मूलमेव तत् । सर्वदा कामविजयः संकल्पविजयस्तथा

Ito ang ugat ng tapas—tunay na ugat ng tapas: sa lahat ng panahon, ang pagwawagi laban sa kāma, at gayundin ang pagwawagi laban sa pag-uurong-sulong ng mga pasya at hangarin.

Verse 23

तदेव हि परं ज्ञानं कामो येन प्रजायते । महत्तपस्तदेवाहुश्चातुमास्ये फलोत्तमम्

Iyan nga ang kataas-taasang kaalaman, na sa pamamagitan nito ang pagnanasa ay sumisilang at nauunawaan hanggang sa ugat. Iyan lamang, wika nila, ang dakilang tapas (pagpapakasakit), na nagbubunga ng pinakamainam sa panahon ng Cāturmāsya.

Verse 24

लोभः सदा परित्याज्यः पापं लोभे समास्थितम् । तपस्तस्यैव विजयश्चातुर्मास्ये विशेषतः

Ang kasakiman ay dapat laging talikdan, sapagkat ang kasalanan ay nananahan sa kasakiman. Ang pagwawagi laban dito ay nakakamit sa pamamagitan ng tapas, lalo na sa panahon ng Cāturmāsya.

Verse 25

मोहः सदाऽविवेकश्च वर्जनीयः प्रयत्नतः । तेन त्यक्तो नरो ज्ञानी न ज्ञानी मोहसंश्रयात

Ang pagkalito (moha) at kawalan ng pag-unawa (aviveka) ay dapat laging iwasan nang may pagsisikap. Ang taong tumatalikod dito ay nagiging tunay na marunong; ang kumakapit sa pagkalito ay hindi marunong.

Verse 26

मद एव मनुष्याणां शरीरस्थो महारिपुः । सदा स एव निग्राह्यः सुप्ते देवे विशेषतः

Ang pagmamataas (mada) lamang ang dakilang kaaway ng tao, na nananahan sa katawan. Dapat itong laging supilin, lalo na kapag ang Deva ay ‘natutulog’ sa panahon ng Cāturmāsya.

Verse 27

मानः सर्वेषु भूतेषु वसत्येव भयावहः । क्षमया तं विनिर्जित्य चातुर्मास्ये गुणाधिकः

Ang pagmamataas sa dangal (māna) ay nananahan sa lahat ng nilalang at nakapanghihilakbot. Sa pagdaig dito sa pamamagitan ng pagpapatawad (kṣamā), ang tao’y yumayaman sa kabutihan, lalo na sa Cāturmāsya.

Verse 28

मात्सर्यं निर्जयेत्प्राज्ञो महापातककारणम् । चातुर्मास्ये जितं तेन त्रैलोक्यममरैः सह

Dapat daigin ng marunong ang inggit, na sanhi ng malalaking kasalanan. Kapag napagtagumpayan ito sa Cāturmāsya, sa tagumpay na iyon ay wari’y napagwagi ang tatlong daigdig, kasama ang mga imortal na diyos.

Verse 29

अहंकारसमाक्रांता मुनयो विजितेंद्रियाः । धर्ममार्गं परित्यज्य कुर्वत्युन्मार्गजां क्रियाम्

Kapag sinakop ng pagkamakasarili, kahit ang mga muni na nagapi na ang mga pandama ay maaaring talikuran ang landas ng dharma at gumawa ng mga gawaing mula sa maling daan.

Verse 31

एतद्धि तपसो मूलं यदेतन्मनसस्त्यजेत् । त्यक्तेष्वेतेषु सर्वेषु पर ब्रह्ममयो भवेत्

Ito nga ang ugat ng tapas: talikdan ang mga pag-uga ng isip. Kapag naisuko ang lahat ng ito, ang tao’y napupuspos ng Kataas-taasang Brahman.

Verse 32

प्रथमं कायशुद्ध्यर्थं प्राजापत्यं समाचरेत् । शयने देवदेवस्य विशेषेण महत्तपः

Una, para sa paglilinis ng katawan, isagawa ang panatang Prājāpatya. Lalo na sa banal na paghiga ng Panginoon ng mga diyos (Hariśayana), ito’y nagiging dakilang tapas.

Verse 33

हरेस्तु शयने नित्यमेकांतरमु पोषणम् । यः करोति नरो भक्त्या न स गच्छेद्यमालयम्

Sa panahon ng banal na paghiga ni Hari, ang taong may debosyon na palagiang nag-aayuno nang salit-salit na araw (kain tuwing ikalawang araw) ay hindi mapupunta sa tahanan ni Yama.

Verse 34

हरिस्वापे नरो नित्यमेकभक्तं समाचरेत् । दिवसेदिवसे तस्य द्वादशाहफलं लभेत्

Sa panahon ng banal na pag-idlip ni Hari, nararapat na palagiang isagawa ng tao ang ekabhakta, ang pagkain nang minsan lamang sa isang araw. Araw-araw, nakakamtan niya ang gantimpalang kasinghalaga ng pagtalima sa panata ng labindalawang araw.

Verse 35

चातुर्मास्ये नरो यस्तु शाकाहारपरो यदि । पुण्यं क्रतुसहस्राणां जायते नात्र संशयः

Sa panahon ng Cāturmāsya, kung ang tao ay namumuhay na ang pangunahing pagkain ay gulay, sumisilang ang gantimpalang kasinghalaga ng libu-libong paghahandog na Vedic—walang alinlangan dito.

Verse 36

चातुर्मास्ये नरो नित्यं चांद्राय णव्रतं चरेत् । एकैकमासे तत्पुण्यं वर्णितुं नैव शक्यते

Sa Cāturmāsya, nararapat na palagiang isagawa ng tao ang panatang Cāndrāyaṇa. Ang kabutihang nakukuha sa bawat buwan ay tunay na hindi kayang ilarawan.

Verse 37

सुप्ते देवे च पाराकं यः करोति विशुद्धधीः । नारी वा श्रद्धया युक्ता शतजन्माघ नाशनम्

Kapag ang Panginoon ay nasa banal na pag-idlip, sinumang may dalisay na pag-unawa na nagsasagawa ng panatang Pārāka—lalaki man o babae na may pananampalataya—ay nagwawasak ng mga kasalanang naipon sa sandaang kapanganakan.

Verse 38

कृच्छ्रसेवी भवेद्यस्तु सुप्ते देवे जनार्दने । पापराशिं विनिर्धूय वैकुण्ठे गणतां व्रजेत्

Kapag si Janārdana ay nasa banal na pag-idlip, sinumang magsagawa ng disiplina ng Kṛcchra ay magpapawi ng bunton ng kasalanan at makararating sa Vaikuṇṭha, upang mapabilang sa mga tagapaglingkod doon.

Verse 39

तप्तकृच्छ्रपरो यस्तु सुप्ते देवे जनार्दने । कीर्तिं संप्राप्य वा पुत्रं विष्णुसायुज्यतां व्रजेत्

Kapag si Janārdana ay nasa banal na pagkatulog, ang sinumang taimtim na nagsasagawa ng disiplina ng Tapta-Kṛcchra ay magkakamit ng dangal—o ng isang mabuting anak na lalaki—at sa huli’y aabot sa sāyujya, ang pakikiisa kay Viṣṇu.

Verse 40

दुग्धाहारपरो यस्तु चातुर्मास्येऽभिजायते । तस्य पापसहस्राणि विलयं यांति देहिनः

Sa panahon ng Cāturmāsya, ang sinumang namumuhay sa pagkaing nakabatay sa gatas, sa taong may katawan na iyon ay matutunaw at magwawakas ang libu-libong kasalanan.

Verse 41

मितान्नाशनकृद्धीरश्चातुर्मास्ये नरो यदि । निर्धूय सकलं पापं वैकुण्ठपदमाप्नुयात्

Kung sa panahon ng Cāturmāsya ang isang matatag na lalaki ay kumakain lamang nang may takdang sukat, iwawaksi niya nang lubos ang lahat ng kasalanan at mararating ang tahanan ng Vaikuṇṭha.

Verse 42

एकान्नाशनकृन्मर्त्यो न रोगैरभि भूयते । अक्षारलवणाशी च चातुर्मास्ये न पापभाक्

Ang mortal na kumakain lamang nang isang beses sa isang araw ay hindi natatalo ng mga karamdaman; at ang umiiwas sa pagkaing alkalina at maalat sa Cāturmāsya ay hindi nagiging kabahagi ng kasalanan.

Verse 43

कृताहारो महापापैर्निर्मुक्तो जायते ध्रुवम् । हरिमुद्दिश्य मासेषु चतुर्षु च न संशयः

Ang nagsasagawa ng pagkain na may disiplina ay tiyak na mapapalaya sa malalaking kasalanan—walang alinlangan—kapag sa loob ng apat na buwan ang pagtalima’y iniaalay kay Hari bilang Panginoong tinutungo.

Verse 44

कन्दमूलाशनकरः पूर्वजान्सह चात्मना । उद्धृत्य नरकाद्घोराद्याति विष्णुसलोकताम्

Ang namumuhay sa pagkain ng mga ugat at bunga ay itinataas pati ang kanyang mga ninuno kasama ang sarili; inililigtas sila mula sa kakila-kilabot na impiyerno at tumutungo sa daigdig ni Viṣṇu.

Verse 45

नित्यांबुप्राशनकरश्चातुर्मास्ये यदा भवेत् । दिनेदिनेऽश्वमेधस्य फलमाप्नोत्यसंशयम्

Kung sa panahon ng Cāturmāsya ang isang tao ay nagsasagawa ng pag-inom ng tubig lamang araw-araw, araw-araw niyang nakakamit ang bunga ng handog na Aśvamedha—walang pag-aalinlangan.

Verse 46

शीतवृष्टिसहो यस्तु चातुर्मास्ये नरो भवेत् । हरिप्रीत्यै जगन्नाथस्तस्यात्मानं प्रयच्छति

Sinumang sa Cāturmāsya ay nagtitiis ng lamig at ulan alang-alang sa ikalulugod ni Hari, sa kanya’y ipinagkakaloob ni Jagannātha ang Kanyang sariling Sarili.

Verse 47

महापाराकसंज्ञं तु महत्तप उदाहृतम् । मासैकमुपवासेन सर्वं पूर्णं प्रजायते

Itinuturo ang isang dakilang pag-austeridad na tinatawag na Mahāpārāka: sa pag-aayuno nang buong isang buwan, nagiging ganap ang lahat ng layuning espirituwal.

Verse 48

देवस्वापदिनादौ तु यावत्पवित्रद्वादशी । पवित्रद्वादशीपूर्वं यावच्छ्रवणद्वादशी

Ang panahong itinakda para sa pagtalima: mula sa araw ng Devasvāpa hanggang Pavitrā Dvādaśī; at (muli) mula bago ang Pavitrā Dvādaśī hanggang Śravaṇa Dvādaśī.

Verse 49

महापाराकमेतद्धि द्वितीयं परिकीर्तितम् । श्रवणद्वादशीपूर्वं प्राप्ता चाश्विनद्वादशी

Ito nga ang ipinahahayag bilang ikalawang Mahāpārāka: mula bago ang Śravaṇa Dvādaśī hanggang sa pagdating ng Āśvina Dvādaśī.

Verse 50

महापाराक तृतीयं प्राज्ञैश्च समुदाहृतम् । आश्विनद्वादशी चादौ प्राप्ता देवसुबोधिनी

Ipinahahayag din ng mga pantas ang ikatlong Mahāpārāka: nagsisimula sa Āśvina Dvādaśī at nagpapatuloy hanggang Deva-subodhinī (araw ng paggising ng Panginoon).

Verse 51

महापाराकमेतद्धि चतुर्थं परिकथ्यते । एतेषामेकमपि च नारी वा पुरुषोऽपि वा

Ito ang tinatawag na Mahāpārāka, na binabanggit bilang ikaapat na pagtalima. Babae man o lalaki, kung isasagawa kahit isa lamang sa mga ito…

Verse 52

यः करोति नरो भक्त्या स च विष्णुः सनातनः । इदं च सर्वतपसां महत्तप उदाहृतम्

Ang sinumang gumaganap nito nang may debosyon ay itinuturing na si Viṣṇu na Walang Hanggan mismo. At ito’y ipinahayag na isang dakilang pag-aayuno at pagtalima, na higit sa lahat ng austeridad.

Verse 53

दुष्करं दुर्लभं लोके चातुर्मास्ये मखाधिकम् । दिवसेदिवसे तस्य यज्ञायुतफलं स्मृतम्

Sa daigdig, ito’y mahirap at bihira; sa panahon ng Cāturmāsya, ito’y nakahihigit pa sa mga paghahandog na yajña. Araw-araw, ang bunga nito’y inaalala na katumbas ng sampung libong yajña.

Verse 54

महत्तप इदं येन कृतं जगति दुर्लभम् । इदमेव महापुण्यमिदमेव महत्सुखम् । इदमेव परं श्रेयो महापाराकसेवनम्

Ito ang dakilang pag-aayuno at pagtitika, bihirang maisagawa sa daigdig. Ito lamang ang dakilang kabutihang-loob; ito lamang ang dakilang kagalakan. Ito lamang ang pinakamataas na kabutihan: ang pagsasagawa ng Mahāpārāka.

Verse 55

नारायणो वसेद्देहे ज्ञानं तस्य प्रजायते । जीवन्मुक्तः स भवति महापातककारकः

Nanahan si Nārāyaṇa sa katawan ng taong iyon, at sumisibol sa kanya ang kaalaman. Siya’y nagiging pinalaya habang nabubuhay—kahit pa siya’y dating gumawa ng mabibigat na kasalanan.

Verse 56

तावद्गर्जंति पापानि नरकास्तावदेव हि । तावन्मायासहस्राणि यावन्मासो पवासकः

Ang mga kasalanan ay umuungal lamang hanggang doon—gayundin ang mga impiyerno, tunay ngang hanggang doon lamang. Gayon din, ang libu-libong pagkalito ng māyā ay nananatili lamang habang hindi pa natatapos ang buwang pag-aayuno.

Verse 57

चातुर्मास्युपवासी यो यस्य प्रांगणिको भवेत् । सोऽपि हत्यासहस्राणि त्यक्त्वा निष्कल्मषो भवेत्

Ang sinumang nagsasagawa ng pag-aayuno sa Cāturmāsya at nagiging tagapanirahan o tagapaglingkod sa looban ng tahanan ng iba, kahit siya man ay makakatalikod sa libu-libong kasalanan ng pagpatay at magiging walang dungis.

Verse 58

य इदं श्रावयेन्मर्त्यो यः पठेत्सततं स्वयम्

Sinumang mortal na nagpapabigkas ng (aral) na ito, o yaong patuloy na nagbabasa nito sa sarili—

Verse 59

सोऽपि वाचस्पतिसमः फलं प्राप्नोत्यसंशयम्

Siya man ay nagkakamit din ng bunga ng gantimpala, walang alinlangan, na kapantay ni Bṛhaspati, panginoon ng banal na pananalita.

Verse 60

इदं पुराणं परमं पवित्रं शृण्वन्गृणन्पापविशुद्धिहेतु । नारायणं तं मनसा विचिन्त्य मृतोऽभिगच्छत्यमृतं सुराधिकम्

Ang Purāṇa na ito ay lubhang banal; ang pakikinig at pagbigkas nito ay sanhi ng paglilinis sa kasalanan. Sa pagninilay sa isip kay Nārāyaṇa, ang namamatay ay nakaaabot sa kalagayang walang-kamatayan, higit pa sa mga diyos.

Verse 238

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये तपोमहिमावर्णनं नामाष्टत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa kalipunang may walumpu’t isang libong taludtod—sa Ikaanim na Nāgara-khaṇḍa, sa pagpupuri sa banal na pook ng Hāṭakeśvara, sa salaysay ng Śeṣaśāyī, sa pag-uusap nina Brahmā at Nārada, sa kadakilaan ng Cāturmāsya—ang kabanatang pinamagatang “Paglalarawan ng Kamahalan ng Tapas,” na siyang Kabanata 238.