Adhyaya 230
Ipinagpapatuloy ng adhyayang ito ang salaysay matapos ang pagbagsak ni Andhaka sa pamamagitan ng pagpapakilala kay Vṛka, anak ni Andhaka, bilang natitirang asura. Umatras si Vṛka sa isang mahigpit na binabantayang kanlungang pangkaragatan, at kalaunan ay dumating sa Jambūdvīpa, kinilalang ang Hāṭakeśvara-kṣetra ay isang napatunayang banal na pook ng bisa sapagkat doon dati nagsagawa ng matinding pagninilay at pag-aayuno si Andhaka. Sa lihim, isinagawa ni Vṛka ang papatinding tapas—una’y nabubuhay sa tubig, saka sa hangin—na may sukdulang pagpipigil sa katawan at matatag na pagtuon kay Brahmā (Kamala-sambhava/Pitāmaha). Pagkaraan ng mahabang panahon, nagpakita si Brahmā, inutusan siyang itigil ang labis na pagpapahirap sa sarili, at nag-alok ng biyaya. Hiniling ni Vṛka ang kalayaan mula sa pagtanda at kamatayan; ipinagkaloob ito ni Brahmā at naglaho. Pinalakas ng biyayang iyon, bumalik si Vṛka, nagbalangkas sa Bundok Raivataka, at kumilos laban kay Indra. Si Indra, batid ang di-matitinag na kalagayan ni Vṛka dahil sa biyaya, iniwan ang Amarāvatī at sumilong sa Brahmaloka kasama ang mga diyos. Pumasok si Vṛka sa daigdig ng mga deva, inangkin ang luklukan ni Indra, tumanggap ng paghirang (abhiṣeka) mula kay Śukra, at iniluklok ang mga daitya sa mga tungkulin ng Āditya, Vasu, Rudra, at Marut; ayon sa tagubilin ni Śukra, muling inayos ang mga bahagi sa handog-yajña (yajña-bhāga). Ipinakikita ng kabanata ang lakas at panganib ng mga biyaya, ang malabong usaping-dharma ng kapangyarihang bunga ng tapas, at ang kahinaan ng pamamahalang kosmiko sa harap ng meritong ascetiko.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । एवं गणत्वमापन्ने ह्यन्धके दानवोत्तमे । तस्य पुत्रो वृकोनाम निरुत्साहो द्विषज्जये
Sinabi ni Sūta: Nang si Andhaka—ang pinakadakila sa mga Dānava—ay sa gayon nakamtan ang katayuang gaṇa, ang kanyang anak na si Vṛka ay nanlumo at nawalan ng sigla sa pagdaig sa mga kaaway.
Verse 2
भयेन महता युक्तो हतशेषैश्च दानवैः । प्रविवेश समुद्रांतं सुदुर्गं ब्राह्मणोत्तमाः
Dinaig ng matinding takot, at kasama ang mga natitirang Dānava, pumasok siya sa lupain na napaliligiran ng dagat—isang kuta na lubhang mahirap marating, O pinakadakilang brāhmaṇa.
Verse 3
ततः शक्रः प्रहृष्टात्मा प्रणम्य वृषभध्वजम् । तस्यादेशं समासाद्य प्रविवेशामरावतीम्
Pagkaraan, si Śakra (Indra), na nagagalak ang puso, ay yumukod at sumamba sa Panginoong may bandilang Toro (Śiva). Matapos tanggapin ang Kanyang utos, pumasok siya sa Amarāvatī.
Verse 4
चकार च सुखी राज्यं त्रैलोक्येऽपि द्विजोत्तमाः । यज्ञभागान्पुनर्लेभे यथार्थं च धरातले
At namuno siya nang masaya—maging sa tatlong daigdig, O pinakadakilang dwija. Sa lupa, muli niyang natamo ang nararapat na bahagi sa mga handog ng yajña, ayon sa katarungan.
Verse 5
एतस्मिन्नेव काले तु ह्यंधकस्य सुतो वृकः । निष्क्रम्य सागरात्तूर्णं जंबुद्वीपं समागतः
Sa mismong panahong iyon, si Vṛka, anak ni Andhaka, ay mabilis na lumabas mula sa dagat at dumating sa Jambūdvīpa.
Verse 6
हाटकेश्वरजं क्षेत्रं मत्वा पुण्यं सुसिद्धिदम् । पित्रा यत्र तपस्तप्तमंधकेन दुरात्मना
Itinuring niyang banal at tagapagkaloob ng dakilang mga kaganapan ang sagradong pook ng Hāṭakeśvara; kaya nagtungo siya roon—sa lugar na dati nang pinagtiisan ng kanyang ama, ang masamang-loob na si Andhaka, ang mga austeridad (tapas).
Verse 7
सगुप्तस्तु तपस्तेपेऽयथा वेत्ति न कश्चन । ध्यायमानः सुरश्रेष्ठं भक्त्या कमलसंभवम्
Nakatago sa paningin, isinagawa niya ang matinding pag-aayuno at pagninilay—kaya walang sinumang nakaalam. Sa debosyon, nagmuni-muni siya sa Isinilang sa Loto, si Brahmā, ang pinakadakila sa mga diyos.
Verse 8
यावद्वर्षसहस्रांतं जलाहारो द्वितीयकम् । तपस्तेपे स दैत्येन्द्रो ध्यायमानः पितामहम्
Sa loob ng ganap na isang libong taon, tubig lamang ang kanyang tanging ikinabubuhay; ang panginoon ng mga Daitya ay nagsagawa ng austeridad, habang nagmumuni-muni kay Pitāmaha (Brahmā).
Verse 9
वायुभक्षस्ततो जातस्तावत्कालं द्विजोत्तमाः । अंगुष्ठाग्रेण भूपृष्ठं स्पर्शमानो जितेन्द्रियः
Pagkaraan, O pinakamainam sa mga dvija, sa gayong katagal ay nabuhay siya na hangin lamang ang tanging ikinabubuhay. Napagtagumpayan niya ang mga pandama at ang dulo ng hinlalaki lamang ang dumadampi sa ibabaw ng lupa.
Verse 10
एवं च पञ्चमे प्राप्ते सहस्रे द्विजसत्तमाः । ब्रह्मा तस्य गतस्तुष्टिं दृष्ट्वा तस्य तपो महत्
Kaya nga, O pinakadakila sa mga dvija, nang matapos ang ikalimang libong taon, nalugod si Brahmā sa kanya matapos masaksihan ang kadakilaan ng kanyang austeridad.
Verse 11
ततोऽब्रवीत्तमागत्य तां गर्तां ब्राह्मणोत्तमाः । भोभो वृक निवर्तस्व तपसोऽस्मात्सुदारुणात्
Pagkatapos, lumapit siya sa hukay at sinabi, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa: “O Vṛka, tumigil ka na sa napakabagsik na austeridad na ito.”
Verse 12
वरं वरय भद्रं ते यो नित्यं मन सि स्थितः
Pumili ka ng isang biyaya—nawa’y mapasaiyo ang pagpapala—ang biyayang laging nakatatag sa iyong isipan.
Verse 13
वृक उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । जरामरणहीनं मां तत्कुरुष्व पितामह
Wika ang Vṛka: “Kung ikaw ay nalulugod sa akin, O Panginoon—kung may biyayang ipagkakaloob sa akin—gawin mo akong malaya sa pagtanda at kamatayan, O Dakilang Ninuno.”
Verse 14
श्रीब्रह्मोवाच । मम प्रसादतो वत्स जरामरणवर्जितः । भविष्यसि न सन्देहः सत्यमेतन्मयोदितम्
Sinabi ni Śrī Brahmā: “Sa aking biyaya, anak, ikaw ay magiging malaya sa pagtanda at kamatayan—walang pag-aalinlangan. Ito ang tunay na aking ipinahahayag.”
Verse 15
एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा तत्रैवांतरधी यत । वृकोऽपि कृतकृत्यस्त्वागतश्च स्वगृहं पितुः
Pagkasabi nito, si Brahmā ay naglaho roon din. Si Vṛka naman, na wari’y natupad na ang kanyang layon, ay nagbalik sa tahanan ng kanyang ama.
Verse 16
गिरिं रैवतकं नाम सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलम् । तत्र गत्वा निजामात्यैः समं मन्त्र्य च सत्व रम् । इन्द्रोपरि ततश्चक्रे यानं युद्धपरीप्सया
Nagtungo siya sa bundok na tinatawag na Raivataka, na nagliliwanag sa mga bulaklak sa bawat panahon. Doon, matapos mabilis na sumangguni sa sarili niyang mga ministro, siya’y nagmartsa laban kay Indra, uhaw sa pakikidigma.
Verse 17
इंद्रोऽपि च परिज्ञाय दानवं तं महाबलम् । जरामृत्युपरित्यक्तं प्रभावात्परमेष्ठिनः
Maging si Indra ay napagtanto na ang makapangyarihang Dānava na iyon, sa bisa ni Parameṣṭhin (Brahmā), ay lampas sa katandaan at kamatayan.
Verse 18
परित्यज्य भयाच्चैव पुरीं चैवामरावतीम् । ब्रह्मलोकं गतस्तूर्णं देवैः सर्वैः समन्वितः
Dahil sa takot, iniwan niya ang lungsod na Amarāvatī at dagling nagtungo sa Brahmaloka, kasama ang lahat ng mga diyos.
Verse 19
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो वृकश्च त्रिदशालये । ससैन्यपरिवारेण प्रहृष्टेन समन्वितः
Noon din, dumating si Vṛka sa tahanan ng mga diyos, napalilibutan ng kanyang hukbo at mga kasama, nag-uumapaw sa galak.
Verse 20
ततश्चैंद्रपदे तस्मिन्स्वयमेव व्यवस्थितः । शुक्रात्प्राप्याभिषेकं च पुष्पस्नानसमुद्भवम्
Pagkaraan, kusang umupo siya sa mismong trono ni Indra; at mula kay Śukra ay tinanggap niya ang abhiṣeka—ang pagtatalaga na nagmula sa paliligo ng mga bulaklak.
Verse 21
सोऽभिषिक्तस्तु शुक्रेण देवराज्यपदे वृकः । स्थापयामास दैतेयान्देवतानां पदेषु च
Nang maitalaga ni Śukra, umupo si Vṛka sa kapangyarihan ng kaharian ng mga diyos; at itinalaga niya ang mga Daiteya sa mismong mga tungkulin at katayuan ng mga diyos.
Verse 22
आदित्यानां वसूनां च रुद्राणां मरुतामपि । यज्ञभागकृते विप्राः शुक्रशासनमाश्रिताः
Upang italaga ang bahagi ng handog na nararapat sa mga Āditya, Vasu, Rudra, at mga Marut, ang mga brāhmaṇa ay kumilos ayon sa kautusan at pamamahala ni Śukra.
Verse 230
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये जलशाय्युपाख्याने वृकेन्द्रराज्यलंभनवर्णनंनाम त्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ika-230 kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan sa Pagkamit ni Vṛka ng Pagkahari ni Indra,” sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, sa ikaanim na bahagi—ang Nāgara Khaṇḍa—sa ilalim ng pagpupuri sa tīrtha ng Hāṭakeśvara-kṣetra, sa salaysay na tinatawag na Jalaśāyī.