Adhyaya 23
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 23

Adhyaya 23

Inilarawan ni Sūta ang isang dakilang banal na pook na tinatawag na Mṛgatīrtha, na nasa kanlurang bahagi ng tinutukoy na sagradong lupain. Sinabi niya na ang sinumang may wastong pananampalataya na maligo roon sa pagsikat ng araw sa Caitra-śukla-caturdaśī (ika-14 ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra) ay hindi na mahuhulog sa sinapupunan ng mga hayop, kahit mabigat ang kasalanan; sapagkat ang tīrtha ay naglilinis at nag-aangat. Hiniling ng mga ṛṣi ang pinagmulan at natatanging bisa ng lugar. Isinalaysay ni Sūta na sa isang malaking gubat, hinabol ng mga mangangaso ang isang kawan ng usa; sa takot at sugatan ng mga palaso, pumasok ang mga usa sa isang malalim na imbakan ng tubig. Sa kapangyarihan ng tubig na iyon, nakamit ng mga usa ang kalagayang-tao, at maging ang mga panlabas na tanda ng pagkamino at pagkapino ay sinasabing lumitaw mula sa pagligo lamang. Ipinaliwanag din ang sanhi: ang tubig ay kaugnay ng naunang paglitaw (liṅga-bheda-udbhava), natabunan ng alikabok at muling lumitaw sa pamamagitan ng butas ng punso ng anay ayon sa banal na kautusan, hanggang sa ganap na mahayag sa pook na iyon. Bilang dagdag na halimbawa, si Triśaṅku, bagaman nasa kalagayang hinahamak sa lipunan, ay naligo roon at nabawi ang anyong maka-diyos. Kaya’t nagtapos si Sūta na dahil dito, ang mangangaso at ang usa, kapag naligo sa Mṛgatīrtha, ay napapalaya sa dungis ng kasalanan at nakaaabot sa mas mataas na kalagayan—isang aral na nag-uugnay sa ritwal, takdang araw, at awtoridad ng salaysay sa iisang teolohiya ng tīrtha.

Shlokas

Verse 2

। सूत उवाच । तस्यैव पश्चिमे भागे मृगतीर्थमनुत्तमम् । अस्ति पुण्यतमं ख्यातं समस्ते धरणीतले । तत्र ये मानवास्तीर्थे सम्यक्छ्रद्धासमन्विताः । चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां स्नानं कुर्वंतिभास्करे

Sinabi ni Sūta: Sa kanlurang bahagi ng lupain ding iyon ay may isang tīrtha na walang kapantay na tinatawag na Mṛgatīrtha, bantog bilang pinakapunong-mapagpala sa buong daigdig. Yaong mga tao na may matatag na pananampalataya, kapag naligo roon sa ika-labing-apat na araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra, sa pagsikat ng Araw, ay nagkakamit ng dakilang kabutihang-dharma.

Verse 3

मध्ये स्थिते न ते यांति तिर्यग्योनौ कथंचन । अपि पापसमोपेता दोषैः सर्वैः समन्विताः

Kapag nasa loob ng banal na saklaw nito, hindi sila kailanman mapupunta sa sinapupunan ng hayop (tiryag-yoni) sa anumang paraan—kahit pa sila’y nabibigatan ng kasalanan at taglay ang lahat ng kapintasan.

Verse 4

कृतघ्ना नास्तिकाश्चौरा मर्यादाभेदकास्तथा । स्नाता ये तत्र सत्तीर्थे ते यांति परमां गतिम् । विमानवरमारूढाः स्तूयमानाश्च किंनरैः

Kahit ang mga walang utang-na-loob, ang mga di nananampalataya, ang mga magnanakaw, at yaong lumalabag sa hangganan ng dharma—kung maligo sila roon sa tunay na tīrtha—makakamtan nila ang pinakamataas na kalagayan, sasakay sa maringal na sasakyang-langit at pupurihin ng mga Kiṃnara.

Verse 5

ऋषय ऊचुः । मृगतीर्थं कथं तत्र संजातं सूतनंदन । किं प्रभावं समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

Wika ng mga rishi: “O anak ni Sūta, paano nagmula roon ang Mṛgatīrtha? Ilarawan mo sa amin ang kapangyarihan nito, sapagkat dakila ang aming pag-uusisa.”

Verse 6

सूत उवाच । पूर्वं तत्र महारण्ये नानामृगगणावृते । नानाविहंगसंघुष्टे नानावृक्षसमाकुले

Sinabi ni Sūta: “Noon, naroon ang isang dakilang gubat, punô ng mga kawan ng sari-saring usa, umaalingawngaw sa huni ng iba’t ibang ibon, at siksik sa maraming uri ng punò.”

Verse 7

समायाता महारौद्रा लुब्ध काश्चापपाणयः । कृष्णांगा भ्रममाणास्ते यमदूता इवाऽपरे

Pagkaraan, dumating ang mga mangangaso na lubhang mabagsik, may mga pana sa kamay. Maitim ang mga katawan at pagala-gala, wari’y mga sugo ni Yama na iba pa.

Verse 8

एतस्मिन्नंतरे दृष्टं मृगयूथं तरोरधः । उपविष्टं सुविश्रब्धं तैस्तदा द्विज सत्तमाः

Sa sandaling iyon, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, nakita nila (ang mga mangangaso) ang isang kawan ng usa sa ilalim ng punò, nakaupo roon nang panatag at lubos na ligtas.

Verse 9

अथ तांल्लुब्धकान्दृष्ट्वा दूरतोऽपि भयातुराः । पलायनपराः सर्वे मृगा जग्मुर्द्रुतं ततः

Pagkaraan, nang makita nila ang mga mangangaso kahit mula sa malayo, ang mga usa—sinakmal ng takot—ay pawang nagpasiyang tumakas at mabilis na tumakbo palayo sa pook na iyon.

Verse 10

अथ ते सन्निधौ दृष्ट्वा गंभीरं सलिलाशयम् । प्रविष्टा हरिणाः सर्वे भयार्ताः शरपीडिताः

Pagkaraan, nang makita nila sa malapit ang isang malalim na imbakan ng tubig, ang lahat ng usa—pinahihirapan ng takot at sugatan ng mga palaso ng mangangaso—ay pumasok doon.

Verse 11

ततस्तत्सलिलस्यांतस्ते मृगाः सर्व एव हि । मानुषत्वमनुप्राप्तास्तत्प्रभावा द्द्विजोत्तमाः

Pagkaraan, sa loob ng banal na tubig na iyon, ang lahat ng hayop na yaon ay tunay na nagkamit ng pagkatao—O pinakadakila sa mga dvija—dahil lamang sa kapangyarihan at kaluwalhatian ng tīrtha.

Verse 12

अथ तान्मानुषीभूतान्पप्रच्छुर्लुब्धका मृगान् । मृगयूथं समायातं मार्गेणानेन सांप्रतम् । केन मार्गेण निर्यातं तस्माद्वदत मा चिरम्

Pagkaraan, tinanong ng mga mangangaso ang mga usang naging tao: “May kawan ng usa na kapapadaan lamang sa landas na ito—saang daan ito lumabas? Sabihin ninyo agad; huwag magtagal.”

Verse 13

मानुषा ऊचुः । वयं ते हरिणाः सर्वे मानुषत्वं सुदुर्लभम् । तीर्थस्याऽस्य प्रभावेन प्राप्ताः सत्यं न संशयः

Ang mga (bagong) tao ay nagsabi: “Kami ang mga usang iyon. Sa bisa ng tīrtha na ito, nakamit namin ang napakabihirang kalagayang maging tao; ito’y tunay, walang pag-aalinlangan.”

Verse 15

स्नानमात्रात्ततः सर्वे दिव्यमाल्यानुलेपनाः । दिव्यगात्रधरा सर्वे संजाताः पार्थिवोत्तमाः

Pagkaraan, sa pagligo lamang, silang lahat ay napalamutian ng mga banal na kuwintas ng bulaklak at mga pabangong langis; lahat ay nagtaglay ng maningning na katawang maka-diyos at lumitaw bilang mga dakilang tao sa ibabaw ng daigdig.

Verse 16

ऋषय ऊचुः । अत्याश्चर्यमिदं सूत यत्त्वया परिकीर्तितम् । स्नानमात्रेण ते प्राप्ता लुब्धकास्तादृशं वपुः

Wika ng mga rishi: “Lubhang kagila-gilalas ito, O Sūta, ayon sa iyong isinalaysay—sa pagligo lamang, ang mga mangangaso ay nagkamit ng gayong anyo.”

Verse 17

तथा मानुष्यमापन्ना मृगास्तोयावगाहनात् । तत्कथं मेदिनीपृष्ठे तत्तीर्थं संबभूव ह

“Gayundin, ang mga usa ay nagkamit ng pagkatao sa paglubog sa tubig. Kung gayon, paano nagkaroon ng gayong tīrtha sa ibabaw ng lupa?”

Verse 18

सूत उवाच । लिंगभेदोद्भवं तोयं यत्पुरा वः प्रकीर्तितम् । आच्छन्नं पांसुभिः कृत्स्नं वायुना शक्रशासनात्

Sinabi ni Sūta: “Ang tubig na yaon, na isinilang mula sa pagkakabiyak ng liṅga—na dati ko nang isinalaysay sa inyo—ay natabunan nang lubos ng alikabok na tinangay ng hangin, sa utos ni Indra.”

Verse 19

वल्मीकरंध्रमासाद्य तन्निष्क्रांतं पुनर्द्विजाः । कालेन महता तत्र प्रदेशे स्वल्पमेव हि

“O mga dalawang-ulit na isinilang, nang marating nito ang isang siwang sa punso ng anay, ang tubig na iyon ay muling lumitaw. Pagkaraan ng mahabang panahon, sa pook na yaon ay bahagya lamang ang paglitaw nito.”

Verse 20

यत्र स्नातः पुरा सद्यस्त्रिशंकुः पृथिवीपतिः । दिव्यं वपुः पुनः प्राप्त श्चंडालत्वेन संस्थितः

Sa pook na iyon, noong unang panahon, naligo si Haring Triśaṅku at agad na muling nagkamit ng banal na katawang makalangit, bagaman nananatili siya sa kalagayang caṇḍāla.

Verse 21

एतस्मात्कारणात्तत्र स्नाताः सारंगलुब्धकाः । सर्वे पापविनिर्मुक्ताः संप्राप्ताः परमं वपुः

Dahil dito, ang mga mangangaso na humahabol sa usa ay naligo roon; silang lahat ay napalaya sa kasalanan at nagkamit ng katawang pinakamataas at marilag.