Adhyaya 228

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यच्च बिलद्वारि शयनार्थे व्यवस्थितम् । दृष्ट्वा प्रमुच्यते पापी देवं च जलशायिनम्

Wika ni Sūta: Bukod pa rito, sa Biladvāra ay may isa pang Diyos na itinatag para sa pamamahinga; sa pagtanaw sa Panginoong nakahimlay sa ibabaw ng tubig, kahit ang makasalanan ay napapalaya sa kasalanan.

Verse 2

स्नात्वा तस्मिन्बिलद्वारे पवित्रे लोकसंश्रये । यस्तं पूजयते भक्त्या शेषपर्यंकशायिनम् । आजन्ममरणात्पापात्स च मुक्तिमवाप्नुयात्

Pagkaligo sa Biladvāra—na dalisay at kanlungan ng mga daigdig—ang sinumang sumamba nang may debosyon sa Panginoong nakahimlay sa higaan ni Śeṣa ay napapalaya sa mga kasalanang naipon mula kapanganakan hanggang kamatayan, at nakakamit ang kalayaan (moksha).

Verse 3

चतुरो वार्षिकान्मासान्सुप्रसुप्तं सुरेश्वरम् । संपूजयति यो भक्त्या न स भूयोऽत्र जायते

Ang sinumang sumamba nang may debosyon sa Panginoon ng mga diyos habang Siya’y nasa malalim na yogic na pagkatulog sa loob ng apat na buwan ng tag-ulan, ang taong iyon ay hindi na muling isisilang sa mundong ito.

Verse 4

तत्र पूर्वं महाभागा मुनयः सेव्य तं प्रभुम् । मृत्तिकाग्रहणं कृत्वा तस्य चायतने शुभे

Doon, noong unang panahon, ang mga mapalad na pantas (mga muni) ay naglingkod sa Panginoong iyon; at sa Kanyang mapagpalang santuwaryo, kumuha sila ng banal na luwad at isinagawa ang itinakdang gawain.

Verse 5

संप्राप्ताः परमं स्थानं तद्रिष्णोः परमं पदम् । यत्फलं सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु यत्फलम् । तत्फलं तस्य पूजायां चातुर्मास्यां प्रजायते

Naabot nila ang kataas-taasang tahanan—ang pinakamataas na kalagayan ni Viṣṇu. Anumang bunga ng kabanalan na nakukuha sa lahat ng banal na pook at sa lahat ng paghahandog (yajña), ang gayong bunga rin ay sumisilang mula sa pagsamba sa Kanya sa panahon ng Cāturmāsya.

Verse 6

यत्फलं गोग्रहे मृत्युं संप्राप्ता यांति मानवाः । तत्फलं चतुरो मासान्पूजया जलशायिनः

Anumang bungang espirituwal na natatamo ng mga tao sa pagpanaw sa Gograha, yaon ding bunga ang nakakamit sa pagsamba sa Panginoong Jalaśāyī, ang Nahihimlay sa tubig, sa loob ng apat na buwan.

Verse 7

अपि पापसमाचारः परदाररतोऽपिच । ब्रह्मघ्नोऽपि सुरापोऽपि स्त्रीहन्ताऽपि विगर्हितः । पूजया चतुरो मासांस्तस्य देवस्य मुच्यते

Kahit ang namumuhay sa kasalanan—kahit ang nahuhumaling sa asawa ng iba; kahit pumatay ng brāhmaṇa; kahit umiinom ng nakalalasing; kahit ang hinahamak na pumatay ng babae—sa pagsamba sa Diyos na iyon sa loob ng apat na buwan, siya’y napapalaya sa gapos ng kasalanan.

Verse 8

ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं तत्रस्थं जलशायिनम् । बिलद्वारे कथं सूत तत्र नः संशयो महान्

Wika ng mga rishi: “Ang sinabi mo—na ang Panginoong Jalaśāyī ay nananahan doon, sa bungad ng yungib—paano mangyayari iyon, O Sūta? Sa bagay na ito, malaki ang aming pag-aalinlangan.”

Verse 9

स किल श्रूयते देवः क्षीराब्धौ मधुसूदनः । सदैव भगवाञ्छेते योगनिद्रां समाश्रितः

Sapagkat naririnig na ang banal na Madhusūdana ay nakahimlay sa Karagatan ng Gatas, at ang Mapalad na Panginoon ay laging nagpapahinga, matapos pumasok sa yogic na pag-idlip (yoga-nidrā).

Verse 10

कथं स भगवाञ्छेते बिलद्वारे व्यवस्थितः । एतत्कीर्तय कार्त्स्न्येन परं कौतूहलं हि नः

Kung gayon, paano nakahihimlay ang Panginoong iyon doon, na nakatindig sa bungad ng yungib? Isalaysay mo sa amin nang buo, sapagkat dakila ang aming pananabik na malaman.

Verse 11

सूत उवाच । सत्यमेतन्महाभागाः क्षीराब्धौ मधुसूदनः । योगनिद्रां गतः शेते शेषपर्यंकशा यकः

Sinabi ni Sūta: “Totoo ito, O mga mararangal: si Madhusūdana (Viṣṇu) ay nakahimlay sa Karagatan ng Gatas, pumasok sa yogic na pag-idlip, at nakahiga sa higaan ni Śeṣa.”

Verse 12

स यथा तत्र क्षेत्रे तु संश्रितो भगवान्स्वयम् । जलशायिस्वरूपेण तच्छृशुध्वं समाहिताः

Ngayon, pakinggan ninyo nang may nakatuong isip: kung paanong ang Panginoon mismo ay nanahan sa banal na pook na iyon, na nahayag sa anyong Jalaśāyī—ang Nakahimlay sa tubig.

Verse 13

यथा च चतुरो मासान्पूजितस्तत्र संस्थितः । मुक्तिं ददाति पुंसां स तथा संकीर्तयाम्यहम्

Kung paanong ang Panginoong iyon, na nananatili roon at sinasamba sa loob ng apat na buwan, ay nagkakaloob ng kalayaan (mokṣa) sa mga tao—gayon din ngayon ay ipahahayag ko ang Kanyang kadakilaan.

Verse 14

चत्वारोऽपि यथा मासा गर्हणीया धरातले । सर्वकर्मसु मुख्येषु यज्ञोद्वा हादिषु द्विजाः

O mga dvija, kung paanong ang apat na buwang ito sa daigdig ay itinuturing na lubhang mahalaga sa lahat ng pangunahing ritwal—gaya ng yajña at kasalan—gayon din dapat maunawaan na mabigat at dakila ang pagtalima rito.

Verse 15

तद्वोऽहं कीर्तयिष्यामि नमस्कृत्य द्विजोतमाः । तस्मै देवाधिदेवाय निर्गुणाय गुणात्मने

O pinakamainam sa mga dvija, matapos akong yumukod sa pagpupugay, isasalaysay ko ito sa inyo—pagpupuri sa Diyos na higit sa mga diyos, na lampas sa mga guṇa at gayunma’y siyang diwa ng lahat ng guṇa.

Verse 16

अव्यक्तायाऽप्रमेयाय सर्वदेवमयाय च । सर्वज्ञाय कवीशाय सर्वभूतात्मने तथा

Pagpupugay sa Di-nahahayag, sa Di-masusukat; sa Siya na siyang diwa ng lahat ng mga deva. Pagpupugay sa Lubos na Nakaaalam, sa Panginoon ng mga rishi at makata, at sa Sarili na nananahan sa lahat ng nilalang—paggalang sa Kanya.

Verse 17

पुरासीद्दानवो रौद्रो हिरण्यकशिपुर्महान् । नारसिंहं वपुः कृत्वा विष्णुना यो निपातितः

Noong unang panahon ay may dakila at mabangis na Dānava na si Hiraṇyakaśipu; siya ang ibinagsak ni Viṣṇu nang mag-anyong Narasiṃha.

Verse 19

तस्य पुत्रद्वयं जज्ञे सर्वलक्षणलक्षितम् । प्रह्लादश्चांधकश्चैव वीर्येणाप्रतिमौ युधि

Nagkaroon siya ng dalawang anak na lalaki, may lahat ng palatandaan ng kadakilaan: sina Prahlāda at Andhaka; kapwa walang kapantay sa tapang sa digmaan.

Verse 20

स नैच्छत तदा राज्यं पितृपैतामहं महत् । समागतमपि प्राज्ञो यस्मात्तद्वो वदाम्यहम्

Kahit dumating na sa kanya ang dakilang kahariang minana sa ama at ninuno, hindi iyon ninasa ng marunong na iyon; kaya ito ang isinasalaysay ko sa inyo.

Verse 21

दानवानां सदा द्वेषो देवेन सह चक्रिणा । न करोति पुनर्द्वेषं तं समुद्दिश्य सर्वदा

Ang mga Dānava ay laging may poot sa banal na Panginoong may hawak ng cakra; ngunit siya, na laging nakatuon sa Kanya, ay hindi na muling gumanti ng poot.

Verse 22

एतस्मात्कारणात्सर्वे तेन त्यक्ता दितेः सुताः । स्वराज्यमपि संत्यज्य विष्णुस्तेन समाश्रितः

Dahil dito, ang lahat ng anak ni Diti ay iniwan nila; at kahit talikuran ang sariling kaharian, siya’y sumilong at nagkanlong kay Viṣṇu.

Verse 23

ततस्तैर्दानवैः क्षुद्रैर्विष्णुद्वेषपरायणैः । अन्धकः स्थापितो राज्ये पितृपैतामहे तदा

Pagkaraan, sa pamamagitan ng mga hamak na Dānava na nakatuon sa pagkapoot kay Viṣṇu, si Andhaka ay iniluklok noon sa kaharian at sa trono ng mga ninuno.

Verse 24

अन्धकोऽपि समाराध्य देवदेवं चतुर्मुखम् । अमरत्वं ततो लेभे यावच्चन्द्रार्कतारकम्

Maging si Andhaka, matapos sambahin nang wasto ang Diyos ng mga diyos, ang Apat-na-Mukhang Panginoon (Brahmā), ay nagkamit ng kawalang-kamatayan—hangga’t nananatili ang buwan, araw, at mga bituin.

Verse 25

वरपुष्टस्ततः सोऽपि चक्रे शक्रेण विग्रहम्

Pagkatapos, pinalakas ng biyayang iyon, siya man ay nakipagsagupaan kay Śakra (Indra).

Verse 26

जित्वा शक्रं महासंख्ये यज्ञांशाञ्जगृहे स्वयम् । गत्वाऽमरावतीं दैत्यो निःसार्य च शतक्रतुम् । स्ववर्गेण समोपेतः स्वर्गं समहरत्तदा

Matapos talunin si Śakra sa isang dakilang labanan, siya mismo ang sumamsam sa mga bahagi ng handog-yajña. Pagkaraan, ang Dānava ay nagtungo sa Amarāvatī, pinalayas si Śatakratu (Indra), at—napalilibutan ng sarili niyang mga kapanalig—sinakop ang langit noon.

Verse 27

शक्रोऽपि च समाराध्य शंकरं लोकशंकरम् । सर्वदेवसमोपेतो भृत्यवत्परिवर्तते

Si Śakra man ay sumamba at nagpalugod kay Śaṅkara—ang tagapagpala ng mga daigdig—at nanatiling naglilingkod, kasama ang lahat ng mga diyos, na parang isang alipin.

Verse 28

ततः कालेन महता तस्य तुष्टः पिनाकधृक् । तं प्राह वरदोऽस्मीति वद शक्र करोमि किम्

Pagkaraan ng mahabang panahon, si Pinākadhṛk (Śiva), na nalugod sa kanya, ay nagsabi: “Ako ang tagapagkaloob ng biyaya. Sabihin mo, O Śakra—ano ang gagawin ko para sa iyo?”

Verse 29

इन्द्र उवाच । अंधकेन हृतं राज्यं मम वीर्यात्सुरेश्वर । यज्ञभागैः समोपेतं हत्वाऽशु तत्प्रयच्छ मे

Wika ni Indra: “O Panginoon ng mga diyos! Inagaw ni Andhaka ang aking kaharian sa pamamagitan ng lakas. Patayin mo siya nang madali—siya na sumaklot sa bahagi ng handog na yajña—at ibalik sa akin ang kahariang iyon.”

Verse 30

तच्छ्रुत्वा तस्य दीनस्य भगवाञ्छशिशेखरः । प्रोवाच तव दास्यामि राज्यं त्रैलोक्यसंभवम्

Nang marinig ng Mapalad na Panginoon—si Śiva na may koronang buwan—ang daing ng nagdurusang iyon, ay sinabi: “Ipagkakaloob ko sa iyo ang paghaharing nauukol sa tatlong daigdig.”

Verse 31

ततः संप्रेषयामास दूतं तस्य विचक्षणम् । गणेशं वीरभद्राख्यं गत्वा तं ब्रूहि चांधकम्

Pagkatapos, nagsugo siya ng isang matalinong sugo—si Gaṇeśa na tinatawag na Vīrabhadra—na nagsasabing: “Humayo ka at kausapin ang Andhaka na iyon.”

Verse 32

ममादेशात्परित्यज्य स्वर्गं गच्छ धरातलम् । पितृपैतामहं स्थानं राज्यं तत्र समाचर

“Sa aking utos, iwan mo ang langit at bumaba sa lupa. Doon, sa lupain ng mga ninuno ng iyong ama at lolo, isagawa mo ang iyong paghahari.”

Verse 33

परित्यजस्व यज्ञांशान्नो चेद्धंतास्मि सत्वरम् । स गत्वा चांधकं प्राह यथोक्तं शंभुना स्फुटम्

“Talikdan mo ang bahagi mo sa handog na yajña; kung hindi, agad kitang papatumbahin.” Pagdating niya, malinaw niyang sinabi kay Andhaka ang lahat, ayon sa tuwirang wika ni Śambhu (Śiva).

Verse 34

सविशेषमहाबुद्धिः स्वामिकार्यप्रसिद्धये । अथ तं चाधकः प्राह प्रविहस्य महाबलः

Taglay ang pambihirang dakilang talino, kumilos ang sugo upang matupad ang layon ng kanyang panginoon. Pagkaraan, ang makapangyarihang Adhaka ay humalakhak at nagsalita sa kanya.

Verse 35

अवध्यो हि यथा दूतस्तेन त्वां न निहन्म्यहम् । क स्याद्वै शंकरोनाम यो मामेवं प्रभाषते

“Ang sugo ay hindi dapat patayin; kaya hindi kita papatayin. Ngunit sino itong tinatawag na ‘Śaṅkara’ na nagsasalita sa akin nang ganito?”

Verse 36

न मां वेत्ति स किं मूढः किं वा मृत्यु मभीप्सते

“Hindi ba alam ng hangal na iyon kung sino ako, o tunay ba niyang ninanais ang kamatayan?”

Verse 37

अथवा सत्यमेवैतान्निर्विण्णो जीविताच्च सः । दरिद्रोपहतो नित्यं सर्वभोगविवर्जितः

O marahil ito nga ang tunay: siya’y napagod na sa buhay. Palaging tinatamaan ng karalitaan at pinagkaitan ng lahat ng ligaya, kaya siya nagsasalita sa akin nang gayon.

Verse 38

स्मशाने क्रीडनं यस्य भस्म गात्रविलेपनम् । भूषणं चाहयो वस्त्रं दिशो यस्य जटालका

Yaong ang paglalaro ay sa libingan ng pagsusunog, ang katawan ay pinapahiran ng abo; ang mga ahas ang kanyang palamuti, ang mga dako ang kanyang kasuotan, at ang buhok ay nakabuhol na jata—

Verse 39

कस्तस्य जीवितेनार्थस्तेनेदं मां ब्रवीति सः । तस्माद्गत्वा द्रुतं ब्रूहि मद्वाक्यं दूत सस्फुटम्

Ano pa ang silbi ng buhay sa kanya, na siya’y nagsasalita sa akin nang ganito? Kaya’t humayo ka agad at ipahayag ang aking mga salita, O sugo—nang malinaw at tumpak.

Verse 40

त्यक्त्वा कैलासमेनं त्वं वाराणस्यां तपः कुरु । मया स्थानमिदं दत्तं कैलासं स्वसुतस्य च

Iwan mo ang Kailāsa na ito at magsagawa ng pag-aayuno at pagninilay (tapas) sa Vārāṇasī. Ang tahanang ito—Kailāsa—ay ipinagkaloob ko rin sa sarili kong anak.

Verse 41

वृकस्यापि न सन्देहो विभवेन समन्वितम् । नो चेत्प्राणान्हरिष्यामि सेंद्रस्य तव शंकर

Kahit para kay Vṛka ay walang pag-aalinlangan—(aagawin ko) ang ningning at kapangyarihang inaangkin mo. Kung hindi, O Śaṅkara, kukunin ko ang iyong buhay, kahit kasama pa si Indra.

Verse 42

तच्छ्रुत्वा वीरभद्रस्तु निर्भर्त्स्य च मुहुर्मुहुः । क्रोधेन महताविष्टः कैलासं समुपाविशत्

Nang marinig iyon, si Vīrabhadra ay paulit-ulit na sumaway. Nalugmok sa napakalaking poot, siya’y pumasok at lumapit sa Kailāsa.

Verse 43

ततः स कथयामास तद्वाक्यं च पिनाकिनः । अतिक्रूरं विशेषेण तत क्रुद्धः पिनाकधृक्

Pagkaraan, isinalaysay niya ang mga salitang iyon sa Tagapagdala ng Pināka (Śiva). Nang marinig ang mga salitang labis na malupit, ang may hawak ng Pināka ay nag-alab sa galit.

Verse 228

इति श्रीस्कान्दे महा पुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये जलशाय्युपाख्याने ब्रह्मदत्तवरप्रदानोद्धतान्धकासुरकृतशंकराज्ञाव माननवर्णनंनामाष्टाविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod—sa ikaanim na bahagi, ang Nāgara Khaṇḍa, sa pagpupuri sa tīrtha ng banal na pook na Hāṭakeśvara, sa salaysay na “Jalaśāyī”: ang ika-228 kabanata, na pinamagatang “Pagkakaloob ng biyaya kay Brahmadatta at ang paglalarawan kung paanong ang palalong asurang Andhaka ay gumalang sa utos ni Śaṅkara.”