Adhyaya 226

Verse 1

भर्तृयज्ञ उवाच । यतः सपिंडता प्रोक्ता पितृपिण्डैः समंततः । यावत्सपिण्डता नैव तावत्प्रेतः स तिष्ठति

Wika ni Bhartṛyajña: Yamang ang sapiṇḍatā ay ipinahayag bilang pag-uugnay sa mga piṇḍa ng mga ninuno sa lahat ng panig, hangga’t hindi nagaganap ang sapiṇḍatā, ang nilalang na iyon ay nananatili sa kalagayang preta.

Verse 2

अपि धर्मसमोपेतस्तपसाऽपि समन्वितः । एतस्मात्कारणात्प्रोक्ता मुनिभिस्तु सपिंडता

Kahit ang yumao ay may taglay na dharma at may kasamang tapas (pagpapakasakit), dahil mismo rito itinakda ng mga muni ang sapiṇḍatā.

Verse 3

यस्ययस्य च योऽन्यत्र योनिं प्राप्नोति मानवः । तत्रस्थस्तृप्तिमाप्नोति यद्दत्तं तस्य वंशजैः

Anumang yoni o daigdig ang marating ng tao sa ibang dako, habang nananahan siya roon, tumatanggap siya ng kasiyahan mula sa mga handog na iniaalay ng kanyang mga salinlahi.

Verse 4

आनर्त उवाच । ये दृश्यंते निजाः स्वप्ने चिरात्पितृपितामहाः । प्रार्थयंति निजान्कामांस्ततः किं स्यान्महामुने

Sinabi ni Ānarta: Yaong mga ama at mga lolo na matagal nang pumanaw, na nagpapakita sa panaginip sa sarili nilang kamag-anak at humihiling ng ninanais nila—ano ang ipinahihiwatig nito, O dakilang muni?

Verse 5

भर्तृयज्ञ उवाच । येषां गतिर्न संजाता प्रेतत्वे च व्यवस्थिताः । दर्शयंति च ते सर्वे स्वयमात्मानमेव हि

Wika ni Bhartṛyajña: Yaong ang landas pasulong ay hindi pa natitiyak at nananatili sa kalagayang preta—ang lahat ng gayong nilalang ay tunay na nagpapakita (sa panaginip), sa sarili nilang anyo.

Verse 6

स्ववंश्यानां न चान्ये तु सत्यमेतन्मयोदितम् । यथा लोकेऽत्र संजाता ये च कृत्यैः शुभाशुभैः

Sa sarili lamang nilang mga inapo sila nagpapakita, at hindi sa iba. Ito ang katotohanang aking sinabi. Gaya ng mga nilalang na isinisilang sa mundong ito ayon sa kanilang mga gawa, mabuti man o masama…

Verse 7

आनर्त उवाच । यस्य नो विद्यते पुत्रः सपिण्डीकरणं कथम् । तस्य कार्यं भवेदत्र तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि

Sinabi ni Ānarta: “Kung ang isang tao ay walang anak na lalaki, paano isasagawa ang ritong sapiṇḍīkaraṇa? Ano ang dapat gawin sa gayong kalagayan dito? Ipagpaumanhin, ipaliwanag mo sa akin.”

Verse 8

भर्तृयज्ञ उवाच । यस्य नो विद्यते पुत्र औरसश्च महीपते । चतुर्णां स्वपितॄणां तु कथं स स्याच्चतुर्थकः

Wika ni Bhartṛyajña: “O hari, kung ang isang lalaki ay walang anak na lalaki—walang lehitimong anak na mula sa kanya—paano siya magiging ‘ikaapat’ sa hanay ng apat niyang ninuno?”

Verse 9

प्रकर्षेण व्रजेद्यस्मात्तस्मात्प्रेतः प्रकीर्तितः । पुत्रेण भ्रात्रा पत्न्या वा तस्य कार्या सपिंडता

Sapagkat siya’y “lumalakad pasulong” nang buong tindi, kaya siya tinatawag na preta (yumao). Para sa kanya, ang ritong paggawa sa kanya bilang sapinda ay dapat isagawa—ng anak na lalaki, o ng kapatid na lalaki, o ng asawa.

Verse 10

चतुर्थो यदि राजेंद्र जायते न कथंचन । क्षेत्रजादीन्सुतानेतानेकादश यथोदितान्

O hari, kung ang 'ikaapat' (kwalipikadong kahalili) ay hindi naisilang sa anumang paraan, kung gayon (maaaring dumulog sa) labing-isang uri ng mga anak na nagsisimula sa kṣetraja, tulad ng tradisyonal na itinuro.

Verse 11

पुत्रप्रतिनिधीनाहुः क्रियालोपान्मनीषिणः । काले यदि न राजेंद्र जायतेऽस्योत्तरक्रिया

Ang mga pantas ay nagsasalita tungkol sa 'mga anak sa pamamagitan ng paghalili' upang maiwasan ang pagkawala ng mga rito. O hari, kung sa tamang panahon ang kanyang mga sumusunod na rito sa libing ay hindi maisagawa (sa pamamagitan ng isang anak),

Verse 12

नारायणबलिः कार्यः प्रेतत्वस्य विनाशकः । यथान्येषां मनुष्याणामपमृत्युमुपेयुषाम् । कार्यश्चैवात्महंतॄणां ब्राह्मणान्मृत्युमीयुषाम्

Ang Nārāyaṇa-bali ay dapat isagawa; sinisira nito ang kalagayan ng pagiging isang preta. Ito ay itinakda rin para sa ibang mga tao na nakaranas ng maagang pagkamatay—at ito ay dapat ding isagawa para sa mga nagpakamatay at para sa mga brāhmaṇa na namatay.

Verse 13

आनर्त उवाच । कथं मृत्युमवाप्नोति पुरुषोऽत्र महामते

Sinabi ni Ānarta: "O dakilang-isip, paano nakakatagpo ng kamatayan ang isang tao dito?"

Verse 14

स्वर्गं वा नरकं वापि कर्मणा केन गच्छति । मोक्षं वाऽथ महाभाग सर्वं मे विस्त राद्वद

"Sa anong uri ng karma napupunta ang isang tao sa langit o sa impiyerno? At paano nakakamit ang kalayaan, O mapalad? Sabihin mo sa akin ang lahat nang detalyado."

Verse 15

भर्तृयज्ञ उवाच । धर्मी पापी तथा ज्ञानी तिस्रोऽत्र गतयः स्मृताः । धर्मात्संप्राप्यते स्वर्गः पापान्नरक एव च

Wika ni Bhartṛyajña: “Dito itinuturo ang tatlong hantungan—ang matuwid, ang makasalanan, at ang may kaalaman (jñāna). Sa pamamagitan ng dharma nakakamit ang langit; sa pamamagitan ng kasalanan, ang impiyerno nga.”

Verse 16

ज्ञानात्संप्राप्यते मोक्षः सत्यमेतन्मयोदितम् । एनमर्थं भविष्यं तु भीष्मं शांतनवं नृप

“Sa pamamagitan ng kaalaman (jñāna) nakakamit ang mokṣa—ito ang katotohanang sinabi ko. Ang aral na ito, O hari, ay maririnig mo rin mula kay Bhīṣma, anak ni Śāntanu.”

Verse 17

युधिष्ठिरो महाराज धर्मपुत्रो नृपोत्तमः । कृष्णेन सह राजेंद्र पितामहमपृच्छत

Si Haring Yudhiṣṭhira—dakilang monarka, anak ni Dharma at pinakamainam sa mga pinuno—kasama si Kṛṣṇa, O panginoon ng mga hari, ay nagtanong sa kagalang-galang na lolo (Bhīṣma).

Verse 18

युधिष्ठिर उवाच । कियंतो नरकाः ख्याता यमलोके पितामह । केन पापेन गच्छंति तेषु सर्वेषु जंतवः

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “O Lolo, ilan ang mga impiyernong binabanggit sa daigdig ni Yama? At sa anong mga kasalanan napupunta roon ang mga nilalang, sa bawat isa?”

Verse 19

श्रीभीष्म उवाच । एकविंशत्प्रमाणाः स्युर्नरका यममंदिरे । प्राणिनस्तेषु गच्छंति निजकर्मानुसारतः

Sinabi ni Śrī Bhīṣma: “Sa tahanan ni Yama, sinasabing dalawampu’t isa ang mga impiyerno. Doon napupunta ang mga nilalang ayon sa sariling karma at gawa.”

Verse 20

ख्यातौ चित्रविचित्रौ च कायस्थौ यममंदिरे

Sa tahanan ni Yama, may dalawang bantog na tagapagtala—sina Citra at Vicitra, ang mga kāyastha na eskriba.

Verse 21

चित्रोऽथ लिखते धर्मं सर्वं प्राणिसमुद्भवम् । विचित्रः पातकं सर्वं परमं यत्नमास्थितः

Pagkatapos, isinusulat ni Citra ang lahat ng gawaing dharma na nagmumula sa mga nilalang; at si Vicitra, sa sukdulang pagsisikap, ay nagtatala ng lahat ng kasalanan.

Verse 22

यमदूताः सदैवाष्टौ धर्मराजसमुद्भवाः । ये नयंति नरान्मृत्युलोकात्स्ववशगान्सदा

Ang mga sugo ni Yama ay laging walo, isinilang mula kay Dharmarāja; patuloy nilang inaakay ang mga tao mula sa daigdig ng kamatayan at inilalagay sila sa kanilang kapangyarihan.

Verse 23

करालो विकरालश्च वक्रनासो महोदरः । सौम्यः शांतस्तथा नंदः सुवाक्यश्चाष्टमः स्मृतः

Sila’y inaalala bilang: Karāla, Vikarāla, Vakranāsa, Mahodara, Saumya, Śānta, Nanda, at bilang ikawalo, si Suvākya.

Verse 24

एतेषां ये पुरा प्रोक्ताश्चत्वारो रौद्ररूपिणः । पापं जनं च ते सर्वे नयन्ति यमसादनम्

Sa kanila, ang apat na naunang binanggit na may mabagsik na anyo—silang lahat ay nagdadala sa mga makasalanan tungo sa tahanan ni Yama.

Verse 25

चत्वारो ये परे प्रोक्ताः सौम्यरूपवपुर्द्धराः । धर्मिणं ते जनं सर्वं नयंति यमसादनम्

Ang iba pang apat, na inilarawang may maamo at kaaya-ayang anyo, ay inaakay ang lahat ng matuwid na tao patungo sa tahanan ni Yama.

Verse 26

विमानेन समारूढमप्सरोगणसेवितम्

(Inaakay nila ang matuwid) na nakasakay sa isang makalangit na sasakyang-vimāna, na pinaglilingkuran at pinararangalan ng mga pangkat ng Apsarā.

Verse 27

लिखितस्यानुरूपेण पापधर्मोद्भवस्य च । एतेषां किंकरा ये च तेषां संख्या न जायते

Ayon sa nakasulat (sa tala ng mga gawa) at sa makasalanang asal na sumisibol mula sa adharma, lumilitaw ang kanilang mga utusan—mga tagapagpatupad ng ganti—na napakarami at di-mabilang.

Verse 28

अष्टोत्तरशतं तेषां व्याधीनां परिकल्पितम् । सहायार्थं यमेनात्र ज्वरयक्ष्मांतरस्थितम्

Para sa kanila, itinakda ang isang daan at walong karamdaman; dito, kabilang sa mga lagnat at pagkapulmonya, sila’y tumatayong mga katuwang ni Yama upang isakatuparan ang itinadhanang wakas.

Verse 29

ते गत्वा व्याधयः पूर्वं वशे कुर्वंति मानवम्

Ang mga karamdamang iyon ang nauuna, at kanilang isinasailalim ang tao sa kanilang kapangyarihan.

Verse 30

यमदूतास्ततो गत्वा नाभिमूलव्यवस्थितम् । वायुरूपं समादाय जनैः सर्वैरलक्षिताः

Pagkaraan, ang mga sugo ni Yama ay lumalakad at pumuwesto sa ugat ng pusod; nag-anyong hangin, sila’y nananatiling di-nakikita ng lahat ng tao.

Verse 31

गच्छंति यममार्गेण देहं संस्थाप्य भूतले । षडशीतिसहस्राणि यममार्गः प्रकीर्तितः

Sila’y lumalakad sa daan ni Yama, iniiwan ang katawan na nakahimlay sa lupa. Ipinahahayag na ang daan ni Yama ay umaabot sa walumpu’t anim na libo (sukat).

Verse 32

तत्र वैतरणीनाम नदी पूर्वं परिश्रुता । स्रोतोभ्यां सा महाभाग तत्र संस्था सदैव हि

Doon ay naroon ang ilog na tinatawag na Vaitaraṇī, bantog mula pa sa sinaunang salaysay. O mapalad, tunay na naroon siya magpakailanman, na umaagos sa dalawang daluyan.

Verse 33

तत्र शोणितमेकस्मिन्स्रोतस्यस्या वह त्यलम् । शस्त्राणि च सुतीक्ष्णानि तन्मध्ये भरतर्षभ

Doon, sa isa sa kanyang agos, dumadaloy ang dugo nang sagana; at sa gitna nito ay may mga sandatang ubod-talim, O toro sa mga Bharata.

Verse 34

मृत्युकाले प्रयच्छंति ये धेनुं ब्राह्मणाय वै । तस्याः पुच्छं समाश्रित्य ते तरंति च तां नृप

Yaong sa oras ng kamatayan ay nagkakaloob ng isang baka sa isang Brāhmaṇa—kapit sa buntot ng bakang iyon, natawid nila ang (Vaitaraṇī) na iyon, O hari.

Verse 35

स्वबाहुभिस्तथैवान्ये शतयोजनविस्तृतम् । द्वितीयं चैव तत्स्रोतो वैतरण्या व्यवस्थितम् । तस्यास्तत्सलिलस्रावि गम्यं धर्मवतां सदा

Ang iba naman ay tumatawid din sa lakas ng sarili nilang mga bisig. Ang ikalawang daluyan ng Vaitaraṇī ay itinatag na umaabot sa sandaang yojana; ang umaagos na tubig nito ay laging nalalampasan ng mga nananatili sa dharma.

Verse 36

ये नरा गोप्रदातारो मृत्युकाले व्यवस्थिते । ते गोपुच्छं समाश्रित्य तां तरंति पृथूदकाम् । अन्ये स्वबाहुभिः कृत्वा गोप्रदानविवर्जिताः

Yaong mga lalaking nagkakaloob ng kaloob na baka, kapag dumating na ang oras ng kamatayan—kumakapit sila sa buntot ng baka at tinatawid ang Vaitaraṇī na malawak ang tubig. Ang iba, na walang kaloob na baka, ay kailangang tumawid sa sariling bisig.

Verse 37

गोप्रदानं प्रकर्तव्यं तस्माच्चैव विशेषतः । मृत्युकालेऽत्र संप्राप्ते य इच्छेद्गतिमात्मनः

Kaya nga, ang kaloob na baka ay dapat talagang isagawa—lalo na—ng sinumang, kapag dumating ang oras ng kamatayan, ay nagnanais ng mapalad na paglalakbay para sa sarili.

Verse 38

तस्या अनन्तरं यांति पापमार्गेण पापिनः । धर्मिष्ठा धर्ममार्गेण विमानवरमाश्रिताः

Kaagad pagkatapos, ang mga makasalanan ay dumaraan sa landas ng kasalanan. Ngunit ang mga matuwid ay sumusulong sa landas ng dharma, sakay ng mga dakilang sasakyang makalangit.

Verse 39

वैतरण्याः परं पारे पंचयोजनमायतम् । असिपत्रवनंनाम पापलोकस्य दुःखदम्

Sa malayong pampang sa kabila ng Vaitaraṇī ay may lupain na limang yojana ang lawak, na tinatawag na Asipatravana, ang “Gubat ng mga Dahon na Tabak,” pook ng pagdurusa para sa daigdig ng mga makasalanan.

Verse 40

तत्र लोहमयान्येवासिपत्राणां शतानि च । यानि कृन्तंति मर्त्यानां शरीराणि समंततः

Dooon ay may daan-daang 'dahon ng espada' na gawa sa bakal, na humihiwa sa katawan ng mga mortal mula sa bawat panig.

Verse 41

यैर्हृतं परवित्तं च कलत्रं च दुरात्मभिः । नव श्राद्धानि तेषां चेत्तस्मान्मुक्तिः प्रजायते

Para sa mga masasamang loob na kumuha ng yaman ng iba—at maging ng asawa ng iba: kung isasagawa ang siyam na śrāddha para sa kanila, ang paglaya mula sa paghihirap na iyon ay makakamtan.

Verse 42

तस्मात्परतरो ज्ञेयो विख्यातः कूटशाल्मलिः । अधोमुखाः प्रलंबंते तस्मिन्कंटकसंकुले

Sa kabila noon ay may kilalang mas masahol pang lugar—ang tanyag na Kūṭaśālmali—kung saan, nakatiwarik, sila ay nakabitin sa gitna ng mga tinik.

Verse 43

अधस्ताद्वह्निना चैव दह्यमाना दिवानिशम् । विश्वासघातका ये च सर्वदैव सुनिर्दयाः । तस्मान्मुक्तिं प्रयांति स्म श्राद्धे ह्येकादशे कृते

Sinusunog araw at gabi ng apoy mula sa ibaba ang mga nagtaksil sa tiwala—na laging malupit at walang awa. Gayunpaman, sinasabing sila ay makakamit ng paglaya kapag isinagawa ang ikalabing-isang śrāddha.

Verse 44

यंत्रात्मकस्ततः प्रोक्तो नरको दारुणाकृतिः । ब्रह्मघ्नास्तत्र पीड्यंते ये चाऽन्ये पापकर्मिणः

Pagkatapos ay inilarawan ang isang impiyerno na may kakila-kilabot na anyo, ang 'Yantrātmaka' (Mekanikal na Pagpapahirap). Doon, ang mga pumatay ng brahmana ay pinahihirapan, gayundin ang iba pang gumagawa ng mga makasalanang gawain.

Verse 45

श्राद्धेन द्वादशोत्थेन तेभ्यो दत्तेन पार्थिव । तस्मान्मुक्तिं प्रगच्छन्ति यन्त्राख्यनरकात्स्फुटम्

O hari, sa handog na ibinigay sa kanila sa pamamagitan ng ikalabindalawang śrāddha, malinaw nilang nakakamit ang paglaya mula sa impiyernong tinatawag na Yantra.

Verse 46

ततो लोहसमाः स्तंभा ज्वलमाना व्यवस्थिताः । आलिंगंति च तान्सर्वान्परदाररताश्च ये

Pagkaraan, may mga haliging nagliliyab na tila bakal; at niyayakap at sinasakal nila ang lahat ng naglalagak ng pita sa asawa ng iba.

Verse 47

मासिकोत्थे कृते श्राद्धे तेभ्यो मुक्तिमवाप्नुयुः

Kung ang buwanang śrāddha ay maisagawa nang wasto, ang mga nilalang na iyon ay makakamit ang paglaya mula sa gayong kalagayan.

Verse 48

लोहदंष्ट्रास्ततो रौद्राः सारमेया व्यवस्थिताः । भक्षयंति च ते पापान्पृष्ठमांसा शिनो नरान् । त्रैपक्षिके कृते श्राद्धे तेभ्यो मुक्तिमवाप्नुयुः

Pagkatapos, naroon ang mababangis na asong may pangil na bakal; nilalapa nila ang mga makasalanan, kinakain ang laman ng kanilang likod. Kapag naisagawa ang tri-pakṣa śrāddha, ang mga nilalang na iyon ay makakamit ang paglaya mula sa pahirap na iyon.

Verse 49

लोहचंचुमयाः काकाः संस्थितास्तदनंतरम् । सरागैर्लोचेनैर्यैश्च ईक्षिताः पर योषितः

Kaagad pagkatapos noon, naroon ang mga uwak na may tuka na wari’y bakal. Yaong ang mga mata’y punô ng pita at tumitig sa asawa ng iba ay makakakita sa kanila (bilang mga tagapagpahirap).

Verse 50

तेषां नेत्राणि ते घ्नंति भूयो जातानि भूरिशः । द्विमासिकं च यच्छ्राद्धं तेन मुक्तिः प्रजायते

Ang kanilang mga mata ay hinahampas at winawasak nang paulit-ulit, kahit paulit-ulit din itong muling nabubuo. Sa pagsasagawa ng śrāddha tuwing dalawang buwan, sumisilang ang paglaya para sa kanila.

Verse 51

ततः शाल्मलिकूटस्तु तथान्ये लोहकण्टकाः । तेषां मध्येन नीयंते पैशुन्यनिरता नराः । त्रिमासिकं तु यच्छ्राद्धं तेन मुक्तिः प्रजायते

Pagkaraan nito ay dumarating ang gulod na Śālmali at iba pang halamang may tinik na bakal. Sa gitna ng mga iyon itinataboy ang mga taong lulong sa paninirang-puri at pagdadala ng kuwento. Sa pagsasagawa ng śrāddha tuwing tatlong buwan, nalilikha ang paglaya para sa kanila.

Verse 52

रौरवोऽथ सुविख्यातो दारुणो नरको महान् । ब्रह्मघ्नानां समादिष्टः स महाक्लेशकारकः

Kasunod ay ang tanyag na Raurava—isang dakila at kakila-kilabot na impiyerno—na itinakda para sa mga pumatay sa mga brāhmaṇa; ito’y sanhi ng matinding pagdurusa.

Verse 53

छिद्यंते विविधैः शस्त्रैस्तत्रस्था ये मुहुर्मुहुः । चतुर्मासिकश्राद्धेन मुक्तिस्तेषां प्रजायते

Doon, ang mga nananahan ay pinuputol nang paulit-ulit ng sari-saring sandata. Sa śrāddha tuwing apat na buwan, sumisibol ang paglaya para sa kanila.

Verse 54

अपरस्तु समाख्यातः क्षारोदस्तु सुदारुणः । कृतघ्नानां समादिष्टः सदैव बहुवेदनः

May isa pa na ipinahahayag: ang Kṣāroda, lubhang kakila-kilabot. Ito’y itinakda para sa mga walang utang-na-loob, at laging nagdudulot ng sari-saring kirot at pighati.

Verse 55

अधोमुखा ऊर्ध्व पादाः पीड्यंते यत्र लंबिताः । पञ्चमासिकदानेन मुक्तिस्तेषां प्रजायते

Doon sila pinahihirapan habang nakabitin nang patiwarik—mukha pababa, paa pataas. Sa pag-aalay ng dāna tuwing ikalimang buwan, sumisilang ang paglaya para sa kanila.

Verse 56

कुम्भीपाकस्ततो ज्ञेयो नरको दारुणाकृतिः । तैलेन क्षिप्यमाणास्तु यत्र दण्डाभिसंधिताः । दृश्यंते जनहंतारो बालहंतार एव च

Pagkatapos, dapat makilala ang impiyernong Kumbhīpāka, na may anyong kakila-kilabot. Doon sila inihahagis sa langis at pinaparusahan. Doon makikita ang mga mamamatay-tao, at maging ang mga pumatay ng mga bata.

Verse 57

पतंति नरके रौद्रे नरा विश्वासघातकाः । षण्मासिकप्रदानेन मुच्यंते तत्र संकटात्

Ang mga lalaking nagtatraydor sa tiwala ay nahuhulog sa kakila-kilabot na impiyernong tinatawag na Raudra. Sa pagsasagawa ng itinakdang handog na tuwing anim na buwan (ṣaṇmāsika-pradāna), sila’y napapalaya mula sa panganib na iyon doon.

Verse 58

सर्पवृश्चिकसंयुक्तस्तथाऽन्यो नरकः श्रुतः । तत्र ये दांभिका लोके ते गच्छन्ति नराधमाः । सप्तमासिकदानेन तेषां मुक्तिः प्रजायते

May isa pang impiyerno na sinasabing puno ng mga ahas at alakdan. Ang mga hamak sa daigdig na mapagkunwari ay napaparoon. Sa handog na dāna tuwing ikapitong buwan (saptamāsika-dāna), sumisilang ang kanilang paglaya.

Verse 59

तथा संवर्तकोनाम नरकोऽन्यः प्रकीर्तितः । वेदविप्लावकाः साधुनिंदकाश्च दुरात्मकाः

Gayundin, ipinahayag ang isa pang impiyerno na tinatawag na Saṃvartaka—para sa mga may masamang loob na sumisira sa Veda at nanlalait sa mga banal at matuwid.

Verse 60

उत्पाट्यते ततो जिह्वा सन्दंशैर्व ह्निसम्भवैः । स्वकार्ये येऽनृतं ब्रूयुस्तद्गात्रं खाद्यते श्वभिः

Pagkatapos ay bubunutin ang kanilang dila gamit ang mga sipit na nag-aapoy. Ang mga nagsisinungaling para sa sariling kapakanan, ang kanilang mga katawan ay kakainin ng mga aso.

Verse 61

परार्थेऽपि च ये ब्रूयुस्तेषां गात्राणि कृत्स्नशः । अष्टमासिकदानेन तेषां मुक्तिः प्रजायते

At maging ang mga nagsisinungaling para sa kapakanan ng iba, ang kanilang mga viyas ay lubos na pinahihirapan. Sa pamamagitan ng alay sa ikawalong buwan, ang kanilang paglaya ay nakakamtan.

Verse 62

अग्निकूटो महाप्लावो दारुणो नरको महान् । तत्र ते यांति वै मूढाः कूटसाक्ष्यिप्रदा नराः

Agni-kūṭa at Mahā-plāva—ito ay isang malawak at nakasisindak na impiyerno. Doon patungo ang mga nalinlang na tao na nagbibigay ng maling testimonya.

Verse 63

तत्रस्था यातनां रौद्रां सहं तेऽतीव दुःखिताः । नवमासिकदानं च तेषामाह्लादनं परम्

Sa pananatili doon, tinitiis nila ang mababangis na pagpapahirap at labis na nagdurusa. Para sa kanila, ang alay sa ikasiyam na buwan ay nagiging pinakamataas na aliw.

Verse 64

ततो लोहमयैः कीलैः संचितोऽन्यः समंततः । तत्र चाग्निप्रदातारः स्त्रीणां हन्तार एव च

Pagkatapos ay may isa pang impiyerno, na napalilibutan ng mga pakong bakal. Doon patungo ang mga nanununog at gayundin ang mga pumapatay ng kababaihan.

Verse 66

ततोंऽगारमयैः पुंजैरावृताभूः समंततः । स्वामिद्रोहरतास्तत्र भ्राम्यंते सर्वतो दिशः

Pagkaraan, natatakpan ang lupa sa lahat ng panig ng mga bunton ng nagliliyab na baga. Doon, ang mga taong nakatuon sa pagtataksil sa kanilang panginoon ay pagala-gala sa lahat ng dako.

Verse 67

एकादशोद्भवं दानं तत्र मुक्त्यै प्रजायते । संतप्तसिकतापूर्णो नरको दारुणाकृतिः

Doon, sinasabing may lumilitaw na handog na kaugnay ng «ekādaśa» para sa paglaya. At mayroon ding impiyernong kakila-kilabot ang anyo, na punô ng nakapapasong buhangin.

Verse 68

स्वामिनं चागतं दृष्ट्वा पलायनपरायणाः । ये भवन्ति नरास्तत्र पच्यंते तेऽपि दुःखिताः । तेषां द्वादशमासीयं श्राद्धं चैवोपतिष्ठति

Yaong mga taong, pagkakita sa pagdating ng kanilang panginoon, ay nagiging nakatuon sa pagtakas—sila roon ay tila «niluluto» sa pagdurusa, lugmok at miserable. Para sa kanila, ang taunang (labindalawang-buwan) ritwal na śrāddha ay kinakailangan din.

Verse 69

यत्किंचिद्दीयते तोयमन्नं वा वत्सरांतरे । प्रभुंजते च तन्मार्गे प्रदत्तं निजबान्धवैः

Anumang tubig o pagkain na inihahandog sa loob ng isang taon, iyon ay kanilang tinatanggap at kinakain sa daan—yaong ibinigay ng sarili nilang mga kamag-anak.

Verse 70

ततः संवत्सरादूर्ध्वं निजकर्मसमुद्भवम् । शुभाशुभं प्रपद्यंते धर्मराजसमीपगाः

Pagkaraan, matapos lumipas ang isang taon, yaong lumalapit kay Dharmarāja ay tatanggap ng mabuti o masamang bunga na nagmumula sa sarili nilang mga gawa.

Verse 71

एवं पंचदशैतानि संसेव्य नरकाणि ते । प्राप्नुवंति ततो जन्म मर्त्यलोके पुनर्नराः

Kaya nga, matapos maranasan ang labinlimang impiyernong iyon, sila’y muling isisilang bilang tao sa mundong may kamatayan.

Verse 72

प्राप्नुवंति विदेशे च जन्म ये हेतुवादकाः । नित्यं तर्पणदानेन तेषां तृप्तिः प्रजायते

Ang mga tinatawag na hetuvādin (mahilig makipagtalo sa katuwiran) ay isisilang sa banyagang lupain; gayunman, sa araw-araw na handog na tarpaṇa-dāna, dumarating sa kanila ang kasiyahan (bilang mga ninuno).

Verse 73

स्वामिद्रोहरता ये च कुराज्ये जन्म चाप्नुयुः । हंतकारप्रदानेन तेषां तृप्तिः प्रजायते

Ang mga nalulugod sa pagtataksil sa kanilang panginoon at isinisilang sa ilalim ng masamang pamamahala—sa handog na tinatawag na haṃtakāra, nagkakaroon sila ng kasiyahan at pagkapayapa.

Verse 74

अदत्त्वा ये नरोऽश्नंति पितृदेवद्विजातिषु । दुर्भिक्षे जन्म तेषां तु तेन पापेन जायते

Yaong kumakain nang hindi muna nagbibigay ng bahagi sa mga ninuno (pitṛ), sa mga diyos, at sa mga dvija—dahil sa kasalanang iyon, isisilang sila sa taggutom at kakapusan.

Verse 76

ये प्रकुर्वंति दम्पत्योर्भेदं वै सानुरागयोः । परस्परमसत्यानि तेषां भार्याऽसती भवेत्

Ang sinumang nagdudulot ng pagkasira sa mag-asawang nagmamahalan, sa pagpapapagsalita sa kanila ng kasinungalingan laban sa isa’t isa—ang taong iyon ay magkakaroon ng asawang di-malinis ang asal.

Verse 77

एकस्मिन्वचने प्रोक्ते दश ब्रूते क्रुधान्विता । विरूपा भ्रममाणा च सर्वलोकविगर्हिता । कन्यादानफलैस्तेषां तत्रासां च सुखं भवेत्

Kapag isang salita lamang ang sinabi, siya’y sumasagot ng sampu, puspos ng poot—pangit ang anyo, pagala-gala, at hinahamak ng lahat. Gayunman, sa bisa ng banal na gantimpala ng kanyādāna, ang pag-aalay ng dalaga sa pag-aasawa, sumisilang ang kaligayahan para sa kanila at para sa mga babaeng naroon.

Verse 78

कन्यकादानविघ्नं हि विक्रयं वा करोति यः । स कन्याः केवलाः सूते न पुत्रं केवलं क्वचित्

Sinumang humahadlang sa kanyādāna, o nakikibahagi sa ‘pagbibili’ sa dalaga, siya’y mag-aanak lamang ng mga babae, at kailanma’y hindi magkakaroon ng anak na lalaki.

Verse 79

जायंते ताश्च बंधक्यो विधवा दुर्भगास्तथा । कन्यादानफल प्राप्त्या तासां सौख्यं प्रजायते

Sila’y isinisilang bilang mga babaeng nakagapos sa pagkaalipin, bilang mga balo, at bilang mga kapus-palad. Ngunit sa pagkamit ng bunga ng kanyādāna, sumisilang ang kaginhawahan para sa kanila.

Verse 80

यैर्हृतानि च रत्नानि तथा शास्त्रांतराणि च । ते दरिद्राः प्रजायंते मूकाः खंजा विचक्षुषः । तेषां शास्त्र प्रदानेन इह सौख्यं प्रजायते

Yaong mga nagnakaw ng mga hiyas, at gayundin ng mga aklat ng banal na karunungan, ay isinisilang na dukha, pipi, pilay, at mahina ang paningin. Ngunit sa pag-aalay ng mga kasulatan, sumisilang para sa kanila ang kaginhawahan dito sa daigdig.

Verse 81

एते तु नरकाः प्रोक्ता मर्त्यलोकसमुद्भवाः । एतैर्विज्ञायते सर्वं कृतं कर्म शुभाशुभम्

Ang mga impiyernong ito’y ipinahayag na nagmumula mismo sa daigdig ng tao. Sa pamamagitan ng mga ito, ang bawat gawang nagawa—mabuti man o masama—ay nahahayag ayon sa tunay na bunga nito.

Verse 82

तीर्थयात्राफलैस्तस्य ततः शुद्धिः प्रजायते

Pagkaraan, sa bunga ng paglalakbay-dambana sa mga banal na tīrtha, sumisilang para sa kanya ang paglilinis.

Verse 83

भीष्म उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोस्मि नराधिप । एकविंशत्प्रमाणं च नरकाणां यथा स्थितम्

Sinabi ni Bhīṣma: O pinuno ng mga tao, naipahayag ko na sa iyo ang lahat ng aking tinanong—ang sukat at pagkakaayos ng dalawampu’t isang impiyerno, ayon sa pagkakatindig nito.

Verse 84

भूयश्च पृच्छ राजेंद्र संदेहो यो हृदि स्थितः

Magtanong ka pang muli, O pinakamainam sa mga hari, ng anumang pag-aalinlangang nananatili sa iyong puso.

Verse 226

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागर खण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे भीष्मयुधिष्ठिरसंवादे तत्तद्दुरितप्राप्यैकविंशतिनरकयातनातन्निवारणोपायवर्णनंनाम षड्विंशत्युत्तरद्विशत तमोऽध्यायः

Sa gayon, sa banal na Skanda Mahāpurāṇa, sa saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod, sa ikaanim na Nāgara-khaṇḍa, sa Māhātmya ng Hāṭakeśvara-kṣetra, sa Śrāddha-kalpa, sa pag-uusap nina Bhīṣma at Yudhiṣṭhira, nagtatapos ang Kabanata 226 na pinamagatang: “Paglalarawan ng mga pahirap ng dalawampu’t isang impiyerno na natatamo dahil sa iba’t ibang kasalanan, at ang mga paraan upang maiwasan ang mga iyon.”

Verse 685

तत्र धावंति दुःखार्तास्ताड्यमानाश्च किंकरैः । दशमासिकजं दानं तत्र तेषां प्रमुक्तये

Doon sila’y nagtatakbuhan, pinahihirapan ng dalamhati, at hinahampas ng mga alipin ng parusa. Upang sila’y mapalaya roon, itinatakda ang kawanggawang kaugnay ng pagtalima sa ikasampung buwan bilang paraan ng paglaya.

Verse 758

क्षयाहे श्राद्धसंप्राप्तौ तत स्तृप्तिः प्रजायते

Kapag isinagawa ang śrāddha sa araw ng kṣaya (pagkupas/pagwawakas), sumisilang ang kasiyahan at ganap na kabusugan para sa mga tumatanggap.