Adhyaya 225
Ang kabanatang ito ay isang masusing paglalahad ng ritwal sa anyong diyalogo: tinanong ni Anarta ang tungkol sa ekoddiṣṭa-vidhi (pamamaraang śrāddha na iniaalay para sa isang tiyak na yumao), lalo na kung paano ito kaugnay ng kilalang modelong pārvaṇa. Sumagot si Bhartṛyajña sa pamamagitan ng pagbanggit ng tamang panahon at pagkakasunod-sunod ng mga śrāddha na kaugnay ng mga gawain sa kamatayan: mga ritwal bago ang pagtipon ng mga buto (sañcayana), pagganap sa lugar ng pagpanaw, isang ekoddiṣṭa sa daan sa pook na pinagpahingahan, at ikatlo sa pook ng sañcayana. Binibilang din ang siyam na śrāddha ayon sa mga araw (kabilang ang ika-1, ika-2, ika-5, ika-7, ika-9, ika-10, at iba pa). Itinatakda rin ang “pinakasimple” na paraan para sa ekoddiṣṭa: deva-hīna (walang handog sa mga deva), iisang argha, iisang pavitra, at pag-aalis ng āvāhana. May mahigpit na paalala sa wastong pagbigkas at anyong pangwika sa mga mantra: dapat tama ang vibhakti para sa “pitṛ/pitā”, gotra, at anyo ng pangalan (śarman), sapagkat ang pagkakamali ay nag-aalis ng bisa ng śrāddha para sa mga pitṛ. Pagkaraan, tinatalakay ang sapīṇḍīkaraṇa: karaniwang isinasagawa matapos ang isang taon, ngunit maaari ring mas maaga sa ilang kalagayan. Ipinapaliwanag kung paanong ang mga handog para sa preta ay muling ipinapamahagi sa tatlong sisidlang pitṛ at tatlong pitṛ-piṇḍa sa pamamagitan ng tiyak na mga mantra, at ayon sa pananaw dito ay hindi dapat magdagdag ng ikaapat na tatanggap. Pagkatapos ng sapīṇḍīkaraṇa, hindi na nararapat ang ekoddiṣṭa (may ilang pagbubukod/pag-iwas), at ang paghihiwalay sa isang sapīṇḍīkṛta preta bilang hiwalay na piṇḍa ay itinuturing na mabigat na pagkukulang sa ritwal. Sa huli, nililinaw ang kaso kapag patay na ang ama ngunit buhay pa ang lolo: mahalaga ang tamang ayos ng pagbanggit ng mga pangalan, at sa araw ng pagpanaw ng lolo ay iniuutos ang pārvaṇa śrāddha; at hanggang hindi pa naitatatag ang sapīṇḍatā, may mga gawaing śrāddha na hindi dapat isagawa sa kaparehong paraan.
Shlokas
Verse 1
आनर्त उवाच । एकोद्दिष्टविधिं ब्रूहि मम त्वं वदतां वर । पार्वणं तु यथा प्रोक्तं विस्तरेण महामते
Wika ni Ānarta: O pinakamainam sa mga tagapagsalita, ipahayag mo sa akin ang paraan ng Ekoddiṣṭa Śrāddha (ang alay na nakatuon sa iisa); gaya ng masinsin mong pagpapaliwanag sa ritong Pārvaṇa, O dakilang may isip na malawak.
Verse 2
भर्तृयज्ञ उवाच । त्रीणि संचयनादर्वाक्तानि त्वं शृणु सांप्रतम् । यस्मिन्स्थाने भवेन्मृत्युस्तत्र श्राद्धं तु कारयेत्
Wika ni Bhartṛyajña: Ngayon pakinggan mo mula sa akin ang tatlong Śrāddha na dapat isagawa bago ang saṃcayana (pagtipon ng mga buto). Sa mismong pook na pinagdausan ng kamatayan, doon dapat ipagawa ang Śrāddha.
Verse 3
एकोद्दिष्टं ततो मार्गे विश्रामो यत्र कारितः । ततः संचयनस्थाने तृतीयं श्राद्धमिष्यते
Pagkaraan, ang Ekoddiṣṭa Śrāddha ay dapat gawin sa daan, sa pook na pinagpahingahan. Pagkatapos nito, sa pook ng saṃcayana (pagtipon ng mga labi), itinatakda ang ikatlong Śrāddha.
Verse 4
प्रथमेऽह्नि द्वितीयेह्नि पञ्चमे सप्तमे तथा । नवमे दशमे चैव नव श्राद्धानि तानि च
Sa unang araw, sa ikalawang araw, sa ikalima, sa ikapito, sa ikasiyam, at gayundin sa ikasampu—ang mga ito ay ibinibilang sa siyam na Śrāddha (na dapat ganapin).
Verse 5
वैतरिण्याश्च संप्राप्तौ प्रेतस्तृप्तिमवाप्नुयात् । एकोद्दिष्टं दैवहीनमेकार्घैकपवित्रकम्
Pagdating sa Vaitaraṇī, ang kaluluwa ng yumao ay nagkakamit ng kasiyahan. Isinasagawa ang Ekoddiṣṭa (Śrāddha) nang walang handog sa mga diyos, na may iisang arghya at iisang pavitra (singsing na damong kuśa).
Verse 6
आवाहनपरित्यक्तं कार्यं पार्थिवसत्तम । तृप्तिप्रश्नस्तथा कार्यः स्वदितं च सकृत्ततः
O pinakadakilang hari, gawin ito nang walang pormal na pag-anyaya (āvāhana). Magtanong din tungkol sa kasiyahan (tṛpti); at pagkatapos nito, ang pagtikim (ng handog/pagkain) ay gawin lamang nang minsan.
Verse 7
अभिरम्यतामिति मन्त्रेण ब्राह्मणस्य विसर्जनम् । अच्छिन्नाग्रमभिन्नाग्रं कुर्याद्दर्भतृणद्वयम् । पवित्रं तद्विजानीयादेकोद्दिष्टे विधीयते
Sa pamamagitan ng mantra na “abhiramyatām,” marapat na pauwiin nang may paggalang ang Brāhmaṇa. Maghanda ng dalawang talim ng darbha (kuśa) na ang dulo ay hindi pinutol at hindi nahati; alamin na iyon ang “pavitra” (panlinis na damo/singsing). Ito ang itinakda para sa ritong ekoddiṣṭa.
Verse 8
सर्वत्रैव पितः प्रोक्तं पिता तर्पणकर्मणि । पित्र्ये संकल्पकाले च पितुरक्षय्यदापने
Sa lahat ng dako ay binabanggit ang anyong “pitaḥ”; ngunit sa gawaing tarpaṇa ay gamitin ang “pitā”. Gayundin, sa oras ng saṅkalpa para sa mga ninuno at sa pag-aalay ng akṣayya-dāna, ang wastong anyo ay “pituḥ”.
Verse 9
गोत्रं स्वरांतं सर्वत्र गोत्रे तर्पणकर्मणि । गोत्राय कल्पनविधौ गोत्रस्याक्षय्यदापने
Ang pangalan ng gotra, na binibigkas nang may wastong tunog/diin sa hulihan, ay dapat banggitin sa lahat ng dako. Sa ritong tarpaṇa gamitin ang “gotre”; sa paraan ng pag-aayos/pagtatalaga (kalpanā) gamitin ang “gotrāya”; at sa pag-aalay ng akṣayya-dāna gamitin ang “gotrasya”.
Verse 10
शर्मन्नर्घ्यादिकर्तव्ये शर्मा तर्पणकर्मणि । शर्मणे सस्यदाने च शर्मणोऽक्षय्यके विधौ
Kapag isinasagawa ang arghya at mga kaugnay na handog, gamitin ang anyong-pangalan na «śarman». Sa ritong tarpaṇa, gamitin ang «śarmā». Sa pag-aalay ng butil (sasya-dāna), gamitin ang «śarmaṇe»; at sa pamamaraan ng akṣayya (di-nauubos) na dāna, gamitin ang «śarmaṇaḥ/śarmaṇo».
Verse 11
मातर्मात्रे तथा मातुरासने कल्पनेऽक्षये । गोत्रे गोत्रायै गोत्रायाः प्रथमाद्या विभक्तयः
Gayundin, para sa ina ay bigkasin ang «mātar», «mātre», at «mātuḥ» sa mga pagkakataong may pag-upo, pag-aayos, at handog na akṣayya. Para sa gotra, gamitin ang «gotre», «gotrāyai», at «gotrāyāḥ»—ito ang mga anyong may pagwawakas ng kaso mula sa unang kaso (nominatibo) at pasulong, ayon sa kailangan.
Verse 12
देवि देव्यै तथा देव्या एवं मातुश्च कीर्तयेत् । प्रथमा च चतुर्थी च षष्ठी स्याच्छ्राद्धसिद्धये
Gayundin, bigkasin ang «devi», «devyai», at «devyā»—at gayon din para sa ina. Upang maganap nang wasto ang śrāddha, gamitin ang mga anyo ng unang kaso, ikaapat na kaso, at ikaanim na kaso.
Verse 13
विभक्तिरहितं श्राद्धं क्रियते वा विपर्ययात् । अकृतं तद्विजानीयात्पितृणां नोपतिष्ठति
Kung ang śrāddha ay isinasagawa nang walang wastong mga pagwawakas ng kaso—o kaya’y nababaligtad dahil sa pagkakamali—alamin na ang ritong iyon ay parang hindi nagawa; hindi ito nakararating at hindi nakalulugod sa mga Pitṛ (mga ninuno).
Verse 14
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ब्राह्मणेन विजानता । विभक्तिभिर्यथोक्ताभिः श्राद्धे कार्यो विधिः सदा
Kaya nga, ang isang Brāhmaṇa na may wastong kaalaman ay dapat magsikap nang lubos at laging isagawa ang pamamaraan ng śrāddha gamit ang mga anyong-kaso na eksaktong itinakda.
Verse 15
ततः सपिंडीकरणं वत्सरा दूर्ध्वतः स्थितम् । वृद्धिर्वाऽगामिनी चेत्स्यात्तदार्वागपि कारयेत्
Pagkaraan nito, ang sapiṇḍīkaraṇa (ritwal ng pag-uugnay sa yumao sa hanay ng piṇḍa ng mga ninuno) ay itinakdang isagawa matapos ang isang taon. Ngunit kung may nalalapit na isa pang pagpanaw sa angkan, maaari itong ipagawa nang mas maaga.
Verse 16
पार्वणोक्तविधानेन त्रिदैवत्यमदैविकम् । प्रेतमुद्दिश्य कर्तव्यमेको द्दिष्टं च पार्थिव
Ayon sa paraang itinuro para sa pārvana śrāddha, ang handog para sa tatlong diyos ay dapat gawin nang hindi tumatawag ng ibang mga diyos. Ituring ang yumao bilang preta at isagawa ang ritwal na ekoddiṣṭa, O hari.
Verse 17
एकेनैव तु पाकेन मम चैतन्मतं स्मृतम् । अर्घपात्रं समादाय यत्प्रेतार्थं प्रकल्पितम्
Sa aking pinanghahawakang tradisyon, iisang pagluluto lamang ang dapat gamitin. Kunin ang sisidlang arghya na inihanda para sa preta, at magpatuloy ayon sa layuning panglibing na iyon.
Verse 18
पितृपात्रेषु त्रिष्वेव त्रिधा तच्च परिक्षिपेत् । एवं पिंडं त्रिधा कृत्वा पितृपिंडेषु च त्रिषु
Sa tatlong sisidlang para sa mga Pitṛ (mga ninuno), ipamahagi ang handog na iyon sa tatlong bahagi. Gayundin, hatiin ang piṇḍa sa tatlo at ilagay sa tatlong piṇḍa ng mga ninuno.
Verse 19
ये समानेति मन्त्राभ्यां न स्यात्प्रेतस्ततः परम् । अवनेजनं ततः कृत्वा पितृपूर्वं यथाक्रमम्
Sa pamamagitan ng dalawang mantra na nagsisimula sa “ye samāne…”, mula noon ay hindi na siya itinuturing na preta. Pagkaraan, isagawa ang ritwal ng paglilinis, at magpatuloy ayon sa wastong ayos, na inuuna ang mga Pitṛ (ninuno).
Verse 20
गन्धधूपादिकं सर्वं पुनरेव प्रदापयेत् । पितृपूर्वं समुच्चार्य वर्जयेच्च चतुर्थकम्
Ang lahat ng handog gaya ng pabango at insenso ay dapat muling ihandog. Sa pagbigkas ayon sa ayos na nagsisimula sa mga Pitṛ (mga ninuno), laktawan ang ikaapat na bahagi.
Verse 21
केचिच्चतुर्थं कुर्वंति प्रेतं च स्वपितुस्ततः । पितुः पूर्वं भवेच्छ्राद्धं परं नैतन्मतं मम
May ilan na gumagawa ng ikaapat na bahagi at pagkatapos ay itinuturing ang sariling ama bilang preta (ligaw na kaluluwa). Sa gayong paraan, mauuna ang śrāddha para sa ama; ngunit hindi iyon ang aking pananaw.
Verse 22
सपिण्डीकरणादूर्ध्वमेकोद्दिष्टं न कारयेत् । क्षयाहं च परित्यज्य शस्त्राहत चतुर्दशीम्
Pagkaraan ng ritong sapiṇḍīkaraṇa, hindi na dapat ipagawa ang ekoddiṣṭa. At bukod dito, iwasan ang kṣayāha (araw ng di-mabuting pagkalugi) at ang ika-labing-apat na araw na kaugnay ng kamatayang dulot ng sandata, at pumili ng wastong panahon para sa ritwal sa mga ninuno.
Verse 23
यः सपिण्डीकृतं प्रेतं पृथक्पिण्डे नियोजयेत् । अकृतं तद्विजानीयात्पितृहा चोपजायते
Sinumang magtalaga sa yumao—na ginawa nang sapiṇḍa—ng hiwalay na piṇḍa, dapat malaman na ang ritwal ay parang hindi naganap; at siya’y nagkakamit ng mabigat na kasalanang pagtataksil sa mga Pitṛ (ninuno).
Verse 24
पिता यस्य तु निर्वृत्तो जीवते च पितामहः । पितुः स नाम संकीर्त्य कीर्तयेत्प्रपितामहम्
Kung ang ama ng isang tao ay pumanaw ngunit buhay pa ang lolo, kung gayon matapos bigkasin ang pangalan ng ama, dapat niyang bigkasin ang pangalan ng kanunu-nunuan (lolo sa tuhod).
Verse 25
पितामहस्तु प्रत्यक्षं भुक्त्वा गृह्णाति पिण्डकम् । पितामहक्षयाहे च पार्वणं श्राद्धमिष्यते
Ang lolo (pitāmaha), na naroroon nang hayagan, ay tuwirang tumatanggap at tumitikim ng piṇḍa. At sa araw ng kṣayāha na ukol sa lolo, ang pārvana-śrāddha ang itinakdang isagawa.
Verse 26
जनकं स्वं परित्यज्य कथंचिन्नास्य दीयते । तस्याकृतेन श्राद्धेन न स्वल्पं पितृतो भयम्
Kung pababayaan ng tao ang sarili niyang ama at sa anumang paraan ay walang maihandog sa kanya, dahil sa śrāddha na hindi naisagawa, ang takot sa pagsisi at bunga mula sa mga Pitṛ (mga Ninuno) ay hindi maliit.
Verse 27
अमावास्यासु सर्वासु मृते पितरि पार्वणम् । नभस्यापरपक्षस्य मध्ये चैतदुदाहृतम्
Sa bawat araw ng amāvāsyā (bagong buwan), kapag pumanaw na ang ama, dapat isagawa ang Pārvaṇa-śrāddha. Ito rin ay iniuutos sa kalagitnaan ng madilim na kalahati ng buwang Nabhas (Bhādrapada).
Verse 28
यावत्सपिंडता नैव न तावच्छ्राद्धमाचरेत्
Hangga’t hindi pa nagaganap ang sapiṇḍatā (ritwal na pagsasama sa linya ng piṇḍa ng mga ninuno), hindi dapat isagawa ang śrāddha.
Verse 29
जनके मृत्युमापन्ने श्राद्धपक्षे समागते । पितामहादेः कर्तव्यं श्राद्धं यन्नैकपिंडता
Kapag namatay na ang ama at dumating ang panahon ng śrāddha (śrāddha-pakṣa), dapat isagawa ang śrāddha para sa lolo at iba pang ninuno, sapagkat wala pa ang iisang katayuang piṇḍa na pinagsasaluhan (naika-piṇḍatā).
Verse 225
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सपिंडीकरणविधिवर्णनंनाम पञ्चविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang Kabanata 225—“Paglalarawan ng Pamamaraan ng Sapiṇḍīkaraṇa”—sa Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya, sa ikaanim na bahagi, ang Nāgara Khaṇḍa, ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa kalipunang may walumpu’t isang libong taludtod.