Adhyaya 224

Verse 1

आनर्तौवाच । श्रुता मया महाभाग श्राद्धार्हा ब्राह्मणाश्च ये । ये च त्याज्यास्तथा पुत्रा बहवश्चैव सुव्रत

Sinabi ni Ānartā: “O marangal na ginoo, narinig ko na ang tungkol sa mga Brāhmaṇa na karapat-dapat tumanggap ng Śrāddha, at gayundin ang mga dapat iwasan; gayon din, narinig ko ang maraming uri ng mga anak (kaugnay ng mga ritwal)—o ikaw na may dakilang panata.”

Verse 2

सांप्रतं कथयाऽस्माकं मन्त्रपूर्वश्च यो विधिः । गृहस्थेन सदा कार्यः पितॄणां परितुष्टये

“Ngayon, ipahayag mo sa amin ang pamamaraan na isinasagawa na may mga mantra—na dapat laging gawin ng isang maybahay—upang lubusang masiyahan ang mga Pitṛ (mga ninuno).”

Verse 3

भर्तृयज्ञ उवाच । प्रणम्यामंत्रिता ये च श्राद्रार्थं ब्राह्मणोत्तमाः । आनीय कुतपे काले तान्सर्वान्प्रार्थयेदि दम्

Wika ni Bhartṛyajña: “Pagkatapos yumukod at mag-anyaya sa mga dakilang Brāhmaṇa para sa Śrāddha, dalhin sila sa wastong oras (kutapa-kāla) at magmakaawa nang may paggalang sa kanilang lahat sa ganitong paraan.”

Verse 4

आगच्छंतु महाभागा विश्वेदेवा महाबलाः । ये यत्र विहिताः श्राद्धे सावधाना भवंतु ते

“Nawa’y dumating ang makapangyarihang Viśvedevā—O mga kagalang-galang. At nawa’y maging maingat ang bawat isa sa Śrāddha, ayon sa lugar at tungkuling itinakda.”

Verse 5

एवमभ्यर्च्य तान्सर्वांस्ततः कृत्वा प्रदक्षिणाम् । जानुनी भूतले न्यस्य ततश्चार्घं प्रदापयेत्

“Pagkatapos sambahin silang lahat nang gayon, at saka magsagawa ng pradakṣiṇā (pag-ikot na may paggalang), iluhod ang mga tuhod sa lupa sa pagpapakumbaba, at pagkatapos ay maghandog ng arghya, ang tubig-pagpupugay.”

Verse 6

मंत्रेणानेन राजेंद्र सपुष्पाक्षतचंदनैः । अर्घमेनं प्रगृह्णंतु मया दत्तं द्विजोत्तमाः । पादप्रक्षालनार्थाय प्रकुर्वंतु मम प्रियम्

“O hari, sa pamamagitan ng mantrang ito—kasama ang mga bulaklak, akṣata (buong butil), at sandalwood—nawa’y tanggapin ng mga pinakadakilang dwija ang arghya na inihandog ko. At para sa paghuhugas ng kanilang mga paa, nawa’y gawin nila ang nakalulugod sa akin.”

Verse 7

एवमुक्त्वा महीपृष्ठे अनुलिप्ते ततः परम् । साक्षतान्प्रक्षिपेद्दर्भान्विश्वेदेवान्प्रकीर्तयन्

“Pagkasabi nito, sa lupang inihanda at pinahiran nang wasto, ilagay ang damong darbha kasama ang akṣata, habang binibigkas ang mga pangalan ng Viśvedevā.”

Verse 8

अपसव्यं ततः कृत्वा दर्भांस्तिलसमन्वितान् । द्विगुणान्प्रक्षिपेद्भूमौ पितॄनुद्दिश्य चात्मनः

Pagkaraan, sa pagkuha ng ayos na apasavya (ang banal na sinulid ay nasa kanan), ilagay sa lupa ang mga damong darbha na may halong linga—doble ang dami—na iniaalay sa sariling mga Pitṛ, ang mga ninuno.

Verse 9

एवं सर्वाः क्रियाः कार्या दैविका सव्यपूर्विकाः । पैतृकाश्चापसव्येन मुक्त्वा नांदीमुखान्पितॄन्

Sa ganitong paraan, ang lahat ng ritong ukol sa mga Deva ay dapat isagawa na nagsisimula sa ayos na savya; at ang mga ritong ukol sa mga ninuno ay gawin sa paraang apasavya—maliban sa mga Pitṛ na Nāndīmukha.

Verse 10

सर्वे पूर्वामुखाः स्थाप्या युग्माश्च शक्तितो नृप । पितरो मातृपक्षीयाः स्थाप्याश्चोदङ्मुखास्तथा

O Hari, ang lahat ng pag-aayos (para sa pag-anyaya) ay dapat itapat sa silangan, at ilagay nang magkapares ayon sa makakaya. Ngunit ang mga Pitṛ sa panig ng ina ay dapat ding itapat sa hilaga.

Verse 11

एकैकं वा त्रयो वाऽपि स्युरेकैकं वा पृथक्पृथक । पैतृकान्स्थाप्प चक्रेण पितॄणां परितुष्टये

Maging isa-isa, o tatlo nang magkakasama, o hiwa-hiwalay na isa-isa—dapat ayusin ang mga Pitṛ sa panig ng ama nang paikot, upang ganap na masiyahan ang mga Pitṛ.

Verse 12

षष्ठ्या विभक्त्या तु तेषामासनं च प्रदापयेत् । ऋजुभिः साक्षतैर्दर्भैः सोदकैर्दक्षिणांगतः

Sa pamamagitan ng pormulang nasa ikaanim na kaso (genitibo), ialay ang kanilang mga upuan. Taglay ang tuwid na damong darbha, kasama ang akṣata (buong butil ng bigas) at tubig, magpatuloy sa dakong timog.

Verse 13

विषमौ द्विगुणैर्दर्भैः सतिलैर्वामपार्श्वतः । पाणौ तोयं परिक्षिप्य न दर्भांस्तु कथं चन

Sa kaliwang panig, ilagay ang ayos ayon sa itinakda na hindi pantay, na may damong darbha na dinoble at may linga. Pagkatapos wisikan ng tubig ang palad, huwag kailanman hawakan o ilagay nang mali ang mga darbha.

Verse 14

यो हस्ते चासनं दद्याच्चेद्दार्भं बुद्धिवर्जितः । पितरो नासने तत्र प्रकुर्वंति निवेशनम्

Kung ang isang taong salat sa wastong unawa ay magbigay ng upuang darbha sa kamay nang mali, ang mga Pitṛ (mga Ninuno) ay hindi maninirahan o uupo sa upuang iyon doon.

Verse 15

आवाहनं प्रकर्तव्यं विभक्त्या च द्वितीयया । येनागच्छंति ते सर्वे समाहूताः पृथक्पृथक्

Ang āvāhana (pag-anyaya) ay dapat isagawa gamit ang ikalawang vibhakti (akusativo), upang ang lahat—na inanyayahan nang hiwa-hiwalay—ay tunay na dumating.

Verse 16

अन्यया च विभक्त्या चेत्पितॄनावाहयेत्क्वचित् । नागच्छंति महाभागा यद्यपि स्युर्बुभुक्षिताः

Ngunit kung sa ibang vibhakti tatawagin ang mga Pitṛ sa alinmang pagkakataon, ang mga dakilang iyon ay hindi darating, kahit sila man ay nagugutom (sa handog).

Verse 17

विश्वेदेवास आगत मंत्रेणानेन पार्थिव । तेषामावाहनं कार्यमक्षतैश्च शिरोंऽतिकात्

O Hari, sa mantrang “Viśvedevāsa āgata” ay dapat anyayahan ang mga Viśvedevas. Ang pag-anyaya sa kanila ay gawin sa pamamagitan ng akṣata—bigas na buo—na inihahandog mula sa ibabaw ng ulo.

Verse 18

उशंतस्त्वेति च तिलैः पितॄनावाहयेत्ततः । आयंतु न इति जपेत्ततः पार्थिवसत्तम

Pagkaraan, gamit ang linga at ang pormulang mantra na nagsisimula sa “uśantas tv…”, dapat anyayahan ang mga Pitṛ (banal na ninuno). Pagkatapos nito, O pinakamainam sa mga hari, bigkasin: “āyaṃtu na” — “nawa’y pumarito sila sa amin.”

Verse 19

शन्नो देवीति मंत्रेण स्वाहाकारसमन्वितम् । पितॄणामर्घपात्रेषु तथैव च जलं क्षिपेत्

Sa pamamagitan ng mantrang “śanno devī…”, na may kasamang pagbigkas na “svāhā”, ibuhos din ang tubig sa mga sisidlang argha na inihanda para sa mga Pitṛ.

Verse 20

यवोऽसि यवयास्मद्द्वेत्यक्षतांस्तत्र निक्षिपेत् । चंदनं गंधपुष्पाणि धूपं दद्याद्यथाक्रमम् । सपवित्रेषु हस्तेषु दद्यादर्घ्यं समाहितः

Habang binibigkas ang mantra, “Ikaw ay sebada; sa pamamagitan ng sebada, itaboy mula sa amin ang (kasamaan),” ilagay roon ang mga butil na akṣata (buong-butil). Pagkaraan, ayon sa wastong pagkakasunod, ihandog ang paste ng sandalwood, mababangong bulaklak, at insenso. Taglay ang mga kamay na pinabanal ng pavitra-ring at ang isip na nakatuon, ialay ang arghya.

Verse 21

या दिव्या इति मन्त्रेण स्वाहाकारसमन्वितम् । पितॄणामर्घपात्रेषु तथैव च जलं क्षिपेत्

Sa pamamagitan ng mantrang nagsisimula sa “yā divyā…”, na may kasamang “svāhā”, ibuhos din ang tubig sa mga sisidlang argha para sa mga Pitṛ.

Verse 22

तिलोऽसि सोमदैवत्यो गोसवे देवनिर्मितः । प्रत्नवद्भिः पृक्तः स्वधया पितॄनिमांल्लोकान्प्रीणाहि नः स्वधेति प्रक्षिपेत्तिलान्

Bigkasin: “Ikaw ay linga, na ang iyong diyos ay si Soma; nilikha ng mga deva para sa handog na gosava; hinaluan ng mga sinaunang ninuno sa pamamagitan ng svadhā—O Svadhā, bigyang-lugod ang aming mga Pitṛ sa mga daigdig na ito,” at saka ihulog ang mga butil ng linga sa alay.

Verse 23

यादिव्येति च मन्त्रेण ततो ह्यर्घ्यं प्रदापयेत् । पितृपात्रे समादाय अर्घ्यपात्राणि कृत्स्नशः

Pagkatapos, sa pamamagitan ng mantra na “yā divyā…,” dapat ipagkaloob ang arghya—hawakan ang sisidlang para sa mga Pitṛ at ayusin nang ganap ang lahat ng sisidlang arghya ayon sa wastong kaayusan.

Verse 24

अधोमुखं च तत्पात्रं मन्त्रवत्स्थापयेत्ततः । आयुष्कामस्तु तत्तोयं लोचनाभ्यां न वीक्षयेत्

Pagkaraan nito, ilagay ang sisidlan nang nakataob (ang bunganga ay pababa) kasabay ng mantra. Ngunit ang nagnanais ng mahabang buhay ay huwag tumingin sa tubig na iyon gamit ang mga mata.

Verse 25

ततस्तु चन्दनादीनि दीपांतानि समाददेत् । ततः पाकं समादाय पृच्छेद्विप्रान्द्विजो त्तमान्

Pagkatapos, kunin ang mga handog mula sa sandalwood hanggang sa ilawan. Pagkaraan nito, hawakan ang nilutong pagkain (para sa śrāddha), at ang dvija ay magtanong nang may paggalang sa mga dakilang brāhmaṇa (para sa pahintulot at wastong paraan).

Verse 26

अहमग्नौ करिष्यामि होमं पितृसमुद्भवम् । अनुज्ञा दीयतां मह्यमपसव्याश्रितस्य भोः

“Isasagawa ko sa apoy ang homa na iniaalay para sa mga Pitṛ. Ipagkaloob ninyo sa akin ang pahintulot, O mga kagalang-galang—ako’y nakatindig sa paraang apasavya, na angkop sa mga ritwal para sa mga ninuno.”

Verse 27

कुरुष्वेति च तैः प्रोक्ते गत्वाग्नि शरणं ततः । अग्नये कव्यवाहनाय स्वाहेति प्रथमाहुतिः

Nang sabihin nila, “Gawin mo,” lumapit siya sa kanlungan ng Apoy (Agni). Ang unang alay ay inihahandog sa pananalitang: “Kay Agni, tagapagdala ng mga kavya, svāhā.”

Verse 28

सोमाय पितृमते स्वधेति च ततः परम् । हुतमन्नं च शेषं च श्राद्धार्हेभ्यः प्रदीयते

Pagkaraan, maghandog na may pananalitang: “Kay Soma, na kinalulugdan ng mga Pitṛ—svadhā.” At ang pagkaing inihandog sa apoy, gayundin ang natira, ay ipagkaloob sa mga karapat-dapat sa śrāddha.

Verse 29

इष्टमन्नं ततो दत्त्वा पात्रमालभ्य संजपेत् । विप्रांगुष्ठं समादाय पाकमध्ये निधाय च

Pagkatapos maibigay ang ninanais na pagkain, hipuin ang sisidlan at marahang bigkasin ang angkop na mga pormula. Kunin ang hinlalaki ng brāhmaṇa at ilagay din sa gitna ng lutong pagkain.

Verse 30

पृथिवी ते पात्रमादाय वैष्ण व्या च ऋचा तथा । स्वहस्तेन न वै दद्यात्प्रत्यक्षं लवणं तथा

Gawin ang lupa mismo bilang sisidlang handog at bigkasin ang banal na ṛc na Vaiṣṇavī; sa śrāddha, huwag iabot ang asin nang tuwiran gamit ang sariling kamay.

Verse 31

स्वहस्तेन च यद्दत्तं प्रत्यक्षलवणं नृप । तच्छ्राद्धं व्यर्थतां याति धृते दत्तेर्द्धभुक्तके । तृप्ताञ्ज्ञात्वा ततो विप्रानग्रे त्वन्नं परिक्षिपेत्

O hari, kung ang asin ay iniabot nang tuwiran gamit ang sariling kamay, ang śrāddha ay nagiging walang bunga. Kapag naihain na ang pagkain at kalahati’y nakain na, at nalalamang nasiyahan na ang mga brāhmaṇa, saka ilagay ang (natitirang) pagkain sa harap ayon sa itinakda.

Verse 32

अग्निदग्धाश्च ये जीवा येप्यदग्धाः कुले मम । भूमौ दत्तेन तृप्यंतु तृप्ता यांतु परां गतिम्

Nawa’y ang mga nilalang sa aking angkan—maging yaong sinunog ng apoy o yaong hindi—ay masiyahan sa handog na inilagay sa lupa; at sa pagkasiyahan, nawa’y marating nila ang pinakamataas na kalagayan.

Verse 33

सकृत्सकृज्जलं दत्त्वा गायत्रीत्रितयं जपेत् । मधुवातेति संकीर्त्य ततः पृच्छेद्द्विजोत्तमान्

Matapos maghandog ng tubig nang minsan at muli, dapat bigkasin ang tatlong Gāyatrī; sambit ang pariralang Veda na “madhuvātā,” saka magtanong sa pinakadakilang mga Brāhmaṇa tungkol sa kanilang kasiyahan.

Verse 34

तृप्ताः स्थ इति राजेन्द्र अनुज्ञां प्रार्थयेत्ततः । बन्धूनां भोजनार्थाय शेषस्यान्नस्य भक्तिमान्

“Kayo ba’y nasiyahan na?”—pagkatapos magtanong nang gayon, O hari, saka humingi ng pahintulot; at sa debosyon, gamitin ang natirang pagkain upang pakainin ang mga kamag-anak.

Verse 35

उच्छिष्टसन्निधौ पश्चात्पितृवेदिं समाचरेत् । पितृविप्रासनस्थानां नोच्छिष्टं द्विजसन्निधौ

Pagkaraan, sa may kinaroroonan ng mga tira ng pagkain, isagawa ang ritwal ng pitṛ-vedi (dambana para sa mga ninuno). Ngunit sa harap ng mga Brāhmaṇa, huwag mag-iwan ng tira malapit sa mga upuan o pook ng mga pitṛ at ng mga Brāhmaṇa.

Verse 36

ततो वेदिं समाधाय पैतृकीं दक्षिणाप्लवाम् । तस्यां दर्भान्समाधाय कुर्याच्चैवावनेजनम्

Pagkatapos, ihanda nang wasto ang dambana para sa mga pitṛ—nakahilig sa timog—ilatag ang damong darbha roon at isagawa ang ritwal na paghuhugas/paglilinis.

Verse 37

विभक्त्या पूर्वया पश्चात्पिंडान्दद्याद्यथाक्रमम् । भूयोऽप्यत्र जलं दद्यात्पितृतीर्थेन पार्थिव । सूत्रं च प्रतिपिण्डे वै दयात्तेषु पृथक्पृथक्

Ayon sa wastong paghahati (na itinakda), ihandog ang mga piṇḍa sa tamang pagkakasunod. Muli, O hari, maghandog ng tubig doon sa pitṛ-tīrtha (paraan ng libasyon para sa mga ninuno); at maglagay ng hiwalay na sinulid sa bawat piṇḍa, isa-isa.

Verse 38

यः सूत्रं पूर्वपिण्डेषु सततं विनियोजयेत् । स विरोधं चरेत्तेषां त्रोटनाच्च परस्परम्

Ang sinumang patuloy na naglalapat ng banal na sinulid sa mga naunang piṇḍa ay nagdudulot ng alitan sa pagitan nila, at humahantong sa pagkasira at pagkakahiwalay sa isa’t isa.

Verse 39

ततः संपूजयेत्सर्वान्पिंडान्यद्वद्द्विजोत्तमान् । आचम्य प्रक्षाल्य तथा हस्तौ पादौ च पार्थिव

Pagkaraan, dapat igalang at sambahin nang wasto ang lahat ng piṇḍa, gayundin ang mga pinakadakilang Brāhmaṇa. Matapos ang ācaman (pag-inom ng tubig na pampadalisay) at paghuhugas, hugasan din ang mga kamay at paa, O hari.

Verse 40

नमस्कृत्य पितॄन्पश्चात्सुप्रोक्षितं ततः परम् । कृत्वा सव्येन राजेन्द्र याचयित्वा वराशिषः

Matapos magbigay-galang sa mga Pitṛ (mga ninunong banal), at saka iwisik nang wasto ang handog ng banal na tubig, O pinakadakilang hari, isagawa ayon sa tuntunin sa pamamagitan ng kaliwang panig (savyena) at humingi ng mapalad na pagpapala.

Verse 41

अक्षय्यसलिलं देयं षष्ठ्या चैव ततः परम् । पवित्राणि समादाय ऊर्ध्वं स्वधेति कीर्तयेत् । अस्तु स्वधेति तैरुक्ते पिंडोपरि परिक्षिपेत्

Dapat ihandog ang ‘di-nauubos na tubig’ (akṣayya-salila), at pagkatapos ay gayundin sa ikaanim na bahagi/hakbang. Hawakan ang mga pavitra (singsing o hiblang ritwal) at bigkasin nang malakas ang “svadhā”. Kapag sila’y tumugon ng “astu svadhā” — “mangyari nawa, svadhā” — iwisik ito sa ibabaw ng piṇḍa.

Verse 42

ततो मधु समादाय पायसं च तिलोदकम् । ऊर्जस्वेति च मन्त्रेण पितॄणामुपरिक्षिपेत् ओ

Pagkatapos, kumuha ng pulot, pāyasa (matamis na kaning may gatas), at tubig na may linga, at iwisik ito para sa mga Pitṛ habang binibigkas ang mantra na “ūrjasva” (“magkaroon ng lakas at sigla”).

Verse 43

उत्तानमर्घपात्रं तु कृत्वा दद्याच्च दक्षिणाम् । हिरण्यं देवतानां च पितॄणां रजतं तथा

Matapos itapat pataas ang sisidlang arghya, nararapat ding maghandog ng dakṣiṇā (handog na gantimpala): ginto para sa mga diyos, at gayundin pilak para sa mga Pitṛ, ang mga ninuno.

Verse 44

ततः स्वस्त्युदकं दद्यात्पितृपूर्वं च सव्यतः । न स्त्रीभिर्न च बालेन नान्ये नैव च केनचित्

Pagkatapos nito, maghandog ng ‘tubig na svasti’ (svasti-udaka) para sa kagalingan, na nagsisimula sa mga Pitṛ at mula sa kaliwang panig (savyataḥ). Hindi ito dapat isagawa ng babae, ni ng bata, ni ng sinumang iba pa bilang kapalit ng nararapat na tagaganap.

Verse 45

श्राद्धीयविप्रपात्रं च स्वयमेव प्रचालयेत्

At ang sisidlan o kaayusang inilaan para sa brāhmaṇa na tatanggap sa śrāddha ay dapat hawakan at pamahalaan ng sarili lamang.

Verse 46

ततः कृतांजलिर्भूत्वा प्रार्थयेत्पार्थिवोत्तम । अघोराः पितरः सन्तु अस्मद्गोत्रं विवर्द्धताम्

Pagkatapos, na magkapatong ang mga palad sa pagpupugay, O pinakadakilang hari, manalangin: “Nawa’y maging mapayapa ang aming mga Pitṛ, hindi nakapanghihilakbot (aghora); nawa’y umunlad ang aming gotra, ang aming angkan.”

Verse 47

दातारो नोऽभिवर्धंतां वेदाः सन्ततिरेव नः । श्रद्धा च नो मा व्यगमद्बहुधेयं च नोऽस्त्विति

“Nawa’y dumami sa amin ang mga mapagkaloob; nawa’y manatili sa amin ang mga Veda at ang pagkatuto sa Veda; nawa’y magpatuloy ang aming salinlahi. Nawa’y hindi lumisan sa amin ang śraddhā, ang banal na pananampalataya, at nawa’y magkaroon kami ng kasaganaan upang maibahagi.”

Verse 48

अन्नं च नो बहु भवेदतिथींश्च लभेमद्दि । याचितारश्च नः सन्तु मा च याचिष्म कश्चन

Nawa’y magkaroon kami ng saganang pagkain, at nawa’y makatagpo kami ng mga panauhing dapat parangalan. Nawa’y may mga humihingi sa amin (upang makapagkaloob kami), at nawa’y wala sa amin ang mapababa sa pagmamakaawa.

Verse 49

एता एवाशिषः सन्तु विश्वेदेवाः प्रीयंतां ततः । स्वस्त्यर्थमुदकं दद्यात्पितृपूर्वं च सव्यतः

Nawa’y matupad ang mismong mga pagpapalang ito; nawa’y malugod ang mga Viśvedevas. Pagkaraan, alang-alang sa kabutihang-palad, maghandog ng tubig—simula sa mga Pitṛ (mga ninuno) at mula sa kaliwang panig (savyataḥ).

Verse 51

पादावमर्दनं कृत्वा आसीमांतमनुव्रजेत् । बलिं च निक्षिपेत्तस्माद्भोजनं च समाचरेत्

Pagkatapos isagawa ang pagmasahe (paglilingkod) sa mga paa, dapat maghatid nang may paggalang hanggang sa nararapat na hangganan. Pagkaraan ay ilagak ang handog (bali); at pagkatapos nito ay marapat na kumain ayon sa ritwal.

Verse 52

मौनेन दृश्यते सूर्यो यावत्तावन्नराधिप

O panginoon ng mga tao, habang nakikita pa ang Araw, sa panahong iyon ay manatili sa katahimikan.

Verse 53

यश्चैवास्तमिते सूर्ये भुंक्ते च श्राद्धकृन्नरः । व्यर्थतां याति तच्छ्राद्धं तस्माद्भुंजीत नो निशि

Ang taong nagsasagawa ng Śrāddha, kung kakain matapos lumubog ang Araw, ang Śrāddha na iyon ay nawawalan ng bunga. Kaya’t huwag kumain sa gabi.

Verse 224

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे श्राद्धविधिवर्णनंनाम चतुर्विंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa kalipunang may walumpu’t isang libong śloka—sa ikaanim na aklat, ang Nāgara Khaṇḍa, sa Māhātmya ng banal na pook na Hāṭakeśvara-kṣetra, sa bahagi ng mga ritong Śrāddha, ang kabanatang tinatawag na “Paglalarawan ng Pamamaraan ng Śrāddha,” na siyang Kabanata 224.