Adhyaya 220

Verse 1

ये वांछंति ममाभीष्टं श्राद्धे भुक्त्वाऽथ पैतृके

Yaong mga naghahangad ng minamahal at kinalulugdan ko—pagkaraang mapakain ang mga inanyayahan sa Śrāddha para sa mga ninuno…

Verse 2

आनर्त उवाच । त्रयोदश्यां कृते श्राद्धे कस्माद्वंशक्षयो भवेत् । एतन्मे सर्वमाचक्ष्व विस्तरात्त्वं महा मुने । भर्तृयज्ञ उवाच । एषा मेध्यतमा राजन्युगादिः कलिसंभवा । स्नाने दाने जपे होमे श्राद्धे ज्ञेया तथाऽक्षया

Sinabi ni Haring Ānarta: “Kung isinasagawa ang Śrāddha sa Trayodaśī, bakit magkakaroon ng pagkalagas ng angkan? Ipaliwanag mo sa akin ang lahat nang masinsinan, O dakilang muni.” Sumagot si Bhartṛyajña: “O Hari, ang araw na ito ang pinakadalisay, isang araw na nagbubukas ng yugto na sumibol sa Kali-yuga. Sa banal na pagligo, pagbibigay-dāna, japa, homa, at Śrāddha, dapat itong makilalang ‘Akṣayā’—ang tithi na di-naluluma ang bunga.”

Verse 3

अस्यां चेत्तु गजच्छाया तिथौ राजन्प्रजायते । तदाऽक्षयं मघायोगे श्राद्धं संजायते ध्रुवम्

O Hari, kung sa mismong tithi na ito ay lumitaw ang ‘Gajacchāyā’ (mapalad na pagsasaayos), kung magkakaugnay sa Maghā, ang Śrāddha ay tiyak na magiging akṣaya—di nauubos ang bunga.

Verse 4

यः क्षीरं मधुना युक्तं तस्मिन्नहनि यच्छति । पितॄनुद्दिश्य यो मांसं दद्याद्वाध्रीणसं च यः

Sinumang sa araw na iyon ay maghandog ng gatas na hinaluan ng pulot—at sinumang, iniuukol sa mga Pitṛ, ay magbigay ng karne, kabilang ang karne ng vādhrīṇasa—

Verse 5

वाध्रीणसस्य मांसेन तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी । त्रिःपिबंत्विंद्रियक्षीणं श्वेतं वृद्धमजापतिम्

Sa karne ng vādhrīṇasa ay nagkakaroon ng kasiyahan ang mga Pitṛ sa loob ng labindalawang taon. (Dagdag pa ng nabasang salin-tradisyon:) “Hayaan silang uminom nang tatlong ulit—yaong mahina ang mga pandama, maputi, matanda, at ‘ajā-pati’,” isang pariralang malabo ngunit pinanatili ayon sa pagkakapasa.

Verse 6

तं तु वाध्रीणसं विद्यात्सर्वयूथाधिपं तथा । खड्गमांसं च वा दद्यात्तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी । संजायते न संदेहस्तेषां वाक्यं न मे मृषा

Alamin na ang vādhrīṇasa ang panginoon ng lahat ng kawan; o maaari ring maghandog ng karne ng khaḍga—at ang kasiyahan ng mga Pitṛ (mga ninuno) ay lilitaw sa loob ng labindalawang taon, walang pag-aalinlangan. Hindi kasinungalingan ang kanilang salita, ni ang akin.

Verse 7

आसीद्रथंतरे कल्पे पूर्वं पार्थिवसत्तमः । सिताश्वो नाम पांचालदेशीयःपितृभक्तिमान्

Noong unang panahon, sa Rathantara Kalpa, may isang dakilang hari na nagngangalang Sitāśva, mula sa lupain ng Pañcāla, na puspos ng debosyon sa mga Pitṛ (mga ninuno).

Verse 8

मधुना कालशाकेन खड्गमांसेन केवलम् । स हि श्राद्धं त्रयोदश्यां कुरु ते पायसेन च

“Isagawa ang śrāddha sa ikalabintatlong araw ng buwan: ihandog ito na may pulot, may kālaśāka (madidilim na dahong gulay), at tanging karne ng khaḍga; at maghanda rin ng pāyasa, ang matamis na kanin.”

Verse 9

सोमवंशं समुद्दिश्य श्राद्धं यच्छति भक्तितः

“Sa debosyon, inihahandog niya ang śrāddha, iniuukol ito sa Somavaṃśa, ang angkan ng Buwan.”

Verse 10

अथ तैर्बाह्मणैः सर्वैः स भूयः कौतुकान्वितैः । कस्यचित्त्वथ कालस्य पृष्टो भुक्त्वा यथेच्छया

“Pagkaraan, nang makakain na ang lahat ng brāhmaṇa ayon sa nais at mabusog, lumipas ang ilang panahon at sila—punô ng pag-uusisa—ay muling nagtanong sa kanya.”

Verse 11

श्राद्धादनंतरं राजन्दृष्ट्वा तं श्रद्धयाऽन्वितम् । पादावमर्द्दनपरं प्रणिपातपुरः सरम्

“O Hari, pagdaka matapos ang śrāddha, nang makita nila siyang puspos ng pananampalataya—nakatutok sa pagmamasahe ng mga paa at nangunguna sa pagpapatirapa—(sila’y nagsalita sa kanya…).”

Verse 12

ब्राह्मणा ऊचुः । कृत्वा श्राद्धं महाराज प्रदातव्याऽथ दक्षिणा । ब्राह्मणेभ्यस्ततः श्राद्धं पितॄणां चोपतिष्ठति

Sinabi ng mga brāhmaṇa: “O Dakilang Hari, matapos isagawa ang śrāddha, nararapat na maghandog ng dakṣiṇā (kaloob na parangal). Sapagkat kapag ibinigay sa mga brāhmaṇa, ang śrāddha ay tunay na umaabot at nakikinabang din ang mga ninuno.”

Verse 13

सा त्वया कल्पिताऽस्माकं वितीर्णाद्यापि नो नृप । कुप्याकुप्यं परित्यज्य तां देहि नृप मा चिरम्

“O Hari, ang dakṣiṇā na ipinangako mo sa amin ay hindi pa rin naibibigay hanggang ngayon. Isantabi ang pag-aalinlangang ‘mahalaga o hindi’, at ibigay mo ito, O Hari—huwag nang magtagal.”

Verse 14

भर्तृयज्ञ उवाच । तच्छ्रुत्वा च नृपः प्राह संप्रहृष्टेन चेतसा । धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि विप्रैरद्य न संशयः

Sinabi ni Bhartṛyajña: “Pagkarinig noon, nagsalita ang hari na may pusong nagagalak: ‘Mapalad ako; ngayong araw ay tunay akong pinagpala ng mga brāhmaṇa—walang alinlangan.’”

Verse 15

तस्माद्ब्रूत महाभागा युष्मभ्यं किं ददाम्यहम्

“Kaya nga, O mga mararangal, sabihin ninyo: ano ang dapat kong ibigay sa inyo?”

Verse 16

वर न्नागान्मदोन्मत्तान्भद्रजातिसमुद्भवान् । किं वा सप्तिप्रधानांश्च मनोमारुतरंहसः

“(Iaalay ko ba) ang mahuhusay na elepante, lasing sa init ng paglalandi, mula sa marangal na lahing Bhadrā? O ang mga pangunahing kabayo, na kasingbilis ng hangin sa kanilang pagtakbo?”

Verse 17

किं वा स्थानानि चित्राणि ग्रामाणि नगराणि च । पितॄनुद्दिश्य यत्किंचिन्नादेयं विद्यते यतः

“O (iaalay ko ba) ang mga kaaya-ayang lupain—mga nayon at maging mga bayan? Sapagkat kapag inihandog para sa mga ninuno, wala ni anumang maituturing na ‘hindi dapat ibigay’.”

Verse 18

ब्राह्मणा ऊचुः । नास्माकं वाजिभिः कार्यं न रत्नैर्न च हस्तिभिः । न देशैर्ग्राममुख्यैर्वा नान्येनापि च केनचित्

Wika ng mga Brāhmaṇa: “Wala kaming pangangailangan sa mga kabayo, ni sa mga hiyas, ni sa mga elepante; ni sa mga lupain at pangunahing nayon, ni sa alinmang iba pa.”

Verse 19

यदर्थेन महाराज पृष्टोस्माभिर्यतो भवान् । तस्मान्नो दक्षिणां देहि संदेहघ्नां तपोत्तम

“O dakilang Hari, sapagkat para rito namin kayo tinanong. Kaya ipagkaloob ninyo sa amin ang dakṣiṇā na pumupuksa sa pag-aalinlangan, O pinakadakila sa mga mapagpenitensya.”

Verse 20

यां पृच्छामो वयं सर्वे कौतूहलसमाहिताः

“Yaong bagay na itinatanong naming lahat, na ang isip ay nakatuon dahil sa masidhing pag-uusisa…”

Verse 21

राजोवाच । उपदेशाधिकारोऽस्ति ब्राह्मणानां महात्मनाम् । दातुं नैव ग्रहीतुं च नी चजात्यस्य वैदिकाः

Sinabi ng Hari: "Ang karapatang magbigay ng aral ay nauukol sa mga dakilang Brahmana. Ang mga taong Veda ay hindi dapat magbigay sa, o tumanggap mula sa, mga may mababang asal at mababang pinagmulan."

Verse 22

सोऽहं राजा न सर्वज्ञो यो यच्छामि द्विजोत्तमाः । उपदेशं हि युष्मभ्यं सर्वज्ञेभ्यो विचक्षणाः

"Ako, ang hari, ay hindi nakakaalam ng lahat, O pinakamahusay sa mga ipinanganak nang muli; gayunpaman, nag-aalok ako ng aral sa inyo—bagaman kayo ay matatalino at tila nakakaalam ng lahat."

Verse 23

ब्राह्मणा ऊचुः । गुरुशिष्यसमुत्थोऽयमुपदेशो महीपते । प्रार्थयामो वयं किंचिन्मा भयं त्वं समाविश

Sinabi ng mga Brahmana: "O Hari, ang aral na ito ay nagmumula sa tamang ugnayan ng guro at mag-aaral. May hinihiling kami sa iyo—huwag mong hayaang pumasok ang takot sa iyo."

Verse 24

वयं च प्रश्नमेकं हि पृच्छामो यदि भूपते । ब्रूषे कौतुकयुक्तानां सर्वेषां च द्विजन्मनाम्

"O Hari, kami ay nagtatanong ng iisang tanong lamang. Kung ikaw ay sasagot, sumagot ka para sa lahat ng mga ipinanganak nang muli na puno ng taimtim na kuryosidad."

Verse 25

तस्माद्वद महाभाग यदि जानासि तत्त्वतः । न चेद्गुह्यतमं किंचित्पृच्छामस्त्वां कुतूहलात्

"Kaya magsalita ka, O mapalad na isa, kung talagang alam mo ang katotohanan. Kung hindi, tinatanong ka namin tungkol sa isang pinakalihim na bagay—bunga ng sagradong kuryosidad."

Verse 26

राजोवाच । यदि वः संशयो विप्रा युष्मत्प्रश्नमसंशयम् । कथयिष्याभि चेद्गुह्यं तद्वद्ध्वं गप्ल ज्वराः

Wika ng Hari: “O mga Brāhmaṇa, kung may alinlangan kayo, ihayag ninyo ang tanong nang walang pag-aalinlangan. Kung ako’y magsasalita ng lihim na aral, sabihin ninyo ito nang malinaw…”

Verse 27

ब्राह्मणा ऊचुः । अन्नेषु च विचित्रेषु लेह्येषु विविधेषु च । अमृतेष्वेषु सर्वेषु तथा पेयेषु पार्थिव

Sinabi ng mga Brāhmaṇa: “O Hari, sa gitna ng sari-saring pagkain, sa iba’t ibang matatamis na nilalamas o nilalasa, sa lahat ng pagkaing tila amṛta, at gayundin sa mga inumin…”

Verse 28

तस्मादद्य दिने ब्रूहि मधु यच्छसि गर्हितम् । वर्तते च यथाऽभक्ष्यं ब्राह्मणानां विशेषतः

Kaya sabihin mo sa amin ngayon kung bakit ikaw ay nag-aalay ng pulot, na sinisisi at itinuturing na di nararapat kainin, lalo na para sa mga Brāhmaṇa.

Verse 29

तथा विचित्र मासेषु संस्थितेषु नराधिप । खङ्गमांसं निरास्वादं कस्माद्यच्छसि केवलम्

At higit pa, O tagapamahala ng mga tao—sa pagdating ng maraming mainam na buwan—bakit tanging walang-lasang karne ng khaṅga lamang ang iyong inihahandog?

Verse 30

संति शाकानि राजेन्द्र पावनीयानि सर्वशः । सुष्ठु स्वादु कराण्यत्र व्यञ्जनार्थं महीपते

O pinakamainam sa mga hari, narito ang mga gulay—nakapagdudalisay sa lahat ng paraan—masarap at angkop gawing ulam at pampalasa ng pagkain, O panginoon ng lupa.

Verse 31

कालशाकं सकटुकं मुखाऽधिजनकं महत् । कस्माद्यच्छसि चास्माकं भक्त्या परमया युतः । न श्राद्धे प्रतिषेधश्च प्रकर्तव्यः कथंचन

Bakit mo kami iniaalay ang kālaśāka, na maanghang at lubhang nakaiirita sa bibig, gayong ikaw ay puspos ng pinakamataas na bhakti? Sa śrāddha, huwag kailanman magpasok ng anumang di-angkop.

Verse 32

न च त्याज्यं समुच्छिष्टं तेन भुंजामहे ततः । तदत्र कारणेनैव गुरुणा भाव्यमेव हि । येन त्वं यच्छसि प्राय एतत्सिद्धिर्भवेत्स्थिता

At hindi rin ito dapat itapon na parang “tira”; kaya nga namin ito kinakain. Ngunit tiyak na may mabigat na dahilan dito—na siyang dahilan kung bakit palagi mo itong inihahandog—upang ang itinakdang ritwal ay tunay na maganap at magtagumpay.

Verse 33

तस्मात्कथय नः सर्वं परं कौतूहलं हि नः । निःस्वादितं यथा दद्यादीदृक्छ्राद्धे विगर्हितम्

Kaya sabihin mo sa amin ang lahat—sapagkat napakalaki ng aming pag-uusisa—kung paano maihahandog sa śrāddha ang gayong pagkaing walang lasa at kinapupulaan.

Verse 34

यथा त्वं नृपशार्दूल श्रद्धया संप्रयच्छसि

Paano mo, O tigre sa mga hari, naihahandog (ito) nang may pananampalataya?

Verse 35

तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां ब्राह्मणानां महात्मनाम् । स वैलक्ष्यस्मितं प्राह सलज्जं पृथिवीपतिः

Nang marinig ng panginoon ng lupa ang mga salita ng mga dakilang brāhmaṇa, siya’y sumagot na may nahihiyang ngiti, nababalot ng pagkapahiya.

Verse 36

गुह्यमेतन्महाभागा अस्माकं यदि संस्थितम् । अवाच्यमपि वक्ष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः

O mga mapalad, ito’y isang lihim na nakaugnay sa aking sariling buhay. Gayunman, kahit hindi nararapat sabihin, aking ipahahayag. Makinig kayo nang buong pagninilay.

Verse 37

अहमासं पुरा पापो लुब्धकश्चान्य जन्मनि । निहंता सर्वजंतूनां तथा भक्षयिता पुनः

Noong una, sa ibang kapanganakan, ako’y isang makasalanang mangangaso—tagapagpatay ng sari-saring nilalang, at muli, tagakain din nila.

Verse 38

पर्यटामि तदारण्ये धनुषा मृगयारतः । सिंहो व्याघ्रो गजेन्द्रो वा शरभो वा द्विजो त्तमाः

O pinakamainam sa mga dwija, ako’y gumala noon sa gubat na iyon, may busog sa kamay, nalulugod sa pangangaso—maging leon, tigre, dambuhalang elepante, o mabangis na nilalang na śarabha.

Verse 39

मद्बाणगोचरं प्राप्तो न जीवत्यपि कर्हिचित् । कस्यचित्त्वथ कालस्य भ्रममाणो महीतले

Anumang mapasok sa abot ng aking mga palaso ay hindi kailanman nakaliligtas; at pagkaraan ng ilang panahon, habang ako’y pagala-gala sa ibabaw ng lupa,

Verse 40

संप्राप्तोऽहं महाभागा अग्नि वेशस्य सन्मुनेः । आश्रमे समनुप्राप्तो निशीथे क्षुत्पिपासितः

O mga mararangal, ako’y dumating sa ashram ng mabuting muni na si Agniveśa. Narating ko iyon sa hatinggabi, pinahihirapan ng gutom at uhaw.

Verse 41

तावत्तत्र सशिष्याणां श्राद्धकर्मविधिं वदन् । संस्थितो वेष्टितः शिष्यैः समन्ताद्द्विजसत्तमाः

Noong sandaling iyon, O pinakadakilang mga Brāhmaṇa, siya’y nakatayo roon na nagtuturo sa mga alagad ng wastong pamamaraan ng ritwal na śrāddha, na napaliligiran ng mga mag-aaral sa lahat ng panig.

Verse 42

अग्निवेश उवाच । ऋक्षे पित्र्ये यदा चन्द्रो हंसश्चापि करे व्रजेत् । त्रयोदशी तु सा च्छाया विज्ञेया कुञ्जरोद्भवा

Sinabi ni Agniveśa: Kapag ang Buwan ay nasa nakṣatra na ukol sa mga Pitṛ, at ang Haṃsa ay pumasok din sa Kara, ang aninong iyon ay dapat kilalaning palatandaang “isinilang mula sa elepante”; iyon ang ikalabintatlong tithi, trayodaśī.

Verse 43

पित्र्ये यदास्थितश्चेन्दुर्हंसश्चापि करे स्थितः । तिथिर्वैश्रवणी या च सा च्छाया कुञ्जरस्य च

Kapag ang Buwan ay nananatili sa nakṣatra ng mga Pitṛ at ang Haṃsa ay nakahimpil din sa Kara, ang tithi na tinatawag na Vaiśravaṇī ay dapat ding kilalaning tanda ng “anino ng elepante”.

Verse 44

सैंहिकेयो यदा चंद्रं ग्रसते पर्वसंधिषु । हस्तिच्छाया तु सा ज्ञेया तस्यां श्राद्धं समाचरेत्

Kapag sinasakmal ni Saiṃhikeyā (Rāhu) ang Buwan sa mga dugtungan ng kalahating buwan (panahon ng eklipse), iyon ay dapat makilalang “anino ng elepante” (hasti-chāyā); sa gayong pagkakataon ay nararapat isagawa ang śrāddha nang wasto.

Verse 45

तस्यां यः कुरुते श्राद्धं जलैरपि प्रभक्तितः । यावद्द्वादश वर्षाणि पितरस्तस्य तर्पिताः

Sinumang magsagawa ng śrāddha sa pagkakataong iyon, kahit tubig lamang ang ialay ngunit may tapat na debosyon, ang kanyang mga ninuno ay mananatiling nasiyahan sa loob ng labindalawang taon.

Verse 46

वनस्पतिगते सोमे या च्छाया पूर्वतोमुखी । गजच्छाया तु सा ज्ञेया पितॄणां दत्तमक्षयम्

Kapag ang Buwan ay nasa Vanaspati at ang “anino” ay nakaharap sa silangan, ito’y dapat makilalang “anino ng elepante” (gaja-chāyā); anumang handog sa mga ninuno (pitṛ) sa sandaling iyon ay nagiging di-nasisira at walang pagkapawi.

Verse 47

सा भवेच्च न सन्देहः पुण्यदा पैतृकी तिथिः । तस्यां श्राद्धं प्रकर्तव्यं संभाराः संभृताश्च ये

Iyan nga—walang alinlangan—ang tithi ng mga ninuno na nagbibigay ng kabutihang-loob. Sa araw na iyon, tiyak na dapat isagawa ang śrāddha, gamit ang anumang handog at gamit-ritwal na naipon na.

Verse 48

प्रभाते तु न सन्देहः पितॄणां परितृप्तये । शाकैस्तथैंगुदैर्बिल्वैर्बदरैश्चिर्भटैरपि

Sa bukang-liwayway, walang pag-aalinlangan na lubos na nasisiyahan ang mga Ama (pitṛ)—maging ang handog ay mula sa mga dahong gulay, bunga ng iṅguda, bilva, badara (jujube), o kahit mga upong cirbhaṭa.

Verse 49

यदन्नं पुरुषोऽश्नाति तदन्नास्तस्य देवताः । बाढमित्येव ते प्रोच्य गताः स्वंस्वं निकेतनम्

“Anumang pagkaing kinakain ng tao, yaon ding pagkain ang katanggap-tanggap sa mga diyos na kaugnay niya.” Sa pagsasabing, “Gayon nga,” sila’y pumayag at umalis, bawat isa sa sariling tahanan.

Verse 50

सर्वे शिष्या महाभागाः नारायणपुरोगमाः । अग्निवेश्योऽपि सुष्वाप समामन्त्र्य द्विजोत्तमान्

Ang lahat ng mapalad na alagad, na pinangungunahan ni Nārāyaṇa, ay nanatili roon; at si Agniveśya man, matapos magpaalam nang nararapat sa mga pinakadakilang dvija, ay nakatulog.

Verse 51

तेन संकथ्यमानं च रात्रौ तच्च श्रुतं मया । अहं चापि करिष्यामि प्रातः श्राद्धमसंशयम्

Ang ipinaliwanag niya sa gabi ay narinig ko rin. Ako man ay magsasagawa ng śrāddha sa umaga—walang alinlangan.

Verse 52

निहत्य खड्गमादाय तस्य मांसं सुपुष्कलम् । तथा मधु समादाय कालशाकं विशेषतः

Matapos patayin ang isang rinosero at kumuha ng saganang laman nito, at makakuha rin ng pulot—lalo na kasama ang mga gulay na kālaśāka—(inihanda niya para sa ritwal).

Verse 53

स्वजातीयेभ्य आदाय तर्पयिष्यामि तान्पितॄन्

Kukunin ko (ang mga handog na ito) mula sa sarili kong angkan, at sa tarpaṇa ay bibigyang-kasiyahan ko ang mga Pitṛ, ang mga Ama-nenuno.

Verse 54

एवं निश्चित्य मनसा प्रसुप्तोऽहं द्विजोत्तमाः । ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले

Sa gayong pasya sa aking isipan, ako’y nakatulog, O pinakadakila sa mga dvija. Pagkaraan, sa dalisay na umaga, nang sumikat na ang bilog na araw,

Verse 55

मधुजालानि भूरीणि गृहीतानि मया ततः । कालशाकं तथा लब्धं स्वेच्छया द्विजसत्तमाः

Pagkaraan, nagtipon ako ng napakaraming pulot-pukyutan; at nakuha rin ang mga gulay na kālaśāka ayon sa aking nais, O pinakadakila sa mga dvija.

Verse 56

ततः सर्वं समादाय श्रपितं तत्क्षणान्मया । स्नात्वा च निजवर्गाणां पितॄनुद्दिश्य चात्मनः । प्रदत्तं लुब्धकानां च भक्तिपूर्वं द्विजोत्तमाः

Pagkaraan, tinipon ko ang lahat at agad ko itong niluto. Pagkatapos maligo nang banal, inialay ko ito sa mga Pitṛ—mga ninuno ng aking angkan—at para rin sa aking kapakanan; at sa debosyon, ibinigay ko rin ito sa mga mangangaso, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak.

Verse 57

एवं मया पुरा दत्तं पितॄ नुद्दिश्य तान्निजान् । नान्यत्किंचिन्मया दत्तं कदाचित्कस्यचिद्विजाः

Ganyan nga, noong unang panahon, ibinigay ko ang handog na iyon na iniuukol sa aking sariling mga Pitṛ. Kailanma’y wala akong ibinigay na iba pa kaninuman, O mga brāhmaṇa.

Verse 58

ततः कालेन महता मृत्युं प्राप्तोऽस्म्यहं द्विजाः । तद्दानस्य प्रभावेन पार्थिवीं योनिमाश्रितः

Pagkaraan, matapos ang mahabang panahon, sinalubong ko ang kamatayan, O mga dalawang-ulit-na-ipinanganak. Ngunit dahil sa bisa ng kawanggawang iyon, nagkamit ako ng muling pagsilang sa daigdig ng tao.

Verse 59

एवं जातिस्मरत्वं च सञ्जातं मे द्विजोत्तमाः । ते च मे तर्पितास्तेन खड्गमांसेन माक्षिकैः

Kaya nga, O pinakamainam na mga brāhmaṇa, sumibol sa akin ang kapangyarihang makaalaala ng mga dating kapanganakan (jāti-smara). At dahil doon, ang aking mga ninuno ay nabigyan ng tarpaṇa at nasiyahan sa karne ng khaḍga at sa pulot.

Verse 60

संप्राप्ताः परमां प्रीतिं ततो द्वाशवार्षिकीम् । एतस्मात्कारणाच्छ्राद्धं प्रकरोमि द्विजोत्तमाः

Nakamit nila ang sukdulang kagalakan, na tumagal nang labindalawang taon. Dahil sa dahilang ito, O pinakamainam na mga brāhmaṇa, isinasagawa ko ngayon ang śrāddha.

Verse 61

खड्गमांसेन मधुना कालशाकेन भूरिशः । विधिहीनं द्विजैर्हीनं तिलदर्भैर्विवर्जितम्

May karne ng khaḍga, may pulot, at saganang gulay na kāla-śāka—ang śrāddha ay salat sa wastong ritwal, salat sa mga brāhmaṇa, at walang linga at damong darbha.

Verse 62

मया तद्विहितं श्राद्धं तस्यैतत्फलमागतम् । सांप्रतं विधिना सम्यग्ब्राह्मणैर्वेदपारगैः

Ako ang nagsagawa ng śrāddha na iyon, at ito ang bungang dumating mula roon. Ngunit ngayon, ito’y isinasagawa nang wasto ayon sa ritwal, kasama ang mga brāhmaṇa na bihasa sa mga Veda.

Verse 63

उपविष्टैः करोम्येव यच्छ्राद्धं श्रद्धयान्वितः । दर्भैस्तिलैः समोपेतं मन्त्रवच्च द्विजोत्तमाः

Isinasagawa ko ang śrāddha habang sila’y nakaupo, taglay ang pananampalataya—may damong darbha at linga, at sinasamahan ng mga mantra, O pinakamainam na brāhmaṇa.

Verse 64

नो जानामि फलं किं वा सांप्रतं च भविष्यति । तस्मादेवं परिज्ञाय यूयं चैव द्विजोत्तमाः

Hindi ko nalalaman kung anong bunga ang lilitaw ngayon. Kaya, sa pagkaunawang ganito, kayo rin, O pinakamainam na brāhmaṇa—

Verse 65

संतर्पयध्वं च पितॄन्निजान्गजदिने स्थिते । छायायां चैव जातायां कुञ्जरस्य द्विजोत्तमाः

Kayo rin ay dapat magbigay-lugod sa inyong sariling mga ninuno (pitṛ), O pinakamainam na brāhmaṇa, kapag sumapit ang Araw ng Gaja—kapag lumitaw na rin ang anino ng elepante.

Verse 66

येन संजायते तृप्तिः पितॄणां द्वादशाब्दिकी । युष्माकं च गतिः श्रेष्ठा यथा जाता ममाधुना

Sa pamamagitan niyon, ang mga Pitṛ (mga ninuno) ay nagkakamit ng kasiyahan sa loob ng labindalawang taon; at ang inyong landas ng kapalaran ay nagiging pinakadakila, gaya ng sa akin ngayon.

Verse 67

भर्तृयज्ञ उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे ते ब्राह्मणोत्तमाः । संतुष्टाः साधुवादांश्च ददुस्तस्य महीपतेः

Sinabi ni Bhartṛyajña: Nang marinig ang kanyang mga salita, ang lahat ng dakilang brāhmaṇa ay nalugod, at inialay nila sa haring iyon ang mga papuri at mga pagpapala.

Verse 68

ततःप्रभृति चक्रुस्ते श्राद्धानि द्विजसत्तमाः । त्रयोदश्यां नभस्यस्य कृष्णायां भक्तितत्पराः

Mula noon, ang mga pinakadakilang brāhmaṇa ay nagsimulang magsagawa ng mga ritong Śrāddha nang may debosyon, sa Trayodaśī (ika-13) ng madilim na kalahati ng buwang Nabhasya (Bhādrapada).

Verse 69

मधुना कालशाकेन खड्गमांसेन तर्पिताः । प्राप्नुवंति परां सिद्धिं विमानवरमास्थिताः

Kapag napasiyahan sa mga handog na pulot, mga gulay na kāla-śāka, at laman ng rhinoceros, nakakamit nila ang pinakamataas na siddhi, na nakasakay sa isang dakilang vimāna sa langit.

Verse 70

स्पर्धंते सहिता दैवैः पितरश्च विशेषतः । वंशजेन प्रदत्तस्य प्रभावात्सुरसत्तमाः

O pinakamainam sa mga diyos, ang mga Pitṛ—lalo na—kasama ng mga Deva ay nag-uunahan at nagtatagisan, dahil sa kapangyarihan ng handog na ibinigay ng isang inapo.

Verse 71

श्राद्धार्थं संपरिज्ञाय मन्त्रं चक्रुः परस्परम् । आदित्या वसवो रुद्रा नासत्यावपि पार्थिव

Nang maunawaan nila ang layunin ng Śrāddha, sila’y nagbalangkas ng isang mantra sa kanilang sarili—O hari—ang mga Āditya, ang mga Vasu, ang mga Rudra, at maging ang dalawang Nāsatya (Aśvin).

Verse 72

यथा न भवति श्राद्धं तस्मिन्नहनि भूतले । यत्प्रभावाद्वयं सर्वे मानुषैः श्राद्धमाश्रितैः । न यामोऽभिभवस्थानं तस्माच्छप्स्यामहे च तान्

“Upang sa araw na iyon sa ibabaw ng lupa ay huwag maganap ang Śrāddha—sapagkat dahil sa kapangyarihan ng mga taong kumakapit sa Śrāddha, kaming lahat ay hindi makarating sa kalagayang napapanaig—kaya’t susumpain namin sila.”

Verse 73

अद्यप्रभृति यः श्राद्धं त्रयोदश्यां करिष्यति । कन्यासंस्थे सहस्रांशौ तस्य स्याद्वंशसंक्षयः

“Mula sa araw na ito, sinumang magsagawa ng Śrāddha sa trayodaśī kapag ang Araw—ang may sanlibong sinag—ay nasa Kanyā (Virgo), sa kanya’y darating ang pagkalipol ng angkan.”

Verse 74

इति शापेन देवानां निर्दग्धेयं महातिथिः

Kaya, dahil sa sumpa ng mga diyos, ang dakilang tithi na ito ay “nasunog,” at naging di-karapat-dapat para sa ritwal.

Verse 76

ततःप्रभृति नैतस्या क्रियते श्राद्धमुत्तमम् । यः प्रमादेन कुरुते तस्य स्याद्वंश संक्षयः

Mula noon, sa tithi na iyon ay hindi na isinasagawa ang marangal na Śrāddha. Ang sinumang gumawa nito dahil sa kapabayaan ay magdurusa ng pagkalipol ng angkan.

Verse 220

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे गजच्छायामाहात्म्यवर्णनंनाम विंशत्युत्तरद्विशत तमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang Kabanata 220—na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Gajacchāyā”—sa Śrāddha-kalpa, sa loob ng Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, sa ikaanim na Nāgara Khaṇḍa ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.