Adhyaya 218
Inilalahad ng Kabanata 218 ang isang teknikal at etikal na gabay sa pagsasagawa ng śrāddha, na inihaharap bilang pagtuturo ni Bhartṛyajña sa isang hari. Una nitong inuulit ang pangkalahatang mga pamantayan ng śrāddha at nangangakong magbibigay ng mas tiyak na paliwanag ayon sa sangay ng tradisyon at sa angkop na kalagayang pang-rehiyon at panlipunan (svadeśa–varṇa–jāti). Itinatakda nito na ang śraddhā—taos-pusong pananampalataya—ang saligan ng śrāddha, sapagkat kung walang katapatan ng loob, nagiging walang saysay ang ritwal. Ipinaliliwanag din na maging ang mga “nalalabing” bunga ng ritwal—tubig mula sa paghuhugas ng paa ng brāhmaṇa, pagkaing nalaglag, mga samyo, tirang tubig ng pagbabanlaw, at mga piraso ng damong darbha—ay itinuturing na nakatalaga bilang pagkain at lakas para sa iba’t ibang uri ng yumao, kabilang ang mga nasa mababang kalagayan (preta) at yaong muling isinilang na hindi tao. Malakas ang diin sa dakṣiṇā: ang handog na walang dakṣiṇā ay inihahambing sa baog na ulan o pagsasagawa sa dilim, na nagpapakita na ang pagbibigay-galang at kaloob ay bahagi ng pagkakaganap ng ritwal. Binabanggit din ang mga ipinagbabawal matapos maghandog o kumain ng śrāddha: umiwas sa svādhyāya, huwag maglakbay sa ibang nayon, at panatilihin ang pagpipigil sa pakikipagtalik; ang paglabag ay sinasabing nagpapawalang-bisa ng bunga o nagpapalihis ng pakinabang para sa mga ninuno. Nagbababala rin laban sa maling pagtanggap ng paanyaya at sa labis na pagdiriwang sa pagkain ng nagsasagawa. Sa wakas, pinapaalalahanan na kapwa ang yajamāna at ang mga kalahok sa śrāddha ay dapat umiwas sa mga pagkukulang na ito upang mapanatili ang bisa ng banal na gawain.
Shlokas
Verse 1
भर्तृयज्ञ उवाच । एतत्सामान्यतः प्रोक्तं मया श्राद्धं यथा नरैः । कर्त्तव्यं विप्रपूर्वैर्यद्वर्णैः पार्थिवसत्तम
Sinabi ni Bhartṛyajña: “O pinakamainam sa mga hari, naipaliwanag ko na sa pangkalahatan kung paano isasagawa ng mga tao ng iba’t ibang varṇa—na nagsisimula sa mga brāhmaṇa—ang śrāddha.”
Verse 2
अतः परं प्रवक्ष्यामि स्वशाखायाः स्मृतं नृप । स्वदेशवर्णजातीयं यथा स्यादत्र निर्वृतिः
Ngayon, O hari, ipahahayag ko ang naaalala sa sariling sangay ng Veda (śākhā), kasama ang mga gawi na angkop sa lupain, varṇa, at pamayanan—upang dito’y magkaroon ng wastong kasiyahan at katumpakan.
Verse 3
श्राद्धे श्रद्धा यतो मूलं तेन श्राद्धं प्रकीर्तितम् । तत्तस्मिन्क्रियमाणे तु न किंचिद्व्यर्थतां व्रजेत्
Sapagkat ang pananampalataya (śraddhā) ang ugat ng ritwal na śrāddha, kaya ito tinatawag na ‘śrāddha’. Kapag isinagawa sa gayong diwa, walang anumang bahagi nito ang masasayang.
Verse 4
अनिष्टमपि राजेन्द्र तस्माच्छ्राद्धं समा चरेत् । विप्रपादोदकं यत्तु भूमौ पतति पार्थिव
Kaya nga, O panginoon ng mga hari, nararapat isagawa nang wasto ang śrāddha kahit tila di kanais-nais ang kalagayan. Sapagkat, O hari, ang tubig na ipinanghugas sa paa ng isang brāhmaṇa kapag bumagsak sa lupa ay nagdudulot ng banal na biyaya.
Verse 6
जाता ये गोत्रजाः केचिदपुत्रा मरणं गताः । ते यांति परमां तृप्तिममृतेन यथा सुराः । विप्रपादोदकक्लिन्ना यावत्तिष्ठति मेदिनी । तावत्पुष्करपात्रेषु पिबन्ति पितरो जलम्
Yaong mga isinilang sa iisang angkan ngunit namatay na walang anak—ilang kamag-anak na gayon—ay umaabot sa sukdulang kasiyahan, gaya ng mga deva na nasisiyahan sa amṛta. Hangga’t nananatili ang daigdig, ang mga ninuno’y umiinom ng tubig sa mga sisidlang-lotus, na nababasa ng tubig na ipinanghugas sa paa ng brāhmaṇa.
Verse 7
श्राद्धेऽथ क्रियमाणे तु यत्किंचित्पतति क्षितौ । पुष्पगन्धोदकं चान्नमपि तोयं नरेश्वर
O panginoon ng mga tao, kapag isinasagawa ang śrāddha, anumang bagay na mahulog sa lupa—bulaklak, mabangong tubig, pagkain, o kahit karaniwang tubig—ay nagiging handog sa sarili nitong paraan.
Verse 8
तेन तृप्तिं परां यांति ये कृमित्वमुपागताः । कीटत्वं वापि तिर्यक्त्वं व्यालत्वं च नराधिप
Dahil sa handog na yaon na nahulog, O hari, yaong naging uod—maging insekto, hayop, o maging ahas—ay umaabot sa sukdulang kasiyahan.
Verse 9
यदुच्छिष्टं क्षितौ याति पात्रप्रक्षालनोद्भवम् । तेन तृप्तिं परां यांति ये प्रेतत्वमुपागताः
Anumang tira na mapunta sa lupa, na nagmumula sa paghuhugas ng mga sisidlan, dahil doon yaong naging preta ay umaabot sa sukdulang kasiyahan.
Verse 10
ये चापमृत्युना केचिन्मृत्युं प्राप्ताः स्ववंशजाः । असंस्कृतप्रमीतानां त्यागिनां कुलयोषिताम्
At yaong mga kaangkan sa sariling angkan na inabot ng kamatayang di-napapanahon—yaong namatay na walang nararapat na mga ritwal, yaong mga pinabayaan, at ang mga kababaihan ng angkan na nagdusa—ay kabilang din sa mga tatanggap ng biyaya ng gawaing ito.
Verse 11
उच्छिष्टभागधेयं स्याद्दर्भेषु विकिरश्च यः । विकिरेण प्रदत्तेन ते तृप्तिं यांति चाखिलाः
Ang pagwiwisik ng mga nalalabi sa damong darbha ang nagiging nakatalagang bahagi nila; at sa handog na pagwiwisik na iyon, silang lahat ay nagkakamit ng kasiyahan.
Verse 12
यत्किंचिन्मंत्रहीनं वा कालहीनमथापि वा । विधिहीनं च संपूर्णं दक्षिणायां तु तद्भवेत्
Anuman sa śrāddha na kulang sa mga mantra, o kulang sa tamang panahon, o kulang sa wastong pamamaraan—nagiging ganap sa pamamagitan ng dakṣiṇā, ang kaloob na may paggalang.
Verse 13
तस्मान्न दक्षिणाहीनं श्राद्धं कार्यं विपश्चिता । य इच्छेच्छाश्वतीं तृप्तिं पितॄणामात्मनश्च यः
Kaya nga, ang marunong ay hindi dapat magsagawa ng śrāddha na walang dakṣiṇā—kung ninanais ang walang-hanggang kasiyahan para sa mga Pitṛ at para rin sa sarili.
Verse 14
दक्षिणारहितं श्राद्धं यथैवोषरवर्षितम् । यथा तमसि नृत्यं च गीतं वा बधिरस्य च
Ang śrāddha na walang dakṣiṇā ay tulad ng ulang ibinuhos sa lupang tigang; tulad ng pagsayaw sa dilim; o tulad ng pag-awit para sa bingi.
Verse 15
श्राद्धं दत्त्वा च युक्त्वा च श्राद्धे निष्कामतां व्रजेत् । न स्वाध्यायः प्रकर्तव्यो न ग्रामांतरकं व्रजेत्
Pagkatapos maghandog ng Śrāddha at maayos na tapusin ito, nararapat manatili ang tao sa kawalang-pagnanasa hinggil sa Śrāddha. Sa araw na iyon, huwag magsagawa ng svādhyāya (sariling pagbigkas ng Veda), at huwag ding maglakbay sa ibang nayon.
Verse 16
श्राद्धभुग्रमणीतल्पं तदहर्योऽधिगच्छति । तं मासं पितरस्तस्य जायंते वीर्यभोजिनः
Ang sinumang kumain ng pagkaing Śrāddha at sa araw ding iyon ay pumunta sa higaan ng babae ay nagiging karapat-dapat sisihin; sa loob ng buwang iyon, ang kaniyang mga Pitṛ ay sinasabing nabubuhay sa kaniyang vīrya, ang lakas ng pagkalalaki.
Verse 17
श्राद्धभुक्छ्राद्धदाता च यः सेवयति मैथुनम् । तस्य संवत्सरं यावत्पितरः शुक्रभोजिनः । प्रभवंति न संदेह इत्येषा वैदिकी श्रुतिः
Kung ang kumakain ng handog na Śrāddha o ang nag-aalay ng Śrāddha ay magsagawa ng maithuna (pakikipagtalik), sa loob ng isang taon ang kaniyang mga Pitṛ ay nabubuhay lamang sa śukra (semilya). Walang pag-aalinlangan; ito ang pahayag ng tradisyong Veda.
Verse 18
श्राद्धे भुक्त्वाथ दत्त्वा वा यः श्राद्धं कुरुतेल्पधीः । स्वाध्यायं पितरस्तस्य यावत्संवत्सरं नृप । व्यर्थश्राद्धफलाः संतः पीड्यंते क्षुत्पिपासया
O Hari, kung ang isang mapurol ang isip, matapos kumain sa Śrāddha o matapos maghandog ng Śrāddha, ay gawin itong muli nang di-wasto na parang karaniwang bagay, sa loob ng isang taon ang kaniyang mga Pitṛ ay mawawalan ng bunga ng Śrāddha at pahihirapan ng gutom at uhaw.
Verse 19
श्राद्धे भुक्त्वाऽथ दत्त्वा वा यः श्राद्धं मानवाधमः । ग्रामातरं प्रयात्यत्र तच्छ्राद्धं व्यर्थतां व्रजेत्
Kung matapos kumain sa Śrāddha o matapos maghandog ng Śrāddha, ang isang hamak na tao ay umalis mula roon patungo sa ibang nayon, ang Śrāddha na iyon ay nagiging walang bunga.
Verse 20
ब्राह्मणेन न भोक्तव्यं समायाते निमंत्रणे । अथ भुंक्ते च यो मोहात्स प्रयाति ह्यधोगतिम्
Ang isang Brāhmaṇa ay hindi nararapat kumain kapag bagong dating ang paanyaya. Kung dahil sa pagkalito ay kumain pa rin, tiyak na mahuhulog siya sa mas mababang kalagayan.
Verse 21
यजमानेन च तथा न कार्यं भोजनं परम् । कुर्वंति ये नराः सर्वे ते यांति नरकं ध्रुवम्
Gayundin, ang yajamāna (tagapagganap ng Śrāddha) ay hindi dapat kumain pa ng ibang pagkain pagkatapos. Lahat ng gumagawa nito ay tiyak na mapupunta sa impiyerno.
Verse 22
श्राद्धे भुक्त्वाऽथ दत्त्वा वा श्राद्धं यो युद्धमाचरेत् । असंदिग्धं हि तच्छ्राद्धं स मन्दो व्यर्थतं नयेत्
Kung matapos kumain sa Śrāddha o matapos itong ihandog, ang isang tao ay makipaglaban, kung gayon ang Śrāddha na iyon—tunay nga—nagiging walang saysay dahil sa kahangalan niyang iyon.
Verse 23
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दोषानेतान्परित्यजेत् । श्राद्धभुग्यजमानश्च विशेषेण महीपते
Kaya nga, O panginoon ng lupa, sa buong pagsisikap ay talikdan ang mga pagkukulang na ito—lalo na ng kumakain sa Śrāddha at ng yajamāna (tagapagganap).
Verse 218
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे श्राद्धनियमवर्णनंनामाष्टादशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa kalipunang may walumpu’t isang libong taludtod—sa ikaanim na bahagi, ang Nāgara Khaṇḍa, sa Māhātmya ng banal na pook na Hāṭakeśvara, sa seksiyon ng tuntunin ng ritwal na Śrāddha, ang kabanatang tinatawag na “Paglalarawan ng mga Alituntunin ng Śrāddha,” na siyang Kabanata 218.