Adhyaya 217

Verse 1

आनर्त उवाच । विधिना येन कर्तव्यं श्राद्धं सर्वं मुनीश्वर । तमाचक्ष्वाऽद्य कार्त्स्न्येन श्रद्धा मे महती स्थिता

Sinabi ni Ānarta: O panginoon sa mga pantas, ipahayag mo sa akin ngayon nang buo ang wastong paraan upang ganapin ang buong Śrāddha. Sa akin ay sumibol at nanatiling matatag ang dakilang pananampalataya.

Verse 2

भर्तृयज्ञ उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि श्राद्धस्य विधिमुत्तमम् । पितॄणां तुष्टिदं नित्यं सर्वकामप्रदं नृणाम्

Sinabi ni Bhartṛyajña: “Makinig ka, O Hari. Ipahahayag ko ang pinakadakilang pamamaraan ng Śrāddha—na laging nagbibigay-kasiyahan sa mga Pitṛ (mga ninuno) at nagkakaloob sa tao ng lahat ng makatarungang ninanais.”

Verse 4

स्वकर्मोपार्जितैर्वित्तैः श्राद्धकार्याणि चाहरेत् । मायादिभिर्न चौर्येण न च्छलाप्तैर्न वंचनैः । स्ववृत्त्योपार्जितैर्वित्तैः श्राद्धद्रव्यं समाहरेत् । सुप्रतिग्रहजैर्द्रव्यैर्ब्राह्मणानां विशिष्यते

Dapat tipunin ang mga kailangan sa Śrāddha mula sa yamang natamo sa sariling matuwid na paggawa—hindi sa panlilinlang, hindi sa pagnanakaw, hindi sa masamang pakinabang na nakuha sa daya, at hindi sa pandaraya. Sa kinita sa wastong kabuhayan, tipunin ang mga handog para sa Śrāddha. Para sa mga brāhmaṇa, ang yaman na nagmula sa marangal at walang-dungis na pagtanggap (supratigraha) ay lalo pang pinupuri.

Verse 5

रक्षणाप्तैर्नरेन्द्रस्य वैश्यस्य क्षेत्र संभवैः । शूद्रस्य पण्यलब्धैश्च श्राद्धं कर्तुं प्रयुज्यते

Para sa isang hari, ang yamang natamo sa pagprotekta—ang matuwid na tungkulin ng pamamahala—ang dapat gamitin sa Śrāddha; para sa vaiśya, yaong nagmumula sa bukirin (pagsasaka); at para sa śūdra, yaong kinikita sa kalakalan at pagbebenta—ito ang nararapat na paraan upang ganapin ang Śrāddha.

Verse 6

एवं शुद्धिसमोपेते द्रव्ये प्राप्ते गृहांतिकम् । पूर्वेद्युः सायमासाद्य श्राद्धार्हाणां द्विजन्मनाम्

Kaya nga, kapag naihatid na sa tahanan ang mga bagay na dalisay at angkop, sa gabi ng nakaraang araw ay dapat lapitan at ayusin ang mga dvija na karapat-dapat tumanggap ng Śrāddha.

Verse 7

गृहं गत्वा शुचिर्भूत्वा कामक्रोधविवर्जितः । आमंत्रयेद्यतीन्पश्चात्स्नातकान्ब्रह्मकर्मिणः

Pagdating sa bahay, magpakadalisay at iwaksi ang pagnanasa at galit; saka anyayahan muna ang mga yati (mga asceta), at pagkatapos ay ang mga snātaka—yaong matatag sa tungkuling Brahmana at banal na asal.

Verse 8

तदभावे गृहस्थांश्च । ब्रह्मज्ञानपरायणान् अग्निहोत्रपरान्विप्रान्वेदविद्याविचक्षणान्

Kung wala ang gayong mga yati at snātaka, anyayahan ang mga maybahay na nakatuon sa kaalaman sa Brahman—mga brāhmaṇa na masigasig sa Agnihotra at bihasa sa pag-aaral ng Veda.

Verse 9

श्रोत्रियांश्च तथा वृद्धान्षट्कर्मनिरतान्सदा । बहुभृत्यकुटुम्बांश्च दरिद्रा्न्संयुतान्गुणैः

Dapat ding anyayahan ang mga śrotriya, gayundin ang matatanda at yaong laging abala sa anim na itinakdang tungkulin; at pati ang mga nagtataguyod ng malaking sambahayan at maraming umaasa, kahit dukha, kung sila’y may mabubuting katangian.

Verse 10

अव्यंगान्रोगनिर्मुक्ताञ्जिताहारांस्तथा शुचीन् । एते स्युर्ब्राह्मणा राजञ्छ्राद्धार्हाः परिकीर्तिताः

Ang mga brāhmaṇa na walang kapansanan sa katawan, malaya sa sakit, may pagpipigil sa pagkain, at dalisay—sila, O Hari, ang ipinahayag na karapat-dapat tumanggap ng Śrāddha.

Verse 11

अनर्हा ये च निर्दिष्टाः शृणु तानपि वच्मि ते । हीनांगानधिकांगांश्च सर्वभाक्षन्निराकृतीन्

Pakinggan mo ngayon ang tungkol sa mga tinukoy na hindi karapat-dapat—sasabihin ko sa iyo. Ang mga may kulang o labis na bahagi ng katawan, ang mga kumakain ng lahat nang walang pili, at ang mga may kasuklam-suklam na ugali ay dapat tanggihan.

Verse 12

श्यावदन्तान्वृथादन्तान्वेदविक्रयकारकान् । वेदविप्लवकान्वापि वेदशास्त्रविवर्जितान्

(Tanggihan) ang mga may nangingitim na ngipin, ang mga may sakit o walang silbing ngipin, ang mga nagbebenta ng Veda, ang mga sumisira sa Veda, at ang mga walang disiplinang Veda at sastra.

Verse 13

कुनखान्रोगसंयुक्तान्द्विर्नग्नान्परहिंसकान् । जनापवादसंयुक्तान्नास्तिकानृतकानपि

Ang sinumang nagnanais na itaguyod ang karangalan ng mga Pitṛ ay dapat ibukod ang mga may sakit sa kuko, ang mga naghuhubad nang dalawang beses, ang mga nananakit sa iba, ang mga nasasangkot sa paninirang-puri, mga ateista, at mga sinungaling.

Verse 14

वार्धुषिकान्विकर्मस्थाञ्छौचाचारविवर्जि तान् । अतिदीर्घान्कृशान्वापि स्थूलानपि च लोमशान्

Ibukod sa śrāddha ang mga nabubuhay sa pagpapatubo, ang mga nasa ipinagbabawal na trabaho, ang mga marumi; gayundin ang mga sobrang tangkad, sobrang payat, sobrang taba, o sobrang mabalahibo.

Verse 15

निर्लोमान्वर्जयेच्छ्राद्धे य इच्छेत्पितृगौरवम् । परदाररता ये च तथा यो वृषली पतिः

Kung ninanais ng isa ang tunay na karangalan ng mga Pitṛ, ibukod sa śrāddha ang mga walang buhok, ang mga nahuhumaling sa asawa ng iba, at ang asawa ng isang babaeng mababa ang uri.

Verse 16

वंध्या वै वृषली प्रोक्ता वृषली च मृतप्रजा । अपरा वृषली प्रोक्ता कुमारी या रजस्वला

Ang babaeng baog ay tinatawag na vṛṣalī; gayundin, ang babaeng namatayan ng mga anak ay tinatawag ding vṛṣalī. May isa pang tinatawag na vṛṣalī: ang dalagang hindi pa kasal na nagsimula nang datnan ng buwanang dalaw.

Verse 17

षण्ढो मलिम्लुचो दम्भी राजपै शुन्यवृत्तयः । सगोत्रायाश्च संभूतस्तथैकप्रवरासुतः

Dapat ibukod: ang lalaking walang kakayahang seksuwal, ang malimluca (hamak/itinakwil), ang mapagkunwari, at yaong nabubuhay sa paniniktik para sa hari; gayundin ang isinilang mula sa babaeng kaparehong gotra, at ang isinilang mula sa pagsasama sa iisang pravara.

Verse 18

कनिष्ठः प्राक्कृताधानः कृतोद्वाहश्च प्राक्तु यः । तथा प्राग्दीक्षितो यश्च स त्याज्यो गृहसंयुतः

Dapat ding ibukod: ang nakababatang kapatid na nagsagawa ng ādhāna (pagtatatag ng banal na apoy) bago ang nakatatanda, at ang nag-asawa bago ang nakatatanda; gayundin ang tumanggap ng dīkṣā bago ang nakatatanda—ang gayong maybahay ay dapat iwasan sa śrāddha.

Verse 19

पितृमातृपरित्यागी तथाच गुरुतल्पगः । निर्द्दोषां यस्त्यजेत्पत्नीं कृतघ्नो यश्च कर्षुकः

Dapat ibukod ang tumatalikod sa ama at ina; gayundin ang lumalapastangan sa higaan ng guro (gurutaḷpaga); ang nagtatakwil sa asawang walang sala; ang walang utang-na-loob; at ang kṛṣuka, na sinisisi rito bilang di-karapat-dapat sa ritwal.

Verse 20

शिल्पजीवी प्रमादी च पण्य जीवी कृतायुधः । एतान्विवर्जयेच्छ्राद्धे येषां नो ज्ञायते कुलम्

Sa śrāddha, dapat iwasan ang nabubuhay sa gawaing-kamay, ang pabaya, ang nabubuhay sa kalakalan, at ang gumagawa ng sandata; at iwasan din yaong hindi nalalaman ang kanilang angkan o pinagmulan.

Verse 21

अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि ये शस्ताः श्राद्धकर्मणि । ये ब्राह्मणाः पुरा ख्याताः पापानां पंक्तिपावनाः

Ngayon ay ipahahayag ko pa ang mga karapat-dapat purihin sa pagsasagawa ng śrāddha—yaong mga Brāhmaṇa na bantog mula pa noong unang panahon bilang “tagapagpadalisay ng hanay ng kainan,” na nag-aalis ng kasalanan sa bisa ng kanilang pagdalo.

Verse 22

त्रिणाचिकेतस्त्रिमधुस्त्रिसुपर्णः षडंगवित् । यश्च विद्याव्रतस्नातो धर्मद्रोणस्य पाठकः

Karapat-dapat sa śrāddha ang mga bihasa sa mga disiplina ng triṇāciketa, trimadhu, at trisuparṇa; ang nakaaalam ng anim na Vedāṅga; ang nakapagtapos ng banal na paliligo matapos ang panatang pag-aaral; at ang bumibigkas/nagtuturo ng Dharmadroṇa.

Verse 23

पुराणज्ञस्तथा ज्ञानी विज्ञेयो ज्येष्ठसामवित् । अथर्वशिरसो वेत्ता क्रतुगामी सुकर्मकृत्

Dapat siyang makilalang tunay na Brāhmaṇa na angkop sa mga banal na ritwal: yaong nakaaalam ng mga Purāṇa at marunong; nakauunawa sa mga awit na Jyeṣṭha-sāman; nakaaalam ng Atharvaśiras; bihasa sa pamamaraan ng paghahandog; at gumagawa ng mga gawaing matuwid.

Verse 25

मृष्टान्नादो मृष्टवाक्यः सदा जपपरायणः । एते ब्राह्मणा ज्ञेया निःशेषाः पंक्तिपावनाः

Yaong ang pagkain ay dalisay, ang pananalita ay pino at marangal, at laging nakatuon sa japa—ang gayong mga Brāhmaṇa ay dapat makilalang ganap na “tagapagpadalisay ng hanay ng kainan,” na nagpapabanal sa buong kasamahan sa ritwal na salu-salo.

Verse 26

एतैर्विमिश्रिताः सर्वे गर्हिता अपि ये द्विजाः । पितॄणां तेऽपि कुर्वंति तृप्तिं भुक्त्वा कुलोद्भवाः

Kahit ang mga dwija na maaaring mapuna—kapag sila’y naupo at nahalo sa gayong mga karapat-dapat—nakapagbibigay pa rin sila ng kasiyahan sa mga ninuno matapos kumain, sapagkat sila’y isinilang sa hanay ng angkan.

Verse 27

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कुलं ज्ञेयं द्बिजन्मनाम् । शीलं पश्चाद्वयो नाम कन्यादानं ततः परम्

Kaya nga, sa buong pagsisikap, dapat munang tiyakin ang angkan ng mga dvija (dalawang ulit na isinilang); saka ang kanilang asal at dangal; saka ang edad at pangalan; at pagkatapos lamang ay ang mga bagay gaya ng pakikipag-ugnayang pangkasal sa pamamagitan ng pag-aalay ng anak na babae sa pag-aasawa.

Verse 28

श्रुतशीलविहीनाय धर्मज्ञायापि मानवः । श्राद्धं ददाति कन्यां च यस्तेनाग्निं विना हुतम्

Kung ang isang tao ay maghandog ng Śrāddha—o kahit ipakasal ang kanyang anak na babae—sa taong salat sa pag-aaral at mabuting asal, kahit pa marunong siyang magsalita tungkol sa dharma, ang gawang iyon ay tulad ng paghahandog na walang apoy.

Verse 29

ऊषरे वापि तं सस्यं तुषाणां कण्डनं कृतम् । कुलाचारसमोपेतांस्तस्माच्छ्राद्धे नियोजयेत्

Gaya ng butil na tumubo sa lupang tigang—pagpukpok lamang ng ipa ang nagagawa—gayundin, nagiging hungkag ang mga ritwal kapag walang wastong pamantayan. Kaya sa Śrāddha, dapat italaga ang mga may taglay na mabubuting kaugalian at gawi ng kanilang angkan.

Verse 30

ब्राह्मणान्नृपशार्दूल मन्दविद्याधरानपि । एवं विज्ञाय तान्विप्रान्गृहीत्वा चरणौ ततः

O tigre sa mga hari, kahit sa mga Brāhmaṇa ay may mga salat sa kaalaman. Kaya matapos siyasatin ang mga vipra na iyon, tanggapin sila at saka hawakan ang kanilang mga paa bilang paggalang.

Verse 31

प्रयत्नेन तु सव्येन पाणिना दक्षिणेन तु । युग्मानथ यथाशक्त्या नमस्कृत्य पुनःपुनः

Nang may pag-iingat—gamit ang kaliwang kamay at saka ang kanang kamay—dapat magalang na tanggapin at ayusin ang mga pares ayon sa makakaya; at pagkatapos ay yumukod at magbigay-galang nang paulit-ulit.

Verse 32

दक्षिणं जान्वथालभ्य मन्त्रमेनमुदीरयेत् । आगच्छंतु महाभागा विश्वेदेवा महाबलाः

Paghipo sa kanang tuhod, bigkasin ang mantrang ito: “Nawa’y dumating ang mga Viśvedevā, mga dakilang mapalad at makapangyarihan.”

Verse 33

भक्त्याहूता मया चैव त्वं चापि व्रतभाग्भव । एवं युग्मा न्समामंत्र्य विश्वेदेवकृते द्विजान्

“Inanyayahan kita nang may debosyon; ikaw man ay maging kabahagi sa panatang ito.” Kaya, matapos anyayahan nang wasto ang mga pares, anyayahan ang mga dvija (dalawang-beses na isinilang) para sa mga Viśvedevā.

Verse 34

अपसव्यं ततः कृत्वा पित्रर्थं चाभिमंत्रयेत् । ब्राह्मणांस्त्रीन्यथाशक्त्या एकैकस्य पृथक्पृथक्

Pagkaraan, isuot ang banal na sinulid sa baligtad na paraan (apasavya) at magsagawa ng pag-anyaya para sa mga Pitṛ, ang mga ninuno. Ayon sa kaya, anyayahan ang tatlong Brāhmaṇa—tinutukoy ang bawat isa nang hiwalay at isa-isa.

Verse 35

एकैकं वा त्रयाणां वा एकमेवं निमंत्रयेत् । ब्राह्मणान्मातृपक्षे च एष एव विधिः स्मृतः

Maaaring anyayahan sila nang paisa-isa, o anyayahan ang tatlo nang sabay, o kahit isang Brāhmaṇa lamang sa ganitong paraan. Para rin sa panig ng ina (mātṛ-pakṣa), ang kaparehong pamamaraang ito ang inaalala bilang tuntunin.

Verse 36

ततः पादौ परिस्पृष्ट्वा द्विजस्येदमुदीरयेत् । श्रद्धा पूतेन मनसा पितृभक्तिपरायणः

Pagkatapos, magalang na hipuin ang mga paa ng dvija (Brāhmaṇa) at bigkasin ang sumusunod—ang isip ay nalinis ng pananampalataya at lubos na nakatuon sa paggalang at debosyon sa mga ninuno.

Verse 37

पिता मे तव कायेस्मिंस्तथा चैव पितामहः । स्वपित्रा सहितो ह्येतु त्वं च व्रतपरो भव

“Nawa’y ang aking ama, gayundin ang aking lolo, ay pumarito at pumasok sa iyong mismong katauhan—kasama ang kanilang mga ama. At ikaw, maging matatag sa pagtupad ng banal na panatang ito.”

Verse 38

एवं पितॄन्समाहूय तथा मातामहानथ । संमंत्रिताश्च ते विप्राः संयमात्मान एव ते

Kaya nga, matapos tawagin ang mga Pitṛ (mga ninunong banal) at pati ang mga lolo sa panig ng ina, ang mga Brāhmaṇa ay naanyayahan sa pamamagitan ng mga mantra—mapagpigil sa sarili at tunay na disiplinado.

Verse 39

यजमानः शांतमना ब्रह्मचर्यसमन्वितः । तां रात्रिं समतिक्रम्य प्रातरुत्थाय मानवः

Ang yajamāna, na payapa ang isip at nakatatag sa brahmacarya (banal na pagpipigil), ay dapat magdaan sa gabing iyon ayon sa tuntunin; at pagsapit ng umaga, siya’y bumangon upang ipagpatuloy ang ritwal.

Verse 40

तदह्नि वर्जयेत्कोपं स्वाध्यायं कर्म कुत्सितम् । तैलाभ्यंगं श्रमं यानं वाहनं चाथ दूरतः

Sa araw na iyon, iwasan niya ang galit, ang karaniwang svādhyāya (pag-aaral/pagbigkas), at mga gawaing kapintasan; iwasan din ang pagmamasahe ng langis, labis na pagod, paglalakbay, at pagsakay sa sasakyan—ilayo ang mga ito.

Verse 41

ततो मध्यं गते सूर्ये काले कुतपसंज्ञिते । स्नातः शुक्लांबरधरः सन्तर्प्य पितृदेवताः । सन्तुष्टांश्च समाहूतांस्तान्विप्राञ्छ्राद्धमाचरेत्

Pagkaraan, kapag ang araw ay nasa katanghalian—sa panahong tinatawag na Kutapa—matapos maligo at magsuot ng puting kasuotan, dapat niyang bigyang-kasiyahan ang mga Pitṛ-deity sa pamamagitan ng mga handog; at kapag ang mga inanyayahang Brāhmaṇa ay nalugod at nagkatipon, isagawa niya ang Śrāddha.

Verse 42

विविक्ते गृहमध्यस्थे मनोज्ञे दक्षिणाप्लवे । न यत्र जायते दृष्टिः पापानां क्रूरकर्मिणाम्

Sa isang liblib at kaaya-ayang lugar sa loob ng bahay—sa lupang bahagyang nakahilig sa timog—na hindi nasasapol ng tingin ng mga makasalanan at malulupit ang gawa, doon dapat isagawa ang ritwal.

Verse 43

यच्छ्राद्धं वीक्षते श्वा वा नारी वाऽथ रजस्वला । पतितो वा वराहो वा तच्छ्राद्धं व्यर्थतां व्रजेत्

Kapag ang isang aso, o babaeng may regla, o taong nalugmok mula sa dharma, o baboy-ramo ang tumingin sa Śrāddha, ang Śrāddha na iyon ay magiging walang bunga.

Verse 44

अन्नं पर्युषितं यच्च तैलाक्तं वा प्रदीयते । सकेशं वा सनिंद्यं च तच्छ्राद्धं व्यर्थतां व्रजेत्

Kung sa Śrāddha ang inihahandog na pagkain ay lipas, o pinahiran ng langis, o may halong buhok, o nasa kalagayang marumi at kapintasan, ang Śrāddha na iyon ay mauuwi sa wala.

Verse 45

विभक्तिरहितं श्राद्धं तथा मौनविवर्जितम् । दक्षिणारहितं यच्च तच्छ्राद्धं व्यर्थतां व्रजेत्

Ang Śrāddha na walang wastong paghahati ng bahagi, o walang itinakdang katahimikan at pagpipigil, o walang handog na dakṣiṇā, ang gayong Śrāddha ay magiging walang bunga.

Verse 46

घरट्टोलूखलोत्थौ च यत्र शब्दौ व्यवस्थितौ । शूर्पस्य वा विशेषेण तच्छ्राद्धं व्यर्थतां व्रजेत्

Sa lugar na may ingay ng gilingan at ng lusong at halo—lalo na ang tunog ng pagwawalis o pagwawagi gamit ang bilao—doon ang Śrāddha ay nagiging walang bunga.

Verse 47

यत्र संस्क्रियमाणे च कलहः संप्रजायते । पंक्तिभेदो विशेषेण तच्छ्राद्धं व्यर्थतां व्रजेत्

Kung saan sa paghahanda ay sumiklab ang pagtatalo—at lalo na kung ang hanay ng kainan ay napuputol o nagugulo—doon ang śrāddha ay nagiging walang bunga.

Verse 48

पूर्वाह्णे क्रियते यच्च रात्रौ वा संध्ययोरपि । पर्याकाशे तथा देशे तच्छ्राद्धं व्यर्थतां व्रजेत

Ang śrāddha na isinasagawa sa umaga bago tanghali, o sa gabi, o sa dalawang sandali ng dapithapon—at gayundin sa lugar na lantad at walang silong—ay nagiging walang bunga.

Verse 49

ब्राह्मणो यजमानो वा ब्रह्मचर्यं विना यदि । भुंक्ते दद्याच्च यच्छ्राद्धं तद्राजन्व्यर्थतां व्रजेत्

O Hari, kung ang Brahmana (tagapagpaganap o tumatanggap) o ang yajamāna (nag-aalay) ay walang brahmacarya (pagpipigil at disiplina), at kumain o nagbigay sa loob ng śrāddha, ang śrāddha na iyon ay nagiging walang bunga.

Verse 50

तुषधान्यं सनिष्पावं यच्चोच्छिष्टं च दीयते । अर्धभुक्तं घृतं क्षीरं तच्छ्राद्धं व्यर्थतां व्रजेत्

Kung inihahandog ang butil na may ipa, o pagkaing may halo ng dumi, o tira-tirang pagkain; o kung ibinibigay ang ghee at gatas na bahagyang nakain na—ang śrāddha ay nagiging walang bunga.

Verse 51

येषु कालेषु यद्दत्तं श्राद्धमक्षयतां व्रजेत् । तानहं संप्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमना नृप

O Hari, ipahahayag ko ngayon ang mga panahong kapag inihandog ang śrāddha ay nakakamit ang di-nasisirang gantimpala. Makinig ka nang may iisang tuon ng isip.

Verse 52

मन्वादीरपि ते वच्मि ताः शृणुष्व नराधिप । पितॄणां वल्लभा नित्यं सर्वपापक्षयावहाः

Sasabihin ko rin sa iyo ang mga banal na pagkakataong Manv-ādi at iba pa—makinig ka, O pinuno ng mga tao. Ang mga ito’y laging minamahal ng mga Pitṛ (mga ninuno) at nagdudulot ng pagkapawi ng lahat ng kasalanan.

Verse 53

यासु तोयमपि क्ष्मायां प्रदत्तं तिलमिश्रितम् । पितृभ्योऽक्षयतां याति श्रद्धापूतेन चेतसा

Sa mga pagkakataong iyon, kahit tubig na inihandog sa lupa, na hinaluan ng linga (sesame), ay nakararating sa mga Pitṛ (ninuno) na may di-nasisirang bunga—kapag inialay na may isip na dalisay dahil sa pananampalataya.

Verse 54

अश्वयुक्छुक्लनवमी द्वादशी कार्तिकस्य च । तृतीयापि च माघस्य तथा भाद्रपदस्य च

Ang maliwanag na ikasiyam na araw ng Āśvayuja, ang ikalabindalawang araw ng Kārtika, ang ikatlong araw ng Māgha, at gayundin (ang nararapat na araw) sa Bhādrapada—ang mga ito’y ipinahahayag na mapalad para sa mga ritwal para sa mga Ninuno.

Verse 55

अमावास्या तपस्यस्य पौषस्यैकादशी तथा । तथाऽषाढस्य दशमी माघमासस्य सप्तमी

Ang araw ng amāvāsyā (bagong buwan) sa Tapasya (Phālguna), ang ikalabing-isang araw sa Pauṣa, ang ikasampung araw sa Āṣāḍha, at ang ikapitong araw sa buwan ng Māgha—ang mga ito rin ay inirerekomenda para sa mga ritwal para sa mga ninuno.

Verse 56

श्रावणस्याष्टमी कृष्णा तथाऽषाढी व पूर्णिमा । तथा कार्तिकमासस्य या चान्या फाल्गुनस्य च

Ang ikawalong araw ng madilim na kalahati sa Śrāvaṇa, ang kabilugan ng buwan sa Āṣāḍha, gayundin ang kabilugan sa Kārtika—at pati ang kabilugan sa Phālguna—ay pinupuri para sa mga pagtalima sa mga Ninuno.

Verse 57

चैत्रस्य ज्येष्ठमासस्य पंचैताः पूर्णिमा नृप । मनूनामादयः प्रोक्तास्तिथयस्ते मया नृप

O Hari, ang limang araw ng kabilugan ng buwan na ito—kabilang ang sa Caitra at Jyeṣṭha—ay aking ipinahayag bilang pinakapangunahing mga tithi, mula sa mga tithing minamahal ng mga Manu.

Verse 58

आसु तोयमपि स्नात्वा तिल दर्भविमिश्रितम् । पितॄनुद्दिश्य यो दद्यात्स याति परमां गतिम्

Pagkaligo sa mga tubig na iyon, sinumang maghandog ng tarpana—libasyong hinaluan ng linga at damong darbha—na iniaalay sa mga Pitṛ, ay makaaabot sa kataas-taasang kalagayan.

Verse 59

इह लोके परे चैव पितॄणां च प्रसादतः । किं पुनर्विविधैरन्नै रसैर्वस्त्रैः सदक्षिणैः

Sa biyaya ng mga Pitṛ, nakakamit ang kabutihan sa mundong ito at sa kabilang-buhay. Lalo pa kaya kung isasagawa ito na may sari-saring pagkain, masasarap na handog, kasuotan, at wastong dakṣiṇā.

Verse 60

अधुना शृणु राजेन्द्र युगाद्याः पितृवल्लभाः । यासां संकीर्तनेनापि क्षीयते पापसंचयः

Ngayon ay makinig, O pinakadakilang Hari: sa mga yugādi, ang ‘mga pasimula ng mga yugá’ na minamahal ng mga Pitṛ; sa pagbigkas pa lamang ng kanilang mga pangalan, nababawasan ang naipong kasalanan.

Verse 61

नवमी कार्तिके शुक्ला तृतीया माधवे सिता । अमावास्या च तपसो नभस्यस्य त्रयोदशी

Ito ang: maliwanag na navamī (ika-9) sa Kārtika; maliwanag na tṛtīyā (ika-3) sa Mādhava (Vaiśākha); amāvāsyā (bagong-buwan) sa Tapasya (Phālguna); at trayodaśī (ika-13) sa Nabhasya (Bhādrapada)—ito ang mga araw na yugādi na mahal ng mga Pitṛ.

Verse 62

त्रेताकृतकलीनां तु द्वापरस्यादयः क्रमात् । स्नाने दाने जपे होमे विशेषात्पितृतर्पणे

Para sa mga yugang Tretā, Kṛta, at Kali—at ayon sa wastong pagkakasunod ay pati sa Dvāpara—ang mga panimulang panahong ito ay may natatanging bisa para sa banal na pagligo, pagbibigay-dāna, pagbigkas ng mantra (japa), paghahandog sa apoy (homa), at higit sa lahat para sa Pitṛ-tarpaṇa, ang pag-aalay ng tubig sa mga ninuno.

Verse 63

कृतस्याक्षयकारिण्यः सुकृतस्य महाफलाः । यदा स्यान्मेषगो भानुस्तुलां वाथ यदा व्रजेत्

Ginagawa ng mga panahong iyon na di-mauubos ang kabutihang naipon at nagbubunga ng dakilang gantimpala sa mabubuting gawa—lalo na kapag pumapasok ang Araw sa Meṣa (Aries), o muli kapag pumapasok sa Tulā (Libra).

Verse 64

तदा स्याद्विषुवाख्यस्तु कालश्चाक्षयकारकः । मकरे कर्कटे चैव यदा भानुर्व्रजेन्नृप

O hari, ang panahong iyon ay tinatawag na Viṣuva, ang sandali ng pagliko sa pagkakapantay, at nagiging tagapaglikha ng di-nasisirang kabutihan (akṣaya). Lalo na kapag pumapasok ang Araw sa Makara (Capricorn) at sa Karkaṭa (Cancer).

Verse 65

तदायनाभिधानस्तु विषुवोऽथ विशिष्यते । रवेः संक्रमणं राशौ संक्रांतिरिति कथ्यते

Ang Viṣuva na iyon ay higit pang tinutukoy bilang ‘Āyana’, ang pagliko ng solstis. Ang paglipat ng Araw sa isang tanda ng zodiako ay tinatawag na Saṃkrānti.

Verse 66

स्नानदानजपश्राद्धहोमादिषु महाफलाः । त्रेताद्याः क्रमशः प्रोक्ताः कालाः संक्रांतिपूर्वकाः । नैतेषु विद्यते विघ्नं दत्तस्याक्षयसंज्ञिताः

Sa pagligong banal, pagbibigay, japa ng mantra, śrāddha, paghahandog sa apoy (homa) at iba pang katulad, ang mga panahong ito—na nagsisimula sa ‘Tretā’ at iba pa, itinuro ayon sa pagkakasunod at pinangungunahan ng Saṃkrānti—ay nagdudulot ng dakilang bunga. Sa mga panahong ito ay walang sagabal; ang anumang ibinigay noon ay tinatawag na ‘akṣaya’, di-nasisira.

Verse 67

अश्रद्धयाऽपि यद्दत्तं कुपात्रेभ्योऽपि मानवैः । अकालेऽपि हि तत्सर्वं सद्यो ह्यक्षयतां व्रजेत्

Kahit ang ibinigay ng tao nang walang pananampalataya—kahit sa hindi karapat-dapat tumanggap, at kahit sa panahong di angkop—ang lahat ng iyon ay agad nagkakamit ng di-nasisira (akṣaya).

Verse 217

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे श्राद्धार्हपदार्थब्राह्मणकालनिर्णय वर्णनंनाम सप्तदशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ika-217 kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng pagtitiyak sa mga handog na karapat-dapat sa śrāddha, sa mga angkop na brāhmaṇa, at sa mga angkop na panahon,” sa Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, sa loob ng Śrāddha-kalpa ng ikaanim na Nāgara Khaṇḍa ng kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā.