Adhyaya 213
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 213

Adhyaya 213

Binubuksan ng kabanata ang pagpapatuloy ni Sūta sa kabanalan ni Sūrya (Diyos ng Araw), at inihaharap ang isang naunang salaysay: isang brāhmaṇa ang gumawa ng larawan ni Sūrya mula sa pulang sandalwood at nag-alay nang matagal hanggang pagkalooban ng biyaya. Hiniling niyang maalis ang kuṣṭha (sakit sa balat), at itinuro ni Sūrya ang isang takdang pagtalima: sa Linggong tumatapat sa Saptamī, maligo sa isang mapagpala at banal na lawa, at magsagawa ng 108 pradakṣiṇā (pag-ikot na may paggalang) habang may dalang prutas bilang handog. Itinatanghal ito ng teksto bilang lunas at pagliligtas para rin sa iba pang magsasagawa. Pagkaraan, itinatag ni Sūrya ang Kanyang pananatili roon at pinangalanan ang pook na “Kuharavāsa,” upang ang himala ay maging matatag na pagkakakilanlan ng lugar. Pagkatapos ay lumilipat ang kuwento kay Sāmba, anak ni Viṣṇu (Kṛṣṇa), na ang kagandahan ay nagdulot ng kaguluhan sa mga nakamasid, hanggang humantong sa isang masalimuot na pangyayaring may maling pagkakakilanlan at paglabag na seksuwal. Humingi si Sāmba ng paglilinaw ayon sa dharma; ipinaliwanag ng isang brāhmaṇa ang matinding pagsisisi na tinatawag na “Tiṅginī,” na may detalyeng teknikal—hukay, pulbos na dumi ng baka, kontroladong pagsunog, pananatiling hindi gumagalaw, at pagninilay kay Janārdana—bilang ritwal na sumisira sa mahāpātaka (malalaking kasalanan). Umamin si Sāmba sa ama; ipinaliwanag ni Hari na ang kawalan ng layon/kaalaman ay nagpapagaan ng pananagutan, at itinuro ang lunas na panunumbalik sa pamamagitan ng paglalakbay-dambana: pagsamba kay Mārtaṇḍa sa kṣetra ng Hāṭakeśvara gamit din ang 108 pag-ikot, lalo na sa buwan ng Mādhava sa mga mapalad na tanda ng kalendaryo. Umalis si Sāmba na may panaghoy at basbas ng pamilya, nagsagawa ng paliligo, pagsamba, at malalaking dāna sa banal na tagpuan ng tubig kung saan sinasabing nananatili si Viṣṇu upang mag-alis ng kasalanan ng mga nilalang; nagwawakas ang kabanata sa matibay na katiyakan ni Sāmba na siya’y lalaya sa kuṣṭha, at sa pagdakila sa tīrtha bilang natatangi at mapalad na pook—maging para sa kababaihan—sa loob ng kompleks na Hāṭakeśvara/Viśvāmitrīya.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । रत्नादित्यस्य माहात्म्यमेतद्वः परिकीर्तितम् । सर्वकुष्ठहरं यच्च सर्वपातकनाशनम् । भूयस्तथैव माहात्म्यं महद्वै श्रूयतां रवेः

Wika ni Sūta: “Naipahayag ko na sa inyo ang kadakilaan ni Ratnāditya—na nag-aalis ng lahat ng uri ng ketong at sumisira sa lahat ng mabibigat na kasalanan. Ngayon, pakinggan pa muli ang dakilang kadakilaan ni Ravi (ang Araw).”

Verse 2

तेन चाराधितः सूर्यस्तत्रस्थेन द्विजोत्तमाः

O pinakamainam sa mga dvija, sa pamamagitan ng taong nananahan doon, ang Sūrya (Araw) ay sinamba nang wasto at ayon sa dharma.

Verse 3

पूर्वदक्षिणदिग्भागे समासाद्य ततः परम् । रक्त चन्दनजां कृत्वा प्रतिमां भावितात्मना

Pagkaraan, nang marating niya ang dakong timog-silangan, nagpatuloy pa siya; at sa pusong taimtim, humubog siya ng isang banal na larawan mula sa pulang sandalwood.

Verse 4

ततो वर्षसहस्रांते तुष्टस्तस्य दिवाकरः । वरदोऽस्मीति तं प्राह दृष्टिगोचरमागतः

Pagkaraan, sa wakas ng isang libong taon, ang Araw—nalugod sa kanya—ay nagpakita sa kanyang paningin at nagsabi: “Ako’y nagbibigay ng mga biyaya.”

Verse 5

ब्राह्मण उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव कुष्ठव्याधिं हर प्रभो । नान्येन कारणं मेऽस्ति राज्येनापि त्रिविष्टपे

Wika ng brahmana: “Kung ikaw ay nalulugod sa akin, O Diyos, O Panginoon, alisin mo ang aking ketong. Wala na akong ibang hangarin, kahit ang paghahari sa langit.”

Verse 6

श्रीभगवानुवाच । सप्तम्यां सूर्यवारेण कुरु विप्र प्रदक्षिणाम् । शतमष्टोत्तरं यावत्स्नात्वा पुण्यह्रदे शुभे । फलहस्तः पृथक्त्वेन ततः कुष्ठेन मुच्यसे

Sinabi ng Mapalad na Panginoon: “O brahmana, sa ikapitong araw (Saptamī) na tumapat sa Linggo, magsagawa ka ng pradakṣiṇā, ang banal na pag-ikot. Pagkaraan, maligo sa mapalad na Puṇyahrada at ganapin ang isang daan at walo, habang may hawak na mga bunga sa iyong mga kamay bilang hiwalay na handog. Pagkatapos nito, mapapalaya ka sa ketong.”

Verse 7

अन्योऽत्र गां गतो योऽपि व्रतमेतत्करिष्यति । सर्वरोगविनिर्मुक्तो मम लोकं स गच्छति

“Kahit sinumang iba na dumating sa pook na ito at magsagawa ng panatang ito ay mapapalaya sa lahat ng karamdaman at makararating sa aking daigdig.”

Verse 8

श्रीसूर्य उवाच । तच्छ्रुत्वा स तथा चक्रे ब्राह्मणः श्रद्धयाऽन्वितः । विमुक्तश्च तदा कुष्ठाद्दिव्यदेहमवाप्तवान्

Wika ni Śrī Sūrya: “Nang marinig iyon, ginawa ng brahmana ang gayon ding ayon sa sinabi, taglay ang pananampalataya. Noon ay napalaya siya sa ketong at nagkamit ng banal na katawan.”

Verse 9

अथ भूयोऽपि तं प्राह नीरोगं भगवान्रविः । किं ते प्रियं करोम्यन्यद्वद ब्राह्मणसत्तम

Muli, nagsalita si Bhagavān Ravi sa kanya, ngayo’y wala na ang karamdaman: “O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, sabihin mo—anong iba pang mahal na biyaya ang nais mong ipagkaloob Ko sa iyo?”

Verse 10

सोऽब्रवीत्सर्वदैवात्र स्थातव्यं भगवन्विभो

Sumagot siya: “O Panginoon, O Makapangyarihan sa lahat—nawa’y manahan Ka rito magpakailanman.”

Verse 11

श्रीभगवानुवाच । अतः परं ममावासः स्थानेऽत्र च भविष्यति । नाम्ना कुहरवासाख्या संज्ञा मम भविष्यति

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Mula ngayon, ang Aking tahanan ay tunay na mapapasa lugar na ito. At sa pangalan, ang Aking pagkakakilanlan dito ay tatawaging ‘Kuharavāsa’.”

Verse 12

कस्यचित्त्वथ कालस्य विष्णुपुत्रो बभूव ह । सांबोनाम सुरूपाढ्यो जांबवत्यां द्विजोत्तमाः

Pagkaraan ng ilang panahon, isinilang ang isang anak ni Viṣṇu na nagngangalang Sāmba, na pinagkalooban ng dakilang kagandahan—mula kay Jāmbavatī, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa.

Verse 13

अथ तं राजमार्गेण गच्छंतं यदुसत्तमम्

Pagkatapos, nakita ng mga tao ang pinakadakila sa angkan ng Yadu na naglalakad sa daang-hari.

Verse 14

पुरनार्योऽपि संतुष्टा वीक्षांचक्रुः सुकौतुकात् । गृहकार्याणि संत्यज्य समारूढा गवाक्षकान्

Maging ang mga babae sa lungsod, nagalak at puno ng pag-uusisa, ay tumingin—iniwan ang gawaing-bahay at umakyat sa mga bintana upang masdan.

Verse 15

तस्य कामात्मदेहस्य दर्शनार्थं समुत्सुकाः । काश्चिदर्धानुलिप्तांग्यः काश्चिदेकांजितेक्षणाः

Sabik na masilayan ang anyo niyang nakaaakit sa pagnanasa, may ilang dumating na kalahati pa lamang ang pahid ng langis sa katawan (sa pagmamadali), at may ilan namang isang mata lamang ang may guhit ng kohl.

Verse 16

अर्धसंयमितैः केशैस्तथान्यास्त्यक्तबालकाः । एकस्मिंश्चरणे काश्चिन्नियोज्योपानहं द्रुताः

May ilan na kalahati pa lamang ang pagkakatali ng buhok sa pagmamadali, at may ilan namang iniwan ang mga anak; may ilan na isinuot ang sandalyas sa isang paa at dali-daling tumakbo palabas.

Verse 17

पादुकां च द्वितीये तु पर्यधावन्नितंबिनीः । व्रजंतीषु तथान्यासु वनितासु गवाक्षकान्

At sa kabilang paa ay isinuot din nila ang sandalyas habang nagmamadaling tumatakbo; samantalang ang iba pang kababaihan, sa kanilang pagdali, ay sumugod patungo sa mga bintana.

Verse 18

व्याक्रोशंति क्रुधाविष्टाः शिशवो गुरवस्तथा । नीवीबन्धनविश्लेषसमाकुलितचेतसः

Sumigaw ang mga bata, sinakmal ng galit, gayundin ang mga nakatatanda—nalilito ang kanilang isipan dahil sa lumuwag na tali sa baywang at kaguluhan.

Verse 19

ययुरेवापराः स्वेषु गवाक्षेषु वरांगनाः । स चकर्ष तदा तासां पतितैर्नेत्ररश्मिभिः

Ang iba pang mararangal na babae ay nagtungo sa kani-kanilang bintana; at noon, wari’y hinihila niya sila palapit sa sarili sa pamamagitan ng mga sinag ng tinging bumabagsak mula sa kanilang mga mata.

Verse 20

हृदयानि धरापृष्ठे कामदेवसमो युवा । काचिद्दृष्ट्वैव तद्रूपं तस्य सांबस्य कामिनी

Sa ibabaw ng lupa ay nakatayo ang isang binatang kawangis ni Kāma-deva; at isang babaeng sinapian ng pag-ibig, sa pagtanaw pa lamang sa kagandahang iyon—kay Sāmba—

Verse 21

निश्चला कामतप्तांगी लिखितेव विभाब्यते । काचिदग्निसमान्मुक्त्वा निश्वासान्कामपीडिता

Ang isa, ang katawan ay sinusunog ng pagnanasa, nakatindig na tila iginuhit; ang isa pa, pinahihirapan ng pita, naglalabas ng hiningang wari’y apoy.

Verse 22

एकास्तं च समालोक्य रूपयौवनसंयुतम् । गवाक्षात्प्रपतंति स्म निश्चेष्टा धरणीतले

May ilan, nang makita siya—puspos ng ganda at kabataan—ay nahulog mula sa bintana, walang magawa at nakahandusay na di gumagalaw sa lupa.

Verse 23

अन्याः परस्परालाप प्रकुर्वंति वरस्त्रियः । एका सा कामिनी धन्या यास्य चक्रेवगूहनम्

Ang ibang mararangal na babae ay nagsimulang mag-usap-usap; ngunit isang mapalad na babaeng sinapian ng pag-ibig ay kumilos na tila yayakapin siya.

Verse 24

निःशेषां रजनीं प्राप्य माघमाससमुद्भवाम् । आस्तां तावत्स्त्रियो याश्च नरा अपि निरर्गलम्

Nang lumipas ang buong gabi—na kabilang sa buwang Māgha—ang mga babae at mga lalaki ay nanatili roon nang gayon, walang anumang pagpipigil.

Verse 25

जल्पंति चेदृशं सर्वं तस्य रूपेण विस्मिताः । अत्रये वदन्ति सेवाम एनमर्थेन वर्जिताः

Namangha sila sa kagandahan ng kanyang anyo at nagsalita ng sari-saring gayong pananalita; at kay Atrī ay sinabi nila, “Paglingkuran natin ang isang ito,” kahit walang wastong layuning makamundo.

Verse 26

वीक्ष्यामो वदनं येन नित्यमेवेंदुसंनिभम् । कर्णाभ्यां वारिता वृद्धिर्नेत्रयोरप्यसंशयम् । नो चेज्जानीमहे नैव कियती सं भविष्यति

“Masdan natin ang mukhang yaon na laging tila buwan. Sa pamamagitan ng mga tainga, napipigil ang paglago ng pagnanasa; at sa mga mata rin—walang alinlangan. Kung hindi, hindi natin batid kung gaano ito lalaki.”

Verse 27

एवं संवीक्ष्यमाणस्तु कामिनीभिर्नरैस्तथा । निर्ययौ राजमार्गेण पितृदर्शनलालसः

Kaya nga, habang pinagmamasdan ng mga babaeng may pagnanasa at gayundin ng mga lalaki, siya’y lumabas sa daang-hari, sabik na makita ang kanyang ama.

Verse 28

भगिन्यो मातरो याश्च भ्रातृपत्न्यश्च याः स्थिताः । अवस्थामीदृशीं प्राप्ता ब्राह्मणानामपि स्त्रियः । मातरोऽपि च यास्तस्य भगिन्यश्च विशेषतः

Ang mga kapatid na babae at mga ina na naroon, at ang mga asawa ng kanyang mga kapatid na lalaki—lahat ng kababaihan, maging ang mga babae ng mga brāhmaṇa—ay napasa gayong kalagayan; at lalo na ang kanyang sariling mga ina at mga kapatid na babae ay labis na naapektuhan.

Verse 29

अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते प्रावृट्काले निशागमे । कृष्णपक्षे तमोभूते अलक्ष्येऽपि गते पुरः

Sa isa pang araw na dumating—sa panahon ng tag-ulan, sa paglapit ng gabi—sa madilim na kalahati ng buwan, nang manaig ang dilim, at maging ang lungsod sa unahan ay halos di na matanaw…

Verse 30

तन्माता नन्दिनीनाम कामदेवशरार्दिता । तत्पत्न्या वेषमाधाय तच्छय्यायामुपस्थिता

Ang kanyang ina—na ang pangalan ay Nandinī—tinamaan ng mga palaso ni Kāma; nag-anyong tulad ng asawa niya at lumapit sa kanyang higaan.

Verse 31

सोऽपि तां दयितां ज्ञात्वा सेवयामास कामिनीम् । रतोपचारैर्विविधैरश्रद्धेयविनिर्मितैः

Siya man, inakalang iyon ang kanyang minamahal, ay nakipagniig sa babaeng iyon—sa sari-saring paraan ng paglalambing at pag-ibig na wari’y di kapani-paniwalang naisaayos.

Verse 32

तया तत्र यदुश्रेष्ठो विकल्पमकरोत्तदा । अंगराजसुता या मे प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

Doon, dahil sa kanya, ang pinakadakila sa mga Yadu ay napasok ng pag-aalinlangan: “Ang anak na babae ng hari ng Aṅga—na higit pang mahalaga sa akin kaysa buhay…”

Verse 33

नैवंविधं रतं वेद अनया यद्विनिर्मितम् । वेश्या अपि न जानंति रतमीदृक्कथञ्चन

Walang sinuman ang nakaaalam ng pag-ibig na ganyan—na siya ang nagbalangkas. Maging ang mga bayarang babae ay hindi nakaaalam ng ligayang tulad niyon sa anumang paraan.

Verse 34

ततो गाढं करे धृत्वा दीपमानीय तत्क्षणात् । यावत्पश्यति सा माता नन्दिनीति च या स्मृता

Pagkaraan, mahigpit niyang hinawakan ang kamay at agad na nagdala ng ilawan, upang ang inang yaon—na inaalala bilang Nandinī—ay makakita nang malinaw.

Verse 35

ततश्च गर्हयामास रपे किमिदं कृतम् । गर्हितं सर्वलोकानां नर कार्तिप्रदं तथा

Pagkatapos ay sinaway niya: “O hamak, ano itong ginawa mo? Ito’y hinahatulan ng lahat ng tao, O lalaki, at magdudulot din ng masamang pangalan.”

Verse 36

सापि लज्जासमोपेता महाभयसमाकुला । प्रणष्टा तत्क्षणादेव भयेन महताऽन्विना

Siya man, nababalot ng hiya at nayayanig ng matinding takot, ay naglaho sa mismong sandaling iyon—itinaboy ng nakapanghihilakbot na pangamba.

Verse 37

सांबोऽपि प्रलपन्नार्तो निद्रां लेभे न वै द्विजाः । रात्रिशेषमभूत्तस्य तदा वर्षशतोपमम्

Maging si Sāṃba, na dumadaing sa dalamhati, ay hindi nakatagpo ng tulog, O mga dalawang-beses-na-isinilang; at ang nalalabing bahagi ng gabing iyon ay wari’y sandaang taon para sa kanya.

Verse 38

अथ रात्र्यां व्यतीतायां प्रोद्गते रविमण्डले । दुःखेन महता युक्तः प्रोत्थितः स हरेः सुतः

At nang lumipas ang gabi at sumikat ang bilog ng araw, ang anak ni Hari ay bumangon—ngunit nananatiling nabibigatan ng matinding dalamhati.

Verse 39

आवश्यकमपि त्यक्त्वा कंचिद्ब्राह्मणसत्तमम् । धर्मशास्त्रविधानज्ञं समानीयाथ चाब्रवीत्

Kahit isantabi pa ang kanyang pang-araw-araw na tungkulin, ipinatawag niya ang isang dakilang brāhmaṇa, bihasa sa mga tuntunin ng Dharmaśāstra, at saka nagsalita.

Verse 40

रहस्ये विनयोपेतः कृतांजलिपुटः स्थितः । सांब उवाच । मात्रा स्वस्रा दुहित्रा वा स्वयं स्याद्यदि मोहनम्

Sa lihim na lugar, nang may kababaang-loob at nakatindig na magkapatong ang mga palad, sinabi ni Sāṃba: “Kung sumibol ang pagkalito ng pagnanasa—sa ina, kapatid na babae, o anak na babae—ano ang nararapat?”

Verse 41

कथं शुद्धिर्भवेत्तस्य परमार्थेन मे वद । धर्मशास्त्राणि संवीक्ष्य सर्वाणि च यथाक्रमम्

“Ipaliwanag mo sa akin nang tunay kung paano makakamtan ang paglilinis sa gayong kalagayan—pagkatapos suriin ang lahat ng Dharmaśāstra ayon sa wastong pagkakasunod.”

Verse 42

ब्राह्मण उवाच । परनार्याः कृते वत्स प्रायश्चित्तं विनिर्मितम् । धर्म द्रोणेषु सर्वेषु वर्णानां च पृथग्विधम्

Sumagot ang brāhmaṇa: “Anak ko, para sa paglabag na may kinalaman sa babae ng iba, itinakda na ang prāyaścitta (pagsisisi at pagtubos) sa lahat ng kalipunan ng dharma, na may magkakaibang anyo ayon sa varṇa.”

Verse 43

आसां च तिसृणां चैव त्रयाणां परिकीर्तितम् । एवमेवं विनिर्दिष्टं प्रायश्चित्तं विशुदये

“At para rin sa tatlong ito, naipahayag na ang prāyaścitta. Sa gayong paraan, itinakda ang prāyaścitta para sa paglilinis.”

Verse 44

मात्रा मोहनमासाद्य भगिन्या वाथ यादव । दुहित्रा वा प्रमादाच्च कार्यं संशोधनं बुधैः । शुद्ध्यर्थं तिंगिनीमेकां नान्यज्जानाम्यहं यतः

O Yādava, kung dahil sa pagkalito—maging sa ina, o sa kapatid na babae, o dahil sa kapabayaan sa anak na babae—ang marurunong ay nagtatakda ng gawaing pagwawasto. Para sa paglilinis, iisa lamang ang alam kong paraan: Tiṃginī; wala na akong nalalaman pang iba.

Verse 45

धर्मद्रोणेषु सर्वेषु निर्णयोऽयमुदाहृतः । यो मया तव संदिष्टो नान्योस्ति यदुपुंगव

Ang pasyang ito ay ipinahayag sa lahat ng kalipunan ng dharma. O pinakadakila sa angkan ng Yadu, ang lunas na itinuro ko sa iyo—wala nang iba pa.

Verse 46

अन्यथा यो वदेत्पृष्टः प्रायाश्चित्तं स्वच्छन्द तः । तस्य पापस्य भागी स्याद्यथा कर्ता तथैव सः

Kung may taong tinanong ngunit nagtakda ng prāyaścitta (pagbabayad-sala) nang mali, ayon lamang sa sariling kapritso, siya’y magiging kabahagi ng kasalanang iyon, gaya rin ng mismong gumawa ng pagkakamali.

Verse 47

सांब उवाच । तिंगिन्याः किं स्वरूपं च किं प्रमाणं द्विजोत्तम । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि ममास्त्यत्र प्रयोजनम्

Sinabi ni Sāmba: “O pinakadakila sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang), ano ang tunay na anyo ng Tiṃginī, at ano ang wastong sukat o tuntunin nito? Ipaliwanag mo ang lahat nang masinsinan, sapagkat may layunin ako rito.”

Verse 48

ब्राह्मण उवाच । गोवाटचूर्णमादाय गर्तां भृत्वा स्वमानजाम् । शयनं तत्र कर्तव्यं यावद्वक्त्रेण यादव

Sinabi ng Brāhmaṇa: “Kumuha ng pulbos ng dumi ng baka (o lupa mula sa kulungan ng baka), at punuin ang hukay na hinukay ayon sa sukat ng sariling katawan. O Yādava, humiga roon hanggang sa sukat ng mukha.”

Verse 49

उपरिष्टात्तच्च चूर्णं धार्यं गोवाटसंभवम् । यावद्वक्त्रप्रमाणं च वर्जयित्वा स्वमाननम्

At sa ibabaw ng katawan, ilagay ang pulbos na nagmula sa kulungan ng baka, hanggang sa sukat ng mukha—ngunit ibukod ang buong sukat ng sariling mukha.

Verse 50

ततः पादप्रदेशे तु ज्वालयेद्धव्यवाहनम् । यथा शनैः शनैर्दाहः शरीरस्य प्रजायते

Pagkatapos, sa gawing paa, sindihan ang apoy ng handog (Agni), upang ang init ng pagliyab ay unti-unting, paunti-unti, maramdaman sa katawan.

Verse 51

न चैव चालयेदंगं कथंचित्तत्र संस्थितः । नैवाक्रंदं तथा कुर्याद्ध्यायेदेकं जनार्दनम्

At habang nananatili roon, huwag igalaw ang mga sangkap ng katawan sa anumang paraan; huwag ding sumigaw o umiyak. Sa gayon, magnilay sa Iisa—si Janārdana.

Verse 52

ततो जीवितनाशेन गात्रशुद्धिः प्रजायते

Pagkatapos, sa pagkawala ng buhay, nagkakamit ang paglilinis ng katawan.

Verse 53

तिंगिन्या यत्स्वरूपं च तन्मया परिकीर्तितम् । प्रायश्चित्तमिदं सम्यङ्महापातकनाशनम्

Sa gayon, ipinahayag ko ang kalikasan ni Tiṃginī. Ang pag-aayuno at pagtubos na ito, kapag naisagawa nang wasto, ay pumupuksa maging sa malalaking kasalanan (mahāpātaka).

Verse 54

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सांबो जांबवतीसुतः । हृदये निश्चयं कृत्वा तिंगिनीसाधकोद्भवम्

Nang marinig ang kanyang mga salita, si Sāmba—anak ni Jāmbavatī—ay nagpatibay ng matatag na pasiya sa puso upang isagawa ang pagsasanay na Tiṃginī at makamtan ang ganap na tagumpay nito.

Verse 55

ततः प्रोवाच विजने वासुदेवं घृणान्वितः । ताताहं विप्रलब्धस्तु नंदिन्या तव भार्यया

Pagkaraan, sa isang liblib na pook, taglay ang habag, nagsalita siya kay Vāsudeva: “Ama, tunay ngang nadaya ako ni Nandinī—ang iyong asawa.”

Verse 56

भार्याया रूपमाधाय पापया तमसि स्थिते । सा मया निजभार्येयमिति मत्वा निषेविता

Nang manaig ang dilim, isang babaeng makasalanan ang nag-anyong tulad ng aking asawa. Sa pag-aakalang, “Ito ang aking sariling maybahay,” nakipagsama ako sa kanya.

Verse 57

ततस्तु चेष्टितैर्ज्ञात्वा गर्हयित्वा विसर्जिता । ततःप्रभृति गात्रे मे कुष्ठव्याधिरयं स्थितः

Ngunit pagkaraan, nang makilala ko siya sa kanyang kilos, pinagalitan ko at pinalayas. Mula noon, ang sakit na ketong na ito ay kumapit sa aking katawan.

Verse 58

मयाथ धर्मशास्त्रज्ञः कश्चित्पृष्टो द्विजोत्तमः । प्रायश्चित्तं यथोक्तं मे वद मातृनिषेवणात्

Kaya lumapit ako sa isang dakilang Brāhmaṇa na bihasa sa Dharma-śāstra at nagtanong: “Ipahayag mo sa akin ang wastong prāyaścitta, ayon sa turo, para sa pagkakasalang (di sinasadya) paglapit sa sariling ina.”

Verse 59

तेनोक्तं साधनं सम्यक्तिंगिन्या मम शुद्धये । सोऽहं तां साधयिष्यामि तस्य पापस्य शुद्धये

Ipinag-utos niya ang wastong paraan ng aking paglilinis—sa pamamagitan ng ritwal/pagsasadhana na Tiṃginī. Kaya isasagawa ko iyon upang mahugasan ang kasalanang yaon.

Verse 60

अनुज्ञां देहि मे शीघ्रं कार्यं येन करोम्यहम् । क्षंतव्यं च मया बाल्ये यत्किंचित्कुकृतं कृतम्

Ipagkaloob mo sa akin ang pahintulot nang madali, upang magawa ko ang dapat gawin. At patawarin mo ako sa anumang kamaliang nagawa ko noong aking kabataan.

Verse 61

मम माता यथा दुःखं न कुर्यात्त्वं तथा कुरु

Kumilos ka nang gayon upang ang aking ina ay hindi magdusa ng sakit at pighati.

Verse 62

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य वज्रपातोपमं हरिः । बाष्पपूर्णेक्षणो दीनस्ततः प्रोवाच गद्गदम्

Nang marinig ang kanyang mga salita—na tila hampas ng kulog—si Hari ay nalugmok, luhaan ang mga mata; at saka nagsalita nang paos at nabubulol.

Verse 63

न त्वया कामतः पुत्र कृत्यमेतदनुष्ठितम् । न ज्ञानेन कृतं यस्मात्तत्स्मात्स्वल्पं हि पातकम्

Anak, hindi mo ginawa ang bagay na ito dahil sa pagnanasa; at yamang hindi ito nagawa nang may ganap na kamalayan, kaya ang kasalanan ay tunay na magaan.

Verse 64

जानता यत्कृतं पापं तच्चैवाक्षयतां व्रजेत् । न करोति महीपालो यदि तस्य विनिग्रहम्

Ang kasalanang ginawa nang may malay ay hahantong sa kaparusahang di nauubos, kung ang hari ng lupain ay hindi pipigil at magpaparusa sa taong iyon.

Verse 65

तस्मात्ते कीर्तयिष्यामि प्रायश्चित्तं विशुद्धये । दानं चैव महाभाग येन कुष्ठं प्रणश्यति

Kaya ipahahayag ko sa iyo ang prāyaścitta, ang pagtubos-sala para sa ganap na paglilinis; at gayundin ang dakilang pag-aalay ng limos, O mapalad, na sa pamamagitan nito’y nawawala ang ketong.

Verse 66

उक्तानि प्रतिषिद्धानि पुनः संभावितानि च । सापेक्षनिरपेक्षाणि मुनिवाक्यान्यशेषतः

Ang lahat ng pahayag ng mga muni—ang iniutos, ang ipinagbawal, ang muling pinagtibay, at ang sinabi nang may kundisyon o walang kundisyon—ay naipahayag dito nang buo.

Verse 67

तदत्र विषये पुत्र मम वाक्यं समाचर । भविष्यति महच्छ्रेय इह लोके परत्र च

Kaya sa bagay na ito, anak ko, sundin mo ang aking salita; magbubunga ito ng dakilang kapakanan, sa mundong ito at sa kabilang daigdig.

Verse 68

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे विश्वामित्रप्रतिष्ठितः । मार्तण्डोऽस्ति सुविख्यातः सर्वकुष्ठविनाशकः

Sa banal na kṣetra ng Hāṭakeśvara ay naroon ang tanyag na Mārtaṇḍa (Diyos ng Araw), na itinatag ni Viśvāmitra; kinikilalang pumupuksa sa lahat ng uri ng ketong.

Verse 69

सूर्यवारेण सप्तम्यां संप्राप्ते मासि माधवे । नक्षत्रे पितृदैवत्ये शुक्लपक्षे समागते

Kapag ang Linggo ay tumapat sa ikapitong araw ng buwan (saptamī) sa buwan ng Mādhava (Vaiśākha), sa ilalim ng nakṣatra na pinamumunuan ng mga Pitṛ (mga ninuno), at sa maliwanag na kalahati—

Verse 70

भास्करस्योदये प्राप्ते श्रद्धापूतेन चेतसा । शतमष्टोत्तरं यावत्कुरुते च प्रदक्षिणाम्

Sa pagsikat ni Bhāskara (Araw), taglay ang isip na nilinis ng pananampalataya, magsagawa ng pradakṣiṇā—hanggang isang daan at walo na pag-ikot.

Verse 71

फलैः श्रेष्ठतमैश्चैव तत्प्रमाणैः पृथक्पृथक् । तस्य कुष्ठं विनिर्याति सद्य एव न संशयः

At sa mga bungang pinakamainam, na inihahandog nang bawat isa sa wastong sukat, ang ketong (kuṣṭha) ng taong iyon ay agad na mawawala—walang pag-aalinlangan.

Verse 72

नीरोगः कुरुते यस्तु रवेस्तस्य प्रदक्षिणाः । तावद्युगं पुमानेष सूर्यलोके महीयते

Kahit ang taong malusog—kung isasagawa niya ang mga pradakṣiṇā kay Ravi (Araw)—ang taong iyon ay pararangalan sa daigdig ng Araw sa loob ng gayong karaming yuga.

Verse 73

सूर्यवारेण यो मर्त्यस्तस्य कृत्वा ण्दक्षिणाम् । नमस्करोति सद्भक्त्या सोऽपि रोगैः प्रमुच्यते

Sinumang tao, sa araw ng Linggo, ay magsagawa ng pradakṣiṇā at yumukod (namaskāra) nang may tapat na debosyon—siya man ay mapapalaya sa mga karamdaman.

Verse 74

तस्मात्त्वं हि महाराज तमाराधय भास्करम् । देवं वै विधिनानेन यो मयोक्तोऽखिलस्तव

Kaya nga, O dakilang hari, sambahin at pag-alayan si Bhāskara, ang Diyos, ayon sa paraang ito na itinuro ko sa iyo nang lubos.

Verse 75

अविकल्पेन मनसा समाराधय सत्वरम् । मुक्तरोगे विपाप्माथ दिब्यदेहमवाप्स्यसि

Sambahin agad nang may isip na hindi nahahati; kapag napalaya sa karamdaman at kasalanan, matatamo mo ang banal na katawan.

Verse 76

मा कुरुष्व विषादं त्वं कुष्ठव्याधिसमुद्रवम् । तस्मिन्क्षेत्रे स्थिते देवे कुहराश्रयसंज्ञिते

Huwag kang magpadaig sa panghihina ng loob, kahit ikaw ay pinahihirapan ng ketong. Sa banal na pook na iyon nananahan ang Panginoon, na tinatawag na Kuharāśraya.

Verse 77

अथ तद्वचनं श्रुत्वा प्रस्थितो विष्णुनन्दनः

Pagkaraan, nang marinig ang mga salitang iyon, ang anak ni Viṣṇu ay naglakbay na.

Verse 78

सूत उवाच । एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य देवदेवस्य चक्रिणः । चकार गमने बुद्धियोगं सांबोऽर्बुदं प्रति

Wika ni Sūta: Nang marinig ni Sāmba ang mga salita ng Diyos ng mga diyos, ang may hawak ng diskus, nagpasiya siyang umalis at itinakda ang landas patungong Arbuda.

Verse 79

ततः शुभेऽहनि प्राप्ते हस्त्यश्वरथसंयुतः । प्रतस्थे स सुतो विष्णोः सेनया परिवारितः

Pagkaraan, nang dumating ang mapalad na araw, ang anak ni Viṣṇu ay lumisan, taglay ang mga elepante, kabayo, at mga karwaheng pandigma, na napalilibutan ng hukbo.

Verse 80

अनुयातः सुदूरं च कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा । बाष्पपूर्णे क्षणेनैव सर्वमातृजनेन च

Sinamahan siya nang malayo ni Kṛṣṇa na di napapagod sa mga gawa, at pati ng lahat ng kababaihan ng angkan, na sa isang iglap ay napuno ng luha ang mga mata.

Verse 81

बलभद्रेण वीरेण चारुदेष्णेन धीमता । युयुधानानिरुद्धाभ्यां प्रद्युम्नेन च धीमता

Kasama rin sa paghatid ang magiting na Balabhadra, ang marunong na Cārudeṣṇa, sina Yuyudhāna at Aniruddha, at ang marunong na Pradyumna.

Verse 82

ततो जांबवती पुत्रं दृष्ट्वा तीर्थोन्मुखं तदा । गच्छमानं प्रचक्रेऽथ प्रलापान्कुररी यथा

Pagkaraan, nang makita ni Jāmbavatī ang kanyang anak na nakaharap sa paglalakbay-dambana at papalayo na, siya’y nagsimulang managhoy na parang ibong kurarī.

Verse 83

हा हतास्मि विनष्टास्मि मंदभाग्या ह्यभागिनी । एकोपि तनयो यस्या ममाप्येनां दशां गतः

“Ay! Para akong pinatay, para akong napahamak—kay saklap, tunay na salat sa kapalaran! Iisa lamang ang aking anak na lalaki, ngunit siya man ay nagdala sa akin sa ganitong kalagayan.”

Verse 84

अथ तां रुदतीं दृष्ट्वा प्रोवाच मधुसूदनः । किममंगलमेतस्य प्रस्थितस्य करिष्यसि

Nang makita siyang umiiyak, sinabi ni Madhusūdana: “Anong masamang pangitain ang balak mong idulot sa kanya na nakapaglakbay na?”

Verse 85

बाष्पपूर्णेक्षणा दीना मुक्तकेशी विशेषतः । एष व्याधिविनिर्मुक्तस्तीर्थयात्राफलान्वितः । कुष्ठव्याधिपरित्यक्तः पुनरेष्यति तेंऽतिकम्

Luha ang mga mata, lugmok at nakalugay ang buhok, siya’y nanaghoy: “Siya’y mapapalaya sa karamdaman, tatanggap ng bunga ng paglalakbay sa mga banal na tirtha; iiwan ang ketong at muling babalik sa iyo.”

Verse 86

एतस्मिन्नंतरे यानादवतीर्य त्वरान्वितः । सांबोऽसौ प्रस्थितस्तत्र यत्र जांबवती स्थिता

Noon din, si Sāmba, bumaba sa kanyang sasakyan na nagmamadali, at nagtungo sa pook na kinaroroonan ni Jāmbavatī.

Verse 87

स तां प्रणम्य हृष्टात्मा कृतांजलिपुटः स्थितः । प्रणिपत्य विहस्यो च्चैर्वाक्यमेतदुवाच ह

Siya’y yumukod sa kanya nang may galak sa puso, tumindig na magkatiklop ang mga palad; saka nagpatirapa, ngumiti, at malakas na nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 88

मा त्वं मातर्वृथा दुःखमस्मदर्थे करिष्यसि । आगमिष्याम्यहं शीघ्रं तीर्थयात्रां विधाय वै

“Ina, huwag kang magdalamhati nang walang saysay dahil sa akin. Mabilis akong babalik matapos kong ganap na maisagawa ang paglalakbay-pananampalataya sa mga banal na tirtha.”

Verse 89

जांबवत्युवाच । रक्षतु त्वां वने वत्स सर्वास्ता वनदेवताः । श्वापदेभ्यः पिशाचेभ्यो दुष्टेभ्यः पुत्र सर्वतः

Wika ni Jāmbavatī: “Mahal kong anak, nawa’y ang lahat ng mga diyos ng kagubatan ang mag-ingat sa iyo sa ilang—laban sa mababangis na hayop, sa mga piśāca, at sa lahat ng mapaminsalang puwersa sa bawat panig.”

Verse 91

जठरं पुंडरीकाक्षः कटिं पातु गदाधरः । जानुनोर्युगलं कृष्णः पादौ च धरणीधरः

“Nawa’y ingatan ni Puṇḍarīkākṣa ang iyong tiyan; nawa’y bantayan ni Gadādhara ang iyong baywang; nawa’y kupkupin ni Kṛṣṇa ang iyong dalawang tuhod; at nawa’y pangalagaan ni Dharaṇīdhara ang iyong mga paa.”

Verse 92

एवं संस्पृश्य हस्तेन निजेनांगानि तस्य सा । समालिंग्य समाघ्राय मूर्धदेशे मुहुर्मुहुः

Kaya nito, hinaplos niya ng sariling kamay ang mga bahagi ng katawan nito; saka niya ito niyakap nang mahigpit at paulit-ulit na hinalikan sa tuktok ng ulo.

Verse 93

प्रेषयामास तं पुत्रं कृतरक्षं यशस्विनी । सा सर्वांतःपुरीयुक्ता निवृता तदनन्तरम्

Pagkaraan, ipinadala ng marangal na ginang ang kanyang anak—na napagkalooban na ng ganap na pag-iingat sa pamamagitan ng mga basbas—at saka siya nagbalik, kasama ang lahat ng mga kasama sa loob ng palasyo.

Verse 94

अश्रुपूर्णेक्षणा दीना निःश्वसन्ती यथोरगी । तथा च भगवान्विष्णुर्यादवैः सकलैः सह

Luhaan ang kanyang mga mata; siya’y nanlumo at bumuntong-hininga na parang ahas na nagdurusa. Gayundin, ang Mapalad na Panginoong Viṣṇu, kasama ang lahat ng mga Yādava, ay nabalot din ng dalamhati.

Verse 95

प्रविष्टो द्वारकापुर्या सांबं प्रोष्य ततः परम् । अश्रुपूर्णेक्षणो दीनो बलभद्रपुरःसरः

Pagkatapos papaglayuin si Sāmba, pumasok siya sa lungsod ng Dvārakā; ang mga mata’y punô ng luha at ang dibdib ay mabigat—si Balabhadra ang nauuna sa kanya.

Verse 96

पुत्रैः पौत्रैस्तथा मित्रैर्बांधवैरपरैरपि । द्वारकाया विनिष्क्रम्य सांबोऽपि द्विजसत्तमाः

O pinakadakila sa mga dalawang-ulit-na-isinilang, si Sāmba man ay lumisan mula sa Dvārakā, kasama ang mga anak, apo, kaibigan, at iba pang mga kamag-anak na sumama sa paglalakbay.

Verse 97

संप्राप्तश्च क्रमेणाथ सिंधुसागरसंगमे । यत्र योगीश्वरः साक्षादंबरीषप्रतिष्ठितः

Pagkaraan, sa takdang panahon, narating niya ang tagpuan ng ilog at karagatan—doon kung saan si Yogīśvara (si Viṣṇu, Panginoon ng mga yogin) ay hayag na naroroon, na itinatag ni Haring Ambarīṣa.

Verse 98

अद्यापि तिष्ठते विष्णुर्जंतूनां पापनाशनः । तत्र स्नात्वा समभ्यर्च्य देवं योगीश्वरं ततः

Hanggang ngayon, nananatili roon si Viṣṇu bilang tagapuksa ng mga kasalanan ng lahat ng nilalang. Pagkaligo niya roon, saka niya marapat na sinamba ang banal na Yogīśvara—

Verse 99

ददौ दानानि विप्रेभ्यो नानारूपाणि शक्तितः । दीनांधकृपणेभ्यश्च तथैवान्येभ्य एव च

Nagkaloob siya ng mga handog na kawanggawa sa mga brāhmaṇa sa iba’t ibang anyo, ayon sa kanyang makakaya; gayundin sa mga dukha, bulag, at mga salat—at sa iba pa rin.

Verse 100

यानानि वस्त्ररत्नानि यद्यच्च येन वांछितम् । स त्रिरात्रं हरेः पुत्रः स्थित्वा तत्र समाहितः

Mga sasakyan, kasuotan, at mga hiyas—at anumang ninanais ng sinuman—ay ipinagkaloob. Pagkaraan, ang anak ni Hari ay nanatili roon sa loob ng tatlong gabi, nakatuon ang diwa at payapa ang loob.

Verse 110

तत्र क्षणेऽभवत्तस्य चित्ते सांबस्य धीमतः । मुक्तोऽहं कुष्ठरोगेण निर्विकल्पं द्विजोत्तमाः

Sa mismong sandaling iyon, sa isipan ng marunong na si Sāmba ay sumilang ang malinaw na pasiya: “Ako’y napalaya na sa sakit na ketong, O mga pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang, walang alinlangan.”

Verse 116

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं विश्वामित्रीयमुत्तमम् । चतुर्थं च पुण्यतीर्थं स्त्रीणां चैव शुभावहम्

Wika ni Sūta: “Naipahayag ko na sa inyo ang lahat ng ito—ang dakilang Viśvāmitrīya (Māhātmya). Ito ang ikaapat na banal na tīrtha, at lalo ring mapalad para sa mga kababaihan.”

Verse 213

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये विश्वामित्रीयमाहात्म्ये कुहरवासिसांबादित्यप्रभाववर्णनंनाम त्रयोदशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa loob ng Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, sa ikaanim na aklat na Nāgara Khaṇḍa—sa Māhātmya ng banal na pook ng Hāṭakeśvara, at sa Viśvāmitrīya Māhātmya, ang kabanatang pinamagatang “Paglalarawan ng kapangyarihan at kaluwalhatian ni Sāmbāditya na nananahan sa yungib,” na siyang Kabanata 213.