Adhyaya 211
Ang kabanatang ito ay umuusad bilang isang mapagturong diyalogo. Itinatanong ni Viśvāmitra ang sanhi ng pagdurusa ng hari—kahirapan (dāridrya), sakit na kuṣṭha/ketong, at pagkatalo sa digmaan—upang maunawaan ang pinagmulan nito. Ipinapaliwanag ni Nārada na ang pagbagsak ng hari ay bunga ng pagkukulang sa etika at pamamahala, lalo na sa paulit-ulit na paglapastangan sa mga brāhmaṇa: pangakong tulong na hindi tinutupad, pagpapahiya sa mga lumalapit na humihingi, at pagsupil o pag-alis sa mga sinaunang kautusan (śāsana) ng ama at mga ninuno na may kinalaman sa karapatan at mga kaloob para sa brāhmaṇa. Dahil sa paglabag sa dharma, nagiging matagumpay ang mga kaaway laban sa hari. Ang lunas ay malinaw, praktikal, at nakaugat sa banal na pook: ang hari ay tumungo nang may debosyon sa Śaṅkhatīrtha, nagsagawa ng ritwal na pagligo, tinipon ang mga brāhmaṇa, hinugasan ang kanilang mga paa sa harap ni Śaṅkhāditya, at nagpalabas ng maraming kasulatan ng kaloob/charter (kabilang ang isang takdang bilang) upang ibalik ang dating ipinagkait. Sa wakas, ang mga kaaway na naroon ay agad na namatay sa pamamagitan ng biyaya (prasāda) ng mga brāhmaṇa, na nagpapatibay sa aral ng Purāṇa: ang pagbabayad-puri, pagsasauli ng katarungan, at paggalang sa banal ay nagtatatag ng kagalingan ng katawan at katatagan ng kapalarang pampolitika.
Shlokas
Verse 1
विश्वामित्र उवाच । राज्ञो दारिद्र्यदोषस्य कुष्ठव्याधेश्च कारणम् । कथयित्वा पुनः प्राह नारदो मुनिसत्तमः
Sinabi ni Viśvāmitra: Matapos ipaliwanag ang sanhi ng kapighatian ng kahirapan ng hari at ng sakit na ketong, muling nagsalita si Nārada, ang pinakadakila sa mga muni at rishi.
Verse 2
नारद उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं राजन्कुष्ठस्य कारणम् । दारिद्र्यस्य च यत्सम्यग्ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा
Sinabi ni Nārada: O hari, naipahayag ko na sa iyo ang lahat—ang sanhi ng ketong at ng kahirapan—sapagkat aking natunghayan nang wasto sa pamamagitan ng banal na paningin.
Verse 3
अधुना संप्रवक्ष्यामि यथा तव पराभवः । शत्रुभ्यः संप्रजातोऽत्र द्विजानामपमानतः
Ngayon ay ipaliliwanag ko kung paano nagmula rito ang iyong pagkatalo sa kamay ng mga kaaway: ito’y dahil sa iyong paglapastangan sa mga “dalawang-ulit na isinilang” (mga Brāhmaṇa).
Verse 4
आनर्ताधिपतिर्योऽत्र कश्चिद्राज्येऽभिषिच्यते । स पूर्वं गच्छति ग्रामं नागराणां प्रभक्तितः
Sinumang pinahiran dito bilang pinuno ng Ānarta, unang nagtutungo sa nayon ng mga Nāgara, dahil sa nararapat na debosyon at paggalang.
Verse 5
त्वया तत्कल्पितं राजन्नैव दत्तं प्रमादतः । पराभूता द्विजास्ते च याचमाना मुहुर्मुहुः
Ngunit ikaw, O hari—bagaman naihanda na—ay hindi nagkaloob dahil sa kapabayaan; at ang mga Brāhmaṇa ay napahiya, paulit-ulit na namamalimos at nagsusumamo.
Verse 6
तथा कोपवशाद्यानि शासनानि द्विजन्मनाम् । लोपितानि त्वयान्यानि पितृपैतामहानि च
Gayundin, dahil sa pag-iral ng galit, pinawalang-bisa mo ang mga kasulatan at kaloob na ukol sa mga dalawang-ulit-na-isinilang; at pinapawi mo rin ang mga pamana at handog na minana mula sa ama at mga ninuno.
Verse 7
तेन तेऽत्र पराभूतिः संजाता शत्रुसंभवा । एवं ज्ञात्वा द्विजेद्राणां शास नानि प्रयच्छ भोः
Kaya ang pagkatalo mo rito ay sumibol dahil sa mga kaaway. Sa pagkaalam nito, O hari, isauli at ipagkaloob muli ang mga nararapat na kasulatan at kaloob para sa mga pinakadakila sa dalawang-ulit-na-isinilang.
Verse 8
गृहीतानि च यान्येव तेषां मोक्षं समाचर । तच्छ्रुत्वा पार्थिवः सोऽथ शंखतीर्थे प्रभक्तितः
At anumang iyong nasamsam, pakawalan at isauli nang nararapat sa kanila. Nang marinig ito, ang haring iyon, puspos ng debosyon, ay kumilos sa Śaṅkhatīrtha.
Verse 9
स्नात्वा विप्रान्समा हूय मध्यगेन समन्वितान् । शंखादित्यस्य पुरतः प्रक्षाल्य चरणौ नृप
Pagkatapos maligo nang banal, ipinatawag ng hari ang mga brāhmaṇa kasama ang kanilang pinuno. Sa harap ni Śaṅkhāditya, hinugasan niya ang kanilang mga paa nang may paggalang, O hari.
Verse 10
ददौ च शासनशतं प्रक्षाल्य चरणांस्ततः । षड्विंशत्यधिकं राजा नागराणां महात्मनाम्
Pagkaraan, matapos hugasan ang kanilang mga paa, ipinagkaloob ng hari ang sandaang kasulatan—sa katunayan ay isandaan at dalawampu’t anim—sa mga brāhmaṇa na dakila ang loob mula sa pamayanang Nāgara.
Verse 11
एतस्मिन्नंतरे तत्र शत्रवो ये च संस्थिताः । सर्वे मृत्युं समापन्ना ब्राह्मणानां प्रसादतः
Samantala, ang mga kaaway na nakapuwesto roon ay pawang sinalubong ng kamatayan, sa biyaya at pagsang-ayon ng mga brāhmaṇa.
Verse 12
विश्वामित्र उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं शंखतीर्थसमुद्भवम् । प्रभावं पार्थिवश्रेष्ठ किं भूयः श्रोतुमिच्छसि
Wika ni Viśvāmitra: Naipahayag ko na sa iyo ang lahat—ang kadakilaang sumisibol mula sa Śaṅkhatīrtha. O pinakamainam sa mga hari, ano pa ang nais mong marinig?
Verse 211
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शंखतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामैकादशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Kaya nga, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa kalipunang may walumpu’t isang libong taludtod, sa ikaanim na Nāgara Khaṇḍa, sa Māhātmya ng banal na pook na Hāṭakeśvara, nagtatapos ang Kabanata 211 na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Śaṅkhatīrtha.”