Adhyaya 208

Verse 1

विश्वामित्र उवाच । एवं शक्रे दिवं प्राप्ते देवेषु सकलेषु च । गौतमः स्वाश्रमं प्रापत्कोपेन महता ज्वलन्

Sinabi ni Viśvāmitra: Sa gayon, nang si Śakra ay nakarating na sa langit, at ang lahat ng mga deva ay nagsialis din, si Gautama ay nagbalik sa kanyang āśrama, nag-aalab sa matinding poot.

Verse 2

ततः स कथयामास सर्वं देवविचेष्टितम् । वरदानं च शक्राय शता नन्दस्य चाग्रतः

Pagkaraan, isinalaysay niya ang lahat tungkol sa mga ginawa ng mga deva, at pati ang biyayang iginawad kay Śakra, sa harap ni Śatānanda.

Verse 3

तच्छ्रुत्वा पितरं प्राह विनयावनतः स्थितः । तातांबाया न कस्मात्त्वं प्रसादं प्रकरोषि मे

Nang marinig iyon, siya’y tumindig na nakayuko sa kababaang-loob at nagsabi sa kanyang ama: “Ama, bakit hindi mo ako pagpalain hinggil sa aking ina?”

Verse 4

उत्थापने न ते किञ्चिदसाध्यं विद्यते विभो । तस्मात्कुरु प्रसादं मे यथा स्यान्मम चांबया

O makapangyarihan, sa muling pagbangon ng nahulog ay wala Kang anumang hindi magagawa. Kaya ipagkaloob Mo sa akin ang Iyong biyaya, upang ako’y muling makapiling ang aking ina.

Verse 5

समागमो मुनिश्रेष्ठ दीनस्योत्कण्ठितस्य च । तस्मादुत्थाप्य तां तूर्णं प्रायश्चित्तविधिं ततः । तस्मादादिश मे क्षिप्रं येन शुद्धिः प्रजायते

O pinakadakilang muni, para sa abang naghihinagpis at sabik, ang muling pagkikita ang tanging ginhawa. Kaya ibalik mo siya agad; at pagkatapos ay itakda ang paraan ng pag-aalay-sisi (prāyaścitta). Kaya turuan mo ako kaagad kung paano makakamtan ang kadalisayan.

Verse 6

गौतम उवाच । मद्यावलिप्तभांडस्य यदि शुद्धिः प्रजायते । तत्स्त्रीणां जायतेशुद्धिर्योनौ शुक्राभिषेचनात्

Sinabi ni Gautama: “Kung ang sisidlang napahiran ng alak ay maaari ngang luminis, gayon din ang babae ay nakakamit ang kadalisayan kahit na may semilyang naibuhos sa kanyang sinapupunan.”

Verse 7

ब्राह्मणस्तु सुरां पीत्वा मौंजीहोमेन शुध्यति । तिंगिनीं साधयित्वा च न तु नारी विधर्मिता

“Ang isang brāhmaṇa na uminom ng alak ay nalilinis sa pamamagitan ng Mauñjī-homa; ngunit ang babaeng nalugmok sa adharma, kahit isagawa pa ang Tiṃginī-sādhana, ay hindi nalilinis dahil doon.”

Verse 8

मद्यभांडमपि प्रायो यथावद्वह्निशोधितम् । विशुध्यति तथा नारी वह्निदग्धा विशुध्यति । यस्या रेतोऽथ संक्रांत मुदरांतेऽन्यसंभवम्

“Kahit ang sisidlang pinaglagyan ng alak, kapag nilinis nang wasto sa pamamagitan ng apoy, ay nagiging malinis; gayon din ang babae ay nagiging dalisay kapag sinunog ng apoy—yaong pinasukan ng semilya at sa sinapupunan ay nabuo ang supling na mula sa ibang pinagmulan.”

Verse 9

एतस्मात्कारणान्माता मया ते पुत्र सा शिला । विहिता न हि तस्याश्च विशुद्धिस्तु कथञ्चन

Dahil sa mismong kadahilanang ito, O anak, itinalaga ko ang iyong ina na maging batong iyon; sapagkat sa kanyang kalagayan ay walang pagdadalisay, sa anumang paraan.

Verse 10

शतानन्द उवाच । यद्येवं साधयिष्यामि तत्कृतेऽहं हुताशनम् । विषं वा भक्षयिष्यामि पतिष्यामि जलाशये

Sinabi ni Śatānanda: "Kung ganito ang mangyayari, para sa layuning iyon ay susuungin ko ang apoy; o kakain ako ng lason; o itatapon ko ang aking sarili sa lawa."

Verse 11

मातुर्वियोगतस्तात सत्यमेतन्मयोदितम् । धर्मद्रोणाः स्थिताश्चान्ये मन्वाद्या मुनयस्तथा

"O mahal na ama, dahil sa pagkawalay sa aking ina, ang sinabi ko ay totoo. Ang iba rin ay nakatayo bilang mga saksi—ang mga Dharma-droṇa, at gayundin ang mga pantas na nagsisimula kay Manu."

Verse 12

इतिहासपुराणानि वेदांतानि बहूनि च । संचिंत्य तात सर्वाणि देहि शुद्धिं ममापि ताम् । मम मातुः करिष्यामि नो चेत्प्राणपरिक्षयम्

"Sa pagninilay sa lahat ng Itihāsa at Purāṇa, at sa maraming turo ng Vedānta, O kagalang-galang, ipagkaloob mo rin sa akin ang pagdadalisay na iyon. Titiyakin ko ito para sa aking ina; kung hindi, iaalay ko ang aking buhay."

Verse 13

विश्वामित्र उवाच । तच्छ्रुत्वा सुचिरं ध्यात्वा गौतमः प्राह तं सुतम् । परिष्वज्य स्वबाहुभ्यां मूर्ध्न्याघ्राय ततः परम्

Sinabi ni Viśvāmitra: "Nang marinig iyon, at nagnilay nang matagal, nagsalita si Gautama sa kanyang anak. Niyakap siya gamit ang kanyang sariling mga bisig at hinalikan ang kanyang ulo, pagkatapos ay nagsalita siya."

Verse 14

यद्येवं वत्स मा कार्षीः साहसं पापसंभवम् । आत्मदेहविघातेन श्रूयतां वचनं मम

Kung gayon, anak ko, huwag kang gagawa ng padalus-dalos na gawain na nagbubunga ng kasalanan sa pananakit sa sarili mong katawan. Dinggin mo ang aking mga salita.

Verse 15

मेध्यत्वे तव मातुश्च शुद्धिर्ज्ञाता मया पुरा । यया सा मम हर्म्यार्हा भविष्यति न संशयः

Noon pang una ay nalaman ko na ang paglilinis na ukol sa iyong ina; sa pamamagitan nito siya’y muling magiging dalisay at karapat-dapat sa kabanalan, at walang alinlangang magiging marapat sa aking sambahayan.

Verse 18

उत्पत्स्यते रवेर्वंशे रामरूपी जना र्दनः । रावणस्य वधार्थाय मानुषं रूपमास्थितः । तस्य पादस्य संस्पर्शाद्भूयः शुद्धा भविष्यति । तस्मात्प्रतीक्ष्य तावत्त्वमौत्सुक्यं व्रज पुत्रक । एतत्सम्यङ्मया ज्ञातं वत्स दिव्येन चक्षुषा

Si Janārdana, sa anyong Rāma, ay isisilang sa angkan ng Araw, mag-aanyong tao upang lipulin si Rāvaṇa. Sa pagdampi ng Kanyang banal na mga paa, ito’y muling magiging dalisay. Kaya hintayin mo ang panahong iyon; iwaksi ang iyong pagkasabik, anak ko. Ito’y tunay kong nalaman sa pamamagitan ng banal na paningin, anak.

Verse 19

एतच्छ्रुत्वा तथेत्युक्त्वा शतानन्दः प्रहर्षितः । स्थितः प्रतीक्षमाणस्तु तं कालं मातृवत्सलः

Pagkarinig nito, si Śatānanda ay nagalak at sumagot, “Gayon nga.” At nanatili siya roon, naghihintay sa itinakdang panahon, may pusong mapagmahal at mapag-aruga sa ina.

Verse 20

ततः कालेन महता रामरूपी जनार्दनः । रावणस्य वधार्थाय जातो दशरथालये

Pagkaraan ng mahabang panahon, si Janārdana sa anyong Rāma ay isinilang sa sambahayan ni Daśaratha upang lipulin si Rāvaṇa.

Verse 21

स मया भगवा विष्णुर्बालभावेन संस्थितः । निजयज्ञस्यरक्षार्थं समानीतः स्वमाश्रमम् । राक्षसानां विनाशाय यज्ञकर्मविनाशिनाम्

Ang Mapalad na Panginoong Viṣṇu, na nananahan sa anyo ng isang batang prinsipe, ay dinala ko sa aking sariling ashram upang ingatan ang aking yajña at lipulin ang mga rākṣasa na sumisira sa mga ritwal ng yajña.

Verse 22

हतैस्तै राक्षसै रौद्रैर्मम पूर्णोऽभवन्मखः । अयोध्यायाः समानीतः स मया रघुनंदनः

Nang mapatay ang mababangis na rākṣasa, naging ganap ang aking yajña. Pagkaraan, inihatid ko si Rāma—ang ligaya ng angkan ni Raghu—patungong Ayodhyā.

Verse 23

सीतायाश्च विवाहार्थं लक्ष्मणेन समन्वितः । श्रुत्वा स्वयंवरं तस्याः पार्थिवानां समागमम्

Kasama si Lakṣmaṇa at nagnanais ng pag-aasawa kay Sītā, narinig niya ang tungkol sa svayaṃvara niya at sa pagtitipon ng mga hari na dumalo roon.

Verse 24

ततो मार्गे मया दृष्टा गौतमस्याश्रमे शुभे । अहिल्या सा शिला रूपा प्रमाणेन महत्तमा

Pagkaraan, sa daan ay nakita ko sa mapalad na ashram ni Gautama si Ahalyā—nasa anyong bato, napakalaki sa sukat at anyo.

Verse 25

ततः प्रोक्तो मया रामः स्पृशेमां वत्स पाणिना । मानुषत्वं लभेद्येन गौतमस्य प्रिया मुनेः । शापदोषेण संजाता शिलेयं तस्य सन्मुनेः

Pagkaraan ay sinabi ko kay Rāma: “Mahal kong anak, hipuin mo ito ng iyong kamay; sa gayong paghipo, ang minamahal na asawa ng pantas na si Gautama ay muling magkakamit ng pagkatao. Dahil sa sala ng sumpa, siya’y naging batong ito—yaong sa marangal na rishi.”

Verse 26

अविकल्पं ततो रामो मम वाक्येन तां शिलाम् । पस्पर्श पार्थिवश्रेष्ठ कौतू हलसमन्वितः

Pagkaraan, si Rāma, ang pinakadakilang na hari, nang walang pag-aalinlangan at ayon sa aking salita, ay humipo sa batong iyon, puspos ng banal na pagkamangha.

Verse 27

अथ रामेण संस्पृष्टा सहसैवांगना मुनेः । शुशुभे मानुषी जाता दिव्यरूपवपुर्धरा

Nang mahawakan ni Rāma, ang asawa ng pantas ay agad na naging tao muli at nagningning, taglay ang katawang may anyong makalangit.

Verse 28

ततः सा लज्जयाऽविष्टा प्रणिपत्य च गौतमम् । स्मरमाणाऽत्मनः कृत्यं यच्छक्रेण समन्वितम्

Pagkatapos, nabalot siya ng hiya at nagpatirapa sa harap ni Gautama, inaalala ang sariling gawa—isang pagkilos na may kaugnayan kay Śakra (Indra).

Verse 29

प्रायश्चित्तं मम स्वामिन्देहि सर्वमशेषतः । यन्नरस्य समायोगे परस्याह प्रजापतिः

“O aking panginoon, ipagkaloob mo sa akin ang ganap na pagtubos-sala (prāyaścitta), nang walang natitira—gaya ng ipinahayag ni Prajāpati para sa pumasok sa di-wastong pagsasama sa asawa ng iba.”

Verse 30

अहं दुष्करमप्येतत्करिष्यामि न संशयः । येन शुद्धिर्भवेन्मह्यं पुरश्चरणसेवनात्

“Kahit mahirap, tiyak kong gagawin ito nang walang pag-aalinlangan—sa pagsasagawa ng itinakdang mga disiplina, ang puraścaraṇa, upang sumibol sa akin ang kadalisayan.”

Verse 31

ततः संचिंत्य सुचिरं प्रोवाच गौतमस्तदा । कुरु चान्द्रायणशतं कृच्छ्राणां च सहस्रकम्

Pagkaraan, si Gautama, matapos magmuni nang matagal, ay nagsalita: “Isagawa mo ang sandaang pagtalima ng Cāndrāyaṇa at ang sanlibong penitensiyang Kṛcchra.”

Verse 32

प्राजापत्यायुतं चापि तीर्थयात्रापरायणा । अष्टषष्टिषु तीर्थेषु यानि तीर्थानि भूतले । तेषां संदर्शनात्सम्यक्ततः शुद्धिमवाप्स्यसि

“At gawin mo rin ang sampung libong penitensiyang Prājāpatya, na may pusong nakatuon sa banal na paglalakbay. Sa daigdig ay may animnapu’t walong tīrtha; sa wastong pagdalaw at pagtanaw sa mga iyon, makakamtan mo ang paglilinis.”

Verse 33

सा तथैति प्रतिज्ञाय नित्यं व्रतपरायणा । अष्टषष्टिसु तीर्थेषु वाराणस्यादिषु क्रमात्

Pumayag siya at nangakong tutuparin iyon, laging nakatuon sa mga panata; at ayon sa pagkakasunod, dinalaw niya ang animnapu’t walong tīrtha—nagsisimula sa Vārāṇasī at iba pa.

Verse 34

बभ्राम तानि लिंगानि पूजयन्ती प्रभक्तितः । क्रमेणैव तु संप्राप्ता हाटकेश्वरसंभवम्

Naglakbay siya sa mga liṅga na iyon, sumasamba nang may malalim na debosyon; at sa takdang pagkakasunod, narating niya ang banal na kinaroroonan ni Hāṭakeśvara.

Verse 35

यावत्पश्यति सा साध्वी तावन्नागबिलो महान् । पूरितो नागरेणैव मार्गः पातालसंभवः

Pagkakita pa lamang ng banal na babae, lumitaw ang isang napakalawak na yungib ng Nāga; at ang landas na sinasabing nagmumula sa Pātāla ay napuno ng mismong Nāga.

Verse 36

गच्छंति येन पूर्वं तु तीर्थयात्रापरायणाः । हाटकेश्वरदेवस्य दर्शनार्थं मुनीश्वराः

Sa mismong landas na iyon, noong una, ang mga dakilang muni—nakatuon sa banal na paglalakbay sa tīrtha—ay naglakbay upang makamtan ang darśana ng Panginoong Hāṭakeśvara.

Verse 37

अथ सा चिन्तयामास न दृष्टे तु सुरेश्वरे । हाटकेश्वरदेवे च न हि यात्राफलं लभेत्

Pagkaraan, siya’y nagmuni-muni: “Kung hindi masisilayan ang Panginoon ng mga deva—kung hindi mamamasdan si Hāṭakeśvara—hindi tunay na makakamtan ang bunga ng paglalakbay-pananampalataya.”

Verse 38

तस्मात्तपः करि ष्यामि स्थित्वा चैव सुदुष्करम् । येनाहं तत्प्रभावेन तं पश्यामि सुरेश्वरम्

“Kaya’t magsasagawa ako ng tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagdidisiplina), maninindigan sa napakahirap na pagsasanay, upang sa kapangyarihan ng aking penitensiya ay masilayan ko ang Panginoon ng mga deva.”

Verse 39

एवं सा निश्चयं कृत्वा तपस्तेपे सुदुष्करम् । दर्शनार्थं हि देवस्य पातालनिलयस्य च

Sa gayong pasiya, nagsagawa siya ng napakahirap na tapas, upang makamtan ang darśana ng Diyos—yaong may tahanan sa Pātāla.

Verse 40

पंचाग्निसाधका ग्रीष्मे हेमन्ते सलिलाश्रया । वर्षास्वाकाशशयना सा बभूव तपस्विनी

Sa tag-init, isinagawa niya ang disiplina ng limang apoy; sa taglamig, sa tubig siya dumulog; at sa panahon ng tag-ulan, natutulog siya sa ilalim ng bukás na langit—kaya siya’y naging tunay na tapasinī.

Verse 41

हरलिंगं प्रतिष्ठाप्य स्वनाम्ना चांतिके तदा । त्रिकालं पूजयामास गन्धपुष्पानुलेपनैः

Pagkaraan, itinatag niya sa malapit ang isang Hara-liṅga at pinangalanan iyon ayon sa kanyang sariling pangalan; tatlong ulit sa maghapon niya itong sinamba sa pamamagitan ng pabango, mga bulaklak, at mga pamahid na handog.

Verse 42

एवं तपसि संस्थायास्तस्याः कालो महान्गतः । न च संदर्शनं जातं हाटकेश्वरसंभवम्

Bagaman nanatili siyang lubos na nakalubog sa gayong pag-aayuno at pagtitika, lumipas ang mahabang panahon; subalit walang naganap na darśana—walang pagpapakita ni Hāṭakeśvara sa kanya.

Verse 43

कस्यचित्त्वथ कालस्य शतानन्दश्च तत्सुतः । स तामन्वेषमाणस्तु तस्मिन्क्षेत्रे समागतः । मातृस्नेह परीतात्मा तीर्थान्वेषणतत्परः

Pagkaraan ng ilang panahon, dumating sa banal na kṣetra ang kanyang anak na si Śatānanda habang hinahanap siya; puspos ang kanyang puso ng pag-ibig sa ina at masigasig sa paghahanap ng mga banal na tīrtha.

Verse 44

अथ तां तत्र संवीक्ष्य दारुणे तपसि स्थिताम् । प्रणिपत्य स्थितो दीनः सदुःखो वाक्यमब्रवीत्

Nang makita niya siya roon, nakatindig sa mabagsik na pagtitika, siya’y nagpatirapa; at tumayong lugmok, puno ng dalamhati, at nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 45

किमत्र क्लिश्यते कायस्तपः कृत्वा सुदारुणम् । सप्तषष्टिषु तीर्थेषु यानि लिंगानि तेषु च

Bakit pinahihirapan dito ang katawan sa pamamagitan ng napakabagsik na pagtitika? Sa animnapu’t pitong tīrtha, ang mga liṅga na naroroon—

Verse 46

माहेश्वराणि लिंगानि तानि दृष्टानि च त्वया । एतत्पातालसंस्थं च हाटकेश्वरसंज्ञितम्

Ang mga liṅga ni Māheśvara ay tunay nang nakita mo. Ngunit ang isang ito, na nakatatag sa Pātāla at kilala bilang Hāṭakeśvara—

Verse 47

न पश्यति नरः कश्चिद्दृष्टं क्षेत्रे न केनचित् । तेन शुद्धिश्च संजाता स्वभर्त्रा विहिता तु या

Walang sinumang lalaki ang nakakakita nito; sa banal na kṣetra ring ito’y hindi pa nakita ninuman. Gayunman, dahil sa mismong pagsasagawa, ang paglilinis na iniutos ng iyong sariling asawa ay tunay na naganap.

Verse 48

तस्मादागच्छ गच्छामस्ताताश्रामपदे शुभे । त्वन्मार्गं वीक्षते तातः कर्षुको वर्षणं यथा

Kaya’t halika—tungo tayo sa mapalad na āśrama. Ang iyong ama’y nakatanaw sa daan para sa iyo, gaya ng magsasakang nag-aabang ng pagdating ng ulan.

Verse 49

आहिल्योवाच । यावत्पश्यामि नो देवं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । तावद्गच्छामि नो गेहं यदा पश्यामि तं हरम्

Wika ni Āhilyā: “Hangga’t hindi ko pa nasisilayan ang Panginoong tinatawag na Hāṭakeśvara, hindi ako uuwi. Kapag nakita ko na si Hara (Śiva), saka lamang ako babalik.”

Verse 50

तदा यास्ये गृहं पुत्र निश्चयोऽयं मया कृतः

“Kung gayon, saka ako uuwi, anak ko—ito ang pasyang aking ginawa.”

Verse 51

तच्छ्रुत्वा सोऽपि तां प्राह ह्येष चेन्निश्चयस्तव । मयाऽपि तातपार्श्वे तु प्रगंतव्यं त्वयाप

Nang marinig iyon, sinabi rin niya sa kanya: “Kung ito nga ang matatag mong pasiya, kung gayon ako man ay dapat sumama sa iyo patungo sa piling ng aking ama.”

Verse 52

एवमुक्त्वा ततः सोपि स्थापयामास शांभ वम् । लिंगं च पूजयामास त्रिकालं तपसि स्थितः

Pagkasabi nito, itinatag niya ang isang liṅga ni Śiva (Śāmbhava), at nanatili sa pag-aayuno at pagninilay, sinamba ang liṅga nang tatlong ulit sa maghapon.

Verse 53

शतानन्दस्तु राजर्षिः गन्धपुष्पानुलेपनैः । नैवेद्यैर्विविधैः सूक्तैर्वेदोक्तैः पर्यतोषयत्

Ngunit ang maharlikang rishi na si Śatānanda ay nagpalugod sa Panginoon sa pamamagitan ng mga pabango, bulaklak at mga pahid na unguento, ng sari-saring handog na pagkain, at ng mga himnong (sūkta) ayon sa Veda.

Verse 54

षष्ठान्नकालभोज्यस्य व्रतचर्यारतस्य च । एवं तस्याऽपि संस्थस्य गतः कालो महान्मुने । न च तुष्यति देवेश स्ताभ्यां द्वाभ्यां कथञ्चन

Bagaman kumakain lamang siya sa ika-anim na takdang oras ng pagkain at nalulugod sa mga disiplina ng panata at wastong asal—kaya, O dakilang muni, lumipas ang mahabang panahon habang siya’y nananatili sa pag-austeridad; gayunman, ang Panginoon ng mga deva ay hindi nasiyahan sa dalawang iyon lamang.

Verse 55

ततः कालेन महता गौतमोऽपि महामुनिः । आजगाम स्वयं तत्र पुत्रदर्शनलालसः

Pagkaraan ng mahabang panahon, ang dakilang muni na si Gautama ay dumating doon nang kusa, sabik na masilayan ang kanyang anak na lalaki.

Verse 56

स दृष्ट्वा भार्यया सार्धं पुत्रं तपसि संस्थितम् । तुतोष प्रथमं तावत्पश्चादुःखसमन्वितः

Nang makita niya ang kaniyang anak na kasama ang asawa, matatag sa pag-aayuno at pagtapa, siya’y unang natuwa; pagkaraan ay napuno ng dalamhati.

Verse 57

अहो बत महत्कष्टं पुत्रो मे कृशतां गतः । तपसः संप्रभावेन नयामि स्वगृहं कथम् । भार्येयं च तथा मह्यं विवर्णा तु कृशा स्थिता

“Ay, napakalaking hirap! Ang aking anak ay nangayayat na. Sa tindi ng bisa ng pagtapa, paano ko siya maibabalik sa aming tahanan? At ang aking asawa man ay narito—maputla at payat.”

Verse 58

एवं संचिंत्य मनसा तावुभौ प्रत्यभाषत । गम्यतां स्वगृहं कृत्वा तपसः संनिवर्तनम्

Pagkaraang pagnilayan ito sa isip, kinausap niya silang dalawa: “Magbalik kayo sa inyong tahanan, at tapusin nang wasto ang pagtapa.”

Verse 59

शतानन्द उवाच । तातांबा बहुधा प्रोक्ता तपसः संनिवर्तने । नो गच्छति तथा हर्म्यमदृष्टे हाटकेश्वरे

Wika ni Śatānanda: “O iginagalang kong ama at ina, bagama’t maraming ulit ninyong sinabi na itigil ang pagtapa, hindi ako babalik sa bahay hangga’t hindi ko nasasaksihan si Hāṭakeśvara.”

Verse 60

अहं तया विहीनस्तु नैव यास्यामि निश्चितम् । एवं ज्ञात्वा महाभाग यद्युक्तं तत्समाचर

“At ako, kung mahiwalay sa kaniya, tiyak na hindi ako aalis. Yamang nalalaman mo ito, O marangal, gawin mo ang nararapat.”

Verse 61

गौतम उवाच । यद्येवं निश्चयो वत्स तव मातुश्च संस्थितः । अहं ते दर्शयिष्यामि तपसा हाटकेश्वरम्

Wika ni Gautama: “Kung ang gayong pasiya ay matatag na naitatag sa iyo at sa iyong ina, mahal kong anak, kung gayon sa pamamagitan ng aking tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay) ay ipapakita ko sa iyo si Hāṭakeśvara.”

Verse 62

एवमुक्त्वा ततः सोऽपि तपश्चक्रे महामुनिः । एकांतरोपवासस्तु स्थितो वर्षशतं मुनिः । षष्ठान्नकालभोजी च तावत्काले ततोऽभवत्

Pagkasabi nito, ang dakilang muni ay nagsagawa ng mahigpit na pag-austeridad. Sa loob ng sandaang taon, nanatili siyang nag-aayuno nang salit-salitang araw; at pagkaraan, sa kaparehong panahon, nabuhay siya na kumakain lamang sa pagitan ng ika-anim na takdang pagkain (sa mahabang, disiplinadong pagitan).

Verse 63

त्रिरात्रभोजी पश्चाच्च स बभूव मुनीश्वरः । तावत्कालं फलैर्निन्ये तावत्कालं जलाशनः । वायुभक्षस्ततो भूयस्तावत्कालमभून्मुनिः

Pagkaraan, ang panginoon ng mga muni ay naging yaong kumakain lamang tuwing ikatlong gabi. Sa kaparehong panahon, nabuhay siya sa mga bunga; sa kaparehong panahon, sa tubig lamang; at pagkatapos pa, sa kaparehong panahon, nabuhay ang muni na wari’y ‘hangin lamang ang kinakain’.

Verse 64

ततो वर्षसहस्रांते परमे संव्यवस्थिते । प्रभिद्य मेदिनीपृष्ठं निष्क्रांतं लिंगमुत्तमम्

Pagkaraan, sa pagtatapos ng isang libong taon, nang ang austeridad ay umabot sa sukdulang kaganapan, isang dakilang liṅga ang bumulusok palabas, binutas ang ibabaw ng lupa at lumitaw sa paningin.

Verse 65

द्वादशार्कप्रतीकाशं सर्वलक्षणलक्षितम । एतस्मिन्नंतरे देवः शंभुः प्रत्यक्षतां गतः

Ito’y nagningning na parang labindalawang araw at taglay ang lahat ng mapalad na tanda. Sa mismong sandaling iyon, ang diyos na si Śambhu ay hayagang nagpakita.

Verse 66

एतस्मिन्नेव काले तु भगवाञ्छशिशेखरः । तस्य दृष्टिपथं गत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

Sa mismong sandaling iyon, ang Pinagpalang Panginoon—Śaśiśekhara—ay dumating sa abot ng kanyang paningin at nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 67

गौतमाऽहं प्रतुष्टस्ते तपसाऽनेन सुव्रत

“O Gautama, ikaw na may dakilang panata, lubos Akong nalulugod sa iyo dahil sa pag-aasetikong ito.”

Verse 68

एतच्च मामकं लिंगं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । पातालाच्च विनिष्क्रांतं तव भक्त्या महामुने

“Ang Liṅga Ko na ito, na kilala sa pangalang Hāṭakeśvara, ay lumitaw mula sa Pātāla dahil sa iyong debosyon, O dakilang muni.”

Verse 69

एतदर्थं तपस्तप्तं सभार्येण त्वया हि तत् । सपुत्रेणाखिलं जातं फलं तस्य यथेप्सितम्

“Tunay ngang para sa layuning ito mo isinagawa ang pag-aasetikong kasama ang iyong asawa; at kasama ang iyong anak, ang buong bunga ng penansang iyon ay naganap ayon sa ninanais.”

Verse 70

एतत्पश्यतु ते भार्या अहिल्या दिव्यरूपिणी । अष्टषष्ट्युद्भवं येन यात्राफलमवाप्नुयात्

“Ipamasid din ng iyong asawang si Ahalyā, na may anyong maka-diyos, ang bagay na ito; sa pamamagitan nito, matatamo ng tao ang bunga ng paglalakbay-pananampalataya na kaugnay ng ‘animnapu’t walo’ na banal na pagpapakita.”

Verse 71

त्वं चापि प्रार्थय वरं येन सर्वं ददामि ते

“At ikaw rin, humiling ng isang biyaya; sa pamamagitan niyon, ipagkakaloob ko sa iyo ang lahat.”

Verse 72

गौतम उवाच । हाटकेश्वरसंज्ञे तु सकृद्दृष्टे च यत्फलम् । पातालस्थे च यत्पुण्यं नराणां जायते फलम् । दृष्टेनानेन तत्पुण्यं पूजितेन विशेषतः

Wika ni Gautama: “Anumang bunga na makakamtan sa pagtanaw kay Hāṭakeśvara kahit minsan, at anumang kabutihang-loob na nagiging gantimpala sa mga tao habang Siya’y nananahan sa Pātāla—yaon ding kabutihan ay natatamo sa pagmasid sa nahayag na liṅga na ito, at lalo pa sa pagsamba rito.”

Verse 73

अन्येऽपि ये जनास्तच्च पूजयंति प्रभक्तितः । चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां ते प्रयांतु त्रिविष्टपम्

“At ang iba pang mga tao, na sumasamba rito nang may malalim na debosyon sa ika-labing-apat na araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra—nawa’y makarating sila sa Triviṣṭapa (kalangitan).”

Verse 74

एतल्लिंगं न जानंति नराः सिद्ध्यभिकांक्षिणः । विशंति विवरं तेन हाटकेश्वरकांक्षया

“Ang mga taong naghahangad ng siddhi ay hindi nakikilala ang liṅga na ito; at sa pagnanais kay Hāṭakeśvara, pumapasok sila sa isang siwang o lungga dahil sa pagkakamaling iyon.”

Verse 76

मुच्यंते मानवास्तद्वच्छतानंदेश्वरादपि । तस्मिन्दिने विहितया ताभ्यां चैव प्रपूजया

“Gayundin, ang mga tao ay napapalaya rin sa pamamagitan ni Śatānandeśvara—sa wastong pagsambang itinakda para sa kapwa (dalawang) banal na anyo sa araw na iyon.”

Verse 77

विश्वामित्र उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु व्याप्तः स्वर्गोऽखिलो नृप । मानुषैरपि पापाढ्यैः सर्वधर्मविवर्जितैः

Wika ni Viśvāmitra: “Sa mismong panahong ito, O hari, napuno ang buong langit, maging ng mga taong hitik sa kasalanan at ganap na walang dharma.”

Verse 78

न कश्चित्कुरुते यज्ञं तीर्थ यात्रामथापरम् । न व्रतं नियमं चैव दानस्यापि कथामपि

“Walang nagsasagawa ng yajña; ni walang naglalakbay bilang paglalakbay-dambana sa mga tīrtha. Walang panata, walang disiplina—at ni usapan man tungkol sa pagkakawanggawa ay wala.”

Verse 79

अपि पापसमोपेता लिंगस्यास्य प्रभावतः । परदारोद्भवा त्पापादहिल्येश्वरदर्शनात्

Kahit ang taong nabibigatan sa kasalanan—sa bisa ng liṅga na ito—ay napapalaya sa kasalanang dulot ng paglapastangan sa pag-aasawa ng iba, sa pagtanaw lamang kay Ahilyeśvara.

Verse 80

ततो भीताः सुराः सर्वे सस्पर्धैर्मानुषैर्वृताः । प्रोचुः पुरंदरं गत्वा व्यथया प्रया युताः

Pagkaraan, natakot ang lahat ng mga deva, napalibutan ng mga taong punô ng paglalaban-laban; nagtungo sila kay Purandara (Indra) at isinalaysay ang kanilang dalamhati, nilamon ng pangamba.

Verse 81

मर्त्यलोके सहस्राक्ष सर्वे धर्माः क्षयं गताः । अपि पापसमाचारा अभ्येत्य पुरुषा इह

“O May Sanlibong Mata (Indra), sa daigdig ng mga mortal, ang lahat ng dharma ay humihina; maging ang mga taong namumuhay sa kasalanan ay dumarating dito (sa banal na pook na ito).”

Verse 82

अस्माभिः सह गर्वाढ्याः स्पर्धां कुर्वंति सर्वदा । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे लिंगत्रयमनुत्तमम्

Namamaga sa kapalaluan, lagi silang nakikipagpaligsahan kahit sa amin. Sa banal na pook ng Hāṭakeśvara ay may tatlong liṅga na walang kapantay, pinakadakila.

Verse 83

यत्स्थितं स्थापितं तत्र गौतमेन महात्मना । सपुत्रेण सदारेण तस्य पूजाप्रभावतः

Yaong (liṅga/banal na pagtatatag) na nakatindig doon ay itinindig ng dakilang kaluluwang si Gautama—kasama ang kanyang anak at asawa; at sa bisa ng kanyang pagsamba…

Verse 84

अपि पापसमाचारा इहागच्छंति तेऽखिलाः । यमस्य नरकाः सर्वे सांप्रतं शून्यतां गताः

Kahit yaong namumuhay sa kasalanan ay pawang dumarating dito; kaya ang lahat ng impiyerno ni Yama, sa ngayon, ay naging walang laman.

Verse 85

गौतमेन समानीतः पातालाद्धाटकेश्वरः । तपसा तोषयित्वा तु तत्र स्थाने सुरेश्वरः

Si Hāṭakeśvara ay iniahon ni Gautama mula sa Pātāla; at nang malugod sa pag-austeridad, ang Panginoon ng mga diyos ay nananahan sa mismong pook na iyon.

Verse 86

तत्प्रभावादयं जातो व्यवहारो धरातले

Sa bisa ng banal na presensiyang iyon, ang ganitong kalagayan ay sumibol sa ibabaw ng daigdig.

Verse 87

एवं ज्ञात्वा प्रवर्तंते यथा यज्ञास्तथा कुरु । तैर्विना नैव तृप्तिः स्यादस्माकं च कथंचन

Sa pagkaalam nito, sila’y kumikilos ayon dito; kaya isagawa ang mga yajña gaya ng nararapat. Kung wala ang mga yajña, hindi kami magkakamit ng ganap na kasiyahan sa anumang paraan.

Verse 89

गत्वा धरातलं सर्वे ममादेशाद्द्रुतं ततः । स्वशक्त्या वारयध्वं भो गौतमेश्वरपूजकान्

Kaya, sa aking utos, kayong lahat ay magmadaling bumaba sa lupa; at sa sarili ninyong kapangyarihan, O mga diyos, pigilan ang mga sumasamba kay Gautameśvara.

Verse 90

अहिल्येश्वरदेवस्य शतानंदेश्वरस्य च । शक्रादेशं तु संप्राप्य ते गता धरणीतले

Matapos tanggapin ang utos ni Śakra, sila’y bumaba sa lupa, sa mga dambana ni Panginoong Ahilyeśvara at ni Śatānandeśvara.

Verse 91

कामादिका नरान्भेजुर्गौतमेश्वरपूजकान् । तथाऽहिल्येश्वरस्यापि शतानंदेश्वरस्य च

Si Kāma at ang iba pang pagnanasa ay sumalakay sa mga tao—maging sa mga sumasamba kay Gautameśvara, at gayundin sa mga deboto ni Ahilyeśvara at Śatānandeśvara.

Verse 92

ततो भूयो मखा जाताः समग्रे धरणीतले । संपूर्णदक्षिणाः सर्वे वतानि नियमास्तथा

Pagkaraan, muling lumaganap ang mga yajña sa buong daigdig—lahat ay may ganap na dakṣiṇā; at gayundin ay isinagawa ang mga vrata at niyama, ang mga panata at disiplina.

Verse 93

तीर्थयात्रा जपो होमो याश्चान्याः सुकृतक्रियाः । एतत्सर्वं मया ख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि धराधिप

Ang paglalakbay-dambana sa mga banal na tīrtha, ang japa, ang homa, at iba pang gawang may kabutihang-loob—lahat ng ito’y aking ipinahayag, sapagkat ako’y tinanong mo, O panginoon ng lupa.

Verse 94

गयाकूप्यनुषंगेण शक्रगौतमचेष्टितम् । बालमण्डनमाहात्म्यं शक्रेश्वरसमन्वितम्

Kaugnay ng Gayākūpī, aking isinalaysay ang mga gawa ni Śakra (Indra) at ni Gautama; at ang kadakilaan ng Bālamaṇḍana, kalakip ang salaysay tungkol kay Śakreśvara.

Verse 95

इन्द्रस्य स्थापनं मर्त्ये अहिल्याख्यानमेव च । गौतमेश्वरमाहात्म्यं तथाहिल्येश्वरस्य च

Isinalaysay ko rin ang pagtatatag ni Indra sa daigdig ng mga tao, at ang salaysay ni Ahalyā; ang kadakilaan ni Gautameśvara, at gayundin ni Ahilyeśvara.

Verse 96

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं श्रद्धया परया युतः । स मुच्येत्पातकात्सद्यः परदारसमुद्भवात्

Sinumang dumirinig nito araw-araw, na may sukdulang pananampalataya, ay agad na napapalaya sa kasalanang nagmumula sa paglapastangan sa asawa ng iba.

Verse 98

तच्छ्रुत्वा वासवस्तत्र समाहूय च मन्मथम् । क्रोधं लोभं तथा दंभं मत्सरं द्वेषसंयुतम्

Pagkarinig niyon, si Vāsava (Indra) ay tumawag doon kay Manmatha (Kāma), at isinama ang poot, kasakiman, pagkukunwari, inggit, at poot na may pagkamuhi.

Verse 208

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये गौतमेश्वराहिल्येश्वर शतानन्देश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ika-208 kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan nina Gautameśvara, Ahilyeśvara, at Śatānandeśvara,” sa Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, sa loob ng ikaanim na Nāgara Khaṇḍa ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā.