
Ang kabanatang ito ay sunod-sunod na diyalogo na nagtatatag ng “saligang-batas” ng Indra Mahotsava. Unang inilalarawan ni Viśvāmitra ang kapangyarihang nagpapadalisay ng tīrtha—ang gantimpala ng banal na pagligo at ang tiyak na takdang panahon nito. Nagtanong si Ānarta kung bakit limang gabi lamang ang pagsamba kay Indra sa lupa at saang panahon ito nararapat idaos. Isinalaysay ni Viśvāmitra ang pangyayari kina Gautama at Ahalyā: nagkasala si Indra at isinumpa ni Ṛṣi Gautama (nawala ang pagkalalaki, nagkaroon ng sanlibong marka sa mukha, at banta na mabibiyak ang ulo kung sasambahin sa daigdig); si Ahalyā ay naging bato, at umurong si Indra. Nang mabagabag ang sansinukob dahil sa pagkawala ng paghahari ni Indra, nakiusap si Bṛhaspati at ang mga diyos kay Gautama; namagitan si Brahmā (kasama sina Viṣṇu at Śiva), itinuro ang pagpipigil ayon sa dharma at ang bisa ng pagpapatawad, habang pinananatili ang kabanalan ng binigkas na salita. Bahagyang pinawi ang sumpa: tumanggap si Indra ng mga sangkap na nagmula sa tupa/kambing, at ang mga marka sa mukha ay naging mga “mata,” kaya tinawag siyang Sahasrākṣa (May Sanlibong Mata). Hiniling ni Indra na maibalik ang pagsambang mula sa tao; itinatag ni Gautama ang limang-gabing pagdiriwang (pañcarātra) sa lupa, na may pangakong kabutihang panlipunan—kalusugan, walang taggutom, walang pagbagsak ng pamahalaan—sa mga lugar na tumutupad nito. May tuntuning ritwal: huwag sambahin ang imahen ni Indra; sa halip, itindig ang tungkod na mula sa puno (yāṣṭi) sa pamamagitan ng mga mantrang Veda, at ang pagsasagawa ng vrata ay inuugnay sa pagwawasto ng asal at pagkalaya sa ilang kasalanan. Sinasabi ng phalaśruti na ang pagbigkas o pakikinig ay nagbibigay ng isang taong kalayaan sa karamdaman; ang arghya-mantra ay nakapapawi rin ng tiyak na demerito.
Verse 1
विश्वामित्र उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि नराधिप । बालमंडनमाहात्म्यं सर्वपातकनाशनम्
Wika ni Viśvāmitra: “O hari, nasabi ko na sa iyo ang lahat ng iyong itinanong—ang kadakilaan ng Bālamaṇḍana na pumupuksa sa bawat kasalanan.”
Verse 2
यत्रैकस्मिन्नपि स्नाने कृते पार्थिवसत्तम । सर्वेषां लभ्यते पुण्यं तीर्थानां स्नानसंभवम् । माघमासे त्रयोदश्यां शुक्लपक्ष उपस्थिते
“Sa pook na iyon, O pinakamainam sa mga hari, kahit isang pagligo lamang ay nagkakaloob sa lahat ng kabutihang dulot ng pagligo sa maraming tīrtha—lalo na kapag dumarating ang ikalabintatlong araw ng maliwanag na kalahati sa buwan ng Māgha.”
Verse 3
आनर्त उवाच । कस्माच्छक्रस्य संस्थानं पंचरात्रं धरातले । नाधिकं जायते तेषां यथान्येषां दिवौकसाम्
Sinabi ni Ānarta: “Bakit ang pananatili ni Śakra (Indra) sa lupa ay limang gabi lamang? Bakit hindi ito humahaba para sa kanya gaya ng sa ibang naninirahan sa langit?”
Verse 4
वर्षांते कानि चाहानि येषु शक्रो धरातले । समागच्छति को मास एतत्सर्वं ब्रवीहि मे
“Sa pagtatapos ng tag-ulan, sa anong mga araw dumarating si Śakra sa lupa? Sa anong buwan siya dumarating? Ipagpaliwanag mo sa akin ang lahat ng ito.”
Verse 5
विश्वामित्र उवाच । श्रूयतामभिधास्यामि कथा मेनां धराधिप । पंचरात्रात्परं शक्रो यथा न स्याद्धरातले
Wika ni Viśvāmitra: “Makinig ka, O panginoon ng lupa; isasalaysay ko sa iyo ang kuwentong ito upang luminaw kung bakit si Śakra ay hindi nananatili sa lupa nang lampas sa limang gabi.”
Verse 6
आसीत्पूर्वं बृहत्कल्पे जयत्सेनः सुरेश्वरः । त्रैलोक्यस्य समस्तस्य स्वामी दानवदर्पहा
Noong unang panahon, sa dakilang kalpa, may Panginoon ng mga deva na si Jayatsena—tagapamahala ng buong Tatlong Daigdig at tagadurog ng pagmamataas ng mga asura.
Verse 7
त्रैलोक्ये सकले पूजां भजमानः सदैव हि । कस्यचित्त्वथ कालस्य गौतमस्य मुनेः प्रिया
Tunay ngang siya’y laging sinasamba sa buong Tatlong Daigdig. Pagkaraan, sa isang panahon, (may) minamahal na asawa ng pantas na si Gautama—
Verse 8
अहिल्यानाम भार्याऽभूद्रूपे णाप्रतिमा भुवि । तां दृष्ट्वा चकमे शक्रः कामदेववशं गतः
Ang pangalan niya’y Ahilyā, isang asawang walang kapantay ang ganda sa lupa. Nang makita siya, si Śakra (Indra) ay nagnais, napasailalim sa kapangyarihan ni Kāma, ang diyos ng pagnanasa.
Verse 9
नित्यमेव समागत्य स्वर्गलोकात्स कामभाक् । गौतमे निर्गते राजन्समिदिध्मार्थमेव हि । दर्भार्थं फलमूलार्थं स्वयमेव महात्मभिः
Palibhasa’y nilalamon ng pagnanasa, paulit-ulit siyang bumababa mula sa langit. O Hari, hinihintay niya ang sandaling lumabas si Gautama upang mamulot ng panggatong at mga patpat, o mangalap ng damong darbha, mga bunga at ugat—mga gawaing isinasagawa mismo ng mga dakilang rishi.
Verse 11
तच्छ्रुत्वा सहसा तूर्णं गौतमो गृहमभ्यगात् । यावत्पश्यति देवेशं सह पत्न्या समागतम्
Nang marinig iyon, si Gautama ay biglang nagmadaling umuwi. Pagdating niya, nakita niya ang Panginoon ng mga deva na kasama ang kanyang asawa.
Verse 12
शक्रोऽपि गौतमं दृष्ट्वा पलायनपरायणः । निर्जगामाश्रमात्तस्माद्विवस्त्रोऽपि भयाकुलः
Maging si Śakra, nang makita si Gautama, ay nagtuon lamang sa pagtakas; sa matinding pangamba, nagmadali siyang lumabas sa ashram na iyon, kahit walang kasuotan.
Verse 13
अहिल्यापि भयत्रस्ता दृष्ट्वा भर्तारमागतम् । अधोमुखी स्थिता राजंस्तदा व्याकुलितेंद्रिया
Si Ahilyā man ay nanginig sa takot nang makita ang pagdating ng kanyang asawa; O Hari, nakatungo siyang nakatayo, at ang kanyang mga pandama’y naguluhan sa dalamhati.
Verse 14
गौतमोऽपि च तद्दृष्ट्वा सम्यग्भार्याविचेष्टितम् । ददौ शापं महाराज कोपसंरक्तलोचनः
O Hari, si Gautama man, nang malinaw na makita ang di-wastong ginawa na may kinalaman sa kanyang asawa, ay namula ang mga mata sa galit at nagwika ng sumpa.
Verse 15
यस्माच्छक्र पापकर्म कृतमीदृग्विगर्हितम् । भार्या मे दूषिता साध्वी तस्मादवृषणो भव
“O Śakra, sapagkat ginawa mo ang makasalanan at kasuklam-suklam na gawaing ito—dinungisan mo ang aking asawang banal—kaya maging ikaw ay mawalan ng bayag.”
Verse 16
सहस्रं च भगानां ते वक्त्रे भवतु मा चिरम् । येन त्वं विप्लवं यासि त्रैलोक्ये सचराचरे
“At di magtatagal, nang walang pagkaantala, lumitaw nawa sa iyong mukha ang sanlibong tanda ng yoni; sa gayon, ikaw ay magiging sanhi ng kahihiyan sa tatlong daigdig, sa gumagalaw at di-gumagalaw.”
Verse 17
अपरं मर्त्यलोकेऽत्र यद्यागच्छसि वासव । पूजाकृते ततो मूर्धा शतधा ते भविष्यति
Bukod pa rito, O Vāsava, kung muli kang pumarito sa daigdig ng tao, kapag lumapit ka upang magsagawa ng pagsamba, ang iyong ulo ay mahahati sa sandaang bahagi.
Verse 18
एवं शप्त्वा च तं शक्रं ततोऽहिल्यामुवाच सः । कोपसंरक्तनेत्रस्तु भर्त्सयित्वा मुहुर्मुहुः
Matapos niyang sumpain si Śakra nang gayon, saka niya kinausap si Ahalyā; namumula sa galit ang kanyang mga mata at paulit-ulit niya itong sinaway at pinagalitan.
Verse 19
यस्मात्पापे त्वया कर्म कृतमेतद्विगर्हितम् । तस्माच्छिलामयी भूत्वा त्वं तिष्ठ वसुधातले
Sapagkat ikaw, O makasalanan, ay gumawa ng gawang ito na hinahamak, kaya maging-bato ka at manatili sa ibabaw ng lupa.
Verse 20
ततः सा तत्क्षणाज्जाता तस्य भार्या शिलात्मिका । इन्द्रोऽपि च परित्यक्तो वृषणाभ्यां तथाऽभवत्
Pagkaraan, sa mismong sandaling iyon, ang kanyang asawa ay naging may likas na bató; at si Indra man, na naalisan ng kanyang dalawang bayag, ay naging gayon din.
Verse 21
सहस्रभगचिह्नस्तु वक्त्रदेशे बभूव ह
Tunay nga, lumitaw sa bahagi ng kanyang mukha ang tanda ng sanlibong “bhaga”.
Verse 22
अथ मेरोः समासाद्य कंदरं विजनं हरिः । सव्रीडः सेवते नित्यं न जगाम निजां पुरीम्
Pagkaraan, si Hari (Indra), nang marating ang isang yungib na liblib at tahimik sa Bundok Meru, ay nanahan doon sa palagiang kahihiyan at hindi na nagbalik sa sarili niyang lungsod.
Verse 23
ततो देवगणाः सर्वे सोद्वेगास्तेन वर्जिताः । नो जानंति च तत्रस्थं कन्दरान्वेषणे रताः ओ
Pagdaka, ang lahat ng pangkat ng mga diyos, nababalisa dahil iniwan sila niya, ay hindi nalalaman kung saan siya nananatili at abala sa paghahanap sa mga yungib.
Verse 24
पीड्यंते दानवै रौद्रैः स्वर्गे जाते विराजके
Nang si Virājaka ay lumitaw sa langit, ang mababangis na mga Dānava ay nagsimulang mang-api (sa mga daigdig).
Verse 25
एतस्मिन्नन्तरे जीवः शक्राण्या भयभीतया । सोद्वेगया परिपृष्टः क्व गतोऽथ पुरंदरः
Samantala, si Jīva ay balisang tinanong ni Śakrāṇī (Indrāṇī), na nanginginig sa takot: “Saan nagtungo si Purandara (Indra)?”
Verse 26
अथ जीवश्चिरं ध्यात्वा दृष्ट्वा तं ज्ञानचक्षुषा । जगाम सहितो देवैः प्रोवाचाथ सुनिष्ठुरम्
Pagkatapos, si Jīva ay nagmuni-muni nang matagal at, sa mata ng kaalamang espirituwal, ay nakita siya; saka siya sumama sa mga diyos at nagsalita nang mariin.
Verse 27
किमित्थं राज्यभोगांस्त्वं त्यक्त्वा विजनमाश्रितः । किं त्वया विहितं ध्यानं किं रौद्रं संश्रितं तपः
“Bakit mo tinalikuran ang mga ligaya ng paghahari at nagkubli sa pag-iisa? Anong uri ng pagninilay (dhyāna) ang iyong isinagawa, at anong mabagsik na pag-aayuno at pagtitika (tapas) ang iyong pinili?”
Verse 28
बृहस्पतेर्वचः श्रुत्वा भगवक्त्रः पुरंदरः । प्रोवाच लज्जया युक्तो दीनो बाष्पपरिप्लुतः
Nang marinig ang mga salita ni Bṛhaspati, si Purandara (Indra), nakayuko ang mukha, ay nagsalita—punô ng hiya, lugmok, at nilulunod ng mga luha.
Verse 29
नाहं राज्यं करिष्यामि त्रैलोक्येऽपि कथंचन । पश्य मे यादृशी जाता ह्यवस्था गौतमान्मुनेः
“Hindi ko tatanggapin ang paghahari—kahit sa tatlong daigdig—sa anumang paraan. Masdan mo ang kalagayang sinapit ko dahil sa muni na si Gautama.”
Verse 31
मर्त्यलोकोद्भवा पूजा नष्टा मम बृहस्पते । गौतमस्य मुनेः शापात्कस्मिंश्चित्कारणांतरे
“O Bṛhaspati, ang pagsamba na nagmula sa daigdig ng mga tao para sa akin ay naglaho na; dahil sa sumpa ng muni na si Gautama, sa pamamagitan ng isang sanhi na sumingit.”
Verse 32
तच्छ्रुत्वा देवराजस्य बृहस्पतिरुवाचह । दुःखेन महता युक्तः सर्वैर्देवैः समावृतः । गौतमस्य समीपे च गत्वा प्रोवाच तं स्वयम्
Nang marinig ito mula sa hari ng mga deva, nagsalita si Bṛhaspati. Taglay ang matinding dalamhati at napalilibutan ng lahat ng mga deva, nagtungo siya kay Gautama at siya mismo ang kumausap sa kanya.
Verse 33
एतच्छक्रपरित्यक्तं त्रैलोक्यमपि चाखिलम् । पीड्यते दानवैर्विप्र नष्टयज्ञोत्सवक्रियम्
O brāhmaṇa, ang buong tatlong daigdig—na iniwan ni Śakra (Indra)—ay inaapi ng mga Dānava, at winasak ang mga ritwal ng yajña at mga pagdiriwang.
Verse 34
नैष वांछति राज्यं स्वं लज्जया परया युतः । तस्मादस्य प्रसादं त्वं यथावत्कर्तुमर्हसि । अनुग्रहेण शापस्य मम वाक्याद्द्विजोत्तम
Hindi niya ninanais ang sarili niyang kaharian, sapagkat siya’y puspos ng malalim na hiya. Kaya, O pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang, ipagkaloob mo nang wasto ang iyong biyaya—sa mahabaging pagluwag ng sumpa—ayon sa aking pakiusap.
Verse 35
तच्छ्रुत्वा गौतमः प्राह न मे वाक्यं भवेन्मृषा । न वाक्यं लोपयिष्यामि यदुक्तं स्वयमेव हि
Nang marinig iyon, sinabi ni Gautama: “Hindi magiging kasinungalingan ang aking salita. Hindi ko babawiin ang aking sariling sinabi.”
Verse 36
ततः प्रोवाच ते विष्णुः स्वयं चापि महेश्वरः । तथा देवगणाः सर्वे विनयावनता स्थिताः
Pagkaraan, nagsalita si Viṣṇu sa kanya, at si Maheśvara man ay nagsalita nang personal; at ang lahat ng pangkat ng mga deva ay nakatayo roon, nakayuko sa pagpapakumbaba.
Verse 37
अन्यथा ब्रह्मणो वाक्यं न ते कर्तुं प्रयुज्यते । तस्मात्कुरुष्व विप्रेन्द्र शापस्यानुग्रहं हरेः
Kung hindi gayon, ang salita ni Brahmā ay hindi nararapat na isakatuparan mo. Kaya, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, gawing biyaya ang sumpa—alang-alang kay Hari (Viṣṇu).
Verse 38
दृष्ट्वा तन्मनसो दार्ढ्यं सुरा विष्णुपुरोगमाः । ब्रह्मणोंऽतिकमभ्येत्य तस्मै सर्वं न्यवेदयन्
Nang makita ang tibay ng kanyang pasiya, ang mga diyos na pinangungunahan ni Viṣṇu ay lumapit kay Brahmā at buong paggalang na iniulat sa Kanya ang lahat ng nangyari.
Verse 39
शापं शक्रस्य संजातं तथा तस्मान्महामुनेः
Isinalaysay din nila ang sumpang sumibol para kay Śakra (Indra), at gayundin ang pangyayaring nagmula sa dakilang muni.
Verse 40
यथा विडंबना जाता देवराजस्य गर्हिता । तथा च दानवैः सर्वं त्रैलोक्यं व्याकुलीकृतम्
Isinalaysay nila kung paanong ang kahiya-hiyang paghamak ay dumapo sa hari ng mga diyos; at dahil doon, ginulo ng mga Dānava ang buong tatlong daigdig.
Verse 41
यथा न कुरुते राज्यं व्रीडितः स शचीपतिः । तच्छ्रुत्वा पद्मजस्तूर्णं हरिशंभुसमन्वितः
Isinalaysay nila na ang panginoon ni Śacī (Indra), dahil sa hiya, ay hindi na ipinagpatuloy ang kanyang paghahari. Pagkarinig nito, ang Lotus-born (Brahmā) ay agad na umalis, kasama sina Hari at Śambhu (Śiva).
Verse 42
जगाम तत्र यत्रास्ते दुःखितः पाकशासनः । गौतमं च समानीय तत्रैव च पितामहः
Pumaroon siya sa kinaroroonan ni Pākaśāsana (Indra) na nakaupo sa dalamhati; at doon din, dinala ng Matandang Ama (Brahmā) si Gautama.
Verse 43
ततः प्रोवाच प्रत्यक्षं देवानां वासवस्य च । अयुक्तं देवराजेन विहितं मुनिसत्तम
Pagkaraan, sa harapan mismo ng mga diyos at ni Vāsava (Indra), sinabi niya: “O pinakadakilang muni, ang ginawa ng hari ng mga diyos ay hindi nararapat.”
Verse 44
यत्ते प्रदूषिता भार्या कामोपहतचेतसा । न ते दोषोऽस्ति यच्छप्तश्छिद्रे चास्मिन्पुरंदरः । परं प्रशस्यते नित्यं मुनीनां परमा क्षमा
“Sapagkat ang iyong asawa ay nilapastangan ng taong ang isip ay dinaig ng pagnanasa, wala kang kasalanan sa pagsumpa sa kanya—lalo na’t si Puraṃdara ay kumilos dahil sa pagkukulang sa dharma. Gayunman, ang sukdulang pagpapatawad ng mga muni ay laging pinupuri.”
Verse 45
यथा त्रैलोक्यराज्यं स्वं प्रकरोति शतक्रतुः । त्वया स्वयं प्रसादेन तथा नीतिर्विधीयताम्
“Kung paanong si Śatakratu (Indra) ay muling nababawi at naitatatag ang kanyang paghahari sa tatlong daigdig, gayon din, sa iyong tuwirang biyaya, ipag-utos nawa ang wastong landas ng pagkilos.”
Verse 46
दत्त्वाऽस्य वृषणौ भूयो नाश यित्वा भगानिमान् । मर्त्यलोके गतिश्चास्य यथा स्यात्तत्समाचर
“Matapos ibalik muli ang kanyang mga bayag, at saka wasakin ang mga ‘bhaga’ (mga tanda/mata) na ito, kumilos ka nang sa gayon ay maging nararapat ang kanyang kapalaran sa daigdig ng mga mortal.”
Verse 47
तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां स मुनिर्देवगौरवात् । वृषणौ मेषसंभूतौ योजयामास तौ तदा
Nang marinig ang kanilang mga salita, ang muning iyon—dahil sa paggalang sa mga diyos—ay saka ikinabit sa kanya ang isang pares ng bayag na nagmula sa isang lalaking tupa.
Verse 48
तान्भगान्पाणिना स्पृष्ट्वा चक्रे नेत्राणि सन्मुनिः । ततः प्रोवाच तान्देवान्गौतमश्च महातपाः
Hinipo ng banal na muni ang mga ‘bhaga’ na iyon sa kanyang kamay at ginawa itong mga mata. Pagkaraan, si Gautama, ang dakilang asceta, ay nagsalita sa mga diyos na iyon.
Verse 49
सहस्राक्षो मया शक्रो निर्मितोयं सुरोत्तमाः । स मेषवृषणश्चापि स्वं च राज्यं करिष्यति । शोभाऽस्य नेत्रजा वक्त्रे सुरम्या संभविष्यति
“O pinakamainam sa mga diyos, nilikha ko ang Śakra na ito bilang ‘Sahasrākṣa’, ang may sanlibong mata. Bagama’t taglay niya ang mga bayag ng lalaking tupa, tunay na mapangangalagaan niya ang sariling kaharian; at isang kaaya-ayang ningning, isinilang mula sa mga matang iyon, ang sisikat sa kanyang mukha.”
Verse 50
पुंस्त्वं च मेषजोत्थाभ्यां वृषणाभ्यां भविष्यति । न च मर्त्ये गतिश्चास्य पूजार्थं संभविष्यति
“Ang kanyang pagkalalaki ay mananatili dahil sa dalawang bayag na isinilang mula sa lalaking tupa; ngunit hindi siya magkakaroon ng landas sa daigdig ng tao upang tumanggap ng pagsamba ng mga mortal.”
Verse 51
एतस्मिन्नन्तरे जातः सहस्राक्षः पुरंदरः । शोभया परया युक्तो मुनेस्तस्य प्रभाव तः
Sa sandaling iyon, si Puraṃdara (Indra) ay naging ‘Sahasrākṣa’, ang may sanlibong mata; at sa kapangyarihan ng muning iyon, siya’y pinagkalooban ng kagandahang di-mapapantayan.
Verse 52
ततः संगृह्य पादौ च गौतमस्य महात्मनः । प्रोवाच वचनं शक्रः सर्वदेवसमागमे
Pagkatapos, niyakap ni Śakra ang dalawang paa ng dakilang-loob na si Gautama at nagsalita ng mga salitang ito sa kapulungan ng lahat ng mga diyos.
Verse 53
दुर्लभा मर्त्यलोकोत्था पूजा ब्राह्मणसत्तम । सा मे तव प्रसादेन यथा स्यात्तत्समाचर
O pinakadakilang Brahmana, ang pagsamba na nagmumula sa daigdig ng mga mortal ay bihirang makamtan. Kumilos ka upang, sa iyong biyaya, ang gayong pagsamba ay dumating sa akin.
Verse 54
त्रैलोक्यपतिजा संज्ञा मा नाशं यातु मे द्विज । प्रसादात्तव सा नित्यं यथा स्यात्तद्विधीयताम्
O dalawang-beses-na-ipinanganak, huwag sanang maglaho ang aking tawag na “Panginoon ng tatlong daigdig.” Sa iyong biyaya, nawa’y manatili sa akin ang titulong iyon magpakailanman—ipag-utos nawa ito.
Verse 55
तच्छ्रुत्वा लज्जयाविष्टः कृपया चाथ सन्मुनिः । तमूचे सर्वदेवानां प्रत्यक्षं पाकशासनम्
Pagkarinig niyon, ang banal na muni—nababalot ng hiya ngunit ginising ng habag—ay nagsalita kay Indra, ang tagapagparusa kay Pāka, na hayag na nakatayo sa harap ng lahat ng mga diyos.
Verse 56
पंचरात्रं च ते पूजा मर्त्यलोके भविष्य ति । अनन्यां तृप्तिमभ्येषि यथा चैव तु वत्सरम्
At sa daigdig ng mga mortal, magkakaroon ng limang-gabing pagsamba para sa iyo. Sa pamamagitan nito, makakamtan mo ang isang natatangi at walang kapantay na kasiyahan—na wari’y sa loob ng isang buong taon.
Verse 57
यत्र देशे पुरे ग्रामे पंचरात्रं महोत्सवः । तत्र संवत्सरं यावन्नीरोगो भविता जनः
Sa alinmang lupain—lungsod man o nayon—na idinaraos ang dakilang pagdiriwang na Pañcarātra sa loob ng limang gabi, ang mga tao roon ay magiging malaya sa karamdaman sa loob ng isang taon.
Verse 58
आधयो व्याधयो नैव न दुर्भिक्षं कथंचन । न च राज्ञो विनाशः स्यान्नैव लोकेऽसुखं क्वचित्
Sa kahariang iyon, walang pagdurusang pangkaisipan at walang sakit sa katawan; walang taggutom ng anumang uri; walang pagkapuksa ng hari; at saanman sa nasasakupan, walang pagdurusa.
Verse 59
यत्र स्थाने महो भावी तावकश्च पुरंदर । प्रभूतपयसो गावः प्रभविष्यंति तत्र च । सुभिक्षं सुखिनो लोकाः सर्वोपद्रववर्जिताः
O Puraṃdara, saanmang pook gaganapin ang dakilang pagdiriwang na iyo, doon uunlad ang mga bakang sagana sa gatas; magiging masagana ang pagkain, magiging maligaya ang mga tao, at mawawala ang lahat ng kapahamakan.
Verse 60
इन्द्र उवाच । यद्येवं शरदि प्राप्ते सर्व सत्त्वमनोहरे । सप्तच्छदसमाकीर्णे बन्धूकसुविराजिते
Wika ni Indra: “Kung gayon—pagdating ng taglagas, na kaaya-aya sa isipan ng lahat ng nilalang, na napupuno ng mga bulaklak na saptacchada at nagniningning sa mga bulaklak na bandhūka—”
Verse 61
मालतीगन्धसंकीर्णे नवसस्यसमाकुले । चंद्रज्योत्स्नाकृतोद्द्योते षट्पदाराव संकुले
“—punô ng halimuyak ng mālatī, sagana sa bagong ani, naliliwanagan ng liwanag ng buwan, at umaalingawngaw sa ugong ng mga bubuyog—”
Verse 62
कुमुदोत्पलसंयुक्ते तत्र स्यात्सुमहोत्सवः । येन बालोऽपि वृद्धोऽपि संहृष्टस्तत्समाचर
“—ginayakan ng mga lotus na kumuda at utpala—magkaroon nawa roon ng isang pinakadakilang pagdiriwang; isagawa mo ito nang sa gayon ang bata man o matanda ay mapuspos ng galak.”
Verse 63
गौतम उवाच । अद्य श्रवणनक्षत्रे तव दत्तो महोत्सवः । वैष्णवे पुण्यनक्षत्रे सर्वपापविवर्जिते
Wika ni Gautama: “Ngayong araw, sa ilalim ng bituing Śravaṇa, ipinagkaloob sa iyo ang dakilang pagdiriwang—sa mapalad na nakṣatra ng Vaiṣṇava, na dalisay at malaya sa lahat ng kasalanan.”
Verse 64
त्वया मे धर्षिता भार्या पौष्णे नक्षत्रसंज्ञिते । तस्मिन्भविष्यति व्यक्तं तव पातः पुरंदर
“Nilapastangan mo ang aking asawa nang umiiral ang nakṣatrang tinatawag na Pauṣṇa; kaya, O Puraṃdara, ang pagbagsak mo ay mahahayag sa mismong panahong iyon.”
Verse 65
येनैषा मामकी कीर्तिस्तावकं वक्तु कर्म तत् । विख्यातिं यातु लोकेऽत्र न कश्चित्पापमाचरेत्
Ipahayag nawa ang gawa mong iyon, na siyang nag-iingat sa aking dangal. Nawa’y sumikat ito sa daigdig na ito, at nawa’y walang sinuman dito ang gumawa ng kasalanan.
Verse 66
श्रवणादीनि पंचैव नक्षत्राणि पृथक्पृथक् । तव पूजाकृते पंच क्रतुतुल्यानि तानि च । भविष्यंति न संदेहः सर्वतीर्थमयानि च
Ang limang nakṣatra na nagsisimula sa Śravaṇa—bawat isa’y magkakaiba—kapag ipinangilin para sa pagsamba sa iyo, ay magiging katumbas ng limang handog na Vedic. Walang pag-aalinlangan, taglay nila ang bisa ng lahat ng banal na tīrtha.
Verse 67
यो यं काममभिध्याय पूजां तव करिष्यति । विशेषात्फलपुष्पैश्च स तं कृत्स्नमवाप्नुयात्
Sinumang magnilay ng isang ninanais at magsagawa ng pagsamba sa iyo—lalo na sa pag-aalay ng mga prutas at bulaklak—ay makakamtan ang hangaring iyon nang ganap.
Verse 68
परं मूर्तिर्न ते पूज्या कुत्रापि च भविष्यति । त्वया मे दूषिता भार्या ब्राह्मणी प्राणसंमता
Wala nang ibang anyo o larawan mo ang sasambahin saanman. Sapagkat nilapastangan mo ang aking asawa—isang babaeng Brāhmaṇa, na mahal ko gaya ng sariling buhay.
Verse 69
तस्माद्वृक्षोद्भवां यष्टिं ब्राह्मणा वेदपारगाः । तावकैः सकलैर्मंत्रैः स्थापयिष्यंति शक्तितः
Kaya nga, ang mga Brāhmaṇa na dalubhasa sa Veda ay, sa pamamagitan ng lahat ng iyong mga mantra, ay magtatatag nang wasto ng isang tungkod na mula sa punongkahoy, ayon sa kanilang lakas at ritwal.
Verse 70
पंचरात्रविधानेन यथान्येषां दिवौकसाम् । ततः संक्रमणं कृत्वा पूजा मर्त्यसमुद्भवा । त्वया ग्राह्या सहस्राक्ष तृप्तिश्चैव भविष्यति
Ayon sa pamamaraan ng Pañcarātra, gaya ng sa ibang mga diyos sa langit; at pagkaraan ng ritong saṅkramaṇa, ang pagsamba na nagmumula sa mga mortal ay dapat mong tanggapin, O May Sanlibong Mata; at tiyak na darating ang kasiyahan.
Verse 71
यो यथा चैव ते यष्टिं सुप्तामुत्थापयिष्यति । तस्य तस्याधिका सिद्धिः संभविष्यंति वासव
Sinumang sa anumang paraan ang gumising at mag-angat sa iyong natutulog na tungkod, sa gayong sukat din lalong dakilang tagumpay ang lilitaw para sa kanya, O Vāsava (Indra).
Verse 72
पंचरात्रव्रतरतो यो ब्रह्मचर्यपरायणः । प्रकरिष्यति ते पूजां फलपुष्पैर्यथोदितैः
Sinumang tapat sa panatang Pañcarātra at matatag sa brahmacarya ay magsasagawa ng iyong pagsamba sa mga bungang-kahoy at bulaklak, ayon sa itinakda.
Verse 73
परदारकृतात्पापात्स सर्वान्मुक्तिमेष्यति
Mula sa lahat ng kasalanang nagmumula sa pakikiapid sa asawa ng iba, siya ay makakamit ang paglaya (moksha).
Verse 74
नमः शक्राय देवाय शुनासीराय ते नमः । नमस्ते वज्रहस्ताय नमस्ते वज्रपाणये
Pagpupugay kay Śakra, ang banal na dewa; pagpupugay sa iyo, Śunāsīra. Pagpupugay sa iyo na may hawak na vajra sa kamay; pagpupugay sa iyo, tagapagdala ng vajra.
Verse 76
यश्चेदं तव संवादं मया सार्धं पुरंदर । कीर्तयिष्यति सद्भक्त्या तथैवाकर्णयिष्यति
O Purandara (Indra), sinumang may tapat na debosyon na aawit o bibigkas ng pag-uusap mong ito kasama ko, at gayundin ay makikinig dito, (ay magkakamit ng ipinahayag na gantimpala).
Verse 77
तस्य संवत्सरं यावन्नैव रोगो भविष्यति । तच्छ्रुत्वा विबुधाः सर्वे तथेत्युक्त्वा प्रहर्षिताः
Para sa taong iyon, sa loob ng isang buong taon ay walang sakit na lilitaw. Nang marinig ito, ang lahat ng mga diyos ay nagsabi, “Gayon nga,” at nagalak.
Verse 78
जग्मुः शक्रं समादाय पुनरेवामरावतीम् । गौतमोऽपि निजा वासं गतः कोपसमाश्रितः
Isinama nila si Śakra (Indra) at muling nagbalik sa Amarāvatī. Si Gautama naman ay bumalik sa sarili niyang tahanan, puspos ng galit.
Verse 207
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्य इन्द्रमहोत्सववर्णनंनाम सप्तोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa gayon, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, sa ikaanim na aklat—ang Nāgara Khaṇḍa—sa Māhātmya ng banal na pook ng Hāṭakeśvara, nagtatapos ang ika-207 kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Pista ni Indra.”
Verse 785
मन्त्रेणानेन यश्चार्घ्यं तव शक्र प्रदास्यति । परदारकृतं पापं तस्य सर्वं प्रयास्यति
O Śakra (Indra), sinumang sa pamamagitan ng mantrang ito ay mag-aalay sa iyo ng arghya (banal na pagbubuhos na handog), ang lahat ng kasalanang nagawa niya sa paglapastangan sa higaan ng pag-aasawa ng iba ay mapapawi.