Adhyaya 204

Verse 1

आनर्त उवाच । प्रोक्ताऽस्माकं त्वया विप्र शुद्धिर्नागरसंभवा । वंशजा विस्तरेणैव यथा पृष्टोऽसि सुव्रत

Sinabi ni Ānarta: O brahmana, ipinaliwanag mo sa amin ang pagdadalisay ng Nāgara na nagmumula sa angkan, nang buong detalye, tulad ng itinanong sa iyo, O ikaw na may mahuhusay na panata.

Verse 2

सांप्रतं शीलजां ब्रूहि नष्टवंशश्च यो भवेत् । पितामहं न जानाति न च मातामहीं निजाम् । तस्य शुद्धिः कथं कार्या नागरोऽस्मीति यो वदेत्

Ngayon ipaliwanag ang pagdadalisay na nakabatay sa pag-uugali (śīla): kung ang angkan ng isang tao ay nawala—hindi niya kilala ang kanyang lolo sa ama o ang kanyang sariling lola sa ina—paano gagawin ang pagdadalisay para sa isa na nagpapahayag, 'Ako ay isang Nāgara'?

Verse 3

विश्वामित्र उवाच । एतदर्थं पुरा पृष्टो भर्तृयज्ञश्च नागरैः । नष्टवंशकृते राजन्यथा पृष्टोऽस्मि वै त्व या

Wika ni Viśvāmitra: Dahil sa bagay na ito, noong unang panahon ay tinanong din si Bhartṛyajña ng mga Nāgara tungkol sa usaping naputol o nawala ang angkan—gaya ng pagtatanong mo sa akin ngayon, O hari.

Verse 4

भर्तृयज्ञ उवाच । नष्टवंशस्तु यो ब्रूयान्नागरोऽस्मीति संसदि । तस्य शीलं प्रविज्ञेयं ततः शुद्धिं समादिशेत्

Wika ni Bhartṛyajña: Kung ang isang naputol ang angkan ay magsabi sa kapulungan, ‘Ako ay isang Nāgara,’ dapat munang siyasatin nang mabuti ang kanyang śīla, ang kanyang asal at gawi; saka ipag-utos ang nararapat na paglilinis.

Verse 5

नागराणां तु ये धर्मा व्यवहाराश्च केवलाः । तेषु चेद्वर्तते नित्यं संभाव्यो नागरो हि सः

Ang sinumang palagiang namumuhay ayon sa mga dharma at wastong gawi sa lipunan na natatangi sa mga Nāgara, siya nga ay dapat kilalaning tunay at kagalang-galang na Nāgara.

Verse 6

तस्य शुद्धिकृते देयं धटं ब्राह्मणसत्तमाः । धटे तु शुद्धिमापन्ने ततोऽसौ शुद्धतां व्रजेत्

Para sa kanyang paglilinis, O pinakamahuhusay na brāhmaṇa, dapat ibigay ang isang dhaṭa. Kapag ang dhaṭa ay naging dalisay, siya mismo ay makakamtan ang kadalisayan.

Verse 7

श्राद्धार्हः कन्यकार्हश्च सोमार्हश्च विशेषतः । सामान्यपदयोग्यश्च समस्ते स्थानकर्मणि

Siya ay karapat-dapat tumanggap ng handog sa śrāddha, karapat-dapat sa mga ritwal ukol sa dalaga, at lalo na karapat-dapat sa mga ritwal na may kaugnayan kay Soma; at maaari rin siyang gumanap ng karaniwang tungkulin sa lahat ng ritwal ayon sa lugar at pagkakataon.

Verse 8

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि नरोत्तम । द्वितीया जायते शुद्धिर्यथा नष्टान्वये द्विजे । तस्माद्वद महाराज यद्भूयः श्रोतुमर्हसि

Sinabi ko na sa iyo ang lahat ng iyong itinanong, O pinakamahusay sa mga tao—kung paano umusbong ang pangalawang kadalisayan kahit para sa isang ipinanganak na muli na ang angkan ay naging malabo. Kaya, O dakilang hari, magsalita ka: ano pa ang nais mong marinig?

Verse 9

आनर्त उवाच । तस्मात्ते नागरा भूत्वा विप्राश्चाष्टकुलोद्भवाः । सर्वेषामुत्तमा जाताः प्राधान्येन व्यवस्थिताः

Sinabi ni Ānarta: 'Samakatuwid, matapos maging mga Nāgara, ang mga brāhmaṇa na iyon—na isinilang mula sa walong angkan—ay naging pinakamahusay sa lahat at naitatag sa kadakilaan.'

Verse 10

तपसः किं प्रभावः स तेषां वा यजनोद्भवः । विद्योद्भवोऽथवा विप्र किं वा दानसमुद्भवः

Ang kanila bang kadakilaan ay resulta ng pagpapakasakit, o isinilang mula sa sakripisyo? O ito ba ay nagmumula sa karunungan, O brāhmaṇa—o ito ba ay bunga ng mga gawa ng pagkakawanggawa?

Verse 11

विश्वामित्र उवाच । ते सर्वे गुणसंपन्ना यथान्ये नागरास्तथा । विशेषश्चापरस्तेषां ते शक्रेण प्रतिष्ठिताः

Sinabi ni Viśvāmitra: 'Silang lahat ay pinagkalooban ng mga birtud, tulad ng ibang mga Nāgara. Ngunit mayroon silang karagdagang katangian: sila ay itinatag ni Śakra (Indra).'

Verse 12

तेन ते गौरवं प्राप्ताः सर्वेषां तु द्विजन्मनाम्

Sa pamamagitan ng banal na pagtatatag na iyon, nakamit nila ang karangalan sa lahat ng mga ipinanganak na muli.

Verse 13

आनर्त उवाच । कस्मिन्काले तु ते विप्राः शक्रे णात्र प्रतिष्ठिताः । किमर्थं च वदास्माकं विस्तरेण महामते

Wika ni Ānarta: “Sa anong panahon itinatag dito ni Śakra (Indra) ang mga brāhmaṇa na iyon? At sa anong dahilan? Isalaysay mo sa amin nang lubos, O dakilang may isip.”

Verse 14

विश्वामित्र उवाच । हिरण्याक्ष इति ख्यातः पुराऽसीद्दानवो त्तमः । अभवत्तस्य संग्रामः शक्रेण सह दारुणः

Sinabi ni Viśvāmitra: “Noong unang panahon ay may isang dakilang Dānava na kilala sa pangalang Hiraṇyākṣa. Isang mabagsik na digmaan ang naganap sa pagitan niya at ni Śakra (Indra).”

Verse 15

तत्र देवासुरे युद्धे मृता भूरिदिवौकसः । दानवाश्च महाराज परस्परजिगीषवः

Sa digmaan ng mga Deva at mga Asura, marami sa mga naninirahan sa langit ang napatay; at ang mga Dānava rin, O dakilang hari, ay nabuwal—bawat panig ay nagsisikap na manaig sa kabila.

Verse 16

अथ ते दानवाः संख्ये शक्रेण विनिपातिताः । विद्याबलेन ताञ्छुक्रः सजीवान्कुरुते पुनः

Pagkaraan, ang mga Dānava na iyon ay napatumba sa labanan ni Śakra (Indra). Ngunit si Śukra, sa kapangyarihan ng banal na kaalaman, ay muling nagbigay-buhay sa kanila.

Verse 17

देवाश्च निधनं प्राप्ता न जीवंति कथंचन । कस्यचित्त्वथ कालस्य विष्णुं प्रोवाच वृत्रहा

Ngunit ang mga Deva na namatay ay hindi na muling nabubuhay sa anumang paraan. Pagkaraan ng ilang panahon, si Vṛtrahā (Indra) ay nagsalita kay Viṣṇu.

Verse 18

धारातीर्थमृतानां च प्रहारैः सन्मुखैः प्रभो । या गतिश्च समादिष्टा तां मे वद जनार्दन

O Panginoon—ipahayag mo sa akin, O Janārdana: ano ang itinakdang hantungan ng mga namatay sa Dhārātīrtha, na sa unahan ng labanan ay humarap sa mga hampas at sugod ng kaaway?

Verse 19

पराङ्मुखा मृता ये च पलायनपरायणाः । तेषामपि गतिं ब्रूहि यादृग्जायेतवाच्युत

At yaong mga namatay na nakatalikod, tanging pagtakbo ang nasa isip—sabihin mo rin sa akin, O Acyuta: anong kalagayan ang kanilang nararating?

Verse 20

विष्णुरुवाच । धारातीर्थमृतानां च सन्मुखानां महाहवे । यथा चोच्छिन्नबीजानां पुनर्जन्म न विद्यते

Wika ni Viṣṇu: Yaong mga namatay sa Dhārātīrtha sa dakilang digmaan, na humaharap sa kaaway—wala nang muling kapanganakan; gaya ng binhing naputol, hindi na muling sisibol.

Verse 21

ये पुनः पृष्ठदेशे तु हन्यते भयविक्लवाः । भुज्यमानाः परैस्ते च प्रेताः स्युस्त्रिदशाधिप

Ngunit ang mga pinaslang mula sa likuran, nanginginig sa takot at dinaig ng iba—sila’y nagiging preta (ligaw na espiritu), O panginoon ng Tatlumpu’t Tatlo (Indra).

Verse 22

इन्द्र उवाच । केचिद्देवा मृता युद्धे युध्यमानाश्च सन्मुखाः । तथैवान्ये मया दृष्टा हन्यमानाः पराङ्मुखाः । प्रेतत्वं दानवानां च सर्वेषां स्यान्न वा प्रभो

Sabi ni Indra: May ilang Deva na namatay sa digmaan habang nakikipaglaban nang harapan; gayundin, may nakita akong iba na pinaslang habang nakatalikod. Tungkol naman sa mga Dānava—magiging preta ba silang lahat, o hindi, O Panginoon?

Verse 23

विष्णुरुवाच । असंशयं सहस्राक्ष हता युद्धे पराङ्मुखाः । प्रेतत्वे यांति ते सर्वे देवा वा मानुषा यदि

Wika ni Viṣṇu: Walang alinlangan, O may sanlibong mata, yaong mga napatay sa digmaan habang nakatalikod at tumatalikod sa labanan ay pawang napapasa kalagayang preta—maging mga deva man o tao.

Verse 24

विषादग्नेः कुलघ्नानां तया चैवात्मघातिनाम् । दंष्ट्रिभिर्हतदेहानां शृंगिभिश्च सुरेश्वर । प्रेतत्वं जायते नूनं सत्यमेतदसंशयम्

Para sa mga nilamon ng apoy ng dalamhati, sa mga pumatay sa sariling angkan, gayundin sa mga nagpakamatay; at sa mga ang katawan ay pinaslang ng mga hayop na may pangil at ng mga nilalang na may sungay—O Panginoon ng mga deva—tiyak na sumisibol ang pagka-preta. Ito’y totoo, walang alinlangan.

Verse 25

इन्द्र उवाच । कथं तेषां भवेन्मुक्तिः प्रेतत्वाद्दारुणाद्विभो । एतन्मे सर्वमाचक्ष्व येन यत्नं करोम्यहम्

Sabi ni Indra: “O Panginoong sumasaklaw sa lahat, paano sila makakamit ang paglaya mula sa kakila-kilabot na kalagayang preta? Ipaliwanag Mo sa akin ang lahat, upang ako’y magsikap ayon dito.”

Verse 26

श्रीभगवानुवाच । तेषां संयुज्यते श्राद्धं कन्यासंस्थे दिवाकरे । कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां नभस्यस्य सुरेश्वर

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Para sa kanila, ang śrāddha ay dapat ganapin nang wasto kapag ang Araw ay nasa Kanyā (Virgo), sa ika-labing-apat na araw (caturdaśī) ng madilim na kalahati (kṛṣṇa-pakṣa) ng buwang Nabhasya (Bhādrapada), O Panginoon ng mga deva.”

Verse 27

गयायां भक्तिपूर्वं तु पितामहवचो यथा । ततः प्रयांति ते मोक्षं सत्यमेतदसंशयम्

Ngunit kapag ito’y ginawa sa Gayā nang may debosyon, ayon sa kautusan ni Pitāmaha (Brahmā), sila’y tutungo sa paglaya. Ito’y totoo, walang alinlangan.

Verse 28

इन्द्र उवाच । कस्मात्तत्र दिने श्राद्धं क्रियते मधुसूदन । शस्त्रैर्विनिहतानां च सर्वं मे विस्तराद्वद

Wika ni Indra: “O Madhusūdana, bakit isinasagawa ang śrāddha sa araw na iyon? At lalo na para sa mga napatay ng sandata—ipaliwanag mo sa akin ang lahat nang masinsinan.”

Verse 29

श्रीभगवानुवाच । भूतप्रेतपिशाचैश्च कूष्मांडै राक्षसैरपि । पुरा संप्रार्थितः शंभुर्दिने तत्र समागते । अद्यैकं दिवसं देव कन्यासंस्थे दिवाकरे

Sinabi ng Mapalad na Panginoon: “Noong unang panahon, pagdating ng araw na iyon, taimtim na nakiusap kay Śambhu ang mga bhūta, preta, piśāca, kūṣmāṇḍa, at rākṣasa: ‘O Deva, ngayon—kapag ang Araw ay nasa Kanyā—ipagkaloob mo sa amin ang iisang araw…’”

Verse 30

अस्माकं देहि येन स्यात्तृप्तिर्वर्षसमुद्भवा । प्रदत्ते वंशजैः श्राद्धे दीनानां त्वं दयां कुरु

“Ipagkaloob mo sa amin ang bagay na magdudulot ng aming kasiyahan sa buong taon. Kapag ang śrāddha ay inihahandog ng aming mga inapo, mahabag ka sa amin na mga dukha at abang nilalang.”

Verse 31

श्रीभगवानुवाच । यः करिष्यति वै श्राद्धमस्मिन्नहनि संस्थिते । कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां नभस्यस्य च वंशजः । भविष्यति परा प्रीतिर्यावत्संवत्सरः स्थितः

Sinabi ng Mapalad na Panginoon: “Sinumang inapo na magsasagawa ng śrāddha sa mismong araw na ito—sa caturdaśī ng madilim na kalahati (kṛṣṇa-pakṣa) ng buwan ng Nabhasya (Bhādrapada)—magkakaroon ng sukdulang kagalakan (para sa yumao) hangga’t tumatagal ang isang taon.”

Verse 32

यः पुनस्तु गयां गत्वा युष्मद्वंशसमुद्भवः । करिष्यति तथा श्राद्धं तेन मुक्तिमवाप्स्यथ

“Ngunit kung ang isang inapo na mula sa inyong angkan ay magtungo sa Gayā at magsagawa roon ng śrāddha sa gayunding paraan, sa pamamagitan niyon ay makakamtan ninyo ang mokṣa, ang paglaya.”

Verse 33

शस्त्रेण निहतानां च स्वर्गस्थानामपि ध्रुवम् । न करिष्यति यः श्राद्धं तस्मिन्नहनि संस्थिते

At tungkol sa mga napatay ng sandata—kahit tiyak na nakalagay na sa langit—sinumang hindi magsagawa ng śrāddha sa araw na yaon pagdating nito…

Verse 34

क्षुत्पिपासार्तदेहाश्च पितरस्तस्य दुःखिताः । स्थास्यंति वत्सरं यावदेतदाह पितामहः

Ang kanyang mga ninuno (pitara), na ang katawan ay pinahihirapan ng gutom at uhaw, ay mananatiling nagdurusa hanggang isang taon—gaya ng ipinahayag ni Pitāmaha (Brahmā).

Verse 35

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तस्मिन्नहनि कारयेत् । अन्यमुद्दिश्य तत्सर्वं प्रेतानामिह जायते

Kaya nga, sa buong pagsisikap ay ipagawa ang ritwal sa mismong araw na iyon; sapagkat anumang gawin dito na iniaalay sa iba, sa katotohanan ay nagiging para lamang sa mga preta (yumao) dito.

Verse 36

ततो भगवता दत्ता तेषां चैव तु सा तिथिः श्रा । द्धकर्मणि संजाते विना शस्त्रहतं जनम्

Pagkaraan, itinalaga ng Mapalad na Panginoon ang mismong tithi (araw sa buwan) na iyon para sa kanila; kapag isinasagawa ang śrāddha, gawin ito ayon doon—ngunit ibukod ang taong napatay ng sandata (may hiwalay na tuntunin).

Verse 37

संमुखस्यापि संग्रामे युध्यमानस्य देहिनः । कदाचिच्चलते चित्तं तीक्ष्णशस्त्रहतस्य च

Kahit ang mandirigmang nakikipaglaban nang harapan-sa-harapan sa digmaan, ang isip ay minsan ding nanginginig—lalo na yaong tinamaan at napatay ng matalim na sandata.

Verse 204

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्र माहात्म्ये शक्रविष्णुसंवादे प्रेतश्राद्धकथनंनाम चतुरधिकद्विशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa loob ng Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā, sa ikaanim na aklat, ang Nāgara Khaṇḍa—sa Māhātmya ng banal na pook na Śrī Hāṭakeśvara-kṣetra, sa pag-uusap nina Śakra at Viṣṇu, ang ika-204 na kabanata na pinamagatang “Paglalahad ng Preta-Śrāddha.”