Adhyaya 202
Ipinapakita ng Kabanata 202 ang isang usapang may tuntunin at etika: matapos ang kontekstong inihudyat ni Viśvāmitra, tinanong ng kapulungan ng mga brahmin ang isang tagapamagitan/tagahatol (madhyastha) tungkol sa pamantayan ng paghatol. Itinanong nila kung bakit dapat sumunod ang pasya sa pananalitang Veda sa halip na sa pahayag na mula sa tao, at kung bakit nagbibigay ang tagahatol ng “tatluhang tāla”. Sumagot si Bhartṛyajña sa pamamagitan ng paglalatag ng lohika ng pamamahala sa banal na pook (kṣetra), lalo na sa brahmaśālā: hindi dapat lumitaw ang kasinungalingang pananalita sa mga nāgara, at ang paulit-ulit na pagtatanong ay ginagamit hanggang makamit ang matatag na pagpapasya. Ipinaliwanag niya ang ugnayang sanhi-bunga—ang salitang napawalang-bisa ay sumisira sa māhātmya, nagbubunga ng galit, humahantong sa pagkapoot at kasalanang moral—kaya paulit-ulit na tinatanong ang tagahatol upang maiwasan ang pagkasira ng kaayusan ng pamayanan. Ang “tatluhang tāla” ay ipinaliwanag bilang kasangkapang pandisiplina: sa sunod-sunod na antas, pinipigil nito (1) pinsalang dulot ng di-wastong tanong at sagot, (2) galit, at (3) kasakiman, upang tumatag ang pagkakaisa ng kapulungan. Tinalakay rin kung bakit ang Atharvaveda, bagaman binibilang na “ikaapat”, ay itinuturing na “una” sa gamit: taglay nito ang malawak na kaalaman sa mga ritwal na pananggalang at panggawa (kabilang ang abhicārika), para sa kapakanan ng lahat ng daigdig, kaya ito ang unang sinasangguni para sa katuparan ng gawain (kārya-siddhi). Sa wakas, pinagbubuklod ang lahat bilang pagninilay sa etika ng pagtatanong at sa awtoritatibong pananalita sa loob ng kṣetra.
Shlokas
Verse 1
विश्वामित्र उवाच । तच्छ्रुत्वा ब्राह्मणाः सर्वे विनयावनताः स्थिताः । तं पप्रच्छुर्नरश्रेष्ठ कौतुकाविष्टचेतसः
Wika ni Viśvāmitra: Nang marinig iyon, ang lahat ng mga Brāhmaṇa ay tumindig na may kababaang-loob at paggalang; at—O pinakamainam sa mga tao—tinanuong nila siya, ang isip ay puspos ng masidhing pag-uusisa.
Verse 2
कस्यचिन्निर्णयो देयो मध्यस्थस्य द्विजोत्तमैः । वेदवाक्येन संत्यज्य वाक्यं मनुजसंभवम् ओ
Sa anumang usapin, ang pasya ay dapat ibigay ng mga pinakadakilang Brāhmaṇa sa pamamagitan ng isang tagapamagitan na walang kinikilingan—isinantabi ang opinyong pangtao at itindig ang hatol sa mga salita ng Veda.
Verse 3
कस्मात्तालत्रयं देयं मध्यगेन महात्मना । एतन्नः सर्वमाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः
“Bakit dapat ibigay ng dakilang-loob na tagapamagitan ang ‘tatlong tāla’ (tatluhang tanda o kabayaran)? Ipaliwanag mo sa amin ang lahat ng ito, sapagkat kami’y puspos ng matinding pag-uusisa.”
Verse 4
तच्छ्रुत्वा भर्तृयज्ञस्तु तानुवाच द्विजोत्तमान् । श्रूयतामभिधास्यामि यदेतत्कारणं स्थितम्
Nang marinig ito, nagsalita si Bhartṛyajña sa mga pinakadakilang dwija: “Makinig kayo—ipapaliwanag ko ang tiyak na dahilan na nakatindig sa likod ng kaugaliang ito.”
Verse 5
नासत्यं जायते वाक्यं नागराणां कथंचन । ब्रह्मशालास्थितानां च शुभं वा यदि वाऽशुभम्
Sa mga Nāgara, walang pananalitang nagiging di-totoo kailanman; lalo na sa mga nakaupo sa Brahmaśālā, maging mapalad man o di-mapalad ang bagay na pinag-uusapan.
Verse 6
वेदोक्तेः सवनैस्तस्माद्दर्शयंति द्विजोत्तमाः । इष्टं वा यदि वानिष्टं पृच्छमानस्य चा र्थिनः
Kaya nga, sa pamamagitan ng mga savana na itinakda ng Veda, inihahayag ng pinakadakilang mga brāhmaṇa sa humihiling na nagtatanong kung alin ang dapat na naisin—o alin ang dapat iwasan.
Verse 7
भूयोभूयस्ततः कुर्यान्मध्यस्थः स द्विजन्मनाम् । प्रश्नं तस्य निमित्तं च यावत्तस्य विनिर्णयः
Pagkaraan, ang tagapamagitan ay dapat magtanong nang paulit-ulit sa mga dvija, kasama ang mga pangyayari at dahilan ng tanong, hanggang sa makamit ang huling pasya.
Verse 8
ब्रह्मशालोपविष्टानां यदि वाक्यं वृथा भवेत् । माहात्म्यं नश्यते तेषां ततः क्रोधः प्रजायते
Kung ang mga salita ng mga nakaupo sa Brahmaśālā ay maging walang saysay o huwad, mawawasak ang kanilang māhātmya, ang banal na bisa; mula roon ay sisilang ang galit.
Verse 9
क्रोधात्सञ्जायते द्रोहो द्रोहात्पापस्य संगमः । एतस्मात्कारणाद्विप्रा मध्यस्थः पृच्छ्यते मुहुः
Mula sa galit ay sumisibol ang pagkapoot; mula sa pagkapoot ay dumarating ang pakikisama sa kasalanan. Kaya, O mga brāhmaṇa, ang tagapamagitan ay tinatanong nang paulit-ulit.
Verse 10
समुदायः समस्तानां यथा चैव प्रजायते । तदा तालत्रयं यच्च मध्यस्थः संप्रयच्छति
At kapag nabuo ang nagkakaisang pagkakasundo ng lahat, saka ipinagkakaloob ng tagapamagitan ang yaong ‘tatluhang tāla’ rin.
Verse 11
तासां तु पूर्वया कामं हंति पृच्छाप्रदायिनाम् । द्वितीयया तथा क्रोधं हंति लोभं तृतीयया
Sa tatlong ito, sa una ay napapawi ang pagnanasa sa mga dapat sumagot sa pagtatanong; sa ikalawa ay napapawi ang galit; sa ikatlo ay napapawi ang kasakiman.
Verse 12
एतस्मात्कारणाद्देयं तेन तालत्रयं द्विजाः
Dahil sa dahilang ito, O mga dalawang-ulit na isinilang, nararapat na ibigay ang ‘tālatraya’.
Verse 13
ब्राह्मणा ऊचुः । आथर्वणश्चतुर्थस्तु ब्राह्मणः परिकीर्तितः । स कस्मात्प्रथमः प्रश्नो नागराणां प्रकीर्तितः
Nagsalita ang mga Brāhmaṇa: “Ang Atharvan ay ipinahahayag na ikaapat sa mga Veda ng mga Brāhmaṇa. Bakit kung gayon ang Atharvan ang binabanggit na unang tanong sa mga Nāgara?”
Verse 14
भर्तृयज्ञ उवाच । आथर्वः प्रथमः प्रश्नो यस्मात्प्रोक्तो मया द्विजाः । तदहं संप्रवक्ष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः
Sinabi ni Bhartṛyajña: “O mga dalawang-ulit na isinilang, yamang ipinahayag kong ang Atharvan ang unang tanong, ipaliliwanag ko ngayon ang dahilan. Makinig kayo nang may matatag at taimtim na pagtuon.”
Verse 15
नेर्ष्या चैवात्र कर्तव्या स्वस्थानस्य विनाशनी । निरूपितं मया सम्यक्स्थानस्थस्य विशुद्धये
“Dito, huwag magtaglay ng paninibugho, sapagkat winawasak nito ang sariling katayuan. Ipinahayag ko ito nang wasto para sa paglilinis ng taong nananatili sa nararapat niyang tungkulin at kalagayan.”
Verse 16
ऋग्यजुःसामसंज्ञाख्या अग्निष्टोमादिका मखाः । पारत्रिकाः प्रवर्तंते नैहिकाश्चाभिचारिकाः
Ang mga paghahandog na kilala sa pangalang Ṛg, Yajus, at Sāman—gaya ng Agniṣṭoma—ay isinasagawa para sa bunga sa kabilang daigdig; at (ang ilan) ay para sa layunin sa mundong ito, kabilang ang mga ritong panangga at mga gawaing may pamimilit.
Verse 17
अथर्ववेदे तच्चोक्तं सर्वं चैवाभिचारिकम् । हिताय सर्वलोकानां ब्रह्मणा लोककारिणा
Ngunit sa Atharvaveda, ang lahat ng itinuturo—lalo na ang mga ritong pananggalang at mga gawaing may lakas—ay inihayag ni Brahmā, ang tagapaglikha ng mga daigdig, para sa kapakanan ng lahat ng nilalang.
Verse 18
अथर्ववेदः प्रथमं द्रष्टव्यः कार्यसिद्धये । एतस्मात्कारणादाद्यः स चतुर्थोऽपि संस्थितः
Upang maganap ang ninanais na gawain, ang Atharvaveda ang dapat sangguniin muna. Kaya’t bagaman ito’y itinatag bilang ikaapat sa bilang, sa bisa ng pagsasagawa ito’y itinuturing na “una”.
Verse 19
एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । पृच्छा संबंधजं सर्वमेकं कार्यं सदैव हि
O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-isinilang, sinabi ko na sa inyo ang lahat ayon sa itinatanong sa akin. Tunay, ang lahat ng nagmumula sa pagtatanong ay laging tumutungo sa iisang layon—ang wastong pagganap at pagkatupad.
Verse 202
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये भर्तृयज्ञवाक्यनिर्णयवर्णनंनाम द्व्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-202 kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Pagpapasya sa Pahayag ni Bhartṛyajña,” sa Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya ng ikaanim na aklat, ang Nāgara-khaṇḍa, sa loob ng Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong (taludtod).