Adhyaya 196
Isinalaysay ni Sūta ang isang pangyayaring pangmaharlikang etika na nakabalangkas sa diplomasya ng pag-aasawa. Nang makita ng hari ng Anarta na ang anak niyang si Ratnavatī ay dumating na sa dalaga at namumukod sa pambihirang kagandahan, pinag-isipan niya ang pananagutang ipakasal ang isang anak na babae. Ipinahayag ang babalang ayon sa dharma: ang pag-aalay ng anak sa isang lalaking hindi karapat-dapat dahil sa pagnanasa sa pakinabang at layunin (kārya-kāraṇa-lobha) ay mapanganib sa moralidad at nagbubunga ng masamang kapalaran. Dahil hindi siya makakita ng angkop na mapapangasawa, inutusan ng hari ang mga bantog na pintor na maglakbay sa buong daigdig at iguhit ang mga karapat-dapat na hari—batang-bata, marangal ang angkan, at may mga birtud—at iharap ang mga larawan kay Ratnavatī upang ang pagpili niya ay naaayon sa kaugalian at mabawasan ang pagkukulang ng ama. Sa mga ipinintang pinuno, si Bṛhadbala, hari ng Dāśārṇa, ang napiling nararapat. Pagkaraan, nagpadala ang hari ng Anarta ng pormal na mensahe upang anyayahan si Bṛhadbala sa kasal at ialok si Ratnavatī, na tanyag at sukdulang maganda. Nang matanggap ang panukala, nagalak si Bṛhadbala at agad na naglakbay kasama ang apat-na-sangay na hukbo patungo sa lungsod ng Anarteśa, hudyat ng pagsisimula ng paglalakbay ng pagkakampi na binabanggit sa pamagat ng kabanata.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । अथ तां यौवनोपेतां स्वसुतां प्रेक्ष्य पार्थिवः । अनौपम्येन रूपेण संयुक्तां वरवर्णिनीम् । आनर्तश्चिन्तयामास कन्यकां प्रददाम्यहम्
Wika ni Sūta: “Pagkaraan nito, ang hari ng Ānarta, nang makita ang sariling anak na dalaga na sumapit sa kabataan—taglay ang kagandahang walang kapantay at marikit na kutis—ay nagmuni-muni: ‘Kanino ko ipapakasal ang dalagang ito?’”
Verse 2
अनर्हाय च यो दद्या द्वराय निजकन्यकाम् । कार्यकारणलोभेन नरकं स प्रगच्छति
“Ngunit sinumang magbigay ng sariling anak na babae sa lalaking di karapat-dapat—dahil sa kasakiman sa pakinabang o lihim na layon—siya’y mapapasa-impiyerno.”
Verse 3
एवं चिंतयतस्तस्य महान्कालो व्यवस्थितः । न पश्यति च तद्योग्यं कंचिद्वरमनुत्तमम्
Habang siya’y nag-iisip nang gayon, lumipas ang mahabang panahon; ngunit wala siyang nakita ni isang lalaking ganap na karapat-dapat at angkop na maging mapapangasawa niya.
Verse 4
अथ संप्रेषयामास सर्वभूताश्रयेषु ये । चित्रकर्मणि विख्यातान्नरांश्चित्रकरांस्तदा
Pagkaraan, nagsugo siya ng mga tao—mga pintor na bantog sa sining ng pagguhit ng anyo—na makalalakad sa lahat ng tahanan ng mga nilalang.
Verse 5
गच्छध्वं मम वाक्येन सर्वा न्भूमितले नृपान् । लिखित्वा पट्टमध्ये तु दर्शयध्वं ततः परम्
“Humayo kayo ayon sa aking utos sa lahat ng mga hari sa ibabaw ng lupa. Iguhit sila sa gitna ng tela, at pagkatapos ay ipakita.”
Verse 6
सुताया मम येनाऽसौ दृष्ट्वाऽभीष्टं नराधिपम् । पत्यर्थं वरयेत्साध्वी मम दोषो भवेन्न हि
Upang ang aking anak na babae—pagkakita sa haring ninanais niya—ay makapili sa kanya bilang asawa; sa gayon, walang kapintasan na mapapasa akin.
Verse 7
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे चित्रकरास्तदा । प्रस्थिता धरणीपृष्ठे पार्थिवानां गृहेषु च
Nang marinig ang kanyang utos, ang lahat ng pintor ay nagsilakad sa ibabaw ng daigdig at pumasok sa mga tahanan ng mga hari.
Verse 8
ते लिखित्वा महीपाला न्यौवनस्थान्वयोऽन्वितान् । रूपौदार्यगुणोपेतान्दर्शयामासुरग्रतः । रत्नवत्याः क्रमेणैव तस्य भूपस्य शासनात्
Matapos iguhit ang mga hari—kabataang nasa kasibulan, pinagkalooban ng kagandahan, dangal, at mga kabutihan—ipinakita nila ang mga ito nang paisa-isa sa harap ni Ratnavatī, ayon sa utos ng haring iyon.
Verse 9
अथ तेषां तु सर्वेषां मध्ये राजा वृहद्बलः । दशार्णाधिपतिर्भव्यः पत्यर्थं च वृतस्तया
Pagkaraan, sa gitna nilang lahat, si Haring Vṛhadbala—ang mapalad na panginoon ng Daśārṇa—ang pinili niya upang maging asawa.
Verse 10
तदाऽनर्ताधिपो हृष्टः प्रेषयामास तं प्रति । विवाहार्थं सुविज्ञाय वाक्य मेतदुवाच ह
Noon, ang panginoon ng Anarta ay nagalak at nagsugo ng isang mensahero sa kanya; at nang malinaw na maunawaang ukol iyon sa pag-iisang-dibdib, sinabi niya ang mga salitang ito.
Verse 11
गच्छध्वं मम वाक्येन दशार्णाधिपतिं प्रति । वाच्यः स विनयाद्गत्वा विवाहार्थं ममांतिकम्
“Humayo kayo dala ang aking mensahe sa panginoon ng Daśārṇa. Pagdating ninyo nang may paggalang, sabihin sa kanya na pumarito sa aking harapan para sa pag-aasawa.”
Verse 12
समागच्छ निजां कन्यां येन यच्छाम्यहं तव । नाम्ना रत्नवतीं ख्यातां त्रैलोक्यस्यापि सुन्दरीम्
“Pumarito ka, upang maibigay ko sa iyo ang aking sariling anak na babae—si Ratnavatī na tanyag sa pangalan, kagandahang pinupuri maging sa tatlong daigdig.”
Verse 13
गत्वा स सत्वरं तत्र यत्र राजा बृहद्बलः । प्रोवाच सकलं वाक्यमानर्ताधिपतेः स्फुटम्
Dali-dali siyang nagtungo sa kinaroroonan ni Haring Bṛhadbala at malinaw na ipinahayag ang buong mensahe ng panginoon ng Anarta.
Verse 14
सोऽपि तत्सहसा श्रुत्वा तेषां वाक्यमनुत्तमम् । परमां तुष्टिमासाद्य प्रस्थितस्तत्पुरं प्रति । सैन्येन महता युक्तश्चतुरंगेण पार्थिवः
Siya man, nang biglang marinig ang kanilang walang kapantay na pahayag, ay napuspos ng dakilang kagalakan at naglakbay patungo sa lungsod na iyon—ang hari’y kasama ang napakalaking hukbong apat na sangay.
Verse 196
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये दशार्णाधिपतेर्बृहद्बलस्यानर्तेशपुरं प्रत्यागमनवर्णनंनाम षण्णवत्युत्तरशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos, sa banal na Skanda Mahāpurāṇa—sa kalipunang may walumpu’t isang libong taludtod—sa ikaanim na Nāgara Khaṇḍa, sa Māhātmya ng sagradong pook ng Hāṭakeśvara, ang ika-196 na kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng pagbabalik (paglalakbay) ni Haring Bṛhadbala ng Daśārṇa patungong Anarteśapura.”