Adhyaya 195

Verse 1

ऋषय ऊचुः । शूद्री च ब्राह्मणी चापि ये त्वया परिकीर्तिते । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तीर्थद्वयमनुत्तमम्

Wika ng mga rishi: “Ang Śūdrī (tīrtha) at ang Brāhmaṇī (tīrtha) na iyong binanggit—ang dalawang di-mapapantayang banal na tawiran sa sagradong pook ng Hāṭakeśvara…”

Verse 2

तत्कथं तत्र संजातं केन वा तद्विनिर्मितम् । एतच्च सर्वमाचक्ष्व विस्तरेण महामते

“Paano ito naganap doon, at sino ang nagtatag nito? Ipaliwanag mo ang lahat ng ito nang masinsinan, O dakilang-isip.”

Verse 3

पादुकाभ्यां समुत्पत्तिः श्रुताऽस्माभिः पुरा तव । वद तच्चापि माहात्म्यं ताभ्यां चैव समुद्भवम्

“Noon pa’y narinig namin mula sa iyo na may pinagmulan na kaugnay ng dalawang Pādukā. Ipagpahayag mo rin ang kanilang kadakilaan, at ang anumang sumibol mula sa dalawang iyon.”

Verse 4

सूत उवाच । पुरासीन्नागरो विप्रश्छांदोग्य इति विश्रुतः । यस्याऽन्वयेऽपि विप्रेन्द्राश्छान्दोग्या इति विश्रुताः

Wika ni Sūta: “Noong unang panahon ay may isang brāhmaṇa na Nāgara na tanyag sa pangalang Chāndogya. Maging ang mga pinakadakilang brāhmaṇa sa kanyang angkan ay kilala rin sa pangalang ‘Chāndogya’.”

Verse 5

सामवेदविदस्तस्य गृहस्थाश्रमधर्मिणः । पश्चिमे वयसि प्राप्ते कन्या जाता सुशोभना

“Siya’y dalubhasa sa Sāma Veda at tapat sa mga tungkulin ng āśrama ng maybahay. Nang siya’y dumating sa huling yugto ng edad, isinilang ang isang anak na babaeng marikit.”

Verse 6

सर्वैरपि गुणैर्युक्ता सर्वलक्षण लक्षिता । सप्तरक्ता त्रिगंभीरा पञ्चसूक्ष्माऽबृहत्कटिः

“Taglay niya ang lahat ng kabutihan at lahat ng mapalad na palatandaan—may pitong ‘pulang’ kagandahan, tatlong marangal na lalim, limang maseselang katangian, at baywang na hindi malapad.”

Verse 7

पद्मपत्रविशालाक्षी लंबकेशी सुशोभना । बिंबोष्ठी ह्रस्वलोमा च पूर्णचन्द्रसमप्रभा

“Malalaki ang kanyang mga mata na gaya ng talulot ng lotus; mahaba ang kanyang buhok; siya’y marilag at maningning—ang kanyang mga labi’y tulad ng bungang bimba, ang balahibo sa katawan ay pino at maikli, at ang liwanag niya’y kapantay ng kabilugan ng buwan.”

Verse 8

तस्या नाम पिता चक्रे ब्राह्मणीति द्विजोत्तमाः । यस्मात्सा ब्राह्मणैर्दत्ता मण्डपान्ते सुपूजितैः

Pinangalanan siya ng ama bilang “Brāhmaṇī”, O mga pinakadakilang dwija, sapagkat siya’y ipinagkaloob ng mga iginagalang na brāhmaṇa—na pinarangalan sa wastong pagsamba—sa loob ng isang maṇḍapa (pabilyon).

Verse 9

पश्चिमे वयसि प्राप्ते अपत्यरहितस्य च । ववृधे सा च तन्वङ्गी चन्द्रलेखा यथा तथा

Nang siya’y dumating sa huling yugto ng buhay at nanatiling walang supling, siya—ang may payat na mga sangkap—ay lumago na wari’y maselang guhit ng liwanag ng buwan.

Verse 10

शुक्लपक्षे तु संप्राप्ते जनलोचनतुष्टिदा । यस्मिन्नहनि संजाता छान्दोग्यस्य महात्मनः । आनर्ताधिपतेस्तस्मिंस्तादृग्रूपा सुताऽभवत्

Nang dumating ang maliwanag na kalahati ng buwan, siya—na nagbibigay-lugod sa paningin ng lahat—ay isinilang sa araw na yaon sa dakilang-loob na Chāndogya; at sa panginoon ng Ānarta ay ipinanganak ang isang anak na babaeng may gayong kagila-gilalas na ganda.

Verse 11

यस्याः कायप्रभौघेण सर्वं तत्सूतिकागृहम् । निशागमेऽपि संजातं रत्नौघैरिव सुप्रभम् । ततस्तस्याः पिता नाम चक्रे रत्नवतीति च

Dahil sa bugso ng liwanag mula sa kanyang katawan, ang buong silid ng panganganak ay nagningning—kahit dumating na ang gabi—na wari’y sinisinagan ng bunton ng mga hiyas. Kaya’t pinangalanan siya ng kanyang ama na ‘Ratnavatī’ rin.

Verse 12

अथ सख्यं समापन्ना ब्राह्मण्या सह सा शुभा । नैरन्तर्येण ताभ्यां च वियोगो नैव जायते

Pagkaraan, ang mapalad na dalaga ay nakipagkaibigan kay Brāhmaṇī; at sapagkat sila’y laging magkasama, hindi kailanman sumibol ang paghiwalay sa kanilang dalawa.

Verse 13

एकाशनं तथा शय्या एकान्नेन च भोजनम् । अष्टमेऽब्दे च संजाते पिता तस्या द्विजोत्तमाः

Iisa ang kanilang upuan at higaan, at iisang pagkain ang kanilang pinagsasaluhan. Pagdating ng ikawalong taon niya, ang kanyang ama—O pinakamainam sa mga dvija—ay nagsimulang magmuni sa kanyang kinabukasan.

Verse 14

विवाहं चिन्तयामास प्रदानाय वरे तथा । सा ज्ञात्वा चेष्टितं तस्य पितुर्दुःखसमन्विता

Nagsimulang pag-isipan ng ama ang kanyang pag-aasawa at ang pag-aalay sa kanya sa isang karapat-dapat na mapapangasawa. Nang malaman niya ang layon ng ama, napuno siya ng dalamhati.

Verse 15

सख्या वियोगभीता च प्रोचे रत्नवती तदा । अश्रुपूर्णेक्षणा दीना बाष्पगद्गदया गिरा

Pagkaraan, si Ratnavatī, takot na mahiwalay sa kanyang kaibigan, ay nagsalita—luha ang pumuno sa kanyang mga mata, lugmok ang loob, at ang tinig ay nabubulol sa hikbi.

Verse 16

सखि तातो विवाहं मे प्रकरिष्यति सांप्रतम् । विवाहितायाश्च सख्यं न भविष्यति कर्हिचित्

Sinabi niya: “O kaibigan, inaayos na ngayon ng aking ama ang aking pag-aasawa. At kapag ako’y naikasal na, ang ating pagkakaibigan ay hindi na muling magiging gaya ng dati.”

Verse 17

वज्रपातोपमं वाक्यं तस्याः श्रुत्वा सखी च सा । रुरोद कण्ठमाश्लिष्य स्नेहव्याकुलितेन्द्रिया

Nang marinig ang kanyang mga salitang tila hampas ng kulog, niyakap siya ng kaibigan sa leeg at umiyak; nalito ang mga pandama sa tindi ng pagmamahal.

Verse 18

अथ तद्रुदितं श्रुत्वा माता तस्या मृगावती । ससंभ्रमा समागत्य वाक्यमेतदुवाच ह

Pagdaka, nang marinig ang pag-iyak na iyon, ang kanyang ina na si Mṛgāvatī ay nagmadaling lumapit at nagsabi ng mga salitang ito.

Verse 19

किमर्थं रुद्यते पुत्रि केन ते विप्रियं कृतम् । करोमि निग्रहं येन तस्याद्यैव दुरात्मनः

“Anak kong babae, bakit ka umiiyak? Sino ang gumawa ng masama sa iyo? Sabihin mo, upang ngayong araw ding ito ay maparusahan ko ang masamang taong iyon.”

Verse 21

अनया रहिताहं च न जीवामि कथंचन । एतस्मात्कारणाद्देवि प्ररोदिमि सुदुःखिता

“Kung wala siya, hindi ako mabubuhay sa anumang paraan. Dahil dito, O ginang, ako’y tumatangis sa matinding dalamhati.”

Verse 22

मृगावत्युवाच । यद्येवं पुत्रि यत्र त्वं प्रयास्यसि पतेर्गृहे । तस्य राज्ञस्तु यो विप्रः पौरोहित्ये व्यवस्थितः

Sinabi ni Mṛgāvatī: “Kung gayon, anak ko—kapag ikaw ay tutungo sa bahay ng iyong asawa—may isang Brahmin ng haring iyon na nakatatag bilang punong pari ng palasyo.”

Verse 23

तस्य पुत्राय दास्यामि सखीमेनां तव प्रियाम् । तत्रापि येन ते संगो भविष्यत्यनया सह

“Ipagkakaloob ko ang mahal mong kaibigang ito sa anak ng punong pari, upang doon man ay magpatuloy ang inyong pagsasama.”

Verse 24

एवमुक्त्वा ततो राज्ञी छादोग्यं द्विजसत्तमम् । समानीयाब्रवीदेनं विनयावनता स्थिता

Pagkasabi nito, ipinatawag ng reyna si Chādogya, ang pinakadakilang Brahmin; at nakatayong may pagpapakumbaba at paggalang, siya’y nagsalita sa kanya.

Verse 26

तथा तव सुतायाश्च सुतेयं मम सुप्रिया । तस्मात्कुरु वचो मह्यं यच्च वक्ष्यामि सुव्रत

Gayon din, ang dalagang ito ay lubhang mahal sa akin, gaya ng pagkamahal mo sa iyong anak na babae. Kaya gawin mo ang aking hinihiling—O taong may mabubuting panata—at sundin ang aking ihahain.

Verse 27

यस्य मे दीयते कन्या कदाचिन्नृपतेरियम् । पुरोधास्तस्य यो विप्रस्तस्मै देया निजा सुता

Sinumang tao na balang araw ay pagkakalooban ng hari ng dalagang ito na aking anak upang ipakasal—ang sinumang Brahmin na siyang purohita, ang saserdoteng panghari niya—sa kanya rin dapat ibigay ang sarili kong anak na babae (sa pag-aasawa).

Verse 28

येन न स्यान्मिथो भेदस्ताभ्यां द्विजवरोत्तम । एकस्थाने स्थिताभ्यां च प्रसा दात्तव सत्तम

O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang, ipagkaloob mo ang iyong biyaya upang walang sumibol na alitan sa pagitan nilang dalawa; at nawa’y manatili silang magkasama sa iisang pook, O marangal na ginoo.

Verse 29

छांदोग्य उवाच । नागरो नागरं मुक्त्वा योऽन्यस्मै संप्रयच्छति । कन्यकां यः प्रगृह्णाति विवाहार्थं कथंचन

Sinabi ni Chāndogya: Kung ang isang Nāgara, na isinasantabi ang kaparehang Nāgara, ay ibinibigay (ang anak na babae) sa iba; o kung ang sinuman, sa anumang paraan, ay kumukuha ng isang dalaga para sa layunin ng pag-aasawa—

Verse 30

स पंक्तिदूषकः पापान्नागरो न भवेदिह । तस्मान्नाहं प्रदास्यामि कथंचिन्निजकन्यकाम् । अन्यस्मै नागरं मुक्त्वा निश्चयोऽयं मया कृतः

Siya’y nagiging makasalanan, isang “tagapagdungis ng hanay sa kainan,” at dito’y hindi na itinuturing na tunay na Nāgara. Kaya hindi ko, sa anumang paraan, ibibigay ang sarili kong anak na babae sa iba, na iniiwan ang kaparehang Nāgara—ito ang pasyang aking ginawa.

Verse 31

ब्राह्मण्युवाच । नाहं पतिं प्रयास्यामि कुमारी ब्रह्मचारिणी । देया प्रिया सखी यत्र तावद्यास्यामि तत्र च

Sinabi ng dalagang Brahmin: "Hindi ako pupunta sa isang asawa; ako ay isang dalagang nanumpa ng kalinisan. Kung nasaan ang aking minamahal na kaibigan, doon ako pupunta."

Verse 32

यदि तात बलान्मह्यं विवाहं त्वं करिष्यसि । विषं वा भक्षयिष्यामि साधयिष्यामि पावकम्

"Ama, kung pipilitin mo akong magpakasal, iinom ako ng lason o papasok sa apoy."

Verse 33

शस्त्रेण वा हनिष्यामि स्वदेहं तात निश्चयम् । एवं ज्ञात्वा तु तात त्वं यत्क्षमं तत्समाचर

"O tiyak na papatayin ko ang aking sarili gamit ang isang sandata. Sa pagkaalam nito, ama, gawin mo ang nararapat."

Verse 34

सूत उवाच । तस्यास्तं निश्चयं ज्ञात्वा स विप्रो दुःखसंयुतः । स्त्रीहत्यापाप भीतस्तु तां त्यक्त्वा स्वगृहं ययौ

Sinabi ni Suta: "Sa pagkaalam ng kanyang matatag na pasya, ang Brahmin na iyon, na puno ng lungkot at takot sa kasalanan ng pagpatay ng babae, ay iniwan siya at umuwi."

Verse 35

सापि रेमे तया सार्धं रत्नवत्या द्विजोत्तमाः । संहृष्टहृदया नित्यं संत्यक्तपितृसौहृदा

Siya rin ay namuhay nang masaya kasama si Ratnavati, O pinakamahusay sa mga Brahmin; laging masigla ang puso, na isinantabi ang pagmamahal sa kanyang ama.

Verse 36

यौवनं सा तु संप्राप्ता रूपेणाप्रतिमा भुवि

Paglipas ng panahon, siya’y sumapit sa kabataan; at sa kagandahan, wala siyang kapantay sa ibabaw ng lupa.

Verse 195

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये छान्दोग्यब्राह्मणकन्यावृत्तान्तवर्णनंनाम पञ्चनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod—sa ikaanim na Nāgara-khaṇḍa, sa Māhātmya ng banal na pook ng Hāṭakeśvara, ang ika-195 kabanata na tinatawag na “Paglalarawan ng salaysay tungkol sa anak na babae ng Chāndogya Brāhmaṇa.”

Verse 258

इयं तव सुता ब्रह्मन्सुताया मम सुप्रिया । न वियोगं सहत्यस्या मुहूर्तमपि भामिनी

“O Brahmana, ang anak mong babae ay lubhang mahal sa aking anak. Ang marilag na dalaga’y hindi makatiis ng pagkakawalay sa kanya, kahit isang sandali.”