Adhyaya 192

Verse 1

सूत उवाच । अथ श्रुत्वा महानादं वाद्यानां समुपस्थितम् । नारदः सम्मुखः प्रायाज्ज्ञात्वा च जननीं निजाम्

Sinabi ni Sūta: Nang magkagayon, nang marinig ang malakas na ugong ng mga instrumentong nagtipon doon, si Nārada ay dumulog nang tuwiran—sapagkat nakilala niya ang sarili niyang ina.

Verse 2

प्रणिपत्य स दीनात्मा भूत्वा चाश्रुपरिप्लुतः । प्राह गद्गदया वाचा कण्ठे बाष्पसमावृतः

Siya’y nagpatirapa; at sa pusong lugmok at binaha ng luha, nagsalita siya sa nanginginig na tinig, ang lalamunan ay nababalot ng hikbi.

Verse 3

आत्मनः शापरक्षार्थं तस्याः कोपविवृद्धये । कलिप्रियस्तदा विप्रो देवस्त्रीणां पुरः स्थितः

Pagkaraan, ang brāhmaṇa na si Kalipriya ay tumindig sa harap ng mga dalagang makalangit—upang ipagsanggalang ang sarili sa sumpa at upang lalo pang pasiklabin ang galit niya.

Verse 4

मेघगम्भीरया वाचा प्रस्खलंत्या पदेपदे । मया त्वं देवि चाहूता पुलस्त्येन ततः परम्

Sa tinig na malalim na parang ulap, at sa pananalitang nauutal sa bawat hakbang, sinabi niya: “O Diyosa, ikaw ay tinawag ko; at pagkaraan, tinawag ka rin ni Pulastya.”

Verse 5

स्त्रीस्वभावं समाश्रित्य दीक्षाकालेऽपि नागता

Sa pag-asa sa palusot na “likas na ugali ng babae,” hindi siya dumating—kahit sa oras ng dīkṣā, ang pagtatalaga.

Verse 6

ततो विधेः समादेशाच्छक्रेणान्या समाहृता । काचिद्गोपसमुद्भूता कुमारी देव रूपिणी

Pagkaraan, sa utos ni Vidhātṛ (Brahmā), dinala ni Śakra (Indra) ang isa pang dalaga—isinilang sa mga pastol ng baka, isang birheng hindi pa nag-aasawa, na may anyong maka-diyos.

Verse 7

गोवक्त्रेण प्रवेश्याथ गुह्यमार्गेण तत्क्षणात् । आकर्षिता महाभागे समानीताथ तत्क्षणात्

O lubhang mapalad, pumasok siya agad sa bibig ng baka sa lihim na daan; saka hinila palabas at kaagad na dinala (sa ritwal).

Verse 8

सा विष्णुना विवाहार्थं ततश्चैवानुमोदिता । ईश्वरेण कृतं नाम गायत्री च तवानुगम्

Pagkaraan, pinahintulutan siya ni Viṣṇu para sa pag-aasawa; at kay Īśvara (ang Panginoon), ipinangalan sa kanya ang “Gāyatrī,” upang sumama at umalalay sa iyo.

Verse 9

ब्राह्मणैः सकलैः प्रोक्तं ब्राह्मणीति भवत्वियम् । अस्माकं वचनाद्ब्रह्मन्कुरु हस्तग्रहं विभो

Ipinahayag ng lahat ng mga brāhmaṇa: “Tawagin siyang Brāhmaṇī.” Kaya, O Brahman—O Panginoon—ayon sa aming salita, isagawa mo ang paghawak sa kanyang kamay (ritwal ng kasal).

Verse 10

देवैः सर्वैः स सम्प्रोक्तस्ततस्तां च वराननाम् । ततः पत्न्युत्थधर्मेण योजयामास सत्वरम्

Nang siya’y masabihan ng lahat ng mga diyos, tinanggap niya ang dalagang may magandang mukha; at agad niyang iniugnay siya sa kanyang sarili ayon sa dharma at mga tungkuling kaakibat ng pag-aasawa.

Verse 11

किं वा ते बहुनोक्तेन पत्नीशालां समागता । रशना योजिता तस्या गोप्याः कट्यां सुरेश्वरि

Ngunit bakit pa pahabain? Dinala siya sa silid ng mga babae; at itinali sa kanyang baywang ang isang pamigkis—ang sinturon ng dalagang pastol ng baka—O Ginang ng mga diyos.

Verse 12

तद्दृष्ट्वा गर्हितं कर्म निष्क्रांतो यज्ञमण्डपात् । अमर्ष वशमापन्नो न शक्तो वीक्षितुं च ताम्

Nang makita niya ang gawaing dapat sisihin, lumabas siya mula sa mandapa ng paghahandog. Nilamon ng poot, hindi niya nagawang kahit tumingin man lamang sa kanya.

Verse 13

एतज्ज्ञात्वा महाभागे यत्क्षमं तत्समाचर । गच्छ वा तिष्ठ वा तत्र मण्डपे धर्मवर्जिते

Pagkaalam nito, O lubhang mapalad, gawin mo ang nararapat. Umalis ka man, o manatili roon—sa mandapang iniwan ng dharma.

Verse 14

तच्छ्रुत्वा सा तदा देवी सावित्री द्विजसत्तमाः । प्रम्लानवदना जाता पद्मिनीव हिमागमे

Nang marinig iyon, ang Diyosa Sāvitrī noon ay nanlumo ang mukha, O pinakamainam sa mga dalawang-beses-isinilang—gaya ng lotus na nanghihina sa pagdating ng taglamig.

Verse 15

लतेव च्छिन्नमूला सा चक्रीव प्रियविच्युता । शुचिशुक्लागमे काले सरसीव गतोदका

Naging gaya siya ng baging na naputol ang ugat, gaya ng babaeng cakravāka na nahiwalay sa minamahal; gaya ng lawa na naubos ang tubig pagdating ng maliwanag na panahon.

Verse 16

प्रक्षीणचन्द्रलेखेव मृगीव मृगवर्जिता । सेनेव हतभूपाला सतीव गतभर्तृका

Nagmistula siyang gaya ng papaliit na gasuklay ng buwan; gaya ng inahing usa na wala ang lalaking usa; gaya ng hukbong napatay ang hari; gaya ng tapat na asawa na nawalan ng kabiyak.

Verse 17

संशुष्का पुष्पमालेव मृतवत्सैव सौरभी । वैमनस्यं परं गत्वा निश्चलत्वमुपस्थिताम् । तां दृष्ट्वा देवपत्न्यस्ता जगदुर्नारदं तदा

Siya’y nanuyo gaya ng kuwintas ng mga bulaklak, gaya ng bakang Surabhī na namatayan ng guya. Sa sukdulang panlulumong bumalot sa kanya, siya’y naging hindi makakilos. Nang makita siya nang gayon, ang mga asawa ng mga diyos ay nagsalita kay Nārada noon.

Verse 18

धिग्धिक्कलिप्रिय त्वां च रागे वैराग्यकारकम् । त्वया कृतं सर्वमेतद्विधेस्तस्य तथान्तरम्

Kahihiyan sa iyo—O “minamahal ni Kali”—ikaw na nagbubunga ng paglayo sa pagnanasa (vairāgya) sa dapat sana’y may pag-ibig at pagkapit. Ikaw ang gumawa ng lahat ng ito, at gayundin ang pagwasak sa kautusang iyon ng Manlilikha (Vidhātṛ).

Verse 19

गौर्युवाच । अयं कलिप्रियो देवि ब्रूते सत्यानृतं वचः । अनेन कर्मणा प्राणान्बिभर्त्येष सदा मुनिः

Wika ni Gaurī: “O diyosa, ang isang ito—na tinatawag na ‘kali-priya’—ay nagsasalita ng mga salitang halong katotohanan at di-katotohanan. Sa gawi ring ito, ang muni ay laging nagtataguyod ng kanyang buhay.”

Verse 20

अहं त्र्यक्षेण सावित्रि पुरा प्रोक्ता मुहुर्मुहुः । नारदस्य मुनेर्वाक्यं न श्रद्धेयं त्वया प्रिये । यदि वांछसि सौख्यानि मम जातानि पार्वति

“O Sāvitri, noong una’y paulit-ulit akong pinaalalahanan ng Tatlong-Mata: ‘Minamahal, huwag kang magtiwala sa mga salita ng muni na si Nārada. Kung ninanais mo ang kaligayahang nagmumula sa akin, O Pārvatī.’”

Verse 21

ततःप्रभृति नैवाहं श्रद्दधेऽस्य वचः क्वचित् । तस्माद्गच्छामहे तत्र यत्र तिष्ठति ते पतिः

“Mula noon, kailanma’y hindi ko na pinaniwalaan ang kanyang mga salita. Kaya’t tayo’y pumaroon—sa kinaroroonan ng iyong asawa.”

Verse 22

स्वयं दृष्ट्वैव वृत्तांतं कर्तव्यं यत्क्षमं ततः । नात्रास्य वचनादद्य स्थातव्यं तत्र गम्यताम्

“Pag nakita natin mismo ang buong pangyayari, saka natin gagawin ang nararapat. Ngayon, huwag tayong manatili rito dahil lamang sa kanyang salita—magtungo tayo roon.”

Verse 23

सूत उवाच । गौर्या स्तद्वचनं श्रुत्वा सावित्री हर्षवर्जिता । मखमण्डपमुद्दिश्य प्रस्खलन्ती पदेपदे

Sabi ni Sūta: Nang marinig ni Sāvitrī ang mga salita ni Gaurī, siya—walang galak—ay nagtungo sa pabilon ng paghahandog, at natitisod sa bawat hakbang.

Verse 24

प्रजगाम द्विजश्रेष्ठाः शून्येन मनसा तदा । प्रतिभाति तदा गीतं तस्या मधुरमप्यहो

O pinakamainam sa mga dwija, nagpatuloy siya noon na walang laman ang isip. Maging ang kanyang awit na dati’y matamis ay waring naging iba at kakaiba sa sandaling iyon.

Verse 25

कर्णशूलं यथाऽयातमसकृद्द्विजसत्तमाः । वन्ध्यवाद्यं यथा वाद्यं मृदंगानकपूर्वकम्

O pinakadakila sa mga dwija, paulit-ulit nitong tinusok ang kanyang pandinig na parang matalim na kirot sa tainga. Para itong musikang tigang at walang ligaya, kahit may kasamang mṛdaṅga at mga tambol na malalakas.

Verse 26

प्रेतसंदर्शनं यद्वन्मर्त्यं तत्सा महासती । वीक्षितुं न च शक्रोति गच्छमाना तदा मखे

Gaya ng pagtanaw sa multo na di-matiis ng tao, gayon din si Sāvitrī, ang dakilang at dalisay na babae; habang patungo sa paghahandog (yajña), hindi niya magawang tumingin sa nagaganap doon.

Verse 27

शृंगारं च तथांगारं मन्यते सा तनुस्थितम् । वाष्पपूर्णेक्षणा दीना प्रजगाम महासती

Inakala niyang ang pag-aayos at palamuti ay parang nagliliyab na baga sa kanyang katawan. Luhaan ang mga mata, nagpatuloy ang dakilang banal na babae, lugmok sa dalamhati.

Verse 28

ततः कृच्छ्रात्समासाद्य सैवं तं यज्ञमंडपम् । कृच्छ्रात्कारागृहं तद्वद्दुष्प्रेक्ष्यं दृक्पथं गतम्

Pagkaraan, sa matinding hirap, narating niya ang mismong mandapa ng yajña. Pumasok ito sa kanyang paningin na parang bilangguan na mahirap titigan, masakit pagmasdan.

Verse 29

अथ दृष्ट्वा तु संप्राप्तां सावित्रीं यज्ञमण्डपम् । तत्क्षणाच्च चतुर्वक्त्रः संस्थितोऽधोमुखो ह्रिया

Nang makita niyang dumating si Sāvitrī sa bulwagan ng paghahandog, sa sandaling iyon ang Apat-ang-Mukha (Brahmā) ay tumindig na nakayuko, nilamon ng hiya.

Verse 30

तथा शम्भुश्च शक्रश्च वासुदेवस्तथैव च । ये चान्ये विबुधास्तत्र संस्थिता यज्ञमंडपे

Gayundin, naroon si Śambhu (Śiva), si Śakra (Indra), at si Vāsudeva; kasama ang iba pang mga nilalang na makalangit, sila’y nakatindig sa bulwagan ng yajña.

Verse 31

ते च ब्राह्मणशार्दूलास्त्यक्त्वा वेदध्वनिं ततः । मूकीभावं गताः सर्वे भयसंत्रस्तमानसाः

Ang mga brāhmaṇa na tila mga tigre ay tumigil sa himig ng pagbigkas ng Veda; silang lahat ay napasailalim sa katahimikan, ang isip ay nanginginig sa takot.

Verse 32

अथ संवीक्ष्य सावित्री सपत्न्या सहितं पतिम् । कोपसंरक्तनयना परुषं वाक्यमब्रवीत्

Pagkaraan, nang makita ni Sāvitrī ang kanyang asawa na kasama ang isang kabiyak na karibal, namula sa galit ang kanyang mga mata at nagsalita siya ng mabibigat na salita.

Verse 33

सावित्र्युवाच । किमेतद्युज्यते कर्तुं तव वृद्ध तमाकृते । ऊढवानसि यत्पत्नीमेतां गोपसमुद्भवाम्

Wika ni Sāvitrī: “Paanong nararapat mong gawin ito, ikaw na matanda na at may gayong anyo—na kinuha mong asawa ang babaeng ito na isinilang sa angkan ng mga pastol ng baka?”

Verse 34

उभयोः पक्षयोर्यस्याः स्त्रीणां कांता यथेप्सिताः । शौचाचारपरित्यक्ता धर्मकृत्यपराङ्मुखाः

Sa magkabilang panig ng kanyang angkan, ang mga lalaking minamahal ng mga babae ay namumuhay ayon sa nais; tinalikuran nila ang kalinisan at wastong asal, at tumalikod sa mga tungkulin ng dharma.

Verse 35

यदन्वये जनाः सर्वे पशुधर्मरतोत्सवाः । सोदर्यां भगिनीं त्यक्त्वा जननीं च तथा पराम्

Sa angkang iyon, ang lahat ay nagdiriwang sa “batas ng mga hayop”; iniiwan nila maging ang tunay na kapatid na babae, at gayundin ang ina at iba pa.

Verse 36

तस्याः कुले प्रसेवंते सर्वां नारीं जनाः पराम् । यथा हि पशवोऽश्नंति तृणानि जलपानगाः

Sa kanyang angkan, ang mga tao’y lumalapit sa bawat babae nang walang pagpipigil at walang pagpili; gaya ng mga baka na papunta sa inuman ng tubig at kumakain ng damo sa daan.

Verse 37

तद्वदस्याः कुलं सर्वं तक्रमश्राति केवलम्

Gayundin, ang buong sambahayan niya ay nabubuhay na lamang sa buttermilk.

Verse 38

कृत्वा मूत्रपुरीषं च जन्मभोगविवर्जितम् । नान्यज्जानाति कर्तव्यं धर्मं स्वोदरसं श्रयात्

Kapag ang buhay ay ibinaba sa ihi at dumi—walang tunay na layon ng kapanganakan at walang mas mataas na kagalakan—wala na siyang alam na tungkulin kundi ang “dharma” na naglilingkod lamang sa sariling tiyan.

Verse 39

अन्त्यजा अपि नो कर्म यत्कुर्वन्ति विगर्हितम् । आभीरास्तच्च कुर्वंति तत्किमेतत्त्वया कृतम्

Kahit ang mga nasa pinakamababang kalagayan ay hindi gumagawa ng gawang hinahamak; ngunit ginagawa ito ng mga Ābhīra. Bakit mo nga ginawa ang bagay na ito?

Verse 40

अवश्यं यदि ते कार्यं भार्यया परया मखे । त्वया वा ब्राह्मणी कापि प्रख्याता भुवनत्रये

Kung tunay na kailangan mo ng asawa para sa handog na sakripisyo (mākha), piliin mo ang isang babaeng brāhmaṇa—yaong bantog sa tatlong daigdig.

Verse 41

नोढा विधे वृथा मुण्ड नूनं धूर्तोऽसि मे मतः । यत्त्वया शौचसंत्यक्ता कन्याभावप्रदूषिता

O ikaw na itinakda ng tadhana—walang saysay na lalaking ahit-ulo—sa aking palagay ikaw ay tunay na manlilinlang; sapagkat dahil sa iyo, tinalikuran niya ang kalinisan at nadungisan ang kanyang pagkadalaga.

Verse 42

प्रभुक्ता बहुभिः पूर्वं तथा गोपकुमारिका । एषा प्राप्ता सुपापाढ्या वेश्याजनशताधिका

Ang dalagang pastol ng baka na ito ay dati nang pinagsamantalahan ng marami; dumating siya rito na pasan ang mabigat na kasalanan—higit pa sa daan-daang patutot.

Verse 43

अन्त्यजाता तथा कन्या क्षतयोनिः प्रजायते । तथा गोपकुमारी च काचित्तादृक्प्रजायते

Gayon din, ang isang dalagang isinilang sa pinakamababang lahi ay maaaring ipanganak na may sinapupunang sugatan o nilapastangan; at maging sa mga dalagang pastol ng baka, may ilan ding ipinanganganak na gayon ang kalagayan.

Verse 44

मातृकं पैतृकं वंशं श्वाशुरं च प्रपातयेत् । तस्मादेतेन कृत्येन गर्हितेन धरातले

Sa pamamagitan ng gawang ito na karapat-dapat sisihin, ibinabagsak ng tao ang angkan sa ina, ang lahi sa ama, at maging ang sambahayan ng biyenan; kaya sa ibabaw ng daigdig, ang gawang ito’y hinahatulan.

Verse 46

पूजां ये च करिष्यंति भविष्यंति च निर्धनाः । कथं न लज्जितोसि त्वमेतत्कुर्वन्विगर्हितम्

Ang mga magsasagawa ng pagsamba sa ganitong paraan ay magiging dukha rin. Paano ka hindi nahihiya habang ginagawa ang gawang hinahatulan?

Verse 47

पुत्राणामथ पौत्राणामन्येषां च दिवौकसाम् । अयोग्यं चैव विप्राणां यदेतत्कृतवानसि

Ang ginawa mo ay di-karapat-dapat—sa harap ng mga anak at apo, sa harap ng iba pang nilalang sa langit, at lalo nang di-wasto sa harap ng mga brāhmaṇa.

Verse 48

अथ वा नैष दोषस्ते न कामवशगा नराः । लज्जंति च विजानंति कृत्याकृत्यं शुभाशुभम्

O marahil hindi ito ganap na kasalanan mo: ang taong hindi alipin ng pagnanasa ay marunong mahiya, at nauunawaan ang dapat gawin at di dapat gawin—ang mapalad at ang di-mapalad.

Verse 49

अकृत्यं मन्यते कृत्यं मित्रं शत्रुं च मन्यते । शत्रुं च मन्यते मित्रं जनः कामवशं गतः

Ang taong napasailalim sa pagnanasa ay napagkakamalang dapat gawin ang di dapat; inaakala niyang kaaway ang kaibigan, at kaibigan ang kaaway.

Verse 50

द्यूतकारे यथा सत्यं यथा चौरं च सौहृदम् । यथा नृपस्य नो मित्रं तथा लज्जा न कामिनाम्

Gaya ng walang katotohanan sa sugarol, gaya ng walang pagkakaibigan sa magnanakaw, at gaya ng haring walang tunay na kaibigan—gayon din, walang hiya ang mga inalipin ng pita.

Verse 51

अपि स्याच्छीतलो वह्निश्चंद्रमा दहनात्मकः । क्षाराब्दिरपि मिष्टः स्यान्न कामी लज्जते ध्रुवम्

Maaaring lumamig ang apoy, maaaring maging nagliliyab ang buwan, at maaaring tumamis ang dagat-alat—ngunit ang taong alipin ng pita, tiyak na walang hiya.

Verse 52

न मे स्याद्दुखमेतद्धि यत्सापत्न्यमुपस्थितम् । सहस्रमपि नारीणां पुरुषाणां यथा भवेत्

Hindi ito ang aking dalamhati—na may dumating na kapwa-asawa; sapagkat ang lalaki ay maaaring magkaroon kahit isang libong babae, gaya ng nalalaman.

Verse 53

कुलीनानां च शुद्धानां स्वजात्यानां विशेषतः । त्वं कुरुष्व पराणां च यदि कामवशं गतः

Lalo na sa mga babaeng marangal at dalisay, lalo na yaong mula sa sariling angkan—kung ikaw ay napasailalim sa pita, huwag mo ring gawin ito sa iba.

Verse 54

एतत्पुनर्महद्दुःखं यदाभीरी विगर्हिता । वेश्येव नष्टचारित्रा त्वयोढा बहुभर्तृका

Ngunit higit na malaking dalamhati ito—ang babaeng Ābhīrī ay napahiya at hinamak; parang bayarang babae, nasira ang kanyang asal—dahil sa pag-aasawa sa iyo, siya’y sinasabing may maraming asawa.

Verse 55

तस्मादहं प्रयास्यामि यत्र नाम न ते विधे । श्रूयते कामलुब्धस्य ह्रिया परिहृतस्य च

Kaya ako’y lalayo—sa pook na ni ang pangalan mo’y hindi man lamang maririnig, O Vidhī; sapagkat sinasabi na ang sakim sa pagnanasa ay itinatakwil ng Hriyā, ang banal na hiya at pagkamahinahon.

Verse 56

अहं विडंबिता यस्मादत्रानीय त्वया विधे । पुरतो देवपत्नीनां देवानां च द्विजन्मनाम् । तस्मात्पूजां न ते कश्चित्सांप्रतं प्रकरिष्यति

Ako’y napahiya at nilibak sapagkat dinala mo ako rito, O Vidhī—sa harap ng mga asawa ng mga deva, sa harap ng mga deva mismo, at sa harap ng mga dvija (mga ‘dalawang ulit na isinilang’). Kaya mula ngayon, wala nang magsasagawa ng pūjā para sa iyong karangalan.

Verse 57

अद्य प्रभृति यः पूजां मंत्रपूजां करिष्यति । तव मर्त्यो धरापृष्ठे यथान्येषां दिवौकसाम्

Mula sa araw na ito, sinumang magsasagawa ng pagsamba—pagsambang may kasamang mantra—ang taong iyon, bagaman mortal sa ibabaw ng lupa, ay makakamit ang kalagayang katulad ng ibang nananahan sa langit.

Verse 58

भविष्यति च तद्वंशो दरिद्रो दुःखसंयुतः । ब्राह्मणः क्षत्रियो वापि वैश्यः शूद्रोपि चालये

At ang angkan ng taong iyon ay magiging dukha at kalakip ang pagdurusa—maging siya man sa mundong ito ay brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, o maging śūdra—ganyan ang bunga sa banal na kalagayang ito.

Verse 59

एषाऽभीरसुता यस्मान्मम स्थाने विगर्हिता । भविष्यति न संतानस्तस्माद्वाक्यान्ममैव हि

Sapagkat ang anak na babae ng Ābhīra ay pinagsalitaan ng masama sa aking sariling dako, kaya—sa mismong aking mga salita—hindi magkakaroon ng supling ang mga may sala sa pangyayaring ito.

Verse 60

न पूजां लप्स्यते लोके यथान्या देवयोषितः

Sa mundong ito, hindi siya magkakamit ng dangal at pagsamba gaya ng ibang mga dalagang makalangit.

Verse 61

करिष्यति च या नारी पूजा यस्या अपि क्वचित् । सा भविष्यति दुःखाढ्या वंध्या दौर्भाग्यसंयुता

Sinumang babae na magsagawa ng pagsamba kailanman (sa paraang ipinagbabawal o di nararapat sa banal na kalagayang ito) ay sinasabing mapupuno ng dalamhati—baog at kapiling ng kamalasan.

Verse 62

पापिष्ठा नष्टचारित्रा यथैषा पंचभर्तृका । विख्यातिं यास्यते लोके यथा चासौ तथैव सा

Kung paanong ang babaeng lubhang makasalanan na ito—wasak ang asal, kilala bilang “asawa ng limang lalaki”—ay magiging bantog sa kahihiyan sa daigdig, gayon din ang isa pang babae ay makikilala sa gayunding paraan.

Verse 63

एतस्या अन्वयः पापो भविष्यति निशाचर । सत्यशौचपरित्यक्ताः शिष्टसंगविवर्जिताः

O ikaw na gumagala sa gabi, sinumang manatiling kaugnay ng angkan niya ay magiging makasalanan—tinalikuran ang katotohanan at kalinisan, at mawawalay sa samahan ng mga banal.

Verse 64

अनिकेता भविष्यंति वंशेऽस्या गोप्रजीविनः । एवं शप्त्वा विधिं साध्वी गायत्रीं च ततः परम्

“Sa angkan niya, sila’y magiging walang tahanan, nabubuhay sa pag-aalaga ng mga baka.” Pagkasambit ng gayong sumpa, ang banal na babae ay sumumpa rin kay Vidhī (Brahmā) at pagkaraan ay kay Gāyatrī.

Verse 65

ततो देवगणान्सर्वाञ्छशाप च तदा सती । भोभोः शक्र त्वयानीता यदेषा पंचभर्तृका

Pagdaka, sa sandaling iyon, isinumpa ni Satī ang lahat ng pangkat ng mga diyos: “Makinig kayo, O Śakra (Indra)! Sa pamamagitan mo dinala rito ang babaeng ito—yaong itinadhanang magkaroon ng limang asawa.”

Verse 66

तदाप्नुहि फलं सम्यक्छुभं कृत्वा गुरोरिदम् । त्वं शत्रुभिर्जितो युद्धे बंधनं समवाप्स्यसि

Matapos mong ganap na isagawa ang mapalad na gawaing ito ayon sa turo ng guro, tunay na matatamo mo ang nararapat na bunga: sa digmaan ay madadaig ka ng mga kaaway, at daranas ka ng pagkabihag at pagkakatali.

Verse 67

कारागारे चिरं कालं संगमिष्यत्यसंशयम् । वासुदेव त्वया यस्मादेषा वै पंचभर्तृका

Sapagkat, O Vāsudeva, yamang nakipagniig ka sa babaeng ito—na tinatawag na ‘may limang asawa’—walang alinlangang siya’y papatahanin nang matagal sa bilangguan.

Verse 68

अनुमोदिता विधेः पूर्वं तस्माच्छप्स्याम्यसंशयम् । त्वं चापि परभृत्यत्वं संप्राप्स्यसि सुदुर्मते

Yamang ito’y naunang pinahintulutan ng Vidhātṛ, ang Tagapag-ayos ng tadhana, kaya tiyak na isusumpa kita. At ikaw rin, O masamang-isip, ay aabot sa kalagayang maging alipin sa ilalim ng iba.

Verse 69

समीपस्थोऽपि रुद्र त्वं कर्मैतद्यदुपेक्षसे । निषेधयसि नो मूढ तस्माच्शृणु वचो मम

Kahit naririyan ka sa malapit, O Rudra, binabalewala mo ang gawang ito; hindi mo sila pinipigil, O nalilinlang. Kaya pakinggan mo ang aking mga salita.

Verse 70

जीवमानस्य कांतस्य मया तद्विरहोद्भवम् । संसेवितं मृतायां ते दयितायां भविष्यति

Habang nabubuhay pa ang iyong minamahal, ako’y nagpakalunod sa dalamhating sumisibol sa pagkawalay sa kanya; ngunit kapag pumanaw ang iyong sinta, yaong pagkalunod na iyon ang siya ring sasapit sa iyo bilang kapalaran.

Verse 71

यत्र यज्ञे प्रविष्टेयं गर्हिता पंचभर्तृका । भवानपि हविर्वह्ने यत्त्वं गृह्णासि लौल्यतः

Sa paghahandog na pinasukan ng babaeng sinisisi na ‘may limang asawa,’ ikaw man—O Agni, Tagapagdala ng handog—ay tumanggap ng alay dahil sa kasakiman.

Verse 72

तथान्येषु च यज्ञेषु सम्यक्छंकाविवर्जितः । तस्माद्दुष्टसमाचार सर्वभक्षो भविष्यसि

Gayundin sa iba pang mga paghahandog, lubos kang walang wastong pag-iingat at pagkamahiyain; kaya, dahil sa masamang asal, magiging tagakain ka ng lahat—walang pinipili.

Verse 73

स्वधया स्वाहया सार्धं सदा दुःखसमन्वितः । नैवाप्स्यसि परं सौख्यं सर्वकालं यथा पुरा

Kasama nina Svadhā at Svāhā, lagi kang liligid ng dalamhati; hindi mo na muling mararating ang sukdulang ligaya sa alinmang panahon, gaya noong una.

Verse 74

एते च ब्राह्मणाः सर्वे लोभोपहतचेतसः । होमं प्रकुर्वते ये च मखे चापि विगर्हिते

At ang lahat ng mga brāhmaṇa na ito, ang isip ay tinamaan ng kasakiman—yaong nagsasagawa ng homa, maging sa isang handog na kapintasan at dapat sisihin—

Verse 75

वित्तलोभेन यत्रैषा निविष्टा पञ्चभर्तृका । तथा च वचनं प्रोक्तं ब्राह्मणीयं भविष्यति

Sa pook na iyon, dahil sa kasakiman sa yaman, ang babaeng “may limang asawa” ay itinindig at iniluklok; doon din may mga salitang binigkas, at ang bagay na ito’y magiging isang usaping sangkot ang mga brāhmaṇa.

Verse 76

दरिद्रोपहतास्तस्माद्वृषलीपतयस्तथा । वेदविक्रयकर्तारो भविष्यथ न संशयः

Kaya nga, dahil sa pagdurusang dulot ng karalitaan, kayo’y magiging mga asawa ng mga babaeng śūdra; at kayo’y magiging mga nagtitinda ng Veda—walang pag-aalinlangan.

Verse 77

भोभो वित्तपते वित्तं ददासि मखविप्लवे । तस्माद्यत्तेऽखिलं वित्तमभोग्यं संभविष्यति

O panginoon ng kayamanan! Nagbibigay ka ng yaman sa isang paghahandog na nagkagulo at napariwara. Kaya ang lahat ng iyong yaman ay magiging di-mapakinabangan, di-malasap o ma-enjoy.

Verse 78

तथा देवगणाः सर्वे साहाय्यं ये समाश्रिताः । अत्र कुर्वंति दोषाढ्ये यज्ञे वै पांचभर्तृके

Gayundin, ang lahat ng pangkat ng mga deva na dumulog dito upang humingi ng tulong—na nakikibahagi sa handog na ito—ay kumikilos sa loob ng ritwal na hitik sa kapintasan, sa “limang-asawang” paghahandog na ito.

Verse 79

संतानेन परित्यक्तास्ते भविष्यंति सांप्रतम् । दानवैश्च पराभूता दुःखं प्राप्स्यति केवलम्

Ngayon, sila’y tatalikdan ng sarili nilang mga supling; at, tinalo ng mga Dānava, wala silang matatamo kundi pawang pagdurusa.

Verse 80

एतस्याः पार्श्वतश्चान्याश्चतस्रो या व्यवस्थिताः । आभीरीति सप त्नीति प्रोक्ता ध्यानप्रहर्षिताः

Sa magkabilang panig niya ay may apat pang babae na nakatayo—tinawag na “Ābhīrī” at “mga asawang karibal”—na napuspos ng galak dahil sa sariling layuning mapagnilay at pagninilay-diyos.

Verse 81

मम द्वेषपरा नित्यं शिवदूतीपुरस्सराः । तासां परस्परं संगः कदाचिच्च भविष्यति

Lagi silang laging nakatuon sa poot laban sa akin, na pinangungunahan ng babaeng sugo ni Śiva; at ang kanilang pagsasama-sama sa isa’t isa ay mangyayari lamang sa isang pagkakataon (bihira).

Verse 82

नान्येनात्र नरेणापि दृष्टिमात्रमपि क्षितौ । पर्वताग्रेषु दुर्गेषु चागम्येषु च देहिनाम् । वासः संपत्स्यते नित्यं सर्वभोगविवर्जितः

Dito, ni ang bahagyang pagtanaw man lamang sa sinumang ibang lalaki sa lupa ay hindi mangyayari sa kanila. Ang kanilang paninirahan ay laging sa tuktok ng bundok, sa mabagsik at di-marating na mga pook para sa may katawan—salat sa lahat ng aliw at ginhawa.

Verse 83

सूत उवाच । एवमुक्त्वाऽथ सावित्रीकोपोपहतचेतसा । विसृज्य देवपत्नीस्ताः सर्वा याः पार्श्वतः स्थिताः

Wika ni Sūta: Pagkasabi niya nito, si Sāvitrī—na ang isip ay napanaig ng poot—ay pinauwi at pinalisan ang lahat ng mga asawa ng mga diyos na nakatayo sa kanyang tabi.

Verse 84

उदङ्मुखी प्रतस्थे च वार्यमाणापि सर्वतः । सर्वाभिर्देवपत्नीभिर्लक्ष्मीपूर्वाभिरेवच

Nakaharap sa hilaga, siya’y naglakbay, bagaman pinipigil mula sa lahat ng panig—ng lahat ng mga asawa ng mga diyos, na si Lakṣmī ang nangunguna.

Verse 85

तत्र यास्यामि नो यत्र नामापि किल वै यतः । श्रूयते कामुकस्यास्य तत्र यास्याम्यहं द्रुतम्

Pupunta ako sa isang pook na ni ang pangalan man ng taong inuudyukan ng pita ay hindi na naririnig. Sa pook na iyon ako tutungo—agad-agad.

Verse 86

एकश्चरणयोर्न्यस्तो वामः पर्वतरोधसि । द्वितीयेन समारूढा तस्यागस्य तथोपरि

Inilapat niya ang kaliwang paa sa dalisdis ng bundok; at sa isa pang paa ay umakyat siya—lumampas din sa gulod na iyon.

Verse 87

अद्यापि तत्पदं वामं तस्यास्तत्र प्रदृश्यते । सर्वपापहरं पुण्यं स्थितं पर्वतरोधसि

Hanggang ngayon, nakikita pa roon ang bakas ng kaliwang paa niya. Ang banal na tanda—nasa dalisdis ng bundok—ay mapagpala at pumapawi ng lahat ng kasalanan.

Verse 88

अपि पापसमाचारो यस्तं पूजयते नरः । सर्वपातकनिर्मुक्तः स याति परमं पदम्

Kahit ang taong namumuhay sa kasalanan, kung sasamba siya sa banal na presensiyang iyon, mapapalaya siya sa lahat ng mabibigat na kasalanan at mararating ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 89

यो यं काममभि ध्याय तमर्चयति मानवः । अवश्यं समवाप्नोति यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

Anumang hangarin ang pagnilayan ng tao at sa layuning iyon ay sambahin ang banal na kapangyarihang ito, tiyak niyang matatamo—kahit ito’y napakahirap makuha.

Verse 90

सूत उवाच । एवं तत्र स्थिता देवी सावित्री पर्वता श्रया । अपमानं महत्प्राप्य सकाशात्स्वपतेस्तदा

Wika ni Sūta: Kaya nga, ang diyosang Sāvitrī ay nanatili roon, sumilong sa bundok; at noon, sa piling ng sarili niyang panginoon, dumanas siya ng malaking paghamak.

Verse 91

यस्तामर्चयते सम्यक्पौर्णमास्यां विशेषतः । सर्वान्कामानवाप्नोति स मनोवांछितां स्तदा

Sinumang sumamba sa kanya nang wasto—lalo na sa araw ng kabilugan ng buwan—ay magkakamit ng lahat ng ninanais, maging yaong matagal nang iningatan sa puso at isip.

Verse 92

या नारी कुरुते भक्त्या दीपदानं तदग्रतः । रक्ततंतुभिराज्येन श्रूयतां तस्य यत्फलम्

Sinumang babae na may debosyon ay maghandog ng ilawan sa harap niya—na may pulang mitsa at ghee—pakinggan ang bungang dulot nito.

Verse 93

यावन्तस्तंतवस्तस्य दह्यंते दीप संभवाः । मुहूर्तानि च यावंति घृतदीपश्च तिष्ठति । तावज्जन्मसहस्राणि सा स्यात्सौभाग्यभांगिनी

Gaano man karaming hibla ng mitsa ang matupok ng ilawang iyon, at gaano man karaming muhūrta magpatuloy ang ilawang ghee sa pagliyab—gayundin karaming libong kapanganakan siya’y magiging kabahagi ng kagandahang-palad.

Verse 94

पुत्रपौत्रसमोपेता धनिनी शील मंडना न दुर्भगा न वन्ध्या च न च काणा विरूपिका

Siya’y magkakaroon ng mga anak at mga apo, magiging mayaman, at mapapalamutian ng mabuting asal—hindi malas, hindi baog, hindi isang-mata, at hindi rin may anyong pangit o kapansanan.

Verse 95

या नृत्यं कुरुते नारी विधवापि तदग्रतः । गीतं वा कुरुते तत्र तस्याः शृणुत यत्फलम्

Sinumang babae—kahit balo—na sumasayaw sa harap ng banal na Diyosa roon, o umaawit doon, pakinggan ang bungang gantimpala na dumarating sa kanya dahil dito.

Verse 96

यथायथा नृत्यमाना स्वगात्रं विधुनोति च । तथातथा धुनोत्येव यत्पापं प्रकृतं पुरा

Kung paano siya sumasayaw at inaalog ang kanyang mga sangkap, gayon din niya inaalog at inaalis ang mga kasalanang nagawa noon pa man.

Verse 97

यावन्तो जन्तवो गीतं तस्याः शृण्वंति तत्र च । तावंति दिवि वर्षाणि सहस्राणि वसेच्च सा

Kung gaano karaming nilalang ang nakaririnig ng kanyang banal na awit doon, gayon karaming libong taon siyang nananahan sa langit.

Verse 98

सावित्रीं या समुद्दिश्य फलदानं करोति सा । फलसंख्याप्रमाणानि युगानि दिवि मोदते

Ang sinumang nag-aalay ng mga prutas bilang kaloob, na iniuukol kay Sāvitrī, ay nagagalak sa langit sa mga yuga na kasindami ng prutas na inialay.

Verse 99

मिष्टान्नं यच्छते यश्च नारीणां च विशेषतः । तस्या दक्षिणमूर्तौ च भर्त्राढ्यानां द्विजोत्तमाः । स च सिक्थप्रमाणानि युगा नि दिवि मोदते

At sinumang nagbibigay ng matatamis na pagkain—lalo na sa mga babae—sa dakong timog ng banal na Diyosa, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-isinilang, siya man ay nagagalak sa langit sa mga yuga na sinusukat ayon sa ‘siktha’ ng handog.

Verse 100

यः श्राद्धं कुरुते तत्र सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । रसेनैकेन सस्येन तथैकेन द्विजोत्तमाः । तस्यापि जायते पुण्यं गयाश्राद्धेन यद्भवेत्

Sinumang magsagawa roon ng śrāddha nang may wastong pananampalataya—kahit isang handog na may lasa at isang butil na alay lamang, O pinakadakila sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak—tatamo siya ng kapantay na kabutihang-loob gaya ng śrāddha sa Gayā.

Verse 101

यः करोति द्विजस्तस्या दक्षिणां दिशमाश्रितः । सन्ध्योपासनमेकं तु स्वपत्न्या क्षिपितैर्जलैः

Kung ang isang dalawang-ulit-na-ipinanganak na lalaki, pumuwesto sa timog na panig niya, at magsagawa kahit isang sandhyā na pagsamba gamit ang tubig na winisik ng sarili niyang asawa,

Verse 102

सायंतने च संप्राप्ते काले ब्राह्मणसत्तमाः । तेन स्याद्वंदिता संध्या सम्यग्द्वादशवार्षिकी

Pagdating ng oras ng dapithapon, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, dahil sa gawang iyon ang sandhyā ay napaparangalan nang wasto na wari’y labindalawang taon na pagtalima.

Verse 103

यो जपेद्ब्राह्मणस्तस्याः सावित्रीं पुरतः स्थितः । तस्य यत्स्यात्फलं विप्राः श्रूयतां तद्वदामि वः

Kung ang isang brāhmaṇa, nakatayo sa harap niya, ay bumigkas ng Sāvitrī (mantra), kung gayon makinig kayo, O mga brāhmaṇa: sasabihin ko sa inyo ang bungang nagmumula rito.

Verse 104

दशभिर्ज्जन्मजनितं शतेन च पुरा कृतम् । त्रियुगे तु सहस्रेण तस्य नश्यति पातकम्

Sa sampung pagbigkas, napapawi ang kasalanang bunga ng buhay na ito; sa sandaang pagbigkas, ang nagawa noong una; at sa sanlibong pagbigkas sa loob ng tatlong yuga, naglalaho ang kanyang kasalanan.

Verse 105

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन चमत्कारपुरं प्रति । गत्वा तां पूजयेद्देवीं स्तोतव्या च विशेषतः

Kaya nga, sa buong pagsisikap, nararapat na magtungo sa Chamatkārapura, sambahin ang Diyosa na yaon, at lalo’t higit ay purihin Siya sa pamamagitan ng mga himnong stotra.

Verse 106

सावित्र्या इदमाख्यानं यः पठेच्छृणुयाच्च वा । सर्वपापविनिर्मुक्तः सुखभागत्र जायते

Sinumang bumasa ng salaysay na ito tungkol kay Sāvitrī—o kahit makinig lamang—ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan at magiging kabahagi ng kaligayahan sa mundong ito.

Verse 107

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽहं द्विजोत्तमाः । सावित्र्याः कृत्स्नं माहात्म्यं किं भूयः प्रवदाम्यहम्

O mga pinakadakila sa mga dalawang-ulit-na-isinilang, naisalaysay ko na ang lahat ng inyong itinanong. Ang buong kadakilaan ni Sāvitrī ay naipahayag na—ano pa ang masasabi ko?

Verse 192

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सावित्रीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Sa ganito, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod—sa ikaanim na bahagi na tinatawag na Nāgara Khaṇḍa, sa Māhātmya ng banal na pook ng Hāṭakeśvara—nagtatapos ang kabanatang pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Sāvitrī,” na siyang Kabanata 192.