Adhyaya 182

Verse 1

सूत उवाच । एवं पत्नीं समासाद्य गायत्रीं चतुराननः । संप्रहृष्टमना भूत्वा प्रस्थितो यज्ञमण्डपम्

Sinabi ni Sūta: Nang sa gayon ay makamtan niya si Gāyatrī bilang asawa, ang Panginoong Apat ang Mukha (Brahmā), na puspos ng galak, ay nagtungo sa mandapa ng yajña, ang pook ng handog na banal.

Verse 2

गायत्र्यपि समादाय मूर्ध्नि तामरणिं मुदा । प्रतस्थे संपरित्यज्य गोपभावं विगर्हितम्

Si Gāyatrī man ay gayundin: masayang ipinatong sa ulo ang araṇi, at lumakad—iniwaksi ang sinisisi at hamak na anyo ng isang babaeng pastol ng baka.

Verse 3

वाद्यमानेषु वाद्येषु ब्रह्मघोषे दिवंगते । कलं प्रगायमानेषु गन्धर्वेषु समंततः

Nang umaalingawngaw ang mga tugtugin, nang umakyat sa langit ang banal na pagpupugay ng Veda, at nang ang mga Gandharva sa paligid ay umawit sa malamyos na himig—

Verse 4

सर्वदेवद्विजोपेतः संप्राप्तो यज्ञमण्डपे । गायत्र्या सहितो ब्रह्मा मानुषं भावमाश्रितः

Kasama ang lahat ng mga deva at ang mga dvija (dalawang ulit na isinilang), dumating si Brahmā sa mandapa ng yajña na kasama si Gāyatrī, na tinanggap ang anyo at asal na makatao.

Verse 5

एतस्मिन्नंतरे चक्रे केशनिर्वपणं विधेः । विश्वकर्मा नखानां च गायत्र्यास्तदनंतरम्

Sa pagitan ng sandaling iyon, isinagawa ni Viśvakarmā ang banal na pag-ahit at pag-aayos (ritwal na paglilinis) kay Brahmā; at kaagad pagkatapos, tinabas niya ang mga kuko ni Gāyatrī.

Verse 6

औदुम्बरं ततो दण्डं पुलस्त्योऽस्मै समाददे । एणशृंगान्वितं चर्म मन्त्रवद्विजसत्तमाः

Pagkaraan, ibinigay ni Pulastya sa kanya ang tungkod na yari sa kahoy na udumbara; at ang mga pinakadakila sa mga dwija, habang bumibigkas ng mga mantra, ay nagkaloob din ng balat ng usa na may mga sungay.

Verse 7

पत्नीशालां गृहीत्वा च गायत्रीं मौनधारिणीम् । मेखलां निदधे चान्यां कट्यां मौंजीमयीं शुभाम्

Kinuha niya ang patnīśālā at si Gāyatrī na nagtatangan ng panatang katahimikan; saka niya itinali sa kanyang baywang ang isa pang mapalad na bigkis na yari sa damong muñja.

Verse 8

ततश्चक्रे परं कर्म यदुक्तं यज्ञमंडपे । ऋत्विग्भिः सहितो वेधा वेदवाक्यसमादृतः

Pagkatapos, sa loob ng mandapa ng paghahandog, isinagawa niya ang dakilang gawain ayon sa itinakda; si Brahmā, ang Tagapag-ayos, kasama ang mga ṛtvij, ay nagbigay-galang sa mga salita ng Veda.

Verse 9

प्रवर्ग्ये जायमाने च तत्राश्चर्यमभून्महत् । जाल्मरूपधरः कश्चिद्दिग्वासा विकृताननः

At habang isinasagawa ang ritwal na pravargya, naganap doon ang isang dakilang kababalaghan: may lumitaw na isang tao sa anyo ng isang hamak na salbahe—hubad sa harap ng lahat ng dako, at baluktot ang mukha.

Verse 10

कपालपाणिरायातो भोजनं दीयतामिति । निषेध्यमानोऽपि च तैः प्रविष्टो याज्ञिकं सदः । स कृत्वाऽटनमन्याय्यं तर्ज्यमानोऽपि तापसैः

Dumating ang isang may hawak na bungo at nagsabi, “Ibigay ang pagkain!” Bagama’t pinipigilan nila, pumasok siya sa bulwagan ng paghahandog; at sa paglalagalag na di-nararapat, siya’y pinagalitan din ng mga asetiko.

Verse 11

सदस्या ऊचुः । कस्मात्पापसमेतस्त्वं प्रविष्टो यज्ञमण्डपे । कपाली नग्नरूपो यो यज्ञकर्मविवर्जितः

Nagsalita ang mga kasapi ng kapulungan: “Bakit ka pumasok sa mandapa ng yajña na may kasamang kasalanan? Ikaw na tagapagdala ng bungo, hubad ang anyo, at walang tungkulin sa paghahandog!”

Verse 12

तस्माद्गच्छ द्रुतं मूढ यावद्ब्रह्मा न कुप्यति । तथाऽन्ये ब्राह्मणश्रेष्ठास्तथा देवाः सवासवाः

Kaya umalis ka agad, hangal—bago magalit si Brahmā; gayundin bago magngitngit ang iba pang pinakadakilang brāhmaṇa, at ang mga deva kasama si Indra.

Verse 13

जाल्म उवाच । ब्रह्मयज्ञमिमं श्रुत्वा दूरादत्र समागतः । बुभुक्षितो द्विजश्रेष्ठास्तत्किमर्थं विगर्हथ

Sinabi ni Jālma: “Nang marinig ko ang Brahmayajña na ito, naparito ako mula sa malayo. Ako’y nagugutom, O pinakamainam sa mga dwija—bakit ninyo ako hinahatulan?”

Verse 14

दीनांधैः कृपणैः सवैर्स्तर्पितैः क्रतुरुच्यते । अन्यथाऽसौ विनाशाय यदुक्तं ब्राह्मणैर्वचः

Ang isang yajña ay tinatawag na “ganap” kapag ang mahihirap, ang mga bulag, at ang mga salat ay pawang nabusog; kung hindi, ito’y humahantong sa kapahamakan—ganyan ang salita ng mga brāhmaṇa.

Verse 15

अन्नहीनो दहेद्राष्टं मन्त्रहीनस्तु ऋत्विजः । याज्ञिकं दक्षिणा हीनो नास्ति यज्ञसमो रिपुः

Ang yajña na salat sa pagkain ay nakapapaso sa kaharian; ang pari na salat sa mga mantra ay sumisira sa ritwal; at ang naghahandog na salat sa dakṣiṇā—walang kaaway na hihigit sa yajña na may kapintasan.

Verse 16

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि त्वं भोक्तुकामस्तु समायातो व्रज द्रुतम् । एतस्यां सत्रशालायां भुञ्जते यत्र तापसाः । दीनान्धाः कृपणाश्चैव ततः क्षुत्क्षामकंठिताः

Wika ng mga brāhmaṇa: “Kung ikaw ay dumating na may pagnanais kumain, magtungo ka agad. Sa satraśālā na ito kumakain ang mga tapasvin—kasama ang mga dukha, mga bulag, at mga salat, na tuyot ang lalamunan at nanghihina sa gutom.”

Verse 17

अथवा धनकामस्त्वं वस्त्रकामोऽथ तापस । व्रज वित्तपतिर्यत्र दानशालां समाश्रितः

O kaya, O tapasvin—kung nais mo ng yaman, o kung nais mo ng kasuotan—magtungo ka sa pook na kinaroroonan ng Panginoon ng kayamanan, na nananahan sa dānaśālā, bulwagan ng pagkakaloob.

Verse 18

अनिंद्योऽयं महामूर्ख यज्ञः पैतामहो यतः । अर्चितः सर्वतः पुण्यं तत्किं निन्दसि दुर्मते

Ang yajña na ito ay hindi dapat libakin, O dakilang mangmang, sapagkat ito ang sinaunang ritwal ng Pitāmaha (Brahmā). Sa lahat ng dako ito’y pinararangalan bilang may bisa ng puṇya—bakit mo ito sinisiraan, O masamang-isip?

Verse 19

सूत उवाच । एवमुक्तः कपालं स परिक्षिप्य धरातले । जगामादर्शनं सद्यो दीपवद्द्विजसत्तमाः

Sinabi ni Sūta: Nang masabihan nang gayon, inihagis niya sa lupa ang mangkok na bungo; at pagdaka’y naglaho sa paningin—gaya ng ilaw na biglang namatay, O pinakamainam sa mga dvija.

Verse 20

ऋत्विज ऊचुः । कथं यज्ञक्रिया कार्या कपाले सदसि स्थिते । परिक्षिपथ तस्मात्तु एवमूचुर्द्विजोत्तमाः

Sinabi ng mga paring nangangasiwa: 'Paano maisasagawa ang mga ritwal ng pag-aalay habang may bungo sa kapulungan? Kaya, itapon ninyo iyan sa labas!' — ganito ang sinabi ng pinakamahusay sa mga isinilang nang dalawang beses.

Verse 21

अथैको बहुधा प्रोक्तः सदस्यैश्च द्विजोत्तमैः । दण्डकाष्ठं समुद्यम्य प्रचिक्षेप बहिस्तथा

Pagkatapos, isang lalaki — na paulit-ulit na inuudyukan ng mga kagalang-galang na Brahmin na miyembro ng kapulungan — ang nagtaas ng isang kahoy na tungkod at inihagis ito sa labas.

Verse 22

अथान्यत्तत्र संजातं कपालं तादृशं पुनः । तस्मिन्नपि तथा क्षिप्ते भूयोऽन्यत्समपद्यत

Pagkatapos, doon mismo, lumitaw muli ang isa pang bungo na katulad nito. Kahit na iyon ay itinapon din sa parehong paraan, may isa pang lumitaw muli.

Verse 23

एवं शतसहस्राणि ह्ययुतान्यर्बुदानि च । तत्र जातानि तैर्व्याप्तो यज्ञवाटः समंततः

Sa ganitong paraan, daan-daang libo — sampu-sampung libo, maging milyon-milyon — ng mga bungo ang lumitaw doon; at dahil sa kanila, ang buong bakuran ng sakripisyo ay napuno sa lahat ng panig.

Verse 24

हाहाकारस्ततौ जज्ञे समस्ते यज्ञमण्डपे । दृष्ट्वा कपालसंघांस्तान्यज्ञ कर्मप्रदूषकान्

Isang malakas na sigaw ng pagka-alarma ang kumalat sa buong pabilion ng sakripisyo, sa pagkakita sa mga bunton ng mga bungo na dumudungis sa gawain ng sakripisyo.

Verse 25

अथ संचिंतयामास ध्यानं कृत्वा पितामहः । हरारिष्टं समाज्ञाय तत्सर्वं हृष्टरूपधृक्

Pagkaraan, ang Dakilang Ninuno (Brahmā) ay nagmuni-muni at pumasok sa pagninilay; at nang maunawaan niyang ang panganib ay nagmula kay Hara (Śiva), nag-anyong masaya ang kanyang mukha sa lahat ng iyon.

Verse 26

कृतांजलिपुटो भूत्वा ततः प्रोवाच सादरम् । महेश्वरं समासाद्य यज्ञवाटसमाश्रितम्

Pagkatapos, pinagdugtong niya ang mga palad sa añjali at nagsalita nang may paggalang; lumapit siya kay Maheśvara na naroon sa loob ng bakuran ng paghahandog na yajña.

Verse 27

किमिदं युज्यते देव यज्ञेऽस्मिन्कर्मणः क्षतिः । तस्मात्संहर सर्वाणि कपालानि सुरेश्वर

“O Deva, paano ito magiging nararapat? Sa yajña na ito, nasasaktan ang mismong ritwal. Kaya, O Panginoon ng mga diyos, tipunin at bawiin ang lahat ng mga mangkok na bungo na ito.”

Verse 28

यज्ञकर्मविलोपोऽयं मा भूत्त्वयि समागते

“Huwag nawang magkaroon ng pagkagambala sa ritwal ng yajña na ito, ngayong ikaw ay dumating.”

Verse 29

ततः प्रोवाच संक्रुद्धो भगवाञ्छशिशेखरः । तन्ममेष्टतमं पात्रं भोजनाय सदा स्थितम्

Pagkatapos, ang Mapalad na Panginoon, ang May Koronang Buwan (Śaśiśekhara), ay nagsalita nang may galit: “Iyan ang aking pinakamamahal na sisidlan, laging nakahanda para sa aking pagkain.”

Verse 30

एते द्विजाधमाः कस्माद्विद्विषंतिपितामह । तथा न मां समुद्दिश्य जुहुवुर्जातवेदसि

“O Pitāmaha (Brahmā), bakit nagtataglay ng poot ang mga hamak na brāhmaṇa na ito? Naghandog sila ng alay kay Jātavedas (Agni) nang hindi iniuukol sa akin.”

Verse 31

यथान्यादेवता स्तद्वन्मन्त्रपूतं हविर्विधे । तस्माद्यदि विधे कार्या समाप्तिर्यज्ञकर्मणि

“Gaya ng pag-aalay sa ibang mga diyos, gayon din, O Vidhe (Brahmā), ialay ang ghee na pinadalisay ng mantra nang may wastong pag-uukol. Kaya kung ang yajña ay dapat magwakas nang tama, O Tagapag-ayos, ang pagtatapos ay gawin ayon sa ritwal.”

Verse 32

तत्कपालाश्रितं हव्यं कर्तव्यं सकलं त्विदम् । तथा च मां समु द्दिश्य विशषाज्जातवेदसि

“Ang buong handog na ito ay dapat isagawa na ang alay ay nakapatong sa sisidlang bungo; at gayon din, na ako ang nilalayon, maghandog ng natatanging alay kay Jātavedas (Agni).”

Verse 33

होतव्यं हविरेवात्र समाप्तिं यास्यति क्रतुः । नान्यथा सत्यमेवोक्तं तवाग्रे चतुरानन

“Dito, ang havis lamang ang dapat ihandog; sa pamamagitan nito, ang kratu ay aabot sa ganap na pagtatapos—hindi sa iba pang paraan. Ito ang katotohanang sinasabi ko sa harap mo, O Caturānana (Apat-ang-Mukha, Brahmā).”

Verse 34

पितामह उवाच । रूपाणि तव देवेश पृथग्भूतान्यनेकशः । संख्यया परिहीनानि ध्येयानि सकलानि च

Sinabi ni Pitāmaha (Brahmā): “O Devēśa, Panginoon ng mga diyos, ang iyong mga anyo ay sari-sari at nahahati sa maraming paraan—di masukat sa bilang. Lahat ng iyon ay dapat pagnilayan sa dhyāna nang ganap.”

Verse 35

एतन्महाव्रतं रूपमाख्यातं ते त्रिलोचन । नैवं च मखकर्म स्यात्तत्रैव च न युज्यते

O Tatlong-Mata, ipinahayag mo na ang anyong “Mahāvrata.” Ngunit ang takdang pamamaraan ng yajña ay hindi maaaring isagawa sa ganitong paraan; hindi ito angkop sa itinakdang kaayusan ng handog.

Verse 36

अद्यैतत्कर्म कर्तुं च श्रुतिबाह्यं कथंचन । तव वाक्यमपि त्र्यक्ष नान्यथा कर्तुमु त्सहे

Ang gawin ang gawaing ito ngayon, sa anumang paraan, ay lalabas sa itinakda ng Śruti (Veda). Ngunit, O Tatlong-Mata, hindi ako nangangahas gumawa ng iba kundi ang iyong utos.

Verse 37

मृन्मयेषु कपालेषु हविः श्राप्यं सुरेश्वर । अद्यप्रभृति यज्ञेषु पुरोडाशात्मिकं द्विजैः । तवोद्देशेन देवेश होतव्यं शतरुद्रि यम्

O Panginoon ng mga diyos, ang havis na inihahandog sa mga kapāla na yari sa lupa ay mula ngayon ay ituturing na pinabanal. Kaya sa mga yajña, ang mga dvija ay mag-aalay sa iyo—O Panginoon, O Deva—ng handog na anyong puroḍāśa, at isasagawa rin ang ritong Śatarudrīya, na tahasang iniuukol sa iyo.

Verse 38

विशेषात्सर्वयज्ञेषु जप्यं चैव विशेषतः । कपालानां तु द्वारेण त्वया रूपं निजं कृतम्

Lalo na sa lahat ng yajña, ang pagbigkas (japa) ng ritong ito ay dapat gawin nang may natatanging diin; sapagkat sa pamamagitan mismo ng mga kapāla, ipinamalas mo ang sarili mong anyo.

Verse 39

प्रकटं च सुरश्रेष्ठ कपाले श्वरसंज्ञितः । तस्मात्त्वं भविता रुद्र क्षेत्रेऽस्मिन्द्वादशोऽपरः

O pinakadakila sa mga diyos, dito ay hayag kang nagpakita sa pangalang “Kapāleśvara.” Kaya, O Rudra, sa banal na kṣetra na ito ikaw ay magiging isa pang ikalabindalawa—isang dagdag na pagpapakita.

Verse 40

अत्र यज्ञं समारभ्य यस्त्वां प्राक्पूजयिष्यति । अविघ्नेन मख स्तस्य समाप्तिं प्रव्रजिष्यति

Sinumang magsimula ng yajña rito at unang sumamba sa Iyo, ang kanyang banal na handog ay magpapatuloy nang walang sagabal at matatapos nang ganap.

Verse 41

एवमुक्ते ततस्तेन कपालानि द्विजोत्तमाः । तानि सर्वाणि नष्टानि संख्यया रहितानि च

Nang masabi niya iyon, O pinakadakila sa mga dalawang-bes na isinilang, ang lahat ng kapāla ay lubusang naglaho, kaya’t hindi na mabilang ang bilang.

Verse 42

ततो हृष्टश्चतुर्वक्त्रः स्थापयामास तत्क्षणात् । लिगं माहेश्वरं तत्र कपालेश्वरसंज्ञितम्

Pagkaraan, si Caturvaktra (Brahmā), sa galak, ay agad na nagtatag doon ng isang Maheśvara-liṅga, na tinawag na Kapāleśvara.

Verse 43

अब्रवीच्च ततो वाक्यं यश्चैतत्पूजयिष्यति । मम कुण्डत्रये स्नात्वा स यास्यति परां गतिम्

Pagkatapos ay sinabi niya: “Sinumang sumamba rito (Kapāleśvara) at maligo sa tatlong sagradong lawa ko, siya’y makaaabot sa pinakadakilang kalagayan.”

Verse 44

शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां कार्तिके जागरं तु यः । करिष्यति पुनश्चास्य लिंगस्य सुसमाहितः । आजन्मप्रभवात्पापात्स विमुक्तिमवाप्स्यति

Sinumang may matatag na pagninilay, magpuyat sa ika-labing-apat na araw ng maliwanag na kalahati ng buwan sa Kārttika, at muling taimtim na gumanap ng pagtalima para sa liṅgang ito, siya’y makakamit ang paglaya sa mga kasalanang naipon mula pa sa kapanganakan.

Verse 45

एवमुक्तेऽथ विधिना प्रहृष्टस्त्रिपुरांतकः । यज्ञमण्डपमासाद्य प्रस्थितो वेदिसंनिधौ

Nang masabi iyon, si Tripurāntaka (Śiva), na lubhang nalugod ayon sa kautusan ni Brahmā, ay lumapit sa pabiliong handog at nagtungo sa may tabi ng dambanang-alay (vedi).

Verse 46

ब्राह्मणैश्च ततः कर्म प्रारब्धं यज्ञसम्भवम् । विस्मयोत्फुल्लनयनैर्नमस्कृत्य महेश्वरम्

Pagkaraan, sinimulan ng mga Brāhmaṇa ang mga ritwal ng yajña; at sa mga matang dilat sa pagkamangha, sila’y yumukod at nag-alay ng pagpupugay kay Maheśvara (Śiva).

Verse 47

सूत उवाच । एवं च यज तस्तस्य चतुर्वक्त्रस्य तत्र च । ऋषीणां कोटिरायाता दक्षिणापथवासिनाम्

Wika ni Sūta: Sa gayon, habang ang Apat-ang-Mukha (Brahmā) ay nagsasagawa ng yajña roon, dumating sa pook na iyon ang isang koṭi ng mga ṛṣi, mga naninirahan sa Dakṣiṇāpatha (katimugang lupain).

Verse 49

कीदृक्क्षेत्रं च तत्पुण्यं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । कीदृशास्ते च विप्रेन्द्रा ऋत्विजस्तत्र ये स्थिताः

Anong uri ng banal na kṣetra ang mapagpalang pook na tinatawag na Hāṭakeśvara? At ano naman ang katangian ng mga dakilang Brāhmaṇa—ang mga ṛtvik na pari ng yajña na naninirahan doon?

Verse 50

अथ ते सुपरिश्रांता मध्यंदिनगते रवौ । रविवारेण संप्राप्ते नक्षत्रे चाश्विसंस्थिते

Pagkaraan, nang sumapit ang araw sa katanghalian, sila’y labis na napagod; at nang dumating ang Linggo, habang namamayani ang bituing Aśvinī (nakṣatra),

Verse 51

वैवस्वत्यां तिथौ चैव प्राप्ता घर्मपीडिताः । कंचिज्जलाशयं प्राप्य प्रविष्टाः सलिलं शुभम्

At sa tithi na Vaivasvatī rin, habang pinahihirapan ng matinding init, narating nila ang isang imbakan ng tubig at lumusong sa mapalad na tubig nito.

Verse 52

शंकुकर्णा महाकर्णा वकनासास्तथापरे । महोदरा बृहद्दन्ता दीर्घोष्ठाः स्थूलमस्तकाः

Ang ilan ay may taingang tila kono, ang iba’y may napakalalaking tainga; ang ilan nama’y may baluktot na ilong. Malalaki ang tiyan, malalaki ang ngipin, mahahaba ang labi, at mabibigat ang ulo.

Verse 53

चिपिटाक्षास्तथा चान्ये दीर्घग्रीवास्तथा परे । कृष्णांगाः स्फुटितैः पादैर्नखैर्दीर्घैः समुत्थितैः

Ang iba’y may matang nakalubog, ang iba’y may mahabang leeg. Maitim ang kanilang katawan, bitak-bitak ang mga paa, at litaw na litaw ang mahahabang kuko.

Verse 54

ततो यावद्विनिष्क्रांताः प्रपश्यन्ति परस्परम् । तावद्वैरूपस्यनिर्मुक्ताः संजाताः कामसन्निभाः

Pagkaraan, nang sila’y makalabas at magtinginan, sa sandaling iyon ay napalaya sila sa kapangitan at naging marikit—tulad ni Kāma, ang diyos ng pag-ibig.

Verse 55

ततो विस्मयमापन्ना मिथः प्रोचुः प्रहर्षिताः । रूपव्यत्ययमालोक्य ज्ञात्वा तीर्थं तदुत्तमम् । अत्र स्नानादिदं रूपमस्माभिः प्राप्तमुत्तमम्

Pagkaraan, sila’y namangha at nagalak, at nag-usap-usap sa isa’t isa. Nang makita ang pagbabago ng anyo at makilalang ang tīrtha na iyon ay kataas-taasan, sinabi nila: “Sa pagligo rito, natamo namin ang dakilang anyong ito.”

Verse 56

यस्मात्तस्मादिदं तीर्थं रूपतीर्थं भविष्यति । त्रैलोक्ये सकले ख्यातं सर्वपातकनाशनम्

Kaya nga, dahil dito, ang banal na tawiran na ito ay makikilala bilang Rūpatīrtha—tanyag sa tatlong daigdig at tagapuksa ng lahat ng kasalanan.

Verse 57

येऽत्र स्नानं करिष्यन्ति श्रद्धया परया युताः । सुरूपास्ते भविष्यंति सदा जन्मनि जन्मनि

Ang sinumang maliligo rito na may sukdulang pananampalataya ay magiging maganda ang anyo—magpakailanman, sa bawat pagsilang at muling pagsilang.

Verse 58

पितॄंश्च तर्पयिष्यन्ति य त्र श्रद्धासमन्विताः । जलेनापि गयाश्राद्धात्ते लप्स्यन्ते धिकं फलम्

Yaong may pananampalataya na mag-aalay ng libasyon (tarpaṇa) sa mga ninuno sa banal na pook na ito—kahit tubig lamang nito ang gamitin—ay magkakamit ng bungang higit pa kaysa śrāddha na ginagawa sa Gayā.

Verse 59

येऽत्र रत्नप्रदानं च प्रकरिष्यन्ति मानवाः । भविष्यंति न संदेहो राजानस्ते भवेभवे

Ang mga taong mag-aalay ng kaloob na hiyas dito ay, walang pag-aalinlangan, magiging mga hari sa bawat muling pagsilang.

Verse 60

स्थास्यामो वयमत्रैव सांप्रतं कृतनिश्चयाः । न यास्यामो वयं तीर्थं यद्यपि स्यात्सुशोभनम्

“Mananatili kami rito mismo—ngayon ay matatag na ang pasiya. Hindi na kami tutungo sa ibang tīrtha, kahit pa ito’y lubhang marilag.”

Verse 61

एवमुक्त्वाऽथ व्यभजंस्तत्सर्वं मुनयश्च ते । यज्ञोपवीतमात्राणि स्वानि तीर्थानि चक्रिरे

Pagkasabi nito, hinati-hati ng mga pantas ang lahat; at sa pamamagitan lamang ng kanilang sagradong sinulid (yajñopavīta), itinatag nila ang kani-kanilang tīrtha, ang mga pook ng paliligo sa ritwal.

Verse 62

सूत उवाच । अद्यापि च द्विजश्रेष्ठास्तत्र तीर्थे जगद्गुरुः । प्रथमं स्पृशते तोयं नित्यं स्याद्दयितं शुभम्

Wika ni Sūta: “Hanggang ngayon, O pinakamainam sa mga dwija, sa tīrtha na iyon ang Jagadguru ang unang humahaplos sa tubig; ito’y laging minamahal at mapalad.”

Verse 63

निष्कामस्तु पुनर्मर्त्यो यः स्नानं तत्र श्रद्धया । कुरुते स परं श्रेयः प्राप्नुयात्सिद्धिलक्षणम्

Ngunit ang taong walang pagnanasa sa sarili, na naliligo roon nang may pananampalataya, ay makakamtan ang pinakamataas na kabutihan at mararating ang mga tanda ng siddhi, ang ganap na espirituwal na tagumpay.

Verse 64

एवं ते मुनयः सर्वे विभज्य तन्महत्सरः । सायंतनं च तत्रैव कृत्वा कर्म सुविस्तरम्

Kaya nga, ang lahat ng mga pantas, matapos paghatian ang dakilang lawa, ay doon din nagsagawa ng mga ritwal sa dapithapon nang ganap at masusi.

Verse 65

ततो निशामुखे प्राप्ता यत्र देवः पितामहः । दीक्षितस्त्वथ मौनी च यज्ञमण्डपसंश्रितः

Pagdating ng dapithapon ng gabi, narating nila ang pook na kinaroroonan ng diyos na Pitāmaha (Brahmā), na itinalaga para sa yajña—nanatiling tahimik (maunī) at nanahan sa loob ng mandapa ng paghahandog.

Verse 66

तं प्रणम्य ततः सर्वे गता यत्रर्त्विजः स्थिताः । उपविष्टाः परिश्रान्ता दिवा यज्ञियकर्मणा

Pagkatapos yumukod at magbigay-galang sa Kanya, silang lahat ay nagtungo sa kinaroroonan ng mga pari na tagapagpaganap ng yajña. Ang mga pari ay nakaupo, pagód sa mga tungkuling panghandog sa buong maghapon.

Verse 67

इन्द्रादिकैः सुरैर्भक्त्या मृद्यमानाङ्घ्रयः स्थिताः । अभिवाद्याथ तान्सर्वानुपविष्टास्ततो ग्रतः

Sa debosyon, ang mga diyos na pinangungunahan ni Indra ay tumayo roon at minasahe ang Kanyang mga paa. Pagkaraan, matapos magbigay-galang sa lahat, sila’y naupo rin.

Verse 68

चक्रुश्चाथ कथाश्चित्रा यज्ञकर्मसमुद्भवाः । सोमपानस्य संबन्धो व्यत्ययं च समुद्भवम्

Pagkatapos, nagpaikot-ikot sila ng sari-saring pag-uusap na nagmumula sa mga pamamaraan ng yajña—pinagtatalunan ang wastong ugnayan ng pag-inom ng Soma at pati ang mga salungat na paglihis na maaaring lumitaw.

Verse 69

उद्गातुः प्रभवं चैव तथाध्वर्योः परस्परम् । प्रोचुस्ते तत्त्वमाश्रित्य तथान्ये दूषयन्ति तत्

Pinag-usapan nila ang wastong batayan ng tungkulin ng Udgātṛ at ang ugnayang magkatuwang ng Adhvaryu at ng iba pa. Ipinahayag nila ang itinuturing nilang katotohanan, subalit may ilan ding tumuligsa sa pananaw na iyon.

Verse 70

अन्ये मीमांसकास्तत्र कोपसंरक्तलोचनाः । हन्युस्तेषां मतं वादमाश्रिता वाग्विचक्षणाः

Doon, may iba pang mga Mīmāṃsaka na namumula ang mga mata sa galit. Kumapit sila sa pagtatalo at, bihasa sa matalas na pananalita, sinikap nilang pabagsakin ang paninindigan ng mga kalaban.

Verse 71

परिशिष्टविदश्चान्ये मध्यस्था द्विजसत्तमाः । प्रोचुर्वादं परित्यज्य साभिप्रायं यथोदितम्

Ang iba pang mahuhusay na brāhmaṇa, bihasa sa mga Pariśiṣṭa at nakatindig bilang walang-kinikilingang tagapamagitan, ay nagsalita—iniwaksi ang mapagtalunang pagtatalo—at ipinaliwanag ang nilalayong diwa ayon sa nararapat na pagbigkas.

Verse 72

महावीरपुरोडाशचयनप्रमुखांस्तथा । विवादांश्चक्रिरे चान्ये स्वंस्वं पक्षं समाश्रिताः

Ang iba naman, bawat isa’y kumakapit sa sariling panig, ay nagpasiklab pa ng mga pagtatalo—tungkol sa handog na Mahāvīra, sa Puroḍāśa, sa pag-aayos ng dambana (cayana), at iba pang pangunahing bagay.

Verse 73

एवं सा रजनी तेषामतिक्रान्ता द्विजन्मनाम्

Kaya nga, lumipas ang gabing iyon para sa mga dwija, na lubhang nalubog sa mga bagay na iyon.

Verse 182

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये रूपतीर्थोत्पत्तिपूर्वकप्रथमयज्ञदिवसवृत्तान्तवर्णनंनाम द्व्यशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa loob ng Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, sa ikaanim na (Nāgara) Khaṇḍa, sa Māhātmya ng banal na pook na Hāṭakeśvara—ang kabanatang pinamagatang “Paglalarawan ng Unang Araw ng Yajña, na pinangungunahan ng pinagmulan ng Rūpatīrtha,” na siyang Kabanata 182.

Verse 488

श्रुत्वा पैतामहं यज्ञं कौतुकेन समन्विताः । कीदृशो भविता यज्ञो दीक्षितो यत्र पद्मजः

Nang marinig nila ang tungkol sa Paitāmaha yajña, napuno sila ng banal na pagkamangha: “Ano kaya ang magiging anyo ng yajña na iyon, na doo’y ang Lotus-born na si Padmajā (Brahmā) mismo ang dīkṣita at tagapagganap?”