Adhyaya 181

Verse 1

सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे सर्वेर्नागरैर्ब्राह्मणोत्तमैः । प्रेषितो मध्यगस्तत्र गर्तातीर्थसमुद्भवः

Sinabi ni Sūta: Samantala, ang lahat ng pinakadakilang brāhmaṇa ng lungsod ay nagsugo roon kay Madhyaga—na sumibol mula sa kabanalan ng Gartā-tīrtha—bilang kanilang kinatawan.

Verse 2

रेरे मध्यग गत्वा त्वं ब्रूहि तं कुपितामहम् । विप्रवृत्ति प्रहंतारं नीतिमार्गविवर्जितम्

Humayo, humayo, O Madhyaga—sabihin mo sa kanya na ako’y nag-aalab sa galit: siya’y sumisira sa asal-Brahmana at tumalikod sa landas ng nīti, ng wastong pamamahala at pagpipigil-sa-sarili.

Verse 3

एतत्क्षेत्रं प्रदत्तं नः पूर्वेषां च द्विजन्मनाम् । महेश्वरेण तुष्टेन पूरिते सर्पजे बिले

Ang banal na pook na ito’y ipinagkaloob sa amin at sa aming mga ninunong dvija—ni Maheśvara na nalugod, at pinuno ang yungib na sinilang ng ahas upang maging matatag at angkop ang lupain.

Verse 4

तस्य दत्तस्य चाद्यैव पितामहशतं गतम् । पंचोत्तरमसन्दिग्धं यावत्त्वं कुपितामह

Dahil sa kaloob na iyon, hanggang ngayon, isang daan at limang salinlahi ng mga ninuno ang tiyak na nakamtan ang paglaya—hangga’t ikaw, O galit na ninuno, ay nananatiling napapayapa.

Verse 5

न केनापि कृतोऽस्माकं तिरस्कारो यथाऽधुना । त्वां मुक्त्वा पापकर्माणं न्यायमार्गविवर्जितम्

Wala pang sinuman ang humamak sa amin gaya ngayon—maliban sa iyo, gumagawa ng kasalanan, na tumalikod sa landas ng katarungan.

Verse 6

नागरैर्ब्राह्मणैर्बाह्यं योऽत्र यज्ञं समाचरेत् । श्राद्धं वा स हि वध्यः स्यात्सर्वेषां च द्विजन्मनाम्

Sinumang dito ang magsagawa ng yajña—o kahit śrāddha—na ibinubukod ang mga Nāgara Brahmana, siya’y tunay na nararapat parusahan ng lahat ng dvija.

Verse 7

न तस्य जायते श्रेयस्तत्समुत्थं कथंचन । एतत्प्रोक्तं तदा तेन यदा स्थानं ददौ हि नः

Mula sa di-wastong gawa na iyon, walang anumang mapalad na gantimpala ang sumisibol. Ito ang ipinahayag niya noon, nang ipagkaloob niya sa amin ang pook na ito.

Verse 8

तस्माद्यत्कुरुषे यज्ञं ब्राह्मणैर्नागरैः कुरु । नान्यथा लप्स्यसे कर्तुं जीवद्भिर्नागरैर्द्विजैः

Kaya nga, anumang yajña ang iyong isasagawa, isagawa mo ito kasama ng mga brāhmaṇa na Nāgara. Kung hindi, habang nabubuhay pa ang mga Nāgara na dalawang-ulit na isinilang, hindi ka pahihintulutang ganapin iyon.

Verse 9

एवमुक्तस्ततो गत्वा मध्यगो यत्र पद्मजः । यज्ञमण्डपदूरस्थो ब्राह्मणैः परिवारितः

Nang masabihan nang gayon, siya’y nagtungo sa gitnang dako kung saan naroon si Padmaja (Brahmā)—nakatayo nang bahagyang malayo sa pabiliong pang-yajña, at napalilibutan ng mga brāhmaṇa.

Verse 10

यत्प्रोक्तं नागरैः सर्वैः सविशेषं तदा हि सः । तच्छ्रुत्वा पद्मजः प्राह सांत्वपूर्वमिदं वचः

Nang marinig ni Padmaja (Brahmā) nang ganap ang lahat ng sinabi ng mga Nāgara, siya’y nagsalita ng mga salitang ito, na may pag-aliw at pagpapahinuhod muna.

Verse 11

मानुषं भावमापन्न ऋत्विग्भिः परिवारितः । त्वया सत्यमिदं प्रोक्तं सर्वं मध्यगसत्तम

Bagaman tinanggap ko ang anyong-tao at napalilibutan ng mga ṛtvij (mga paring tagapaghandog), ang lahat ng iyong sinabi ay lubos na totoo, O pinakadakila sa mga nasa gitna.

Verse 12

किं करोमि वृताः सर्वे मया ते यज्ञकर्मणि । ऋत्विजोऽध्वर्यु पूर्वा ये प्रमादेन न काम्यया

“Ano ang gagawin ko? Sapagkat ang lahat ng mga pari—lalo na ang adhvaryu—ay naitalaga ko na sa gawain ng yajña, dahil sa pagkakaligta, hindi dahil sa sinadyang hangarin.”

Verse 13

तस्मादानय तान्सर्वानत्र स्थाने द्विजोत्तमान् । अनुज्ञातस्तु तैर्येन गच्छामि मखमण्डपे

“Kaya dalhin dito ang lahat ng pinakadakilang brāhmaṇa; kapag pinagkalooban nila ako ng pahintulot, tutungo ako sa maṇḍapa ng paghahandog.”

Verse 14

मध्यग उवाच । त्वं देवत्वं परित्यज्य मानुषं भावमाश्रितः । तत्कथं ते द्विजश्रेष्ठाः समागच्छंति तेंऽतिकम्

Sinabi ni Madhyaga: “Iniwan mo ang kalagayan ng isang deva at tinanggap ang pagiging tao. Kung gayon, paano nakalalapit at nagtitipon sa iyo ang mga dakilang brāhmaṇa?”

Verse 15

श्रेष्ठा गावः पशूनां च यथा पद्मसमुद्भव । विप्राणामिह सर्वेषां तथा श्रेष्ठा हि नागराः

O Isinilang sa Loto (Brahmā), kung paanong ang baka ang pinakapanguna sa mga hayop, gayon din sa lahat ng brāhmaṇa rito, ang mga brāhmaṇang Nāgara ang tunay na pinakadakila.

Verse 16

तत्माच्चेद्वांछसि प्राप्तिं त्वमेतां यज्ञसंभवाम् । तद्भक्त्यानागरान्सर्वान्प्रसादय पितामह

Kaya kung ninanais mo ang tagumpay na isinilang mula sa yajña, kung gayon sa pamamagitan ng debosyon, O Pitāmaha (Brahmā), hingin at kamtin ang biyaya ng lahat ng Nāgara.

Verse 17

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा पद्मजो भीत ऋत्विग्भिः परिवारितः । जगाम तत्र यत्रस्था नागराः कुपिता द्विजाः

Wika ni Sūta: Nang marinig iyon, ang Ipinanganak sa Loto (Brahmā), na may takot at napalilibutan ng mga pari ng paghahandog, ay nagtungo sa pook na kinaroroonan ng nagngangalit na mga brāhmaṇa Nāgara.

Verse 18

प्रणिपत्य ततः सर्वान्विनयेन समन्वितः । प्रोवाच वचनं श्रुत्वा कृतांजलिपुटः स्थितः

Pagkaraan, yumukod siya sa kanilang lahat na may ganap na pagpapakumbaba; nakatayo na magkapatong ang mga palad sa paggalang, matapos makinig, ay nagsalita siya.

Verse 19

जानाम्यहं द्विजश्रेष्ठाः क्षेत्रेऽस्मिन्हाट केश्वरे । युष्मद्बाह्यं वृथा श्राद्धं यज्ञकर्म तथैव च

“Nalalaman ko, O pinakadakilang mga brāhmaṇa, na sa banal na pook na ito ng Hāṭakeśvara, ang anumang śrāddha at gayundin ang anumang gawaing yajña na gawin nang wala kayo ay walang bunga.”

Verse 20

कलिभीत्या मयाऽनीतं स्थानेऽस्मिन्पुष्करं निजम् । तीर्थं च युष्मदीयं च निक्षेपोऽ यंसमर्पितः

“Dahil sa pangamba sa Kali, dinala ko sa pook na ito ang sarili kong Puṣkara; at ang paglalagak na ito—ang pagtitiwala ng tīrtha—ay inihandog ko sa inyo bilang sa inyo na.”

Verse 21

ऋत्विजोऽमी समानीता गुरुणा यज्ञसिद्धये । अजानता द्विजश्रेष्ठा आधिक्यं नागरात्मकम्

“Ang mga paring tagapagganap na ito ay dinala ng aking guro upang maganap ang yajña; datapwat, O pinakadakilang mga brāhmaṇa, hindi nila nalalaman ang nakahihigit na karapatan na nauukol sa mga Nāgara.”

Verse 22

तस्माच्च क्षम्यतां मह्यं यतश्च वरणं कृतम् । एतेषामेव विप्राणामग्निष्टोमकृते मया

Kaya’t patawarin ninyo ako, sapagkat pinili ko mula sa mismong mga brāhmaṇa na ito ang magsasagawa ng handog na Agniṣṭoma.

Verse 23

एतच्च मामकं तीर्थं युष्माकं पापनाशनम् । भविष्यति न सन्देहः कलिकालेऽपि संस्थिते

At ang banal na tawiran kong ito ay magiging tagapuksa ng inyong mga kasalanan—walang pag-aalinlangan—at mananatiling mabisa kahit sa Panahon ng Kali.

Verse 24

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि त्वं नागरैर्बाह्यं यज्ञं चात्र करिष्यसि । तदन्येऽपि सुराः सर्वे तव मार्गानुयायि नः । भविष्यन्ति तथा भूपास्तत्कार्यो न मखस्त्वया

Wika ng mga brāhmaṇa: “Kung magsasagawa ka rito ng yajña na ibinubukod ang mga Nāgara, susunod sa iyong halimbawa ang lahat ng ibang mga diyos. Gayundin ang mga hari. Kaya’t ang gayong handog ay hindi nararapat mong gawin.”

Verse 25

यद्येवमपि देवेश यज्ञकर्म करिष्यसि । अवमन्य द्विजान्सर्वाक्षिप्रं गच्छास्मदंतिकात्

“Gayunman, O Panginoon ng mga diyos, kung ipipilit mo pa ring isagawa ang ritwal ng yajña, kung gayon—pagkatapos mong hamakin ang lahat ng brāhmaṇa—lumisan ka agad sa aming harapan.”

Verse 26

ब्रह्मोवाच । अद्यप्रभृति यः कश्चिद्यज्ञमत्र करिष्यति । श्राद्धं वा नागरैर्बाह्यं वृथा तत्संभविष्यति

Sinabi ni Brahmā: “Mula sa araw na ito, sinumang magsasagawa rito ng yajña—o ng śrāddha—na ibinubukod ang mga Nāgara, ang gawaing iyon ay magiging walang bunga.”

Verse 27

नागरोऽपि च यो न्यत्र कश्चिद्यज्ञं करिष्यति । एतत्क्षेत्रं परित्यज्य वृथा तत्संभविष्यति

Kahit isang Nāgara—kung sinuman ang magsasagawa ng yajña sa ibang dako, tinalikuran ang banal na kṣetra na ito—ang handog na yaon ay mauuwi rin sa walang kabuluhan.

Verse 28

मर्यादेयं कृता विप्रा नागराणां मयाऽधुना । कृत्वा प्रसादमस्माकं यज्ञार्थं दातुमर्हथ । अनुज्ञां विधिवद्विप्रा येन यज्ञं करोम्यहम्

O mga Brāhmaṇa, ngayo’y itinatag ko ang tuntuning-hangganang ito para sa mga Nāgara. Kaya ipagkaloob ninyo ang inyong biyaya at ibigay ang kailangan para sa yajña. At, O mga Brāhmaṇa, ipagkaloob ninyo ang pormal na pahintulot ayon sa wastong ritwal, upang maisagawa ko ang yajña.

Verse 29

सूत उवाच । ततस्तैर्ब्राह्मणैस्तुष्टैरनुज्ञातः पितामहः । चकार विधिवद्यज्ञं ये वृता ब्राह्मणाश्च तैः

Wika ni Sūta: Pagkaraan, si Pitāmaha (Brahmā), na pinahintulutan ng mga Brāhmaṇa na nasiyahan, ay nagsagawa ng yajña ayon sa tuntunin—kasama ang mga Brāhmaṇa na kanilang inanyayahan para sa ritwal.

Verse 30

विश्वकर्मा समागत्य ततो मस्तकमण्डनम् । चकार ब्राह्मणश्रेष्ठा नागराणां मते स्थितः

Pagkatapos, dumating si Viśvakarmā at nilikha ang palamuting pang-ulo (seremonyal na korona). O pinakamainam sa mga Brāhmaṇa, kumilos siya ayon sa kinikilalang kaugalian ng mga Nāgara.

Verse 31

ब्रह्मापि परमं तोषं गत्वा नारदमब्रवीत् । सावित्रीमानय क्षिप्रं येन गच्छामि मण्डपे

Si Brahmā man ay napuspos ng dakilang kagalakan at sinabi kay Nārada: “Dalhin mo si Sāvitrī nang madali, upang makatungo ako sa mandapa ng paghahandog.”

Verse 32

वाद्यमानेषु वाद्येषु सिद्धकिन्नरगुह्यकैः । गन्धर्वैर्गीतसंसक्तैर्वेदोच्चारपरैर्द्विजैः । अरणिं समुपादाय पुलस्त्यो वाक्यमब्रवीत्

Habang tinutugtog ang mga instrumento ng mga Siddha, Kinnara, at Guhyaka; habang ang mga Gandharva ay lubos na nalulubog sa awit; at habang ang mga Brāhmaṇa na nakatuon sa pagbigkas ng Veda ay pumupuno sa himpapawid—kinuha ni Pulastya ang mga patpat na araṇi at nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 33

पत्नी ३ पत्नीति विप्रेन्द्राः प्रोच्चैस्तत्र व्यवस्थिताः

Doon, ang mga pinakadakilang Brāhmaṇa, nakatayo sa kani-kanilang kinalalagyan, ay malakas na sumigaw: “Patnī! Patnī!” (“Ang asawa! Ang asawa!”).

Verse 34

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा नारदं मुनिसत्तमम् । संज्ञया प्रेषयामास पत्नी चानीयतामिति

Samantala, sinenyasan ni Brahmā si Nārada, ang pinakadakilang muni, at isinugo siya na may tagubilin: “Ihatid dito ang aking Patnī (banal na kabiyak).”

Verse 35

सोऽपि मंदं समागत्य सावित्रीं प्राह लीलया । युद्धप्रियोंऽतरं वांछन्सावित्र्या सह वेधसः

Lumapit din siya nang marahan at, sa paraang mapaglaro, nagsalita kay Sāvitrī—na wari’y naghahanap ng siwang upang pasiklabin ang alitan sa pagitan ng diwang mahilig sa digmaan at ni Sāvitrī, sa piling ni Vedhas (Brahmā).

Verse 36

अहं संप्रेषितः पित्रा तव पार्श्वे सुरेश्वरि । आगच्छ प्रस्थितः स्नातः सांप्रतं यज्ञमण्डपे

“O reyna ng mga diyos, isinugo ako ng iyong pati (panginoon at kabiyak) upang lumapit sa iyo. Halika—siya’y nakapaligo na at nakapaglakad na, at ngayo’y nasa yajnamaṇḍapa, ang banal na pook ng paghahandog.”

Verse 37

परमेकाकिनी तत्र गच्छमाना सुरेश्वरि । कीदृग्रूपा सदसि वै दृश्यसे त्वमनाथवत्

O Reyna ng mga diyos, kung magtutungo ka roon na nag-iisa—paano ka magpapakita sa kapulungan, na wari’y walang masasandalan at tagapagtanggol?

Verse 38

तस्मादानीयतां सर्वा याः काश्चिद्देवयोषितः । याभिः परिवृता देवि यास्यसि त्वं महामखे

Kaya’t ipatawag ang lahat ng mga dalagang makalangit. O Diyosa, na napalilibutan nila, tutungo ka sa dakilang paghahandog (yajña).

Verse 39

एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठो नारदो मुनिसत्तमः । अब्रवीत्पितरं गत्वा तातांबाऽकारिता मया

Pagkasabi nito, si Nārada—pinakamataas sa mga pantas—ay nagtungo sa kanyang ama at nagsabi: “Ama, ipinatawag ko na si Ina.”

Verse 41

पुलस्त्यं प्रेषयामास सावित्र्या सन्निधौ ततः । गच्छ वत्स त्वमानीहि स्थानं सा शिथिलात्मिका । सोमभारपरिश्रांतं पश्य मामूर्ध्वसंस्थितम्

Pagkatapos, sa harap ni Sāvitrī, inutusan niya si Pulastya: “Humayo ka, anak—dalhin mo siya sa kanyang kinalalagyan. Nanghihina ang kanyang loob. Masdan mo ako, pagod sa bigat ng Soma, na nakatindig sa itaas sa ritwal.”

Verse 42

एष कालात्ययो भावि यज्ञकर्मणि सांप्रतम् । यज्ञयानमुहूर्तोऽयं सावशेषो व्यवस्थितः

Sa ngayon, may pagkaantala nang magaganap sa gawain ng yajña. Ang mapalad na sandali upang magpatuloy sa yajña ay naririyan pa, ngunit kaunti na lamang ang nalalabi.

Verse 43

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा पुलस्त्यः सत्वरं ययौ । सावित्री तिष्ठते यत्र गीतनृत्यसमाकुला

Nang marinig ang kanyang mga salita, nagmadaling umalis si Pulastya patungo sa kinaroroonan ni Sāvitrī—sa gitna ng awitan at sayawan.

Verse 44

ततः प्रोवाच किं देवि त्वं तिष्ठसि निराकुला । यज्ञयानोचितः कालः सोऽयं शेषस्तु तिष्ठति

Pagkaraan ay sinabi niya: “O Diyosa, bakit nananatili kang payapa at hindi nagmamadali? Dumating na ang angkop na oras upang tumungo sa yajña—kaunti na lamang ang nalalabi.”

Verse 45

तस्मादागच्छ गच्छामस्तातः कृच्छ्रेण तिष्ठति । सोमभारार्द्दितश्चोर्ध्वं सर्वैर्देवैः समावृतः

“Kaya halina—tayo’y umalis. Ang iyong ama ay nakatayo roon nang may hirap, nabibigatan sa pasaning Soma; at sa itaas niya’y nagtitipon ang lahat ng mga diyos.”

Verse 46

सावित्र्युवाच । सर्वदेववृतस्तात तव तातो व्यवस्थितः । एकाकिनी कथं तत्र गच्छाम्यहमनाथवत्

Sinabi ni Sāvitrī: “Mahal ko, naroon ang iyong ama na napaliligiran ng lahat ng mga diyos. Paano ako makapupunta roon nang mag-isa, na tila walang sandigan?”

Verse 47

तद्ब्रूहि पितरं गत्वा मुहूर्तं परिपाल्यताम्

“Kaya pumaroon ka at sabihin sa iyong ama: maghintay muna ng isang muhūrta—isang maikling sandali.”

Verse 48

यावदभ्येति शक्राणी गौरी लक्ष्मीस्तथा पराः । देवकन्याः समाजेऽत्र ताभिरेष्याम्यह८द्रुतम्

“Hanggang sa dumating dito sa pagtitipong ito si Śakrāṇī (Indrāṇī), si Gaurī, si Lakṣmī, at ang iba pang mga dalagang makalangit, darating ako nang madali kasama nila.”

Verse 49

सर्वासां प्रेषितो वायुर्निमत्रणकृते मया । आगमिष्यन्ति ताः शीघ्रमेवं वाच्यः पिता त्वया

“Isinugo ko na si Vāyu sa kanilang lahat bilang paanyaya. Darating sila agad—iyan ang dapat mong sabihin sa iyong ama.”

Verse 50

सूत उवाच । सोऽपि गत्वा द्रुतं प्राह सोमभारार्दितं विधिम् । नैषाभ्येति जगन्नाथ प्रसक्ता गृहकर्मणि

Sinabi ni Sūta: “Siya man ay nagmadaling pumunta at nagsalita kay Brahmā, na nabibigatan sa bigat ng ritong Soma: ‘O Panginoon ng sanlibutan, hindi siya dumarating—abala siya sa mga gawaing-bahay.’”

Verse 51

सा मां प्राह च देवानां पत्नीभिः सहिता मखे । अहं यास्यामि तासां च नैकाद्यापि प्रदृश्यते

“At sinabi niya sa akin: ‘Sa paghahandog, pupunta ako kasama ng mga asawa ng mga diyos; ngunit hanggang ngayon, ni isa sa kanila ay hindi pa nakikita.’”

Verse 52

एवं ज्ञात्वा सुरश्रेष्ठ कुरु यत्ते सुरोचते । अतिक्रामति कालोऽयं यज्ञयानसमुद्रवः । तिष्ठते च गृहव्यग्रा सापि स्त्री शिथिलात्मिका

“Yamang nalalaman ito, O pinakadakila sa mga diyos, gawin mo ang sa tingin mo’y nararapat. Lumilipas ang panahon, at magulo ang paghahanda sa sasakyang panghandog. At siya man ay nananatili, abala sa gawaing-bahay—ang babaeng iyon ay mahina ang paninindigan.”

Verse 53

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य पुलस्त्यस्य पितामहः । समीपस्थं तदा शक्रं प्रोवाच वचनं द्विजाः

Nang marinig ang kanyang mga salita, ang Pitāmaha (Brahmā), ang ninuno ni Pulastya, ay nagsalita kay Śakra (Indra) na nakatayo sa malapit, O mga dwija.

Verse 54

ब्रह्मोवाच । शक्र नायाति सावित्री सापि स्त्री शिथिलात्मिका । अनया भार्यया यज्ञो मया कार्योऽयमेव तु

Wika ni Brahmā: “O Śakra, hindi dumarating si Sāvitrī; siya man ay babaeng marupok ang loob. Kaya ang handog na yajña na ito ay dapat kong ganapin kasama ng asawang ito (na naririto).”

Verse 55

गच्छ शक्र समानीहि कन्यां कांचित्त्वरान्वितः । यावन्न क्रमते कालो यज्ञयानसमुद्भवः

“Humayo ka, O Śakra, at agad magdala ng sinumang dalaga, bago lumampas ang mapalad na sandali—na isinilang mula sa yajña.”

Verse 56

पितामहवचः श्रुत्वा तदर्थं कन्यका द्विजाः । शक्रेणासादिता शीघ्रं भ्रममाणा समीपतः

O pinakamainam sa mga dwija, nang marinig ang salita ni Pitāmaha (Brahmā), si Śakra ay mabilis na lumapit sa isang dalaga para sa layuning iyon, habang siya’y naglalakad-lakad sa malapit.

Verse 57

अथ तक्रघटव्यग्रमस्तका तेन वीक्षिता । कन्यका गोपजा तन्वी चंद्रास्या पद्मलोचना

Pagkaraan, namataan niya ang isang payat na dalagang pastol ng baka, ang ulo’y abala sa banga ng buttermilk; mukha’y gaya ng buwan at mga mata’y gaya ng lotus.

Verse 58

सर्वलक्षणसंपूर्णा यौवनारंभमाश्रिता । सा शक्रेणाथ संपृष्टा का त्वं कमललोचने

Ganap sa lahat ng mapalad na tanda at bagong pasok sa kabataan, siya’y tinanong ni Śakra (Indra): “Sino ka, O may matang gaya ng lotus?”

Verse 59

कुमारी वा सनाथा वा सुता कस्य ब्रवीहि नः

“Dalaga ka ba, o nasa ilalim ng pag-iingat ng sinuman? Kaninong anak na babae ka? Ipaalam mo sa amin.”

Verse 60

कन्यो वाच । गोपकन्यास्मि भद्रं ते तक्रं विक्रेतुमागता । यदि गृह्णासि मे मूल्यं तच्छीघ्रं देहि मा चिरम्

Wika ng dalaga: “Pagpapala sa iyo. Ako’y anak ng pastol ng baka, naparito upang magbenta ng buttermilk. Kung kukunin mo, ibigay mo agad ang bayad—huwag magtagal.”

Verse 61

तच्छ्रुत्वा त्रिदिवेन्द्रोऽपि मत्वा तां गोपकन्यकाम् । जगृहे त्वरया युक्तस्तक्रं चोत्सृज्य भूतले

Pagkarinig nito, ang panginoon ng tatlong daigdig (Indra), inakalang siya’y dalagang pastol, at dali-daling sinunggaban siya, matapos ihagis sa lupa ang buttermilk.

Verse 62

अथ तां रुदतीं शक्रः समादाय त्वरान्वितः । गोवक्त्रेण प्रवेश्याथ गुह्येनाकर्षयत्ततः

Pagkaraan, si Śakra ay nagmadaling buhatin ang dalagang umiiyak; ipinapasok niya ito sa bibig ng baka, at saka hinila palabas sa lihim na daanan.

Verse 63

एवं मेध्यतमां कृत्वा संस्नाप्य सलिलैः शुभैः । ज्येष्ठकुण्डस्य विप्रेन्द्राः परिधाय्य सुवाससी

Kaya nito, matapos siyang gawing lubhang dalisay at karapat-dapat sa banal na ritwal, at paliguan sa mapalad na mga tubig, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, sa Jyeṣṭha-kuṇḍa ay binihisan siya ng mariringal na kasuotan.

Verse 64

ततश्च हर्षसंयुक्तः प्रोवाच चतुराननम् । द्रुतं गत्वा पुरो धृत्वा सर्वदेवसमागमे

Pagkaraan, puspos ng galak, nagsalita siya kay Caturānana (Brahmā): “Humayo ka nang madali, at ilagay siya sa unahan sa dakilang pagtitipon ng lahat ng mga diyos.”

Verse 65

कन्यकेयं सुरश्रेष्ठ समानीता मयाऽधुना । तवार्थाय सुरूपांगी सर्वलक्षणलक्षिता

“O pinakamainam sa mga diyos, dinala ko ngayon ang dalagang ito para sa iyo—may kagandahang-hubog at taglay ang lahat ng mapalad na tanda.”

Verse 66

गोपकन्या विदित्वेमां गोवक्त्रेण प्रवेश्य च । आकर्षिता च गुह्येन पावनार्थं चतुर्मुख

“Nang makilalang siya’y dalagang pastol ng baka, ipinapasok siya sa bibig ng baka at saka hinila palabas sa lihim na daanan—O Apat-ang-Mukha—para sa paglilinis.”

Verse 67

श्रीवासुदेव उवाच । गवां च ब्राह्मणानां च कुलमेकं द्विधा कृतम् । एकत्र मंत्रास्तिष्ठंति हविरन्यत्र तिष्ठति

Sinabi ni Śrī Vāsudeva: “Ang angkan ng mga baka at ang angkan ng mga brāhmaṇa ay iisa, bagaman wari’y nahahati sa dalawa: sa isa nananahan ang mga mantra, at sa isa naman nananahan ang handog na pangsakripisyo.”

Verse 68

धेनूदराद्विनिष्क्रांता तज्जातेयं द्विजन्मनाम् । अस्याः पाणिग्रहं देव त्वं कुरुष्व मखाप्तये

Siya’y lumitaw mula sa tiyan ng baka; kaya siya’y nauukol sa mga dvija, ang mga isinilang na makalawa. O Diyos, isagawa mo ang paghawak-kamay ng kasal upang ang handog na yajña ay magbunga nang ganap.

Verse 69

यावन्न चलते कालो यज्ञयानसमुद्भवः

Hangga’t hindi pa umuusad ang panahon—ang landasing sumisibol mula sa paglalakbay ng yajña…

Verse 70

रुद्र उवाच । प्रविष्टा गोमुखे यस्मादपानेन विनिर्गता । गायत्रीनाम ते पत्नी तस्मादेषा भविष्यति

Wika ni Rudra: Sapagkat pumasok siya sa bibig ng baka at lumabas sa daanang pababa, kaya ang isang ito’y magiging iyong asawa, na tatawaging Gāyatrī.

Verse 71

ब्रह्मोवाच । वदन्तु ब्राह्मणाः सर्वे गोपकन्याप्यसौ यदि । संभूय ब्राह्मणीश्रेष्ठा यथा पत्नी भवेन्मम

Wika ni Brahmā: Hayaan ang lahat ng brāhmaṇa na magpahayag—kung siya nga’y isang dalagang pastol ng baka—upang kayo’y magtipon at patunayan siyang pinakadakilang brāhmaṇī, karapat-dapat maging aking asawa.

Verse 72

ब्राह्मणा ऊचुः । एषा स्याद्ब्राह्मणश्रेष्ठा गोपजातिविवर्जिता । अस्मद्वाक्याच्चतुर्वक्त्र कुरु पाणिग्रहं द्रुतम्

Wika ng mga brāhmaṇa: Ituring siya bilang pinakadakila sa mga brāhmaṇa, malaya sa lahing pastol ng baka. Sa aming salita, O Apat-ang-Mukha, isagawa mo agad ang paghawak-kamay ng kasal.

Verse 73

सूत उवाच । ततः पाणिग्रहं चक्रे तस्या देवः पितामहः । कृत्वा सोमं ततो मूर्ध्नि गृह्योक्तविधिना द्विजाः

Sinabi ni Sūta: “Pagkaraan nito, isinagawa ng banal na Pitāmaha (Brahmā) ang pag-iisang-kamay ng kasal para sa kanya. Pagkatapos, ang mga dwija, ayon sa mga tuntuning gṛhya, ay inilagay si Soma sa tuktok ng kanyang ulo.”

Verse 74

संतिष्ठति च तत्रस्था महादेवी सुपावनी । अद्यापि लोके विख्याता धनसौभाग्यदायिनी

At ang Mahādevī na lubhang nagpapadalisay ay nananatiling nakatatag doon; hanggang ngayon ay tanyag Siya sa daigdig bilang tagapagkaloob ng yaman at mabuting kapalaran.

Verse 76

कन्या हस्तग्रहं तत्र याऽप्नोति पतिना सह । सा स्यात्पुत्रवती साध्वी सुखसौभाग्यसंयुता

Ang dalagang sa banal na pook na iyon ay tumatanggap ng ritwal ng paghawak-kamay kasama ang kanyang asawa, ay magiging pinagpala ng mga anak na lalaki, matatag sa kabutihang-asal, at puspos ng ligaya at suwerte sa pag-aasawa.

Verse 77

पिंडदानं नरस्तस्यां यः करोति द्विजोत्तमाः । पितरस्तस्य संतुष्टास्तर्पिताः पितृतीर्थवत्

O pinakamainam sa mga dwija, ang sinumang tao na nagsasagawa roon ng handog na piṇḍa ay nagbibigay-kasiyahan sa kanyang mga ninuno; sila’y lubos na napapawi, na para bang nasa isang tanyag na Pitṛ-tīrtha mismo.

Verse 79

यस्तस्यां कुरुते मर्त्यः कन्यादानं समाहितः । समस्तं फलमाप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः

Ang mortal na may pusong nakatuon na nagsasagawa roon ng kanyā-dāna (pagkakaloob ng dalaga) ay nagkakamit ng ganap na bunga ng mga handog na Rājasūya at Aśvamedha.

Verse 181

इति श्रीस्कादे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये गायत्रीविवाहे गायत्रीतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामैकाशीत्युत्तरशततमोअध्यायः

Sa ganito nagtatapos ang ika-181 kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Gāyatrī-tīrtha,” sa salaysay ng kasal ni Gāyatrī sa Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, sa ikaanim na Nāgara Khaṇḍa ng kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.