Adhyaya 180
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 180

Adhyaya 180

Sa Kabanata 180 (Nāgara Khaṇḍa), nagiging masusing talakayang teolohikal at pang-ritwal ang salaysay. Tinanong ng mga rishi si Sūta tungkol sa pambihirang yajña na isinagawa ni Brahmā sa isang banal na pook: aling diyos ang pinararangalan, sino ang gaganap sa bawat tungkuling pari, ano ang dakṣiṇā na ibinibigay, at paano itinatakda ang adhvaryu at iba pang tagapaglingkod. Sumagot si Sūta sa pamamagitan ng paglalahad ng maayos na paghahanda at pagkakaayos ng seremonya. Dumating sina Indra at Śambhu (Śiva) kasama ang kanilang mga makalangit na kasama upang tumulong; tinanggap sila ni Brahmā nang may pormal na paggalang at itinalaga ang kani-kanilang gawain. Inutusan si Viśvakarman na itayo ang yajñamaṇḍapa at lahat ng sangkap nito—bulwagan ng asawa, vedī/altar, mga hukay ng apoy, mga sisidlan at kopa, mga haliging yūpa, mga kanal sa pagluluto, at malalawak na ayos ng mga ladrilyo—kasama ang gintong anyong-tao (hiraṇmaya puruṣa). Si Bṛhaspati naman ang inatasang magdala ng mga karapat-dapat na pari, na itinakdang labing-anim; sinuri at hinirang sila ni Brahmā mismo. Sa wakas, inilista ang labing-anim na ṛtvij at ang kanilang mga tungkulin (hotṛ, adhvaryu, udgātṛ, agnīdhra, brahmā at iba pa), at magalang na hiniling ni Brahmā ang kanilang suporta para sa dīkṣā at sa pagsisimula ng gawain ng paghahandog.

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अत्यद्भुतमिदं सूत यत्त्वया समुदाहृतम् । ब्रह्मणा यत्कृतो यज्ञस्तत्र क्षेत्रे महात्मना

Nagsalita ang mga ṛṣi: “O Sūta, lubhang kagila-gilalas ang iyong isinalaysay—na si Brahmā na dakila ang diwa ay nagsagawa ng yajña roon, sa banal na pook na iyon.”

Verse 2

अग्निष्टोमादयो यज्ञा ये वर्तन्ते धरातले । यष्टव्यस्तेषु यज्ञेषु स एव हि सुरेश्वरः

Ang Agniṣṭoma at iba pang mga yajña na isinasagawa sa ibabaw ng daigdig—sa mga handog na iyon, tunay na ang Panginoon ng mga diyos na yaon ang nararapat na magsagawa ng pag-aalay.

Verse 3

तेनैव यजता तत्र को हीष्टः प्रब्रवीहि नः । ऋत्विजः के स्थितास्तत्र यैस्तत्कर्म मखोद्भवम् । तत्प्रत्यक्षे कृतं सर्वमेतन्नः कौतुकं परम्

Nang siya mismo ang nagsasagawa ng yajña roon, sino ang pangunahing diyos na sinamba? Ipaalam mo sa amin. Aling mga pari na ṛtvij ang naroon, na sa pamamagitan nila naisakatuparan ang gawaing pangyajña—na isinilang mula sa makha (yajña)? Lahat ng ito’y naganap sa harap ng kanilang sariling mga mata; ito ang aming pinakadakilang pagkamangha.

Verse 4

का चैव दक्षिणा दत्ता तेन तेषां द्विजन्मनाम् । कोऽध्वर्युर्विहितस्तत्र येन तद्यजनं कृतम्

At anong dakṣiṇā (handog na kabayaran) ang ibinigay niya sa mga dvija, ang mga dalawang-ulit-na-ipinanganak na pari? At sino ang itinalaga roon bilang Adhvaryu, na sa pamamagitan niya naisagawa nang wasto ang sakripisyong iyon?

Verse 5

को होता कश्च वाऽग्नीध्रः को ब्रह्मा तत्र संस्थितः । उद्गाता कः स्थितस्तत्र ह्याचार्यो यज्ञकर्मणि

Sino ang Hotṛ, at sino ang Agnīdhra? Sino ang nakaupo roon bilang Brahmā, ang tagapangasiwa ng ritwal? At sino ang nakatayo roon bilang Udgātṛ—tunay nga, sino ang ācārya sa pagsasagawa ng yajña?

Verse 6

सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि सर्वं यज्ञस्य संभवम् । वृत्तांतं यच्च तत्रस्थ माश्चर्यं द्विजपुंगवाः

Wika ni Sūta: “O pinakamainam sa mga dvija, isasalaysay ko sa inyo ang buong pinagmulan at pag-usad ng yajña na iyon, at gayundin ang ulat ng kababalaghang naganap doon.”

Verse 7

ये सदस्याः स्थितास्तत्र ऋत्विजश्च द्विजोत्तमाः । दक्षिणा याः प्रदत्ताश्च तेभ्यस्तेन महात्मना

Yaong mga kasapi ng kapulungan ng paghahandog na naroon—ang mga pari na nagsasagawa ng ritwal at ang pinakamahuhusay sa mga ‘dalawang-ulit na isinilang’—sa kanila ibinigay ng dakilang-kaluluwa ang dakṣiṇā, ang mga handog na gantimpala ng yajña.

Verse 8

यजता देवदेवेन ब्रह्मणाऽमिततेजसा । यज्ञकामं चतुर्वक्त्रं ज्ञात्वा देवः शतक्रतुः

Nang ang Diyos ng mga diyos, si Brahmā na may di-masukat na ningning, ay nagsasagawa ng yajña—at nalaman ni Indra, ang Śatakratu na panginoon ng sandaang ritwal, na ninanais ng Apat-na-Mukha na ganapin ang paghahandog—kaya siya’y tumugon.

Verse 9

सर्वैः सुरगणैः सार्धं साहाय्यार्थमुपागतः । तथा च भगवाञ्छंभुः सर्वदेवगणैः सह

Dumating siya kasama ang lahat ng pangkat ng mga deva upang magbigay-tulong. Gayundin, dumating din ang Mapalad na Śambhu (Śiva), kasama ang buong kalipunan ng mga diyos.

Verse 10

तान्दृष्ट्वाऽभ्यागतान्ब्रह्मा मर्त्यधर्मसमाश्रितान् । प्रोवाच विनयोपेतः कृतांजलिपुटः स्थितः

Nang makita ni Brahmā na sila’y dumating—taglay ang magalang na asal na nararapat sa daigdig ng tao—nagsalita siya nang mapagpakumbaba, nakatayo na magkadikit ang mga palad sa paggalang.

Verse 11

स्वागतं वः सुरश्रेष्ठाः प्रसादः क्रियतां मम । निविश्यतां यथान्यायं स्थानेषु रुचिरेषु च

Maligayang pagdating sa inyo, O pinakamahuhusay sa mga deva; ipagkaloob ninyo ang inyong biyaya sa akin. Maupo nawa kayo ayon sa wastong kaayusan, sa mga maririkit na pook na inihanda.

Verse 12

धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यद्यूयं स्वयमागताः । मंत्राहूता यथा कृच्छ्रात्सर्वसत्रेषु गच्छथ

Mapalad ako; pinagpala ako, sapagkat kayo’y dumating sa sariling kalooban. Sa iba pang dakilang pagtitipon ng paghahandog, kayo’y dumarating lamang kapag tinatawag ng mga mantra, at iyon pa’y may kahirapan.

Verse 13

देवा ऊचुः । येन यच्चात्र कर्तव्यं तच्छीघ्रं वद पद्मज । यज्ञे तव महाभाग तस्य तत्त्वं समादिश

Wika ng mga diyos: “O Padmaja (isinilang sa lotus), sabihin mo agad kung ano ang dapat gawin dito at kung sino ang gagawa ng bawat tungkulin. O lubhang mapalad, ituro mo sa amin ang tunay na paraan at diwa ng iyong paghahandog.”

Verse 14

ब्रह्मोवाच । विश्वकर्मन्द्रुतं गच्छ यज्ञमण्डपसिद्धये । पत्नीशालां ततश्चैव यज्ञवेदीस्तथैव च

Wika ni Brahmā: “O Viśvakarman, magtungo ka agad upang ganap na maihanda ang mandapa ng paghahandog. Pagkatapos, itayo ang bulwagan para sa asawa ng nagsasagawa ng yagna, at gayundin ang mga altar ng paghahandog.”

Verse 15

कुण्डानि चैव सर्वाणि यथास्थानेषु कारय । यज्ञपात्राणि सर्वाणि ग्रहाश्च चमसास्तथा

“Ipagawa ang lahat ng mga hukay-apoy (kuṇḍa) sa kani-kanilang wastong lugar. At ihanda ang lahat ng sisidlan ng paghahandog—pati ang mga graha at ang mga sandok (camasā).”

Verse 16

यूपाश्च यत्प्रमाणेन कर्तव्याः सचषालकाः । पचनार्थं तथा गर्ताः कर्तव्या यत्प्रमाणतः

“Ipagawa ang mga haliging panghandog (yūpa) ayon sa itinakdang sukat, kasama ang mga kabit nito. Gayundin, ipagawa ang mga hukay para sa pagluluto ayon sa wastong pamantayan.”

Verse 17

इष्टिकानां सहस्राणि दश चाष्टशतानि च । कर्तव्यानि त्वया शीघ्रं चयनानीति सत्वरम्

Sampung libong ladrilyo, at dagdag pang walong daan, ay dapat mong gawin nang madali—ihanda agad para sa paglalatag ng dambanang pangyajña.

Verse 18

तथा हिरण्मयश्चापि पुरुषः कार्य एव हि । तथेत्युक्ता ततस्त्वष्टा शीघ्राच्छीघ्रतरं ययौ

At kailangan ding gawin ang isang gintong anyo ng tao. Nang masabihan, si Tvaṣṭṛ, ang banal na panday ng mga diyos, ay sumagot, “Gayon nga,” at umalis nang ubod ng bilis.

Verse 19

ततस्तु पद्मजः प्राह देवाचार्यं बृह स्पतिम् । बृहस्पते त्वमानीहि यज्ञार्हानृत्विजोऽखिलान्

Pagkaraan, nagsalita ang Isinilang sa Loto (Brahmā) kay Bṛhaspati, guro ng mga diyos: “O Bṛhaspati, dalhin mo rito ang lahat ng ṛtvij, ang mga paring nararapat sa yajñang ito.”

Verse 20

यावत्षोडशसंख्याश्च नान्यस्यैतद्धि युज्यते । त्वया शक्र सदा कार्या शुश्रूषा च द्विजन्मनाम्

“Dapat silang maging labing-anim ang bilang; sapagkat walang ibang ayos na nararapat. At ikaw, O Śakra (Indra), ay laging maglingkod nang may pagtalima sa mga dvija, ang mga ‘dalawang ulit na isinilang’.”

Verse 21

हस्तपादावमर्द्दश्च श्रांतानां पृष्ठमर्द्दनम् । धनाध्यक्ष त्वया देया दक्षिणा कालसंभवा

“Himasin ang kanilang mga kamay at paa, at kuskusin ang likod ng mga napapagod. At ikaw, O tagapangasiwa ng yaman, ay magbigay ng dakṣiṇā, ang handog na gantimpala sa yajña, sa tamang panahon.”

Verse 22

सुवस्त्राणि हिरण्यं च तथान्यद्वापि वांछितम् । त्वया विष्णो सदा कार्यं कृत्याकृत्यपरीक्षणम्

Maghandog ng mararangyang kasuotan at ginto, at ng iba pang ninanais. At ikaw, O Viṣṇu, ay dapat laging magsuri kung alin ang dapat gawin at alin ang hindi dapat gawin.

Verse 23

युक्तं कृतमथो नैव सावधानेन सर्वदा । लोकपालाश्च ये सर्वे रक्षंतु सकला दिशः । भूतप्रेतपिशाचानां प्रवेशं राक्षसोद्भवम्

Huwag hayaang may magawa nang di wasto; maging mapagmatyag sa lahat ng oras. Nawa’y ang lahat ng Lokapāla, mga tagapagbantay ng mga daigdig, ay magtanggol sa bawat dako at humadlang sa pagpasok ng bhūta, preta, at piśāca—mga nilalang na mula sa puwersang rākṣasa.

Verse 24

यो यं कामयते कामं किंचिद्वस्त्रं धनं च वा । विचार्य तस्य तद्देयं सर्वयज्ञाधिपेन तु

Anumang hangarin ng sinuman—maging kasuotan man o kayamanan—pagkatapos pag-isipang mabuti, iyon ay ipagkaloob sa kanya ng Panginoong namumuno sa lahat ng yajña.

Verse 25

आदित्या वसवो रुद्रा विश्वेदेवा मरुद्गणाः । भवंतु परिवेष्टारो भोक्तुकामजनस्य च

Nawa’y ang mga Āditya, Vasus, Rudra, Viśvedevas, at ang mga pangkat ng Marut ay maging mga tagapaglingkod at tagapag-alalay sa mga taong dumating na nagnanais tumanggap at makibahagi sa (handog na banal).

Verse 26

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो विश्वकर्मा त्वरान्वितः । अब्रवीत्पंकजभवं संसिद्धो यज्ञमण्डपः

Samantala, dumating nang nagmamadali si Viśvakarmā at nagsabi sa Isinilang sa Loto (Brahmā): “Ganap nang naihanda ang bulwagan ng yajña.”

Verse 27

सर्वमन्यत्समादिष्टं यत्त्वयोक्तं चतुर्मुख

O Apat-ang-Mukha, ang lahat ng iba pa ay naisaayos na rin ayon sa iyong ipinag-utos.

Verse 28

ततो बृहस्पतिः प्राह समभ्येत्य पितामहम् । समानीता मया देव ब्राह्मणा यज्ञकर्मणि

Pagkaraan, lumapit si Bṛhaspati kay Pitāmaha (Brahmā) at nagsabi: “O Panginoon, dinala ko na ang mga brāhmaṇa para sa gawain ng yajña.”

Verse 29

विप्राः षोडशसंख्याश्च ऋत्विक्कर्मणि योजय । स्वयं परीक्ष्य देवेश यज्ञकर्मप्रसिद्धये

“Italaga ang mga brāhmaṇa—labing-anim ang bilang—sa mga tungkulin ng mga ṛtvij; at ikaw mismo, O Panginoon ng mga diyos, ang magsuri sa kanila upang maganap nang ganap ang gawain ng yajña.”

Verse 30

ततो ब्रह्मा स्वयं दृष्ट्वा तान्परीक्ष्य प्रयत्नतः । ऋत्विक्त्वे च नियोज्याथ ततश्चक्रे तदर्हणम्

Pagkaraan, si Brahmā mismo ang tumingin sa kanila at masusing sumuri. Itinalaga niya sila bilang mga ṛtvij, at pagkatapos ay isinagawa ang nararapat na paggalang at parangal para sa kanila.

Verse 31

ऋषय ऊचुः । ऋत्विजां चैव सर्वेषां सूत नामानि कीर्तय । येन यो विहितस्तत्र पदार्थः सूत तं वद

Sinabi ng mga ṛṣi: “O Sūta, banggitin mo ang mga pangalan ng lahat ng ṛtvij; at sabihin mo rin, O Sūta, kung anong tungkulin at tiyak na gawain ang itinakda sa bawat isa roon.”

Verse 32

सूत उवाच । भृगुर्हौत्रे ततस्तेन वृतो ब्राह्मणसत्तमाः । मैत्रावरुणसंज्ञस्तु तथैव च्यवनो मुनिः

Wika ni Sūta: “Para sa tungkuling Hotṛ, si Bhṛgu ang pinili—pinakamainam sa mga brāhmaṇa. At para sa gampaning Maitrāvaruṇa, gayundin, itinalaga ang pantas na si Cyavana.”

Verse 33

अच्छावाको मरीचिश्च ग्रावस्तुद्गालवो मुनिः । पुलस्त्यश्च तथा ऽध्वर्युः प्रस्थातात्रिश्च संस्थितः

“Si Marīci ang nagsilbing Acchāvāka; ang pantas na si Gālava bilang Grāvastut; si Pulastya bilang Adhvaryu; at si Atri ay itinatag bilang Prasthātṛ.”

Verse 34

तत्र रैभ्यो मुनिर्नेष्टा तत्रोन्नेता सनातनः । ब्रह्मा च नारदो गर्गो ब्राह्मणाच्छंसिरेव च

Doon, ang pantas na si Raibhya ang nagsilbing Neṣṭṛ na pari; at doon din si Sanātana ang gumanap bilang Unnetṛ. Si Brahmā mismo, kasama sina Nārada at Garga, at pati ang paring Brāhmaṇācchaṃsin, ay naroon at itinalaga.

Verse 35

आग्नीध्रश्च भरद्वाजो होता पाराशरस्तथा । तथैव तत्र क्षेत्रे च उद्गाता गोभिलो मुनिः

“Si Bharadvāja ang nagsilbing Āgnīdhra; at gayundin si Pārāśara bilang Hotṛ. Sa banal na pook na iyon, ang pantas na si Gobhila ay naging Udgātṛ.”

Verse 36

तथैव कौथुमो जज्ञे प्रस्तौता यज्ञकर्मणि । शांडिल्यः प्रतिहर्त्ता च सुब्रह्मण्यस्तथांगिराः

“Gayundin, si Kauthuma ay naging Prastotṛ sa gawang-yajña; si Śāṇḍilya ang Pratihartṛ; at si Aṅgiras ay nagsilbi rin bilang paring Subrahmaṇya.”

Verse 37

तस्य यज्ञस्य सिद्ध्यर्थमित्येते षोडशर्त्विजः । वस्त्राभरणशोभाढ्या विनयेन कृताश्च ते

Upang maganap nang ganap ang handog na yajña, ang labing-anim na ṛtvij ay itinalaga—maningning sa mararangyang kasuotan at alahas, at puspos ng mapagpakumbabang disiplina.

Verse 38

ततः कृत्वा स्वयं ब्रह्मा सर्वेषामर्हणक्रियाम् । गृह्योक्तेन विधानेन ततः प्रोवाच सादरम्

Pagkaraan, si Brahmā mismo ang nagsagawa ng mga ritwal ng paggalang para sa kanilang lahat, ayon sa paraang itinuro sa tradisyong Gṛhya; at pagkatapos ay nagsalita Siya sa kanila nang may taimtim na paggalang.

Verse 39

एषोऽह शरणं प्राप्तो युष्माकं द्विजसत्तमाः । अनुगृह्णीत मां सर्वे दीक्षायै यज्ञकर्मणः

“Ako’y lumapit upang sumilong sa inyo, O pinakamainam sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang). Maawa at pagpalain ninyo ako, kayong lahat, upang matanggap ko ang dīkṣā, ang pagtatalaga para sa gawain ng yajña.”

Verse 180

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे ब्रह्मयज्ञोपाख्याने यज्ञमण्ड पप्राप्तब्राह्मणसत्कारपूर्वकर्त्विगादिस्थानयोजनापूर्वकाध्वरकर्मारंभोनामाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos ang ika-180 kabanata—sa salaysay ng Brahma-yajña ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod, sa ikaanim na aklat, ang Nāgara Khaṇḍa—na naglalarawan ng paggalang sa mga brāhmaṇa na dumating sa yajña-maṇḍapa, ng pagtatalaga ng upuan at tungkulin para sa mga ṛtvij at iba pa, at ng pagsisimula ng banal na handog.