
Inilalahad sa kabanatang ito, sa pangunguna ni Sūta, ang banal na aral tungkol sa «Puṣkara-traya» (tatlong Puṣkara tīrtha) sa Hāṭakeśvara-kṣetra—isang makapangyarihang tagapaglinis: sa pagtanaw, paghipo, o pagbigkas ng pangalan nito, napapawi ang pāpa gaya ng dilim na nilulusaw ng araw. Nagtanong ang mga ṛṣi kung paanong ang tanyag na Puṣkara, na kilala bilang tīrtha ni Brahmā, ay napunta sa pook na ito. Isinalaysay ni Sūta ang nakapaloob na usapan: iniulat ni Nārada kay Brahmā ang pagguho ng asal at kaayusang panlipunan sa Kali-yuga—pagbaba ng matuwid na pamamahala at pagkasira ng kadalisayan ng mga ritwal. Nangamba si Brahmā na masisira ng paglaganap ni Kali ang Puṣkara, kaya nagpasyang ilipat at patatagin ang tīrtha sa lugar na walang Kali. Nagpadala siya ng isang lotus (padma) upang bumagsak sa lupa; ito’y bumagsak sa rehiyong Hāṭakeśvara na tinitirhan ng mga brāhmaṇa na bihasa sa Veda at mga ascetic na may disiplina. Tatlong ulit gumalaw ang lotus at lumikha ng tatlong hukay (garta-traya) na napuno ng malinaw na tubig, na naging tatlong palanggana ng Puṣkara: Jyeṣṭha, Madhya, at Kanīyaka. Dumating si Brahmā, pinuri ang kṣetra, ipinahayag ang bunga ng banal na pagligo at ng Karttika śrāddha (itinuturing na kapantay ng Gayāśīrṣa sa bisa), at sinimulan ang paghahanda sa yajña. Inutusan niya si Vāyu na tawagin si Indra at iba pang pangkat ng mga deva; dinala ni Indra ang mga kailangan at ang mga karapat-dapat na brāhmaṇa, at isinagawa ni Brahmā ang sakripisyo ayon sa wastong pamamaraan, na may ganap na dakṣiṇā.
Verse 1
सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति पुष्करत्रितयं शुभम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वपातकनाशनम्
Sinabi ni Sūta: “Bukod pa rito, naroon din ang mapalad na tatluhang Puṣkara (mga banal na tubig). Sa pook ni Hāṭakeśvara, winawasak nito ang lahat ng kasalanan.”
Verse 2
यस्मिन्दृष्टेऽथवा स्पृष्टे कीर्तिते वा द्विजोत्तमाः । पातकं नाशमायाति भास्करेण तमो यथा
O pinakamahuhusay sa mga dalawang-ulit-na-isinilang: sa pagtanaw lamang, paghipo, o kahit pagpupuri rito, napapawi ang kasalanan—gaya ng dilim na winawasak ng araw.
Verse 3
पुनंति सर्वतीर्थानि स्नानाद्दानादसंशयम् । पुष्करालोकनादेव सर्वपापैः प्रमुच्यते
Ang lahat ng tīrtha ay tiyak na nagpapadalisay sa pamamagitan ng paliligo at pag-aalay ng dāna; ngunit sa pagtanaw lamang sa Puṣkara, napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan.
Verse 4
ऋषय ऊचुः । श्रूयते पुष्करंनाम तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । ब्रह्मणा निर्मितं तत्र यच्च योजनमात्रकम्
Wika ng mga ṛṣi: “Narinig namin ang tungkol sa tīrtha na tinatawag na Puṣkara, bantog sa tatlong daigdig—nilalang ni Brahmā—at ang lawak nito roon ay sinasabing isang yojana.”
Verse 5
उत्तरे चन्द्रभागाया नद्या यावत्सरस्वती । दक्षिणे करतोयायाः सीमेयं पुष्करत्रये
Sa hilaga ay ang hangganan mula sa ilog Candrabhāgā hanggang Sarasvatī; sa timog, mula sa Karatoyā—ganyan ang banal na saklaw ng tatluhang Puṣkara.
Verse 6
अस्माकं तु पुरा सूत त्वयोक्तं वियति स्थितम् । एतन्नः कौतुकं सूत तत्कथं हाटकेश्वरे । तत्र क्षेत्रे समायातं तस्मात्त्वं वक्तुमर्हसि
Noon pa, O Sūta, sinabi mo sa amin na ito’y nasa kalangitan. Ito ang aming pag-uusisa, O Sūta: paano ito naparoon sa Hāṭakeśvara, sa banal na kṣetra na iyon? Kaya ipaliwanag mo sa amin.
Verse 7
सूत उवाच । सत्यमेतन्महाभागा यद्भवद्भिरुदाहृतम् । तस्मिन्क्षेत्रे द्विजश्रेष्ठास्तच्छृणुध्वं समाहिताः
Wika ni Sūta: Totoo nga, O mga mararangal, gaya ng inyong sinabi. Kaya, O pinakamainam sa mga dvija, makinig kayo nang may natipong isip tungkol sa banal na pook na iyon.
Verse 8
सर्वतो विस्तराद्वच्मि नमस्कृत्य स्वयं भुवम्
Pagkaraang yumukod at magbigay-pugay kay Svayaṃbhū (Brahmā), isasalaysay ko ito nang ganap at masinsin, mula sa lahat ng panig.
Verse 9
ब्रह्मलोके निवसतो ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । देवर्षिर्नारदः प्राप्तो भ्रांत्वा लोकत्रयं मुनिः
Nang si Brahmā—na isinilang mula sa Di-nahahayag—ay nananahan sa Brahmaloka, dumating doon ang banal na rishi na si Nārada, matapos maglakbay sa tatlong daigdig.
Verse 10
स नत्वा शिरसा पादावुपविष्टस्त दग्रतः
Yumukod siya, iniyuko ang ulo sa mga paa (ni Brahmā), at saka umupo sa harap niya.
Verse 11
ब्रह्मोवाच । कस्माद्वत्स चिराद्दृष्टः कुतः प्राप्तोऽधुना भवान् । क्व भ्रांतस्त्वं समाचक्ष्व ब्रूहि वत्सात्र कारणम्
Wika ni Brahmā: Anak ko, bakit ngayon ka lamang nakita matapos ang mahabang panahon? Saan ka nagmula ngayon? Saan ka gumala? Iwika mo sa akin, mahal kong anak—ipahayag dito ang dahilan.
Verse 12
नारद उवाच । मर्त्यलोकाद्विभो प्राप्तः सांप्रतं च त्वरान्वितः । तव पादप्रपूजार्थं सत्येनात्मानमालभे
Sinabi ni Nārada: O Panginoon, kagagaling ko lamang sa daigdig ng mga mortal at dumating akong nagmamadali. Upang sambahin ang Iyong mga paa, nagsasalita ako nang tapat at inihahandog ko ang aking sarili sa taos-pusong pagpapasakop.
Verse 13
ब्रह्मोवाच । किंवदन्तीं ममाचक्ष्व मर्त्यलोकसमुद्भवाम् । कीदृशाः पार्थिवास्तत्र कीदृशा द्विजसत्तमाः । कीदृशा व्यवहाराश्च वर्तन्ते तत्र सांप्रतम्
Wika ni Brahmā: Isalaysay mo sa akin ang balitang nagmumula sa daigdig ng mga mortal. Ano ang kalagayan ng mga hari roon? Ano ang kalagayan ng mga pinakadakila sa mga “dalawang ulit na isinilang”? At anong uri ng pakikitungo at asal ang namamayani roon sa kasalukuyan?
Verse 14
नारद उवाच । मर्त्यलोके कलिर्जातः सांप्रतं सुरसत्तम
Sinabi ni Nārada: O pinakadakila sa mga diyos, ang Kali ay sumibol na ngayon sa daigdig ng mga mortal.
Verse 15
राजानः सत्पथं त्यक्त्वा तथा लोभपरायणाः । पीडयंति च लोकांश्च अर्थहेतोः सुनिर्घृणाः
Ang mga hari, tinalikuran ang matuwid na landas at kumapit sa kasakiman; alang-alang sa yaman, inaapi nila ang mga tao, lubos na walang habag.
Verse 16
शौर्यभावपरित्यक्ताः परदारविमर्दकाः । पूजयन्ति न ते विप्रान्न देवान्न गुरूनपि
Tinalikuran nila ang diwa ng kagitingan at nilalapastangan ang asawa ng iba; hindi nila pinararangalan ang mga Brahmin, ni ang mga diyos, ni maging ang kanilang mga guro.
Verse 17
वेदविक्रय कर्तारो ब्राह्मणाः शौचवर्जिताः । पापप्रतिग्रहासक्ताः सन्ध्याहीनाः सुनिर्घृणाः
Ang mga Brahmin ay nagiging nagtitinda ng Veda, salat sa kalinisan; nahuhumaling sa pagtanggap ng makasalanang handog, walang Sandhyā, at malupit ang puso.
Verse 18
कृषिकर्मरता नित्यं वैश्यवत्पशुपालकाः । वैश्याः सर्वे समुच्छेदं प्रयाता धरणीतले
Yaong laging abala sa pagsasaka at pag-aalaga ng hayop ay namumuhay na lamang na gaya ng mga Vaiśya; at sa daigdig, ang uring Vaiśya, bilang gayon, ay lubhang naglaho.
Verse 19
शूद्रा नित्यं धर्मकामाः शूद्राश्चैव तपस्विनः । लोकयात्राक्रियाः सर्वे प्रहसंति व्यपत्रपाः
Ang mga Śūdra ay laging nagnanais ng dharma, at ang mga Śūdra nga ay nagiging mga asceta; ngunit ang mga kaugaliang tungkulin na nagpapatuloy sa lipunan ay nilalait ng lahat, na walang hiya.
Verse 20
यस्य चास्ति गृहे वित्तं तरुण्यश्च तथा स्त्रियः । तेनतेन समं सख्यं प्रकुर्वन्ति नरा भुवि
Sa daigdig, ang mga lalaki ay nakikipagkaibigan nang kapantay sa sinumang may yaman sa tahanan, may kabataan, at may mga babae na nasa kanyang kapangyarihan.
Verse 21
विधवानां व्रतस्थानां सर्वेषां लिंगिनां तथा । हृदि स्थितो महान्कामो व्रतचर्याबहिःस्थिताः
Kahit sa mga biyudang masigasig sa mga panata, at sa lahat ng may mga tanda ng kabanalan, nananatiling nakaupo sa puso ang malaking pagnanasa; ang kanilang pagtalima sa panata ay panlabas lamang, hindi panloob.
Verse 22
तीर्थानि विप्लवं यांतिपापलोकश्रितानि च । कलेभींतानि सर्वाणि प्रद्रवन्ति दिशो दश
Sa panahon ng Kali, ang mga tīrtha—mga banal na pook-tawiran—ay nalulugmok sa kaguluhan; at yaong dinarayo ng mga pulutong na makasalanan ay napipighati. Sa takot kay Kali, wari’y tumatakas ang lahat ng tīrtha sa sampung dako.
Verse 23
अहं तत्र स्थितो यस्मात्कलिकाले पितामह
O Pitāmaha (Brahmā), sapagkat sa panahon ng Kali ay nananatili akong nakahimpil doon.
Verse 24
कलिकाले विशेषेण स्वैरिण्यो ललितस्पृहाः । भर्त्रा विवदमानाश्च स्त्रियः कार्मणतत्पराः । वृथा व्रतानि कुर्वंति त्यक्त्वा ताः स्वपतेः कथाम्
Lalo na sa panahon ng Kali, ang mga babae’y nagiging mapagpasya sa sarili, sabik sa aliw at ligaya; nakikipagtalo sa asawa at abala sa mga ritwal na mapanlinlang. Tinalikuran ang wastong landas ng katapatan sa sariling asawa, ginagawa nila ang mga panata nang walang kabuluhan.
Verse 26
स्वर्गे वा मस्तके चैव पाताले चाथ पादयोः । सांप्रतं मर्त्यलोके च मया दृष्टमनेकशः
Maging sa langit, sa tuktok ng ulo, sa Pātāla (daigdig sa ilalim), o sa mga paa—at ngayon din sa daigdig ng mga mortal—maraming ulit ko itong nasaksihan sa sari-saring paraan.
Verse 27
श्वश्रूणां च वधूनां च तथा जनकपुत्रयोः । बांधवानां विशेषेण तथा च स्वामिभृत्ययोः
Sa pagitan ng biyenan at manugang na babae, sa pagitan ng ama at anak, lalo na sa mga kamag-anak—at gayundin sa pagitan ng panginoon at alipin—nakikita ang alitan.
Verse 28
चौराणां पार्थिवानां च दम्पत्योश्च विशेषतः । स्वल्पोदकास्तथा मेघाः स्वल्पसस्या च मेदिनी
Sa mga magnanakaw at mga hari, at lalo na sa pagitan ng mag-asawa, naghahari ang alitan. Kumakaunti ang tubig, kaunti ang ibinubuhos ng mga ulap, at ang lupa’y namumunga ng salat na ani.
Verse 29
कलिर्बलिष्ठः सुतरां वरदानेन ते कृतः । यदा मर्त्ये भवेद्युद्धं कंडूतिर्जायते हृदि
Dahil sa biyayang ipinagkaloob mo, ang Kali ay naging lubhang makapangyarihan. Tuwing sumisiklab ang digmaan sa mga tao, may kati at pagkabalisa na isinisilang sa aking puso.
Verse 30
अहं मर्त्ये परिभ्रांतश्चिरात्तेन समागतः । भूयो यास्यामि तत्रैव कण्डूतिर्महतीस्थिता
Matagal akong nagpagala-gala sa daigdig ng mga mortal at ngayo’y nakatagpo ko siya. Gayunman, babalik pa rin ako roon, sapagkat isang malaking pagkabalisa ang kumapit sa akin.
Verse 31
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य नारदस्य पितामहः । पुष्करस्य कृते जातश्चिन्ताव्याकु लतेंद्रियः
Nang marinig ang mga salitang iyon ni Nārada, ang Dakilang Ninuno (Brahmā) ay nabalisa para sa kapakanan ng Puṣkara; ang kanyang mga pandama’y ginulo ng pag-aalala.
Verse 32
मर्त्ये च मामकं तीर्थं पुष्करंनाम विश्रुतम् । नाशं यास्यति तन्नूनं कलिकालपरिप्लुतम्
At sa daigdig ng mga mortal, ang aking bantog na tīrtha na tinatawag na Puṣkara—na nilulunod ng Panahon ni Kali—ay tiyak na mapapahamak.
Verse 33
तस्मादन्यत्र नेष्यामि कलिर्यत्र न विद्यते । येन तत्र विमुंचामि निजं तीर्थं च पुष्करम्
Kaya nga, dadalhin ko ito sa ibang pook—kung saan hindi naghahari ang Panahon ni Kali—upang doon ko maitatag ang aking sariling banal na tawiran, ang Puṣkara.
Verse 34
कलिकाले च संप्राप्ते सर्वप्राणिभयंकरे । तत्र प्रयांतु तीर्थानि सर्वा ण्येव विशेषतः
Kapag dumating ang Panahon ni Kali—na nakapanghihilakbot sa lahat ng nilalang—nawa’y ang lahat ng tīrtha, lalo na, ay magsiparoon sa pook na iyon (na walang Kali).
Verse 35
गते कलौ प्रयास्यंति निजस्थानमसंशयम्
Kapag lumipas na si Kali, sila’y babalik sa kani-kanilang tahanan—walang alinlangan.
Verse 36
एवं निश्चित्य मनसा हस्तस्थं कमलं ततः । प्रोवाच सादरं तच्च स्वयं ध्यात्वा पितामहः
Pagkapagpasya sa isip, si Pitāmaha (Brahmā), matapos magnilay sa loob ng sarili, ay nagsalita nang may paggalang sa lotus na hawak sa kanyang kamay.
Verse 37
पत त्वं पद्म भूपृष्ठे कलिर्यत्र न विद्यते । येनानयामि तत्रैव पुष्करं तीर्थमात्मनः
O lotus, bumagsak ka sa ibabaw ng lupa na doo’y walang Kali; sa tandang iyon, dadalhin at itatatag ko roon ang sarili kong banal na tīrtha—Puṣkara.
Verse 38
ततस्तत्प्रेषितं तेन पद्मं भ्रांत्वा महीतले । समस्ते पतितं क्षेत्रे हाटकेश्वरसंभवे
Pagkaraan, ang lotus na ipinadala niya ay gumala sa ibabaw ng daigdig; at sa wakas ay bumagsak sa banal na pook na kaugnay ni Hāṭakeśvara.
Verse 39
दृष्ट्वा वेदविदो विप्रान्स्वाध्यायनिरताञ्छुचीन् । तेषां यज्ञक्रियाभिश्च यज्ञोपांतैः समंततः
Doon ay nakita niya ang mga brāhmaṇa na batid ang mga Veda—dalisay at masigasig sa svādhyāya, ang sariling pagbigkas; at sa paligid nila ay naroon ang mga gawaing yajña at mga kaugnay na pagtalima sa sakripisyo.
Verse 40
यूपाद्यैः सर्वतो व्याप्ते सदिशे गगनांगणे । ऋग्यजुःसामघोषेण तथा चाथर्वजेन च
Ang himpapawid na parang malawak na looban ay napuno sa lahat ng dako ng mga haliging panghandog (yūpa) at iba pa; at umuugong sa pag-awit ng Ṛg, Yajus, at Sāma, gayundin sa pagbigkas ng Atharvan.
Verse 41
दिग्मण्डले तथा व्याप्ते नान्यः संश्रूयते ध्वनिः । तथा च तार्किकाणां च विवादेषु महत्सु च
Nang mapuno nang gayon ang buong kalawakan ng mga dako, wala nang ibang tunog na narinig. Gayundin, nagkaroon ng malalaking pagtatalo sa gitna ng mga lohiko (tarkika).
Verse 42
वेदांतानां समस्तानां व्याख्याने बहुधा कृते । दृश्यन्ते मुनयो यत्र संस्थिता नियमेषु च
Sa pook na doo’y ipinaliwanag sa maraming paraan ang lahat ng Vedānta, nakita ang mga muni—matatag sa disiplina at mga panata ng pagsasagawa.
Verse 43
एकाहारा निराहारा एकांतरकृताशनाः । त्रिरात्रोपोषिताश्चान्ये कृच्छ्रचांद्रायणे रताः
May ilan na isang beses lamang kumakain sa maghapon; ang iba’y hindi kumakain kailanman; ang iba’y kumakain nang salit-salit na araw. Mayroon ding nag-aayuno ng tatlong gabi, deboto sa mahihigpit na panatang gaya ng Kṛcchra at Cāndrāyaṇa.
Verse 44
महापाराकिणश्चान्ये तथा मासोपवासिनः । अश्मकुट्टाशिनश्चान्ये दन्तोलूखलिकास्तथा
May ilan na nagsagawa ng dakilang Pārāka na pag-aayuno; ang iba’y nag-ayuno nang isang buong buwan. May ilan na kumain lamang ng pagkaing dinurog sa bato, at ang iba’y namuhay sa “ngipin-at-mortero” na pagkamahigpit—umaasa sa kaya nilang durugin ng sariling ngipin.
Verse 45
शीर्णपर्णाशिनश्चैके फलाहारा महर्षयः । तद्दृष्ट्वा तादृशं क्षेत्रं संयुक्तं विविधैर्गुणैः
May ilan na kumain ng mga tuyong dahon; may mga dakilang rishi na namuhay sa prutas lamang. Nang makita nila ang banal na pook na iyon—pinag-isa ng sari-saring kagalingan—nakilala nila ang pambihirang kabanalan nito.
Verse 46
ततस्तत्पतितं तत्र पुण्यं ज्ञात्वा महीतले । यत्र स्थानेऽपतत्पूर्वं तस्मादुच्चलितं पुनः
Pagkaraan, nang mapagtanto ang kabanalan ng pook sa lupa na pinagbagsakan nito, muli itong umangat mula sa mismong lugar na iyon, na doon din ito unang bumaba.
Verse 47
अन्यस्मिंश्च ततः स्थाने द्वितीये द्विजसत्तमाः । तस्मादपि तृतीये तु तृतीयं पंकजं हितम्
At pagkatapos, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-isinilang, lumipat ito sa ibang pook—ang ikalawang lugar; at mula roon ay sa ikatlo, kung saan naitatag ang ikatlong mapalad na lotus.
Verse 48
ततो गर्तात्रयं जातं तेषु स्थानेषु च त्रिषु । गर्तासु च जल जातं स्वच्छं स्फटिकसंनिभम्
Pagkaraan, nabuo ang tatlong hukay sa tatlong pook na iyon; at sa mga hukay ay sumibol ang tubig—malinaw at dalisay, na wari’y kristal.
Verse 49
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तः स्वयमेव पितामहः । तत्र स्थाने द्विजश्रेष्ठा यज्ञकर्मप्रसिद्धये
Samantala, dumating doon si Pitāmaha (Brahmā) mismo, O pinakamainam sa mga Brahmin, sa pook na iyon upang magtagumpay ang pagsasagawa ng mga ritwal na yajña.
Verse 50
दृष्ट्वा समंततः क्षेत्रं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । नानाविप्रैः समाकीर्णं वेदवेदांगपारगैः । तपस्विभिस्तथानेकैर्व्रतचर्यापरायणैः
Pagmasid niya sa lahat ng dako ang banal na pook na tinatawag na Hāṭakeśvara, siksik sa maraming Brahmin—dalubhasa sa Veda at Vedāṅga—at sa maraming ascetic na nakatuon sa tapas at sa masinop na pagsunod sa mga panata.
Verse 51
अहो क्षेत्रमहो क्षेत्रं पुण्यं रम्यं द्विजप्रियम् । तस्मायज्ञं करिष्यामि क्षेत्रेऽस्मिंश्च द्विजाश्रये
O, kay banal ng kṣetra na ito—tunay na banal—mapagpala, marikit, at minamahal ng mga dwija (dalawang ulit na isinilang)! Kaya magsasagawa ako ng yajña sa kṣetra na ito, kanlungan ng mga Brahmana.
Verse 52
आनयिष्यामि तच्चापि पुष्करत्रितयं शुभम् । गर्तास्वेतासु पुण्यासु ज्येष्ठं मध्यं कनीयकम्
At dadalhin ko rin dito ang mapalad na tatluhang Puṣkara—ang nakatatanda, ang nasa gitna, at ang nakababata—sa mga banal na hukay na ito.
Verse 53
कलिकाले च संप्राप्ते येन लोपं न गच्छति । स्वयं निश्चित्य मनसा चोपविश्य धरातले
Nang dumating ang Panahon ng Kali, pinag-isipan niya kung paano hindi maglalaho ang banal na kaugaliang ito. Sa sariling loob ay nagpasya siya, at saka umupo sa lupa upang magnilay at magtakda ng paraan ng pag-iingat.
Verse 54
ध्यात्वा च सुचिरं कालमानयामास तत्र च । पुष्करत्रितयं श्रेष्ठं ज्येष्ठमध्यकनीयकम्
Pagkaraan ng napakahabang pagninilay, dinala niya roon ang pinakadakilang tatluhang Puṣkara—ang nakatatanda, ang nasa gitna, at ang nakababata.
Verse 55
ततोऽब्रवीत्स हृष्टात्मा ह्येतद्धि पुष्कर त्रयम् । मया सम्यक्समानीतं कलिकालभयेन च
Pagkatapos, sa pusong nagagalak, ipinahayag niya: “Tunay, ang tatluhang Puṣkara na ito ay dinala at itinatag ko nang wasto, dahil sa pangamba sa mga panganib ng Panahon ng Kali.”
Verse 56
येऽत्र स्नानं करिष्यंति श्रद्धया परया युताः । ते यास्यंति परां सिद्धिमक्षयां मत्प्रसादतः
Sinumang maligo rito nang may sukdulang pananampalataya ay makakamtan ang pinakamataas at di-nasisirang katuparang espirituwal—sa pamamagitan ng aking biyaya.
Verse 57
ये च श्राद्धं करिष्यंति कार्तिक्यां सुसमाहिताः । करिष्यंति गयाशीर्षे तेषां पुण्यं महत्तमम्
At yaong may matatag na pagninilay na magsasagawa ng śrāddha sa buwan ng Kārttika—na isinasagawa sa Gayāśīrṣa—ay magkakamit ng pinakadakilang puṇya.
Verse 58
तत्राद्यात्पुष्करात्पुण्यं लभिष्यंति शताधिकम् । मया यज्ञः कृतस्तत्र कार्तिक्यां पूर्वपुष्करे
Doon, mula sa Ādya Puṣkara, makakamtan nila ang puṇya na sandaang ulit at higit pa. Sapagkat doon—sa naunang Puṣkara, sa buwan ng Kārttika—isinagawa ko ang yajña.
Verse 59
वैशाख्यां च करिष्यामि अत्राहं च द्वितीयके
At sa buwan ng Vaiśākha rin, isasagawa ko ang ritwal dito—sa ikalawang Puṣkara.
Verse 60
एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा ह्यादिदेश सदागतिम् । ममादेशाद्द्रुतं वायो समानय पुरंदरम्
Pagkasabi nito, si Brahmā ay nag-utos kay Vāyu, na mabilis sa paggalaw: “Sa aking utos, dalhin agad si Purandara (Indra).”
Verse 61
आदित्यैर्वसुभिः सार्धं रुद्रैश्चैव मरुद्गणैः । गंधर्वैर्लोकपालैश्च सिद्धैर्विद्याधरैस्तथा
Kasama ng mga Āditya at mga Vasu, kasama ng mga Rudra at ng mga pangkat ng Marut—kasama rin ng mga Gandharva, ng mga Lokapāla, at gayundin ng mga Siddha at Vidyādhara—nawa’y magsidating silang lahat.
Verse 62
येन मे स्यात्सहायत्वं समस्ते यज्ञकर्मणि । तच्छ्रुत्वा सकलं वायुर्गत्वा शक्रनिवेशनम् । कथयामास तत्सर्वं यदुक्तं परमेष्ठिना
“Upang ako’y magkaroon ng katuwang sa kabuuan ng mga gawaing yajña.” Nang marinig ito, si Vāyu ay nagtungo sa tahanan ni Śakra at isinalaysay nang buo ang lahat ng sinabi ng Kataas-taasan, si Brahmā.
Verse 63
सत्वरं प्रययौ तत्र सर्वैर्देवगणैः सह । प्रणिपत्य ततस्तं स ब्रह्माणं वाक्यमब्रवीत्
Dali-dali siyang nagtungo roon kasama ang lahat ng pangkat ng mga diyos. Pagkaraan ay nagpatirapa siya at nagsalita kay Brahmā sa mga salitang ito.
Verse 64
आदेशो दीयतां देव ह्यहमाकारितस्त्वया । यदर्थं तत्करिष्यामि तस्माच्छीघ्रं निवेदय
“O Panginoon, ipagkaloob ang Iyong utos, sapagkat ako’y ipinatawag Mo. Ipaalam agad ang layon, upang aking maisakatuparan.”
Verse 65
ब्रह्मोवाच । मया शक्रात्र चानीतं सुपुण्यं पुष्करत्रयम् । कलिकालभयाच्चैव करिष्ये तदहं स्थिरम्
Wika ni Brahmā: “O Śakra, dinala ko rito ang lubhang mapagpala na tatluhang Puṣkara; at dahil sa pangamba sa Panahong Kali, itatatag ko ito nang matibay.”
Verse 66
अग्निष्टोमत्रयं कृत्वा वैशाख्यां च यथार्चितम् । संभारमाहरस्वाशु तदर्थं सर्वमेव हि
Matapos isagawa ang tatlong ritong Agniṣṭoma, at sa buwan ng Vaiśākha ay sumamba ayon sa itinakdang paraan—madaliang dalhin ang lahat ng kailangang sangkap at kagamitan para roon.
Verse 67
ब्राह्मणांश्च तदर्हांश्च वेदवेदांगपारगान् । तच्छ्रुत्वा विनयाच्छक्रस्तथेत्युक्त्वा त्वरान्वितः । संभारानानयामास तदर्हांश्च द्विजोत्तमान्
(Dalhin) ang mga Brāhmaṇa na karapat-dapat sa ritong iyon—yaong mga ganap na bihasa sa Veda at sa mga Vedāṅga. Nang marinig ito, si Śakra ay mapagpakumbabang nagsabi, “Gayon nga,” at sa pagmamadali’y dinala ang mga kailangan at ang mahuhusay na dalawang-ulit-na-ipinanganak na angkop sa gawain.
Verse 68
ततश्चकार विधिवद्यज्ञं स प्रपितामहः । यथोक्तविधिना सर्वं तथा संपूर्णदक्षिणम्
Pagkaraan nito, ang Prāpitāmaha (Brahmā) ay nagsagawa ng yajña nang ganap na ayon sa tuntunin—ang lahat ay ginawa gaya ng itinakda, at ang dakṣiṇā (handog na gantimpala) ay lubos na natupad.
Verse 179
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्करत्रयोत्पत्तिपूर्वकं यज्ञसमारंभार्थमुपकरणानयनब्राह्मणामन्त्रणादि प्रकारकथनंनामैकोनाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः
Sa ganito, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod, sa ikaanim na aklat—ang Nāgara-khaṇḍa—sa Māhātmya ng Hāṭakeśvara-kṣetra, nagtatapos ang Kabanata 179 na pinamagatang: “Paglalahad ng iba’t ibang pamamaraan—mula sa paglitaw ng tatlong Pushkara—gaya ng pagdadala ng mga kailangan at pag-aanyaya sa mga Brāhmaṇa upang simulan ang yajña.”