Adhyaya 176
Isinalaysay ni Sūta ang pinagmulan ng isang dambanang banal, kung saan itinatag ang isang liṅga na iniuugnay kay Yājñavalkya at sa layuning paglilinis para sa ina. Si Pippalāda, bilang pangunahing tagapagpasimula, ay nagtipon ng mga pantas na brāhmaṇa (dalubhasa sa pag-aaral ng śruti at sa mga tungkulin ng yajña) at ipinaliwanag na pumanaw na ang kanyang ina na nagngangalang Kaṃsārī; kanyang pinabanal at itinatag ang liṅga bilang pag-alaala at humihingi ng makapangyarihang pagkilala ng pamayanan sa pamamagitan ng kanilang payo. Inutusan si Govardhana na gabayan ang komunidad ng Nāgara sa palagiang pagsamba, na may malinaw na pahayag na panlipunan at teolohikal: ang tuloy-tuloy na pūjā ay nagdudulot ng kasaganaan sa angkan, samantalang ang pagpapabaya ay humahantong sa pagkalugmok. Pormal na itinakda ng mga brāhmaṇa ang pangalan ng diyos bilang “Kaṃsārīśvara.” Pagkaraan, inilalarawan ang mga biyayang dulot ng pagbigkas/pakikinig at ng mga gawaing debosyonal sa harap ng diyos: pagligo sa ika-8 at ika-14 na araw ng buwan, japa ng Nīlarudra at kaugnay na mga Rudra-mantra, at pagbigkas ng Atharvaveda sa presensya ng diyos. Kabilang sa ipinangakong bunga ang pag-alis ng mabibigat na kasalanan, pag-iingat sa gitna ng krisis pampulitika at sakunang pangkalikasan, pagdaig sa mga kaaway, pagdating ng ulan sa tamang panahon, ginhawa sa mga pighati, at paglitaw ng matuwid na pamamahala—bilang phala na nakasalig sa katiyakan ni Pippalāda at sa kabanalan ng dambana.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । दृष्ट्वा प्रतिष्ठितं लिंगं याज्ञवल्क्येन धीमता । स्वमातुः शुद्धिहेतोः स तन्नाम्ना लिंगमुत्तमम्
Sinabi ni Sūta: Nang makita ang liṅga na itinatag ng marunong na si Yājñavalkya para sa paglilinis ng kanyang ina, kinilala at ipinahayag niya ang dakilang liṅga sa mismong pangalang iyon.
Verse 3
स्थापयामास विप्रेंद्राः श्रद्धया परया युतः । ततश्चानीय विप्रेंद्रं मध्यगं नागरोद्भवम् । गर्तातीर्थसमुद्भूतमाहिताग्निं प्रयाजिनम् । यथैतन्नगरस्थानं तथा त्वमपि दीक्षितः
O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, taglay ang sukdulang pananampalataya ay itinatag niya iyon. Pagkaraan, dinala niya ang isang pangunahing brāhmaṇa—nasa gitna ng mga Nāgara, nagmula sa banal na Gartā-tīrtha, tagapag-ingat ng mga itinalagang apoy (āhitāgni) at tagaganap ng mga yajña—at ipinahayag: “Kung paanong ang pook na ito ay luklukan ng lungsod, gayon din ikaw ay wastong nadīkṣā upang mamuno rito.”
Verse 4
अष्टषष्टिषु गोत्राणां नायकत्वे व्यवस्थितः । तव वाक्येन सर्वाणि गोत्राणि द्विजसत्तम
Itinatag ka bilang pinuno ng animnapu’t walong gotra; sa pamamagitan ng iyong salita, ang lahat ng gotra—O pinakamainam sa mga dvija—ay mapapatnubayan.
Verse 5
वर्तयिष्यंति कृत्येषु यावच्चन्द्रार्कतारकाः । गोवर्धन त्वया चिंता कार्या चास्य समुद्भवा
Ipagpapatuloy nila ang mga itinakdang tungkulin hangga’t nananatili ang buwan, araw, at mga bituin. At ikaw, Govardhana, ay dapat ding mag-ingat na pag-isipan at pangalagaan ang pagtatatag na ito habang ito’y lumalago.
Verse 6
लिंगस्य पूजनार्थाय प्रेरणीयाश्च नागराः । पूजया तस्य लिंगस्य वृद्धिं यास्यति तेऽन्वयः
At ang mga Nāgara ay dapat hikayatin na sumamba sa liṅga. Sa pagsamba sa liṅgang iyon, ang iyong angkan ay lalago at uunlad sa kasaganaan.
Verse 7
अपूजया विनाशं च यास्यत्यत्र न संशयः । तव वंशोद्भवा ये च पूजयित्वा प्रभक्तितः
Sa pagpapabaya sa pagsamba, ang tao’y hahantong sa kapahamakan dito—walang alinlangan. Ngunit yaong mga isinilang sa iyong angkan na sumasamba (sa Liṅgang ito) nang may taimtim na debosyon ay magkakamit ng mapalad na bunga.
Verse 8
एतल्लिंगं करिष्यंति कृत्यानि विविधानिच । तानि सिद्धिं प्रयास्यंति प्रसादादस्य दीक्षित
Ang mga dīkṣita (mga inisyado) ay magsasagawa ng iba’t ibang banal na ritwal ukol sa Liṅgang ito; sa biyaya nito, ang mga ritwal na iyon ay magkakamit ng kaganapan at tagumpay.
Verse 9
गोवर्धन उवाच । अहमर्चां करिष्यामि लिंगस्यास्य सदा द्विज । भक्तिं च प्रकरिष्यामि हेतोरस्य हेतोरस्य कृते द्विज । पूजार्थं चैव ये चान्ये मम वंशसमुद्रवाः
Sinabi ni Govardhana: “O brāhmaṇa, lagi kong isasagawa ang pagsamba sa Liṅgang ito. At lilinangin ko ang debosyon para sa mismong layuning ito, O brāhmaṇa. At para sa pūjā, ang iba pa mula sa aking angkan ay lalapit din upang maglingkod.”
Verse 10
पिप्पलाद उवाच । गोवर्धन द्रुतं विप्रांस्तत्र चानय नागरान् । तेषां मतेन देवस्य नाममात्रं करोम्यहम्
Wika ni Pippalāda: “Govardhana, dalhin agad doon ang mga pantas na brāhmaṇa, at isama rin ang mga taga-lungsod. Ayon sa kanilang payo, itatatag ko ang banal na pangalan ng diyos.”
Verse 11
ततश्चानाययामास विप्रांश्चैव विचक्षणान् । श्रुताध्ययनसंपन्नान्यज्ञकर्मपरायणान्
Pagkatapos, dinala niya ang mga brāhmaṇa na marunong at mapanuri—ganap sa pakikinig at pag-aaral ng mga kasulatan, at nakatuon sa mga gawain ng yajña at mga tungkuling ritwal.
Verse 12
तानब्रवीत्प्रणम्योच्चैः पिप्पलादो महामुनिः । मम माता मृता पूर्वं कंसारीति च नामतः
Pagyukod at nagbigay-galang, nagsalita nang malakas ang dakilang muni na si Pippalāda: “Ang aking ina ay pumanaw na noon; ang kanyang pangalan ay Kaṃsārī.”
Verse 13
तस्या उद्देशतो लिंगं मयैतत्संप्रतिष्ठितम् । युष्मद्वाक्यात्प्रसिद्धिं च प्रयातु द्विजसत्तमाः
“Bilang pag-aalay sa kanya (na siyang pinag-uukulan), itinatag ko ang Liṅga na ito. O pinakamahuhusay na dvija, nawa’y sumikat ito sa pamamagitan ng inyong makapangyarihang pahayag.”
Verse 14
अष्टम्यां च चतुर्दश्यां यश्चैतत्स्नापयिष्यति । याज्ञवल्क्येश्वरोत्थं च स वै श्रेयो ह्यवाप्स्यति
Sinumang magpaligo at magsagawa ng banal na pagwisik sa Liṅga na ito sa araw ng aṣṭamī at caturdaśī—at gumalang din sa anumang kaugnay ni Yājñavalkyeśvara—tiyak na makakamtan niya ang pinakamataas na kabutihan.
Verse 15
सूत उवाच । अथ तैर्ब्राह्मणैः सर्वैस्तस्य नाम प्रतिष्ठितम् । कंसारीश्वर इत्येवं गौरवात्तस्य सन्मु नेः
Sinabi ni Sūta: Pagkaraan, itinakda ng lahat ng mga brāhmaṇa ang pangalan ng diyos na iyon bilang “Kaṃsārīśvara,” dahil sa paggalang sa marangal na pantas na iyon.
Verse 16
एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्ठोऽस्मि द्विजोत्तमाः । कंसारीश्वरसंज्ञस्तु यथा जातस्तु पापहा । स्थापितः पिप्पलादेन स्वयं चैव महात्मना
“O mga pinakadakilang brāhmaṇa, naipahayag ko na sa inyo ang lahat ng inyong itinanong—kung paanong nakilala ang Panginoon bilang Kaṃsārīśvara, ang tagapawi ng kasalanan, at kung paanong itinindig Siya ni Pippalāda mismo, ang dakilang kaluluwa.”
Verse 17
यश्चैतत्पुण्यमाख्यानं तस्य देवस्य संनिधौ । संपठेच्छृणुयाद्वापि सम्यक्छक्तिसमन्वितः
Sinumang may wastong pananampalataya at lakas-espirituwal, na bumibigkas ng banal at mapagpalaing salaysay na ito—o kahit nakikinig lamang—sa harap mismo ng diyos na iyon, ay tatanggap ng ganap na bunga ng kabanalan.
Verse 18
मनसा चिंतितं पापं परदारकृतं च यत् । तस्य तन्नाशमायाति पिप्पलाद वचो यथा
Kahit ang kasalanang naisip lamang sa isipan, at ang kasalanang paglapastangan sa pag-aasawa ng iba, ay napapawi para sa kanya—gaya ng ipinahayag ng salita ni Pippalāda.
Verse 19
यस्तस्य पुरतो भक्त्या नीलरुद्रा न्सदा जपेत् । प्राणरुद्रान्विशेषेण भवरुद्रसमन्वितान्
Sinumang may debosyon na laging nagja-japa ng mga mantra ng Nīla-Rudra sa harap Niya—lalo na ang Prāṇa-Rudra kasama ng Bhava-Rudra—ay tatanggap ng ipinangakong biyaya.
Verse 20
ब्रह्महत्योद्भवं चैव अपि तस्य प्रणश्यति । परचक्रभये जाते ह्यना वृष्टिभये तथा
Kahit ang dungis na bunga ng pagpatay sa Brahmana ay napapawi para sa kanya. At kapag sumiklab ang takot dahil sa hukbong kaaway, o takot sa tagtuyot, ang pagsasagawang ito’y nagdudulot ng ginhawa.
Verse 21
अथर्ववेदे साद्यंते पठिते तस्य चाग्रतः । शत्रुर्विलयमभ्येति वृष्टिः सञ्जायते द्रुतम्
Kapag ang pananggalang na ritwal ng Atharvaveda ay maayos na binibigkas sa harap niya, ang kaaway ay nalulusaw, at ang ulan ay agad na sumisibol.
Verse 22
राजदौःस्थ्ये समुत्पन्ने राजा भवति धार्मिकः । सर्वरोगविनिर्मुक्तः प्रजापालनतत्परः
Kapag sumapit ang kagipitan sa kaharian, ang hari ay nagiging makatarungan ayon sa Dharma—malaya sa lahat ng karamdaman at masigasig sa pag-iingat sa kanyang mga nasasakupan.
Verse 23
उपसर्गभये जाते तस्य दोषः प्रशाम्यति । शनैः शनैरसंदिग्धं पिप्पलादवचो यथा
Kapag sumiklab ang takot sa salot o epidemya, ang dungis niya’y napapawi—unti-unti at walang pag-aalinlangan—gaya ng pahayag ni Pippalāda.
Verse 24
किं वा ते बहुनोक्तेन यत्किंचिद्व्यसनं महत् । तत्तस्य व्यसनं किंचिदथर्वणः प्रकी र्तनात्
Bakit pa magsalita nang marami? Anumang malaking kapahamakan, nagiging munting bagay para sa kanya sa pamamagitan ng pagpapahayag at pagbigkas ng kapangyarihan ni Atharvan.
Verse 25
अस्य देवस्य पुरतो याति नाशं च वै द्रुतम्
Sa harap ng diyos na ito, tunay ngang napapawi at napapahamak—agad-agad.
Verse 176
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कंसारेश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्सप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ika-176 na kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Paglitaw ni Kaṃsāreśvara,” sa Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya ng ikaanim na Nāgara Khaṇḍa, sa loob ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā.