Adhyaya 170
Isinalaysay ni Sūta ang isa pang kababalaghan na kinasasangkutan nina Viśvāmitra at Vasiṣṭha. Nagpakawala si Viśvāmitra ng isang mapanirang “śakti” laban kay Vasiṣṭha, ngunit napigil ito ni Vasiṣṭha sa kapangyarihan ng mga mantrang Atharvan. Pagkaraan, lumitaw ang pawis; mula rito ay sumibol ang malamig, malinaw, at nakapagdalisay na tubig, hayagang umaagos mula sa mga paa at bumubutas sa lupa, naging isang dalisay na batis na inihahambing sa tubig ng Gaṅgā. Mula sa pinagmulan ng tīrtha (tīrthotpatti), lumipat ang salaysay sa mga tuntunin at pangakong gantimpala. Ang pagligo roon ay sinasabing nagbibigay ng agarang bunga ng pagkamayabong sa mga babaeng walang anak, at ang sinumang maligo ay tumatanggap ng bunga na katumbas ng lahat ng tīrtha. Pagkaligo, ang wastong darśana sa Diyosa ay inuugnay sa yaman, ani ng butil, supling, at ligayang may kaugnayan sa karangalan ng kaharian. Itinatakda rin ang isang pagtalima sa Caitra śukla aṣṭamī sa hatinggabi, na may naivedya at handog na bali-piṇḍikā. Ang pagkain o pagtanggap ng pinabanal na piṇḍikā ay itinuturing na mabisa kahit sa katandaan, kaya lalo pang pinatitibay ang phalaśruti. Nagtatapos ang kabanata sa paglalagay sa Diyosa bilang kuladevatā ng ilang angkang Nāgara at sa pahayag na ang pakikilahok ng mga Nāgara ay mahalaga upang maging ganap ang yātrā.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । तथान्यदपि संजातमाश्चर्यं यदभूद्द्विजाः । विश्वामित्रेण सा शक्तिर्वसिष्ठाय विसर्जिता
Sinabi ni Sūta: O mga dvija, mga banal na pantas, may isa pang kababalaghan na naganap; inihagis ni Viśvāmitra ang banal na kapangyarihang sandata laban kay Vasiṣṭha.
Verse 2
वधार्थं तस्य विप्रर्षेर्वसिष्ठेन च धीमता । स्तंभिताऽथर्वणैर्मन्त्रैः प्रस्वेदः समजायत
Upang patayin ang brahmin na rishi na iyon, napigil ang sandata ng marunong na si Vasiṣṭha sa pamamagitan ng mga mantrang Atharva; at saka siya’y pinagpawisan.
Verse 3
स्वेदात्समभवत्तोयं शीतलं तदजायत । पादाभ्यां निर्गतं तोयमत्र दृश्यमजायत
Mula sa pawis na iyon ay naging tubig, at ito’y naging malamig. Ang tubig na umagos mula sa kanyang dalawang paa ay nahayag at nakita rito.
Verse 4
विदार्य भूमिं संजाता जलधारा सुशीतला । निर्मलं पावनं स्वच्छं गंगांभ इव निःसृतम्
Biniyak ang lupa at sumibol ang isang daluyong ng tubig na napakalamig—dalisay, nagpapabanal, malinaw—na umagos na wari’y tubig ng Gaṅgā.
Verse 6
तस्यां या कुरुते स्नानं नारी वंध्या द्विजोत्तमाः । सद्यः पुत्रवती सा स्याद्रौद्रे कलियुगे द्विजाः
O pinakamainam sa mga dvija, kahit ang babaeng baog na maligo sa tīrtha na iyon ay agad magiging ina—oo, kahit sa mabagsik na Kali Yuga na ito, O mga dvija.
Verse 7
अन्योऽपि कुरुते स्नानं सर्वतीर्थफलं लभेत्
Sinumang iba pa na maligo roon ay tatamo ang bunga ng lahat ng tīrtha (banal na pook).
Verse 8
स्नात्वा तत्र तु यो देवीं पश्येच्च विधिना नरः । धनं धान्यं तथा पुत्रान्राज्योत्थं च सुखं लभेत्
Ngunit ang lalaking maligo roon at pagkatapos ay masdan ang Diyosa ayon sa wastong ritwal ay magkakamit ng yaman, ani at kasaganaan, mga anak, at ligayang mula sa biyayang pangmaharlika rin.
Verse 9
या नारी दुर्भगा वन्ध्या साऽपि पुत्रवती भवेत् । चैत्रे मासि सिताष्टम्यां भक्तियोगसमन्विता । महानिशायां तत्रैव नैवेद्यबलिपिंडिकाम्
Kahit ang babaeng salat at baog ay maaaring pagpalain ng anak na lalaki, kung—taglay ang disiplina ng bhakti-yoga—sa buwan ng Caitra, sa maliwanag na ikawalong araw (Śuklāṣṭamī), sa kalaliman ng gabi sa banal na pook na yaon, siya’y maghanda ng piṇḍikā na may naivedya at handog na bali.
Verse 10
प्रसन्नया कुमार्या तु स्वयं चाऽथ करोति या । गृह्णाति या च वै नारी पिंडिकां बलिसंयुताम्
At ang babaeng siya mismo ang naghahanda nito kasama ang isang payapang dalagang kanyā, at pagkatapos ay tumatanggap ng piṇḍikā na may kasamang handog na bali—siya nga’y nagkakamit ng ninanasang banal na bunga.
Verse 11
शतवर्षा तु या नारी पिंडिकां भक्षयेद्द्विजाः । साऽपि पुत्रवती च स्याद्यदि वृद्धतमा भवेत्
O mga dvija (dalawang-ulit na isinilang), kahit ang babae’y sandaang taon na, kung kainin niya ang piṇḍikā, siya man ay maaaring pagpalain ng supling, kahit nasa sukdulang katandaan.
Verse 12
किं पुनर्यौवनोपेता सौभाग्येन समन्विता । पुत्रसौख्यवती नारी देव्या वै दर्शनेन च
Lalo pang higit, ang isang babae na nasa ganap na kabataan, pinagkalooban ng magandang kapalaran, ay makakamtan ang ligaya ng mga anak, at tatanggap din ng pagpapala mula sa mismong darśana—ang banal na pagtanaw sa Diyosa.
Verse 13
सर्वेषां नागराणां तु भावजा देवता स्मृता । सा सार्धाष्टद्विपंचाशद्गोत्राणां कुलदेवता
Para sa lahat ng mga Nāgara, si Bhāvajā ay inaalala bilang namumunong diyosang tagapangalaga; siya ang kuladevatā, ang diyosang pang-angkan, ng limampu’t walo (at kalahati) na mga gotra.
Verse 14
एतस्मात्कारणाद्यात्रा नागरैः सुकृता भवेत् । न विना नागरैर्यात्रां तुष्टिं याति सुरेश्वरी
Dahil dito, ang yātrā (banal na paglalakbay-pananampalataya) na isinasagawa ng mga Nāgara ay nagiging ganap at matagumpay; kung wala ang mga Nāgara, ang Ginang ng mga diyos ay hindi nalulugod sa yātrā.
Verse 170
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटके श्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धारातीर्थोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
Sa gayon, sa banal na Skanda Mahāpurāṇa—sa loob ng Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod—sa ikaanim na aklat, ang Nāgara Khaṇḍa, sa Māhātmya ng Hāṭakeśvara-kṣetra, nagtatapos ang ika-isang daan at pitumpung kabanata, na pinamagatang “Pagpupuri na naglalarawan sa Pinagmulan ng Dhārā-tīrtha.”