Adhyaya 163
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 163

Adhyaya 163

Inilalahad ng Kabanata 163 ang isang pangyayaring may kinalaman sa batas ng pamayanan at etika ng ritwal sa brahmasthāna, ang banal na sentro. Isang pangkat ng mga Nāgara Brahmin ang nakatagpo ng sisidlang may kayamanan at nagtipon upang magpasiya tungkol sa maling pag-angkin na udyok ng kasakiman, at tungkol sa pagkukulang sa wastong paraan ng prāyaścitta (pagbabayad-sala/pagpapadalisay). Si Caṇḍaśarmā ay ibinaba ang katayuan at itinuring na bāhya (nasa labas ng pamayanan) sapagkat ang prāyaścitta ay naipataw nang hindi ayon sa tuntunin—ibinigay ng iisang tao sa halip na sa kolektibong pagninilay at paghatol ng kapulungan. Sinikap ni Puṣpa ang pagbabalik-loob sa pamamagitan ng pag-aalay ng kayamanan, ngunit tinanggihan ng kapulungan ang pagtinging ang kanilang pasya ay dahil sa yaman. Sa halip, iginiit nila ang kapangyarihan ng smṛti/purāṇa at ang tamang institusyonal na proseso: ang prāyaścitta ay dapat itakda nang may karagdagang mga tagapagpaganap ng ritwal at may wastong pagsangguni. Sa matinding dalamhati, gumawa si Puṣpa ng marahas na pananakit sa sarili bilang handog, hanggang sa magpakita si Sūrya (Bhāsvat), ipinagbawal ang padalus-dalos na gawa, at nagkaloob ng mga biyaya: si Caṇḍaśarmā ay lilinisin at kikilalaning “Brāhma Nāgara,” ang kanyang mga inapo at mga kaugnay ay magkakamit ng dangal, at ang katawan ni Puṣpa ay maibabalik. Sa gayon, itinatakda ng kabanata ang aral laban sa kasakiman, ang paggalang sa kapangyarihan ng pamayanan, at ang bisa ng prāyaścitta kapag tama ang pamamaraan, na tinatatakan ng pagsang-ayon ng Diyos.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । अथ ते नागराः सर्वे दृष्ट्वा तद्वित्तभाजनम् । न केनापि ग्रहीतव्यं सर्वान्कामान्निरस्य च

Sinabi ni Sūta: Pagkaraan, ang lahat ng Nāgara, nang makita ang sisidlang may yaman, ay nagpasya: “Huwag itong kunin ninuman,” at, isinasantabi ang lahat ng pansariling pagnanasa, sila’y nagtimpi.

Verse 2

ततस्ते समयं कृत्वा समानीय च मध्यगम् । तस्यास्येन ततः प्रोचुर्ब्रह्मस्थाने व्यवस्थि ताः

Pagkatapos, nagkaisa sila sa isang kasunduan at dinala siya sa gitna; at habang nakatayo sa Brahmā-sthāna (banal na sentro ng kapulungan), sila’y nagsalita sa kanya.

Verse 3

अनेन लोभयुक्तेन तिरस्कृत्य द्विजोत्तमान् । पुष्पवित्तमुपादाय प्रायश्चित्तं प्रकीर्तितम्

“Dahil sa taong ito na pinakilos ng kasakiman, nilapastangan ang mga pinakadakilang dvija. Kaugnay ng yaman ni Puṣpa, ipinahahayag namin ang prāyaścitta—ang pagtubos at pagsisisi.”

Verse 4

तथा चैव तु षड्भागो गृहीतो विभवस्य च । तस्मादेष समस्तानां बाह्यभूतो भविष्यति

“Bukod dito, tunay na kinuha ang ikaanim na bahagi ng yaman. Kaya siya’y magiging itinakwil ng buong pamayanan—ibinubukod sa lahat.”

Verse 5

नागराणां द्विजेद्राणां यथान्यः प्राकृतस्तथा

Sa hanay ng mga Nāgara at ng mga pinakadakila sa mga dwija, siya’y ituturing na gaya ng karaniwang tao, walang pagkakaiba.

Verse 6

अद्यप्रभृति चानेन यः संबंधं करिष्यति । सोऽपि बाह्यस्तु सर्वेषां नागराणां भविष्यति

Mula sa araw na ito, sinumang makipag-ugnayan o makipag-ugnay sa kanya, siya man ay itatakwil ng lahat ng Nāgara.

Verse 7

भोजनं वाथ पानीयं योऽस्य सद्मनि कर्हिचित् । करिष्यति स चाऽप्येवं पतितः संभविष्यति

Sinumang sa anumang oras ay magbigay ng pagkain o kahit inuming tubig sa kanyang bahay, siya man ay magiging ‘nahulog’ sa gayunding paraan.

Verse 8

एवमुक्त्वा ततस्तेन दत्तं तालत्रयं द्विजाः । ब्रह्मस्थाने द्विजश्रेष्ठाः कृत्वा पुष्पसमं च तम्

Pagkasabi nito, tinanggap ng mga brāhmaṇa mula sa kanya ang tatlong sukat na tāla; at sa santuwaryo ni Brahmā, ang mga pinakadakilang dwija ay itinuring ang bagay na ito na “kapantay ni Puṣpa,” ibig sabihi’y pinagtibay pabor kay Puṣpa.

Verse 9

अथ ते ब्राह्मणाः सर्वे जग्मुः स्वंस्वं निवेशनम् । चंडशर्मा स चोद्विग्नः पुष्पपार्श्वं तदा गतः

Pagkaraan, ang lahat ng brāhmaṇa ay nagsiuwi sa kani-kanilang tahanan; at si Caṇḍaśarmā, nababalisa ang loob, ay nagtungo noon sa tabi ni Puṣpa.

Verse 10

एतेषामेव सर्वेषां संमतेन मया तव । प्रायश्चित्तं तदा दत्तं तथा पि पतितः कृतः

Sa pahintulot ng lahat ng mga lalaking ito, itinakda ko ang iyong pagbabayad-puri; gayunpaman, ikaw ay idineklara pa ring nahulog.

Verse 11

तस्मादहं पतिष्यामि सुसमिद्धे हुताशने । नैव जीवितुमिच्छामि स्वजनैः परिवर्जितः

Kaya't ihahagis ko ang aking sarili sa naglalagablab na apoy; itinakwil ng aking sariling mga tao, hindi ko na nais mabuhay.

Verse 12

पुष्प उवाच । न विषादस्त्वया कार्यः कार्येऽस्मिद्विजसत्तम । वित्तार्थं दूषितस्त्वंहि यतो ब्राह्मणसत्तमैः

Sinabi ni Puṣpa: 'Huwag kang magdalamhati sa bagay na ito, O pinakamahusay sa mga ipinanganak nang dalawang beses. Sapagkat ikaw ay dinungisan ng mga Brahmin alang-alang lamang sa kayamanan.'

Verse 13

नागरांस्तोषयिष्यामि तानहं विविधैर्धनैः । याचयिष्यंति यन्मात्रं तव गात्रविशुद्धये

'Aking bibigyang-kasiyahan ang mga taong-bayan na iyon gamit ang iba't ibang kayamanan. Anuman ang kanilang hingin para sa pagdadalisay ng iyong katawan, ibibigay ko.'

Verse 14

तावन्मात्रं प्रदास्यामि तेभ्यो हि तव कारणात् । एवमुक्त्वा समागत्य ब्रह्मस्थानं त्वरान्वितः

'Alang-alang sa iyo, ibibigay ko sa kanila ang eksaktong halagang iyon.' Matapos sabihin ito, mabilis siyang nakarating sa Brahmasthāna.

Verse 15

चातुश्चरणमानीय मध्यगास्येन सोऽब्रवीत् । चंडशर्मा द्विजो यश्च मदर्थे पतितः कृतः

Nang tipunin sila sa gitna ng kapulungan, nagsalita siya sa tinig na para sa lahat: “Ang Brahmanang si Caṇḍaśarmā, na dahil sa akin ay ginawang ‘nahulog’ sa dangal…”

Verse 16

युष्माभिर्वित्तलोभेन तद्वित्तं वो ददाम्यहम् । समस्तं मद्गृहे यच्च क्रियतां वचनं द्विजैः

“Dahil sa kasakiman ninyo sa yaman, ngayo’y ibinibigay ko sa inyo ang yaong yaman. At anuman ang nasa aking bahay—lahat-lahat—hayaan ninyong ang mga Brahmana ang magpasya ayon sa kanilang salita (kunin at isaayos).”

Verse 17

अथ ते कुपिताः प्रोचुः सर्व एव द्विजोत्तमाः । सीत्कारान्विविधान्कृत्वा क्रोध संरक्तलोचनाः

Pagkaraan, ang lahat ng yaong pinakadakilang Brahmana ay nagngitngit at nagsalita; gumagawa sila ng iba’t ibang pagsitsit, at namumula ang mga mata sa galit.

Verse 18

धिग्धिक्पापसमाचार जिह्वा ते शतधा ततः । किं न याति यदेवं त्वं प्रजल्पसि विगर्हितम्

“Kasuklam-suklam ka—ikaw na may makasalanang asal! Nawa’y mahati agad sa sandaang piraso ang iyong dila. Bakit hindi ito malaglag, gayong nagsasambit ka ng gayong kapintasan at kahiya-hiyang salita?”

Verse 19

पतितोऽयं कृतो ऽस्माभिर्नैव वित्तस्य कारणात् । प्रायश्चित्तं यतो दत्तमेकेनापि दुरात्मना

“Ang taong ito ay ginawa naming ‘nahulog’—hindi dahil sa yaman. Sapagkat ang pagtubos-sala (prāyaścitta) ay tinanggap/ibinigay ng iisang masamang-loob lamang.”

Verse 20

स्मृतयो दूषितास्तेन पुराणानि विशेषतः । स्थानं चैवास्म दीयं च कर्म चैतत्प्रकुर्वता

Dahil sa kanya, nadungisan ang mga Smṛti—at lalo na ang mga Purāṇa; at ang aming nararapat na katayuan, ang dapat naming matanggap, at maging ang mismong ritwal ay napasama ng taong kumikilos nang ganyan.

Verse 21

प्रायश्चित्तं प्रदातव्यं चतुर्भिरपरैः सह । संमन्त्र्य मनुना प्रोक्तमेतदेव द्विजोत्तमाः

Ang prāyaścitta, ang pagtubos-sala, ay dapat isagawa kasama ang apat pang iba. Pagkatapos magpayo at magpasya, ito mismo ang ipinahayag ni Manu, O pinakamainam sa mga dwija.

Verse 22

त्वदीयं पातकं चास्य शरीरेऽद्य व्यवस्थितम् । एकाकिना यतो दत्तं तेनायं पतितः स्थितः

Ang iyong kasalanan ay ngayo’y nakapirmi rin sa kanyang katawan; sapagkat ikaw lamang ang gumawa nito, kaya siya’y nananatiling nasa kalagayang bagsak (patita).

Verse 23

सूत उवाच । एवमुक्त्वा द्विजाः सर्वे जग्मुः स्वंस्वं निकेतनम् । पुष्पोपि च समुद्विग्नो वैलक्ष्यं परमं गतः

Sinabi ni Sūta: Pagkasabi nito, ang lahat ng Brāhmaṇa ay umuwi sa kani-kanilang tahanan; at si Puṣpa man, lubhang nabagabag, ay nalugmok sa matinding pagkapahiya at panghihina ng loob.

Verse 24

जगामाथ निजावासं निःश्वसन्नुरगो यथा

Pagkatapos, nagtungo siya sa sarili niyang tahanan, bumubuntong-hininga na parang ahas.

Verse 25

ततः स चिन्तयामास यावन्नो साहसं कृतम् । तावत्सिद्धिर्मनुष्याणां न कथंचित्प्रजायते

Pagkaraan ay nagmuni siya: “Hangga’t ang aming padalus-dalos na paglabag ay hindi pa naitatama at natutubos, ang tagumpay para sa mga tao ay hindi lilitaw sa anumang paraan.”

Verse 26

तस्मादहं करिष्यामि चण्डशर्मकृते महत् । कृतघ्नता यथा न स्यात्प्रोक्तं चैव यतो बुधैः

Kaya nga gagawa ako ng isang dakilang bagay para kay Caṇḍaśarman, upang hindi ako magkasala ng kawalang-utang-na-loob—gaya ng ipinahayag ng mga pantas.

Verse 27

ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नव्रते तथा । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

Para sa pumatay ng brāhmaṇa, sa umiinom ng alak, sa magnanakaw, at sa sumira ng banal na panata—ang mabubuti at marurunong ay nagtakda ng mga paraan ng pagtubos. Ngunit para sa taong walang utang-na-loob, walang pagtubos kailanman.

Verse 28

एवं निश्चित्य मनसा सूर्यवारेण सप्तमी । यदाऽयाता द्विजश्रेष्ठास्तदा चाष्टोत्तरं शतम्

Sa gayong pasiya ng kanyang isipan, nang ang ikapitong araw ng buwan (Saptamī) ay tumapat sa Linggo, at nang dumating ang pinakadakilang mga brāhmaṇa, noon isinagawa ang ritwal ayon sa banal na bilang na isang daan at walo (108).

Verse 29

प्रदक्षिणाः कृतास्तेन पुष्पादित्यस्य धीमता । तीक्ष्णं शस्त्रं समादाय पूर्वोक्तविधिना ततः । छित्त्वाछित्त्वा निजांगानि जुहुयाज्जातवेदसि

Ang marunong na iyon ay nagsagawa ng pradakṣiṇā, pag-ikot na may pagpupugay, kay Puṣpāditya. Pagkaraan, kinuha niya ang matalim na sandata at ayon sa paraang naunang sinabi, paulit-ulit niyang pinuputol ang sariling mga bahagi ng katawan at inihahandog sa apoy ni Jātavedas (Agni).

Verse 30

ततः पूर्णाहुतिं यावत्कायशेषेण यच्छति । तावत्प्रत्यक्षतां गत्वा स प्रोक्तो भास्वता स्वयम्

Pagkaraan, habang ipinagpapatuloy niya hanggang sa huling handog—nag-aalay gamit ang nalalabi sa kanyang katawan—sa gayon ding tagal nagpakita nang hayagan ang Maningning (Araw) at siya mismo ang nagsalita sa kanya.

Verse 31

पुष्प मा साहसं कार्षीः परितुष्टोऽस्मि तेऽनघ । भूय एव महाभाग ब्रूहि किं ते ददाम्यहम्

“Puṣpa, huwag kang gumawa ng gayong padalus-dalos na matinding pagpapakasakit. Nalulugod Ako sa iyo, O walang sala. Ngayon muli, O mapalad—sabihin mo: ano ang ipagkakaloob Ko sa iyo?”

Verse 32

पुष्प उवाच । चण्डशर्मा द्विजेन्द्रोऽयं मदर्थे पतितः कृतः । समस्तैर्नागरैर्देव तं तैर्नय समानताम्

Sinabi ni Puṣpa: “O Deva, ang panginoon ng mga brāhmaṇa na ito, si Caṇḍaśarmā, ay napabagsak dahil sa akin. O Deva, sa pamamagitan ng lahat ng Nāgara, ibalik mo siya, sa tulong nila, sa dating kapantay na kalagayan.”

Verse 33

शास्त्रं दृष्ट्वा प्रदत्तं मे प्रायश्चित्तं महात्मना । तथापि दूषितः क्षुद्रैः समस्तैरसहिष्णुभिः

“Bagaman sinangguni ng dakilang kaluluwa ang mga śāstra at itinakda para sa akin ang prāyaścitta (pagbabayad-sala), gayon pa man ako’y siniraan ng lahat ng mga taong mabababaw at di-mapagtiis.”

Verse 34

भगवानुवाच । एकस्यापि वचो नैव शक्यते कर्तुमन्यथा । नागरस्य द्विजश्रेष्ठ समस्तानां च किं पुनः

Wika ng Bhagavān: “Kahit ang salita ng iisang Nāgara ay hindi maaaring gawing iba, O pinakamahusay sa mga brāhmaṇa—lalo na ang salita ng kanilang lahat na magkakasama.”

Verse 35

परमेष द्विजः पूतश्चंडशर्मा भविष्यति । ब्राह्मोऽयं नागरः ख्यातः समस्ते धरणीतले

O Kataas-taasan, si Caṇḍaśarmā ay tunay na malilinis at magiging isang brāhmaṇa. Ang Nāgara na ito ay kikilalaning “Brāhma” sa buong daigdig.

Verse 36

एतस्य ये सुताश्चैव भविष्यंति धरातले । विख्यातिं तेऽपि यास्यंति मान्याः पूज्या महीभृताम्

At ang sinumang mga anak na lalaki na isisilang sa kanya sa ibabaw ng lupa—sila man ay magtatamo ng katanyagan, igagalang at karapat-dapat sambahin maging ng mga hari.

Verse 37

ये चापि बांधवा श्चास्य सुहृदश्च समागमम् । करिष्यंति समं तेऽपि भविष्यंति सुशोभनाः

At ang kanyang mga kamag-anak at mga kaibigang may mabuting hangarin—na magsasama-sama rin—sila man ay magiging marilag at maningning ang anyo.

Verse 38

त्वं चापि मत्प्रसादेन संपूर्णांगो भविष्यसि

At ikaw rin, sa pamamagitan ng aking biyaya, ay magiging buo ang mga sangkap at ganap ang katawan.

Verse 39

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्ततश्चादर्शनं गतः । पुष्पोऽपि चाक्षतांगत्वं तत्क्षणात्समपद्यत

Pagkasabi nito, si Sahasrāṃśu (ang Araw) ay naglaho sa paningin. At si Puṣpa rin, sa mismong sandaling iyon, ay nagkamit ng kalagayang buo at walang sugat ang katawan.

Verse 163

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागररखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ब्राह्मनागरोत्पत्तिवृत्तांतवर्णनंनाम त्रिषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos ang ika-163 kabanata, na tinatawag na “Salaysay na naglalarawan ng pinagmulan ng mga Brāhmaṇa Nāgara,” sa Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, sa loob ng ikaanim na Nāgara-khaṇḍa ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā.